9. 有疑惧学处
9. Sāsaṅkasikkhāpadaṃ
4. 尼萨耆亚篇 · 21 段
652那时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树给孤独园。那时,诸比丘在雨安居后,住在林野的坐卧处。卡提卡月的盗贼认为“这些比丘得到了利养”而侵扰他们。诸比丘将此事告知世尊。于是,世尊以此事为缘、以此为因由,做过法说后,对诸比丘说:“诸比丘,我允许住在林野坐卧处的比丘,将三衣中的一件衣存放在村舍内。”
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhikkhū vutthavassā āraññakesu senāsanesu viharanti. Kattikacorakā bhikkhū – ‘‘laddhalābhā’’ti paripātenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, āraññakesu senāsanesu viharantena tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitu’’nti.
那时,诸比丘心想:“世尊已经允许住在林野坐卧处的人,把三衣中的一件存放在村舍内。”于是他们把三衣中的一件寄放在村舍里,自己离开这件衣,到别处住宿,超过六夜。那些衣有的丢失,有的损坏,有的被烧掉,有的被老鼠咬啮。那些比丘的衣服变得破旧,衣着粗劣。其他比丘问道:“道友们,为什么你们的衣服破旧、衣着粗劣呢?”于是,这些比丘把此事告诉其他比丘。那些少欲的比丘……他们讥嫌、非难、指责说:“诸比丘怎么可以把三衣中的一件寄放在村舍里,自己离开这件衣,到别处住宿超过六夜呢!”那时,那些少欲比丘以种种方式呵责他们之后,把此事告知世尊。世尊问道:“诸比丘,据说你们把三衣中的一件寄放在村舍里,自己离开这件衣,到别处住宿超过六夜,这是真的吗?”他们回答:“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责说:“愚痴的人啊,你们怎么可以把三衣中的一件寄放在村舍里,自己离开这件衣,到别处住宿超过六夜呢!这不能使未生信者生信……”并说:“诸比丘,你们应当这样诵此学处——”
Tena kho pana samayena bhikkhū – ‘‘bhagavatā anuññātaṃ āraññakesu senāsanesu viharantena tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitu’’nti tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasanti. Tāni cīvarāni nassantipi vinassantipi ḍayhantipi undūrehipi khajjanti. Bhikkhū duccoḷā honti lūkhacīvarā. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kissa tumhe, āvuso, duccoḷā lūkhacīvarā’’ti? Atha kho te bhikkhū bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesuṃ. Ye te bhikkhū appicchā… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhū tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasissantī’’ti! Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… saccaṃ kira, bhikkhave , bhikkhū tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasantīti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṃ vippavasissanti! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
653迦提迦月满月安居之后,比丘住在那些被认为有危险、有恐怖的林野住处时,愿意的话可以把三衣中的一件存放在村舍里;如果这位比丘有什么因缘要离开那件衣,最多可以离衣六夜。如果超过六夜,除非得到僧团许可,犯尼萨耆亚巴吉帝亚(nissaggiya pācittiya,古译:舍堕波逸提)。
Upavassaṃ kho pana kattikapuṇṇamaṃ yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto ākaṅkhamāno tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ antaraghare nikkhipeyya, siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo tena cīvarena vippavāsāya. Chārattaparamaṃ tena bhikkhunā tena cīvarena vippavasitabbaṃ. Tato ce uttari vippavaseyya, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
654这是关于已出雨安居者的。
Upavassaṃ kho panāti vuṭṭhavassānaṃ.
所谓“迦提迦月满月”,是指迦提迦月四月期的满月日。
Kattikapuṇṇamanti kattikacātumāsinī vuccati.
所谓(林野)住处,是指距有人居处至少五百弓者。
Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanānīti āraññakaṃ nāma senāsanaṃ pañcadhanusatikaṃ pacchimaṃ.
所谓“有疑惧”,是指在园内或园地附近,可见盗贼安营之处、进食之处、站立之处、坐着之处、躺卧之处。
Sāsaṅkaṃ nāma ārāme ārāmūpacāre corānaṃ niviṭṭhokāso dissati, bhuttokāso dissati, ṭhitokāso dissati, nisinnokāso dissati, nipannokāso dissati.
所谓“有危险”,是指在园内或园地附近,可见有人被贼所杀、被劫掠、被殴打。
Sappaṭibhayaṃ nāma ārāme ārāmūpacāre corehi manussā hatā dissanti, viluttā dissanti, ākoṭitā dissanti .
比丘身处这样的住处中。
Tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharantoti evarūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto.
若是希望的话。
Ākaṅkhamānoti icchamāno.
所谓“三衣中的一件衣”,指桑喀帝衣、上衣、下衣中的任何一件。
Tiṇṇaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaranti saṅghāṭiṃ vā uttarāsaṅgaṃ vā antaravāsakaṃ vā.
所谓“存放在村舍内”,是指可以寄存在附近的乞食村。
Antaraghare nikkhipeyyāti samantā gocaragāme nikkhipeyya.
或有因缘,或有应做之事。
Siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo tena cīvarena vippavāsāyāti siyā paccayo siyā karaṇīyaṃ.
所谓“比丘离开那件衣住宿最多六夜”,是指离衣住宿以六夜为限。
Chārattaparamaṃ tena bhikkhunā tena cīvarena vippavasitabbanti chārattaparamatā vippavasitabbaṃ.
所谓“除非得到比丘们的许可”,指已获僧团许可的情形除外。
Aññatra bhikkhusammutiyāti ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
所谓“如果离衣住宿超过六夜”,是指第七天破晓时,那件衣便应舍出。应当将衣物舍给僧团、或数位比丘、或一位比丘。诸比丘,应当这样舍:“尊者,这件衣服是我离宿超过六夜的,未经僧团许可,应当舍出。我将它舍给僧团。”……(僧团)应给还……(数位比丘)应给还……“我给具寿。”
Tato ce uttari vippavaseyyāti sattame aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti. Nissajjitabbaṃ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ. ‘‘Idaṃ me, bhante, cīvaraṃ atirekachārattaṃ vippavuṭṭhaṃ, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti…pe… dadeyyāti…pe… dadeyyunti…pe… āyasmato dammīti.
655在超过六夜时,作超过想而离宿,未经僧团许可,犯尼萨耆亚巴吉帝亚。在超过六夜时,心生疑惑而离宿,未经僧团许可,犯尼萨耆亚巴吉帝亚。在超过六夜时,作未超过想而离宿,未经僧团许可,犯尼萨耆亚巴吉帝亚。尚未撤销对衣的决意,却以为已经撤销……未放弃时作已放弃想……未丢失时作已丢失想……未毁坏时作已毁坏想……未烧时作已烧想……未被抢时作被抢想而离宿,未经僧团许可,犯尼萨耆亚巴吉帝亚。
Atirekachāratte atirekasaññī vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekachāratte vematiko vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Atirekachāratte ūnakasaññī vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Appaccuddhaṭe paccuddhaṭasaññī…pe… avissajjite vissajjitasaññī… anaṭṭhe naṭṭhasaññī… avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī… adaḍḍhe daḍḍhasaññī … avilutte viluttasaññī vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
使用应舍而未舍的尼萨耆亚(nissaggiya,古译:尼萨耆波逸提,意译:舍堕)衣,犯恶作罪。在未满六夜时作超过想,犯恶作罪。在未满六夜时心生疑惑,犯恶作罪。在未满六夜时作未满想,无犯。
Nissaggiyaṃ cīvaraṃ anissajjitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa. Ūnakachāratte atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakachāratte vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakachāratte ūnakasaññī, anāpatti.
656无犯的情况:离宿六夜、离宿不满六夜、离宿六夜之后再次进入村落界内住下然后离开、在六夜之内撤销对衣的决意、将衣舍给别人、衣物丢失、毁坏、烧毁、被强行夺走、由亲厚者取走、得到比丘僧团的许可、对于精神失常及最初犯行者。
Anāpatti – chārattaṃ vippavasati, ūnakachārattaṃ vippavasati, chārattaṃ vippavasitvā puna gāmasīmaṃ okkamitvā vasitvā pakkamati, anto chārattaṃ paccuddharati, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṃ gaṇhanti, bhikkhusammutiyā, ummattakassa, ādikammikassāti.