9. 金钱交易学处
9. Rūpiyasaṃvohārasikkhāpadaṃ
4. 尼萨耆亚篇 · 15 段
587那时,佛陀世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树给孤独园。当时,六群比丘从事各种金钱交易。人们对此感到不满,批评指责道:“怎么这些沙门释子也从事各种金钱交易,就像那些享受欲乐的在家人一样!”诸比丘听到了那些人不满、批评、指责的声音。那些少欲的诸比丘也对此感到不满,批评指责道:“怎么这些六群比丘竟然从事各种金钱交易!”于是,那些比丘以各种方式斥责了六群比丘之后,将这件事禀告了世尊……世尊问道:“诸比丘,据说你们确实从事各种金钱交易,这是真的吗?”“是真的,世尊。”佛陀世尊呵责道……“你们这些愚痴人,怎么能从事各种金钱交易呢!愚痴人,这既不能让没有信心的人生起信心……诸比丘,你们应当这样诵出这条学处——
Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissanti, seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti ! Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissantī’’ti! Atha kho te bhikkhū chabbaggiye bhikkhū anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjathā’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma tumhe, moghapurisā, nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjissatha! Netaṃ, moghapurisā, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha –
588任何比丘,做种种金钱交易,犯尼萨耆亚巴吉帝亚(nissaggiya pācittiya,古译:舍堕波逸提)。
‘‘Yo pana bhikkhu nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjeyya, nissaggiyaṃ pācittiya’’nti.
589“凡……者”,是指凡是这样的、如此这般的……(中略)……“比丘”,是指……(中略)……此处所指的,正是这个意义上的比丘。
Yo panāti yo yādiso…pe… bhikkhūti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippeto bhikkhūti.
所谓“种种”,包括已制成饰物的、未制成饰物的,以及两者兼有的。已制成饰物的,指佩戴在头、颈、手、脚或腰上的饰物。未制成饰物的,指仅制成块状的。两者兼有,指既有饰物又有块料。
Nānappakārakaṃ nāma katampi akatampi katākatampi. Kataṃ nāma sīsūpagaṃ gīvūpagaṃ hatthūpagaṃ pādūpagaṃ kaṭūpagaṃ. Akataṃ nāma ghanakataṃ vuccati. Katākataṃ nāma tadubhayaṃ.
所谓“金钱”,指色泽如导师肤色的黄金,以及可用于交易的迦哈波那、铜摩萨迦、木摩萨迦、树胶摩萨迦。
Rūpiyaṃ nāma satthuvaṇṇo kahāpaṇo, lohamāsako, dārumāsako, jatumāsako ye vohāraṃ gacchanti.
用饰物换取饰物,尼萨耆亚巴吉帝亚。用饰物换取块料,尼萨耆亚巴吉帝亚。用饰物换取饰物及块料,尼萨耆亚巴吉帝亚。用块料换取饰物,尼萨耆亚巴吉帝亚。用块料换取块料,尼萨耆亚巴吉帝亚。用块料换取饰物及块料,尼萨耆亚巴吉帝亚。用饰物及块料换取饰物,尼萨耆亚巴吉帝亚。用饰物及块料换取块料,尼萨耆亚巴吉帝亚。用饰物及块料换取饰物及块料,尼萨耆亚巴吉帝亚。应当在僧团中舍出。诸比丘,应当这样舍出:那位比丘应到僧团去,将上衣搭在一肩,向长老诸比丘顶礼双足,蹲坐,合掌,应当这样说:“尊者,我从事了各种金钱交易。这件东西我应当舍出。我将它舍给僧团。”舍出之后,应当忏罪。应由一位有能力、能胜任的比丘接受忏罪。如果在场来了净人或居士,应当对他说:“贤友,请你处理这个。”如果他问:“用这个能换取什么来?”不要说:“你换来这个,换来那个。”应当建议如法之物:熟酥、油、蜜、糖浆。如果他通过交易换取如法之物后带回来,除了那位经手换取金钱的人之外,所有比丘都可以受用。如果能这样做,这样是好的;如果不能这样做,应当对他说:“贤友,把这丢掉。”如果他丢掉,这样是好的;如果他不丢掉,应当委任一位具备五项条件的比丘为弃钱者:不因偏爱而偏私,不因嗔恚而偏私,不因愚痴而偏私,不因恐惧而偏私,并且知道哪些已经丢掉了、哪些没丢掉。诸比丘,应当这样选出。首先应当请求一位比丘。请求之后,应由一位有能力、能胜任的比丘向僧团通告:
Samāpajjeyyāti katena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Katena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Akatena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena kataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena akataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Katākatena katākataṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Saṅghamajjhe nissajjitabbaṃ. Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṃ. Tena bhikkhunā saṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā vuḍḍhānaṃ bhikkhūnaṃ pāde vanditvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo – ‘‘ahaṃ, bhante, nānappakārakaṃ rūpiyasaṃvohāraṃ samāpajjiṃ. Idaṃ me nissaggiyaṃ. Imāhaṃ saṅghassa nissajjāmī’’ti. Nissajjitvā āpatti desetabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena āpatti paṭiggahetabbā. Sace tattha āgacchati ārāmiko vā upāsako vā so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ jānāhī’’ti. Sace so bhaṇati – ‘‘iminā kiṃ āhariyyatū’’ti, na vattabbo – ‘‘imaṃ vā imaṃ vā āharā’’ti. Kappiyaṃ ācikkhitabbaṃ – sappi vā telaṃ vā madhu vā phāṇitaṃ vā. Sace so tena parivattetvā kappiyaṃ āharati, rūpiyacetāpakaṃ ṭhapetvā, sabbeheva paribhuñjitabbaṃ. Evañcetaṃ labhetha, iccetaṃ kusalaṃ; no ce labhetha, so vattabbo – ‘‘āvuso, imaṃ chaḍḍehī’’ti. Sace so chaḍḍeti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce chaḍḍeti, pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu rūpiyachaḍḍako sammannitabbo – yo na chandāgatiṃ gaccheyya, na dosāgatiṃ gaccheyya, na mohāgatiṃ gaccheyya, na bhayāgatiṃ gaccheyya, chaḍḍitāchaḍḍitañca jāneyya. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbo. Paṭhamaṃ bhikkhu yācitabbo. Yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
590尊者僧团,请听我说。如果僧团觉得合适,僧团应选某比丘为弃钱者。这是动议。
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
尊者僧团,请听我说。僧团选某比丘为弃钱者。哪位尊者同意选某比丘为弃钱者,请默然;哪位不同意,请说。
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṃ bhikkhuṃ rūpiyachaḍḍakaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno rūpiyachaḍḍakassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya.
僧团已选某比丘为弃钱者。僧团同意,因此默然,我如此记持。
‘‘Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu rūpiyachaḍḍako. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
受委任的比丘应当把金钱丢掉,不去辨认落处。若在丢弃时留意落处作记认,犯恶作罪。
Tena sammatena bhikkhunā animittaṃ katvā pātetabbaṃ. Sace nimittaṃ katvā pāteti, āpatti dukkaṭassa.
591在金钱中,作金钱想而去买金钱,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在金钱中,心有疑惑而去买金钱,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在金钱中,作非金钱想而去买金钱,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在非金钱中,作金钱想而去买金钱,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在非金钱中,心有疑惑而去买金钱,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。在非金钱中,作非金钱想而去买金钱,犯尼萨耆亚巴吉帝亚罪。
Rūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye vematiko rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Rūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye rūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Arūpiye vematiko rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Arūpiye arūpiyasaññī rūpiyaṃ cetāpeti, nissaggiyaṃ pācittiyaṃ.
在非金钱中,作金钱想,犯恶作。在非金钱中,心有疑惑,犯恶作。在非金钱中,作非金钱想,无犯。
Arūpiye rūpiyasaññī, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Arūpiye arūpiyasaññī, anāpatti.
592无犯:精神失常者、最初犯者。
Anāpatti ummattakassa, ādikammikassāti.