9. 瞻波犍度
9. Campeyyakkhandhakaṃ
大品连结 · 21 段
234. 迦叶姓比丘的故事
234. Kassapagottabhikkhuvatthukathā
380在《瞻波犍度》中说到“伽伽拉池”时,为了说明“伽伽拉”这个词是个专有名词,所以讲“名叫伽伽拉的女子”。由此表明:“伽伽拉”这个词是以发出“伽伽拉”的声音作为命名的依据,用来指那位女子。“系于弦”就是系在弦上。像“他也为粥而尽力”等地方,应当这样去判定,这里是前后文的连接。“那位比丘”指的是这位迦叶族姓的比丘。“就在那里”指的是在瓦萨帕村。
380. Campeyyakkhandhake gaggarāya pokkharaṇiyāti ettha gaggarasaddassa nāmasaddabhāvaṃ dassento āha ‘‘gaggaranāmikāya itthiyā’’ti. Iminā gaggarasaddo gaggaraiti nāmaṃ pavattinimittaṃ katvā itthidabbaṃ vadatīti dasseti. Tantipaṭibaddhoti tantiyā paṭibaddho. ‘‘Ussukkampi akāsi yāguyā’’tiādīsu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā . Tassa bhikkhunoti kassapagottanāmakassa tassa bhikkhuno. Tatthevāti vāsabhagāmeyeva.
382以非法作别众甘马等有不同的做法,它们之间有连接关系。
382. Adhammena vaggakammaṃ karontītiādīnaṃ nānākaraṇanti sambandho.
236. 关于白文缺失的甘马等的讨论
236. Ñattivipannakammādikathā
385在“除诸法以外”这一句中,“法”字是以离格形式用于受事格的意义,所以注释说“除诸法以外”。“除”这个不变词搭配使用时,第二格、第三格、第五格中任何一种都可能出现,因此也可以是受事格。所以说“或者就是这个读法”。用“以真实之事”这句话,是在显示“法”字有“真实”这个含义。用“这同一种方法”这句话,只是就词本身的性质来类推,并不是就义理来说。因此说“然而在这里”等等。“师教”就是师长的命令。师长的命令,就是白文的完成和随宣的完成,所以说“白文的完成和随宣的完成”。用“应呵责且已作”这句话,是在显示“应呵责已作”这个词是一个并列复合词。应当呵责的就是应呵责,应当作的就是已作,这就是业。为了显示这个意思,所以说“在其他……”等等。其中,“彼”指的是业。
385.Aññatrāpi dhammāti ettha dhammāti upayogatthe nissakkavacanametanti āha ‘‘aññatra dhamma’’nti. ‘‘Aññatrā’’ti nipātapayoge dutiyātatiyāpañcamīsu aññatarassa sambhavato upayogavacanampi hoti. Tasmā vuttaṃ ‘‘ayameva vā pāṭho’’ti. ‘‘Bhūtena vatthunā’’ti iminā dhammasaddassa saccatthaṃ dasseti. ‘‘Eseva nayo’’ti iminā saddasabhāvameva sandhāya atidisati, na atthaṃ. Tena vuttaṃ ‘‘ettha panā’’tiādi. Satthusāsananti satthu āṇā. Satthuāṇā nāma ñattianusāvanānaṃ sampadāti āha ‘‘ñattisampadā anusāvanasampadā cā’’ti. ‘‘Paṭikuṭṭhañceva katañcā’’ti iminā paṭikuṭṭhakatanti padassa dvandavākyaṃ dasseti. Paṭikusitabbanti paṭikuṭṭhaṃ, kattabbanti kataṃ, kammaṃ. Tamevatthaṃ dassento āha ‘‘yaṃ aññesū’’tiādi. Tattha yanti kammaṃ.
387“在圣典中”指在律藏圣典中。“彼”指业;“不作”,这是关联。“于此”指在注疏中。“而彼”指而彼详说;“已来”,这是关联。为什么只按白二业和白四业的方式来说,难道不也应该按单白业和求听业的方式来说吗?所以说“然而因为”等。在白二业和白四业中有减损或改变做法,而在单白业中则没有,这是关联。在单白业中,因为白已确立,其他作用不可能存在,所以没有减损或改变做法,这是意旨所在。“它们”指单白业和求听业。“一切业”指一切四种业。“在后”指在后面的《附随》结尾处(附随注疏482)。
387.Pāḷiyāti vinayapāḷiyā. Yanti kammaṃ, na kariyatīti sambandho. Etthāti aṭṭhakathāyaṃ. So ca khoti so ca vitthāro, āgatoti sambandho. Kasmā ñattidutiyañatticatutthakammānameva vasena āgato, nanu ñattiapalokanakammavasenapi āgatena bhavitabbanti āha ‘‘yasmā panā’’tiādi. Ñattidutiyañatticatutthesu hāpanaṃ vā aññathā karaṇaṃ vā atthi viya ñattikamme natthīti yojanā. Ñattikamme ñattiṭṭhapanato aññakiccassa asambhavato hāpanaṃ vā aññathā karaṇaṃ vā natthīti adhippāyo. Tānīti ñattikammaapalokanakammāni. Sabbesampi kammānanti sabbesampi catunnaṃ kammānaṃ. Paratoti parasmiṃ parivārāvasāne (pari. aṭṭha. 482).
237. 关于四人僧团作甘马等事的讨论
237. Catuvaggakaraṇādikathā
388388. “即此是业”,这是连接语。“他们”,指那些僧团。在“业所得”这个词里,为了排除“以业所得”或“业之所得”的意思,所以说“得业”。按照圣典的表述方式,“于一切业中得业”,也就是“于业中所得”的意思,也说得通。按照世间的说法,“以业所得”或“业之所得”的意思,同样说得通。
388. Yadidaṃ kammanti yojanā. Tesanti saṅghānaṃ. Kammappattoti ettha kammena, kammassa vā pattoti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘kammaṃ patto’’ti. ‘‘Sabbakammesu kammapatto’’ti pāḷinayena ‘‘kammesu patto’’ti atthopi yujjati. Lokavohāravasena ‘‘kammena kammassa vā patto’’ti atthopi yujjateva.
389“众”是指僧团的成因。其中“在……当中”,出现在“诸比丘,若四人僧团作……”这类文本里,或者指在二十四种人当中。“业别住”,是指因举罪甘马而成为别住的人。“见别住”,是指随顺被举罪者的人。用“成为”这个词,是在“以比丘尼为第四”等二十四种情形里,显示行为上的差别。比丘尼是第四,就是“比丘尼为第四”;应当按“四人僧团”等词来理解它的词义。
389.Parisatoti parisakāraṇā. Tatthāti ‘‘catuvaggakaraṇañce bhikkhave’’tiādipāṭhe, catuvīsatipuggalesu vā. Kammanānāsaṃvāsakoti ukkhepanīyakammakato. Laddhinānāsaṃvāsakoti ukkhittānuvattako. ‘‘Hutvā’’ti iminā ‘‘bhikkhunīcatuttho’’tiādīsu catuvīsatiyā ṭhānesu kiriyāvisesanabhāvaṃ dasseti. Bhikkhunī catutthī etassāti bhikkhunīcatuttho, catuvaggo saṅghotiādinā vacanattho kātabbo.
393“别住等”这个词里的“等”字,涵盖了本日治、敬悦、出罪。“他们”,指的是别住等甘马。“于他处”,指的是在别处的《小品》中(《小品》注疏第75页等)。
393.Parivāsādītiādisaddena mūlāyakassanamānattaabbhānāni saṅgaṇhāti. Tesanti parivāsādikammānaṃ. Paratoti parasmiṃ cūḷavagge (cūḷava. aṭṭha. 75 ādayo).
394“被呵责后所造的业”,意思是被呵责之后所造的业。“本性者”在这里是指:以本性戒为本质的那个自体、自性属于这个人,所以叫“本性者”。为了说明这个意思,就说“戒没有坏的人”。即使还没有犯桑喀地谢思,也因为戒没有坏,所以说“没有犯巴拉基格的人”。以此说明:即使犯了桑喀地谢思,也仍然是“本性者”。因为对这个人来说,在这里也确实可以叫“戒没有坏的人”;但在别的地方,由于桑喀地谢思属于戒的败坏,所以犯了桑喀地谢思的人也就叫“戒已坏的人”。“无间隔者”在这里,为了说明“无间隔”这个词的关联以及“具”这个后缀的意思,就说“坐在自己无间隔处的人”。其中,用“自己”说明“无间隔”这个词的关联;用“坐着的人”说明“具”这个后缀的意思。
394.Paṭikuṭṭhakatakammassāti paṭikuṭṭhassa hutvā katassa kammassa. Pakatattassāti ettha pakatisīlasaṅkhāto attā sabhāvo etassāti pakatattoti atthaṃ dassento āha ‘‘avipannasīlassā’’ti. Saṅghādisesaṃ anāpajjantassāpi avipannasīlattā vuttaṃ ‘‘pārājikaṃ anajjhāpannassā’’ti. Iminā saṅghādisesaṃ āpajjantopi pakatattoyevāti dasseti. Sopi hi idha avipannasīlo nāma, aññattha pana saṅghādisesassa sīlavipattibhāvato taṃ āpajjantopi vipannasīloyeva nāma. Ānantarikassāti ettha anantarasaddassa sambandhañca ṇikapaccayassa atthañca dassento āha ‘‘attano anantaraṃ nisinnassā’’ti. Tattha ‘‘attano’’ti iminā anantarasaddassa sambandhaṃ dasseti. ‘‘Nisinnassā’’ti iminā ṇikapaccayassa atthaṃ dasseti.
239. 关于两种驱出等的讨论
239. Dvenissāraṇādikathā
395“因事”就是指事的起因。“于彼处”是指在“诸比丘,此二者”这类文句里。“依此而说”这句话,是在显示“未达”等经文的含义还需要引申,不能只按字面理解。“因为”就是确实、或者由于的意思。“彼”指驱出甘马。“又彼”还是指驱出甘马。“此比丘未达”,这是前后连接。为什么说未达?所以说“因为”等话。“以特殊相”就是以不分离而现起的相。意思是说,以自己不分离而现起、属于自己所有、单独区别的相。如果未达,为什么说善驱摈?所以说“然而彼”等话。“彼”指比丘。“应作”,这是连接。如果僧团以呵责甘马等方式驱摈他,就是善驱摈,这是连接。“彼”就是比丘。因为已开许,所以是善驱摈,这是结合。依多少支分而开许?所以说“依一支分”。
395.Vatthutoti vatthukāraṇā. Tatthāti ‘‘dvemā bhikkhave’’tiādipāṭhe. ‘‘Sandhāya vutta’’nti iminā ‘‘appatto’’tiādisuttassa neyyatthabhāvaṃ dasseti. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Tanti pabbājanīyakammaṃ. Puna tanti pabbājanīyakammameva. Esa bhikkhu appattoti sambandho. Kasmā appattoti āha ‘‘yasmā’’tiādi. Āveṇikalakkhaṇenāti avinā hutvā pavattena lakkhaṇena. Attanā avinā hutvā attano santakena visuṃ bhūtena lakkhaṇenāti vuttaṃ hoti. Yadi appatto, kasmā sunissāritoti āha ‘‘yasmā panassā’’tiādi. Assāti bhikkhussa, kareyyāti sambandho. Taṃ ce saṅgho tajjanīyakammādivasena nissāreti, sunissāritoti sambandho . Soti bhikkhu. Yasmā anuññātā, tasmā sunissāritoti yojanā. Kittakena aṅgena anuññātāti āha ‘‘ekenapi aṅgenā’’ti.
396“导入”在这里:依前缀“下”和sara词根,意思是进入,所以说“进入”。“在那里”指的是“导入”等文句处。“令导入”在这里:遮止以出罪等方式的进入,所以说“依达上甘马的方式”。“纵使一千次”中的“纵使”一词是呵责的意思,以此显示:若仅一次等,那还说什么呢?“有过失”即有过错。“如是”即如亲教师和依止师有过失那样,其余甘马僧众也有过失,这是关联。因为说过“然而手断者等三十二种人被善导入”,所以应当知道:盲、哑、聋者即使未出家,达上也能成立。“他们”指手断者等三十二种人。
396.Osāraṇāti ettha otyūpasaggavasena saradhātu pavesanatthoti āha ‘‘pavesanā’’ti. Tatthāti ‘‘osāraṇā’’tiādipāṭhe. Osāretīti ettha abbhānādivasena pavesanaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘upasampadakammavasenā’’ti. Sahassakkhattumpīti pisaddo garahattho. Ekavārādike pana kā nāma kathāti dasseti. Sātisārāti sadosā. Tathāti yathā ācariyupajjhāyā sātisārā, tathā. Seso kārakasaṅgho sātisāroti sambandho. ‘‘Hatthacchinnādayo pana dvattiṃsa suosāritā’’ti vuttattā andhamūgabadhirānaṃ apabbajitānampi upasampadā ruhatīti daṭṭhabbaṃ. Teti hatthacchinnādayo dvattiṃsa.
397以不真实的事情为依据,就是依不真实的事,或者依不存在的事。“其中”,指的是“在此,诸比丘”这类文句里。“被舍弃”这里,为了说明“ta”这个后缀是在业格的意义上使用的,所以说“应当舍弃”。
397.Abhūtavatthuvasenāti asaccavatthuvasena, asaṃvijjamānavatthuvasena vā. Tatthāti ‘‘idha pana bhikkhave’’tiādipāṭhe. Paṭinissajjitāti ettha tapaccayassa kammatthe pavattabhāvaṃ dassento āha ‘‘paṭinissajjitabbā’’ti.
241. 优波离提问的讨论
241. Upālipucchākathā
400这里所说的“这里”一语,指的就是优波离所问的那些问题。把觅罪相毗尼甘马等与它放在一起来说,便构成一个提问——这就是句子连缀的方式。“也”这个字所表明的是:不只是在优波离所问的问题上应当这样连缀,说到阻止比丘们的时候,也同样应当这样连缀。
400.Tatthāti upālipañhesu. Tassapāpiyasikādīhi saddhiṃ ekā pucchā katāti yojanā. Bhikkhūnampi vāreti sambandho. Pisaddena ‘‘na kevalaṃ upālipañhesuyeva yojetabbāni, atha kho bhikkhūnaṃ vārepī’’ti dasseti.
242. 关于呵责甘马的讨论
242. Tajjanīyakammakathā
407407.“在这里,比丘们,有比丘是争吵的制造者”等等,这是连接关系。其中“在此处”,是指在“在这里,比丘们”等这样的读诵中。“无边际”这里,前缀“阿巴”加上词根“达”有截断的意思,所以说“阿巴达那称为界限”。没有阿巴达那,没有截断,没有罪的尽头,这就叫“无边际”——应该这样理解这个词的含义。那段经文已经说了,这是连接关系。“其中”,是指在那个经文当中。有些义理抉择,按照经文并非无法知道、并非无法得到——应该这样连接理解。
407. ‘‘Idha pana bhikkhave bhikkhu bhaṇḍanakārako’’tiādi vuttanti sambandho. Tatthāti ‘‘idha pana bhikkhave’’tiādipāṭhe. Anapadānoti ettha apapubbo dāsaddo avakhaṇḍanatthoti āha ‘‘apadānaṃ vuccati paricchedo’’ti. Natthi apadānaṃ avakhaṇḍanaṃ āpattipariyanto etassāti anapadānoti vacanattho kātabbo. Sāyeva pāḷi vuttāti sambandho. Tatthāti tassaṃ pāḷiyaṃ. Kiñci atthavinicchayaṃ pāḷianusārena vidituṃ na sakkā na hotīti yojanā.