第一巴拉基格生起的注释
Paṭhamapārājikasamuṭṭhānavaṇṇanā
258258. “交媾、精液接触”这些话是为了什么而说的?回答说“如今”等。其中,“在彼处”指的是在“交媾、精液接触”等语句中。“生起之首”指的是诸生起之首,或者在诸生起中为首。“其余的”指的是除第一巴拉基格之外的其余七十五条学处。“以此”指的是以第一巴拉基格。在解释“精液接触”等语句时,说“在彼处”等。其中,“在彼处”指的是在“精液接触”等语句中。
258. Kimatthaṃ ‘‘methunaṃ sukkasaṃsaggo’’tiādivacanaṃ vuttanti āha ‘‘idānī’’tiādi. Tattha tatthāti ‘‘methunaṃ sukkasaṃsaggo’’tiādivacane. Samuṭṭhānasīsanti samuṭṭhānānaṃ, samuṭṭhānesu vā sīsaṃ. Sesānīti paṭhamapārājikato sesāni pañcasattati sikkhāpadāni. Tenāti paṭhamapārājikena. ‘‘Sukkasaṃsaggo’’tiādivacanaṃ saṃvaṇṇento āha ‘‘tatthā’’tiādi. Tattha tatthāti ‘‘sukkasaṃsaggo’’tiādivacane.
在小注释的结尾处,也就是在小注释的末尾。
Khuddakavaṇṇanāvasāneti khuddakaṭṭhakathāya avasāne.
“性别颠倒”就是性别的错乱。这里说“身心所作”时,指的是在身心当中生起的,所以解释说“由身体和心所生起而作”。
Liṅgavipariyāyoti liṅgavipallāso. Kāyamānasikā katāti ettha kāyamānasesu pavattā kāyamānasikāti vutte samuṭṭhānāti āha ‘‘kāyacittasamuṭṭhānā katā’’ti.
第二巴拉基格罪起因的注释
Dutiyapārājikasamuṭṭhānavaṇṇanā
259259. “这一生起是一个生起纲目”,这是它们之间的关联。通过“不与取”一词,说明此处的“不与”是集合名称中的一部分用语。“其余”,是指从第二巴拉基格以下的其余六十九学处。“以彼”,是指以第二巴拉基格。“于彼”,是指在“人身、上人法”等语句中。为了不执着于“人身、上人法”等词句的文字,而只显示其义理,故说“人身学处与上人法学处”。“不定第二”:就罪而言,在巴利原文中按阴性来说,但在义注中则就学处而言,按中性说为“第二”。
259. Idaṃ samuṭṭhānaṃ ekaṃ samuṭṭhānasīsanti sambandho. ‘‘Adinnādāna’’nti iminā adinnanti ettha samudāyanāme ekadesavohāroti dasseti. Sesānīti dutiyapārājikato sesāni ekūnasattati sikkhāpadāni. Tenāti dutiyapārājikena. Tatthāti ‘‘viggahuttarī’’tiādivacane. Viggahuttarītiādipadānaṃ byañjane ādaramakatvā atthameva dassetuṃ vuttaṃ ‘‘manussaviggahauttarimanussadhammasikkhāpadānī’’ti. Aniyatā dutiyikāti āpattiṃ apekkhitvā pāḷiyaṃ itthiliṅgavasena vuttaṃ, aṭṭhakathāyaṃ pana sikkhāpadaṃ apekkhitvā napuṃsakaliṅgavasena dutiyanti vuttaṃ.
这里要表达的是:本来应该说“三集生起”,但通过词序颠倒以及把 ka 音拉长,才说成“生起三集”;为了说明这一点,就说“三集生起所作”。
Samuṭṭhānā tikā katāti ettha ‘‘tikasamuṭṭhānā’’ti vattabbe padavipariyāyavasena kakārassa dīghavasena samuṭṭhānā tikāti vuttanti dassento āha ‘‘tikasamuṭṭhānā katā’’ti.
作媒生起的注释
Sañcarittasamuṭṭhānavaṇṇanā
260关于“行”,这里先说明:所谓“行”就是同一类生起的首条,其余各条与它相似。
260. ‘‘Sañcarī’’ti idaṃ tāva sañcarittaṃ nāma ekasamuṭṭhānasīsaṃ, sesāni tena sadisāni.
在《分别》里,用“舍弃”这个词(《巴帝摩卡》576)指出羊毛洗净学处之后,才这样说:在《分别》的诵出中出现了“舍弃”。
Vibhaṅge āgatena ‘‘riñcantī’’ti (pārā. 576) padena eḷakalomadhovāpanasikkhāpadaṃ upalakkhitvā vuttanti āha ‘‘vibhaṅge riñcanti uddesanti āgata’’nti.
“直到门闩的安置处”(巴吉帝亚135-136)、“把衣给非亲里比丘尼”(巴吉帝亚169)、“缝衣”(巴吉帝亚176-177)——这三条学处就是这里所说的内容,应当这样连接起来理解。
‘‘Yāva dvārakosā aggaḷaṭṭhapanāya’’ iti (pāci. 135-136) ca ‘‘aññātikāya bhikkhuniyā cīvaraṃ dadeyya’’iti (pāci. 169) ca ‘‘cīvaraṃ sibbeyya’’iti (pāci. 176-177) ca vuttasikkhāpadattayanti yojanā.
“以沙门衣”这句话是这样说的,这是它们的关联。“应施沙门衣”这句话(巴吉帝亚917),是针对这个而说的,这是它们的关联。
‘‘Samaṇacīvarena cā’’ti evaṃ vacanaṃ vuttanti sambandho. ‘‘Samaṇacīvaraṃ dadeyyā’’ti idaṃ (pāci. 917) vacanaṃ sandhāyāti sambandho.
劝解生起的注释
Samanubhāsanāsamuṭṭhānavaṇṇanā
261所谓“破”,此即名为一种生起之首的劝诫,其余的与它相似。
261.Bhedanti idaṃ samanubhāsanaṃ nāma ekaṃ samuṭṭhānasīsaṃ, sesāni tena sadisāni.
咖提那衣的生起注释
Kathinasamuṭṭhānavaṇṇanā
262“舍”这个词,说的就是咖提那衣生起,它是一个生起之首,其余的生起跟它相似。
262.Ubbhatanti idaṃ kathinasamuṭṭhānaṃ nāma ekaṃ samuṭṭhānasīsaṃ, sesāni tena sadisāni.
与“住处”一词一起。
Āvasathena saddhinti āvasathasaddena saddhiṃ.
羊毛的来源注释
Eḷakalomasamuṭṭhānavaṇṇanā
263“羊毛”这个名称,是一个以羊毛为起源的起源类别。“如是”是指如前所说的那样。“文”是指论母的文句。“违越”是指前后相违。“如”是指以某种方式。“复”这个字是随顺的意思。虽然说这样书写,但仍然是那样,这是连接。“如是”是指以那样的方式。“义之次第”是指义理的次第。
263.‘‘Eḷakalomā’’ti idaṃ eḷakalomasamuṭṭhānaṃ nāma ekaṃ samuṭṭhānasīsaṃ. Itoti yathāvuttato. Pāḷinti mātikāpāḷiṃ. Virajjhitvāti pubbāparato virādhetvā. Yathāti yenākārena . Panasaddo anuggahattho. Kiñcāpi likhanti, pana tathāpīti yojanā. Evanti tathākārena. Atthānukkamoti atthassa anukkamo.
“没有比丘的住处”这句话已经说过,这就是它们的关联。“应在没有比丘的住处结夏安居”这句话,是(前面那句话)所指向的,这就是关联。“比丘尼”等语句已经说过,这就是关联。用“等”这个字,把“在学尼、沙弥尼、在家女”这段文本也收摄进来了。
‘‘Abhikkhukāvā sena cā’’ti etaṃ vacanaṃ vuttanti sambandho. ‘‘Abhikkhuke āvāse vassaṃ vaseyyā’’ti (pāci. 1047) idaṃ vacanaṃ sandhāyāti sambandho. ‘‘Bhikkhunī’’tiādinā vuttānīti sambandho. Ādisaddena ‘‘sikkhamānā ca sāmaṇerī gihiniyā’’ti pāṭhaṃ saṅgaṇhāti.
逐字法生起之注释
Padasodhammasamuṭṭhānavaṇṇanā
264所谓“句”者,此名为句法生起的一种生起之首,其余各项与它类似。“如是,且以日没之时”这句话已经说过,这是前后关联。“日没之后应当教诫”这句话,就是针对这个说的,这是前后关联。“没有机会……中略……针对这个而说”,在这里也是同样的道理。
264.Padanti idaṃ padasodhammasamuṭṭhānaṃ nāma ekaṃ samuṭṭhānasīsaṃ, sesāni tena sadisāni. ‘‘Tathā atthaṅgatena cā’’ti etaṃ vacanaṃ vuttanti sambandho. ‘‘Atthaṅgate sūriye ovadeyyā’’ti (pāci. 154-155) idaṃ vacanaṃ sandhāyāti sambandho. Anokāso ca…pe… sandhāya vuttanti (pāci. 1219-1221) etthāpi eseva nayo.
旅途生起的注释
Addhānasamuṭṭhānavaṇṇanā
265关于“道路”这一项:这叫做“道路生起”,是一种生起类别的代表,其余各项与它类似。
265.Addhānanti idaṃ addhānasamuṭṭhānaṃ nāma ekaṃ samuṭṭhānasīsaṃ, sesāni tena sadisāni.
盗贼队起源的注释
Theyyasatthasamuṭṭhānavaṇṇanā
266“盗贼队”这一条,名叫“盗贼队起源”,它是一种起源的开头,其余各项都和它类似。“以军阵为第七”这句话已经说过,这是连接的方式。紧接着那之后,就是在那个学处之后紧接着,和“已来”相连。
266.Theyyasatthanti idaṃ theyyasatthasamuṭṭhānaṃ nāma ekaṃ samuṭṭhānasīsaṃ, sesāni tena sadisāni. ‘‘Byūhena sattamā’’ti idaṃ vacanaṃ vuttanti yojanā. Tadanantaramevāti tassa sikkhāpadassa anantarameva, ‘‘āgata’’iti sambandho.
说法示导的起因注释
Dhammadesanāsamuṭṭhānavaṇṇanā
267267. 在“说法起源”这一项里,并没有一个单独的“起源之首”。把全部十一学处合在一起,就说它们是“说法起源”。“如是”等语是总结。“它们”指那些学处。“混合起源”就是混杂在一起的起源。“三种”是按实称过人法、度女贼出家、未经允许这三种起源方式而分为三类。“那”指固定的起源,这是连接关系。再说“那”指固定的起源,是为了显示,这是连接关系。再说“那”是指这句话。“随顺引导法”在这里,“引导”是引导、调伏身语的意思,能引导、调伏身语,所以叫引导;或者通过它来引导,所以叫引导。“法”指圣典,因为它能持住意义,所以叫法。引导本身就是法,叫引导法;随顺于这个,就叫随顺引导法。因此说“随顺律藏圣典之法”。
267. Dhammadesanāsamuṭṭhāne samuṭṭhānasīsaṃ natthi, sabbāni ekadasa sikkhāpadāni sampiṇḍetvā dhammadesanāsamuṭṭhānānīti vuttāni. Evantiādi nigamanaṃ. Tesanti tesaṃ sikkhāpadānaṃ . Sambhinnasamuṭṭhānanti saṃsaggasamuṭṭhānaṃ. Tividhanti bhūtārocanacorivuṭṭhāpanaananuññātasamuṭṭhānavasena tippakāraṃ. Tanti niyatasamuṭṭhānaṃ, hotīti sambandho. Puna tanti niyatasamuṭṭhānaṃ, dassetunti sambandho. Puna tanti vacanaṃ. Nettidhammānulomikanti ettha kāyavācaṃ neti vinetīti netti, kāyavācaṃ neti vineti ettha, etāyāti vā netti. Dhammoti pāḷi. Sā hi yasmā atthaṃ dhāreti, tasmā dhammoti vuccati. Nettiyeva dhammo nettidhammo, tassa anulomikaṃ nettidhammānulomikaṃ. Tena vuttaṃ ‘‘vinayapāḷidhammassa anuloma’’nti.