明知而说妄语,被宣说为巴吉帝亚。
开玩笑地说、急促地说的人,不算犯戒,就像疯子之类的人一样。
Sampajānamusāvāde , pācittiyamudīritaṃ; Davā ravā bhaṇantassa, na dosummattakādino.
妄语的五种不同罪相,
所有生起等一切,都与不与取相同。
Aññatthāpattiyo pañca, musāvādassa kāraṇā; Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānatulyakā.
在说到出身等十种辱骂事由时,
用真实的事,或者用不实的事,用任何一种事情。
Jātiādīsu vuttesu, dasasvakkosavatthusu; Bhūtena vā abhūtena, yena kenaci vatthunā.
无论用何种语言,或用手势,
没犯巴拉基格的比丘,或者已经犯了巴拉基格的比丘。
Yāya kāyaci bhāsāya, hatthamuddāya vā pana; Pārājikamanāpannaṃ, bhikkhumāpannameva vā.
比丘以他事影射辱骂者,
正觉者说此中为巴吉帝亚罪。
Aññatraññāpadesena, omasantassa bhikkhuno; Tattha pācittiyāpatti, sambuddhena pakāsitā.
以彼原词,或以他名借称,亦以离巴利之句,
骂于诸未受具足戒者,犯恶作罪。
Tehevaññāpadesena , pāḷimuttapadehipi; Sabbatthānupasampannaṃ, akkosantassa dukkaṭaṃ.
无意辱骂他人的人,纯粹只是为了戏谑。
可是,对说话者而言,处处说出来的都是恶说。
Anakkositukāmassa, kevalaṃ davakamyatā; Vadato pana sabbattha, dubbhāsitamudīritaṃ.
比丘尼已进入未受具足戒者之处,
以义、法之教诫为先导,于此无犯。
Paviṭṭhānupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī; Anāpatti purakkhatvā, atthadhammānusāsaniṃ.
然说法比丘,等起等诸门被说为无间同类;
此中之受,即是苦受。
Vadato pana bhikkhussa, samuṭṭhānādayo nayā; Anantarasamā vuttā, dukkhā hotettha vedanā.
比丘离间语的罪,从行相上分有两种。
或者希望自己被人喜爱,或者是想离间别人。
Āpatti bhikkhupesuññe, duvidhākārato siyā; Attano piyakāmassa, parabhedatthinopi vā.
辱骂者以婉转之辞、圣典外之说,
言说将毕时,即成恶作罪。
Akkosantassa pariyāya-pāḷimuttanayehi ca; Vacanassupasaṃhāre, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
同样,即使承受未受具足戒者的辱骂,也是如此;
比丘尼在此也站在未受具足戒者的位置上。
Tathā anupasampanna-akkosaṃ haratopi ca; Ṭhitā anupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī.
既非为贪爱取悦,亦非欲求破僧;
乃为呵责诸恶人,比丘如是而说。
Na ceva piyakāmassa, na ca bhedatthinopi vā; Pāpānaṃ garahatthāya, vadantassa ca bhikkhuno.
同样地,对于癫狂者等,也说明了不构成犯戒。
所有起源等,都与不与取相同。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpattīti dīpitā; Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānasādisā.
唯除比丘与比丘尼,若与他人共诵三藏之法,
彼即犯巴吉帝亚。
Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, aññena piṭakattayaṃ; Dhammaṃ saha bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
像《大筏疏》等注释里讲到的国王教诲等内容。
在尚未编入结集的内容中,它确实是导致犯戒的原因。
Rājovādādayo vuttā, mahāpaccariyādisu; Anāruḷhesu saṅgītiṃ, āpattijanakāti hi.
于比丘处成恶作,于比丘尼亦复然;
对比丘作未受具足戒想者,或疑惑者亦成。
Dukkaṭaṃ hoti bhikkhusmiṃ, tathā bhikkhuniyāpi ca; Bhikkhussānupasampanna-saññino vimatissa vā.
有人让别人一起念诵,或者自己背诵。
如果有人让正在诵念熟悉经典的人中断出错,
Ekato uddisāpeti, sajjhāyaṃ vā karoti yo; Bhaṇantaṃ paguṇaṃ ganthaṃ, opāteti ca yo pana.
而且,从尚未受具足戒的人那里接受(学习)时,也是如此;
如果是只是总说(略诵),那就无犯;因为和他一起念诵的缘故。
Tassa cānupasampanna-santike gaṇhatopi ca; Uddesaṃ tu anāpatti, bhaṇane tena ekato.
从言语而生起,亦从言语与心二者生起;
如是生起,名为逐句之法。
Vācato ca samuṭṭhāti, vācācittadvayāpi ca; Samuṭṭhānamidaṃ vuttaṃ, padasodhammasaññitaṃ.
在完全被遮盖、彻底封闭的地方,那么如果可能就躺下睡觉
大半围蔽的,或甚至遮盖的卧坐处。
Sabbacchannaparicchanne, nipajjeyya sace pana; Yebhuyyena paricchanne, channe senāsanepi vā.
三夜既过,其后之夜,
若与比丘以外之人共宿,即成巴吉帝亚。
Tissannaṃ pana rattīnaṃ, uddhaṃ yo pana rattiyaṃ; Ṭhapetvā bhikkhuṃ aññena, tassa pācittiyaṃ siyā.
而那个被指出来的对象,是足以用来行淫的。
就算只是跟畜生发生这种事,也照样犯戒。
Vatthuṃ yaṃ pana niddiṭṭhaṃ, methunassa pahonakaṃ; Āpatyantamaso tena, tiracchānagatenapi.
受具戒者已卧时,他人若卧;
他人已卧时,比丘若卧。
Nipanne upasampanne, itaro ce nipajjati; Itarasmiṃ nipanne vā, sace bhikkhu nipajjati.
两人起身之后,或因躺卧的行为;
或者,也可能是按“未受具足戒者”来计数犯戒数。
Ubhinnaṃ uṭṭhahitvā vā, nipajjanapayogato; Āpattānupasampanna-gaṇanāyapi vā siyā.
如果关上房门躺下,或者不关上躺下;
第四天太阳落山时,可能会有犯戒。
Sace pidhāya vā gabbhaṃ, nipajjatipidhāya vā; Āpattatthaṅgate sūriye, catutthadivase siyā.
凡以一肘半高之墙垣、堆砌等物所围绕者,
此一切亦得名为“被围绕”。
Diyaḍḍhahatthubbedhena , pākāracayanādinā; Parikkhittampi taṃ sabbaṃ, parikkhittanti vuccati.
比丘即使住在用粗布搭成的小屋里,
与女人同宿,就构成罪——这一点已经说明清楚了。
Bhikkhussantamaso dussa-kuṭiyaṃ vasatopi ca; Sahaseyyāya āpatti, hotīti paridīpito.
从全部覆盖、全部包围、大多数等种种差别来看,
有智慧的人在这里应当看到七条巴吉帝亚。
Sabbacchannaparicchanna-yebhuyyādippabhedato; Satta pācittiyānettha, daṭṭhabbāni subuddhinā.
半覆半围者,说为恶作;
一切小覆、覆等类,亦分五种。
Aḍḍhacchannaparicchanne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ; Sabbacūḷaparicchanna-channādīhipi pañcadhā.
Anāpatti dirattaṃ vā, tirattaṃ vasato saha; Aruṇassa pureyeva, tatiyāya ca rattiyā.
离开后又再与比丘同住的人;
同样地,在一切全覆、全盖等情况下也是如此。
Nikkhamitvā vasantassa, puna saddhiñca bhikkhuno; Tathā sabbaparicchanna-sabbacchannādikepi ca.
如是,未受具戒者,卧者亦同坐者;
其余诸学处与羊毛学处同,生起等亦尔。
Evaṃ anupasampanne, nipannepi nisīdato; Sesā eḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
如果对当天出生的女人,哪怕她只是人类女子,
如果打算一起睡,就犯巴吉帝亚。
Sace tadahujātāya, api yo mānusitthiyā; Sahaseyyaṃ pakappeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
和显现出形色的夜叉女、饿鬼女在一起;
夜里谁若与天女或黄门一起躺下。
Dissamānakarūpāya, yakkhiyā petiyā saha; Rattiyaṃ yo nipajjeyya, deviyā paṇḍakena vā.
把母畜生当作行淫的对象。
按对象来算,就构成恶作罪。
Methunavatthubhūtāya, tiracchānagatitthiyā; Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在这里,仅仅以一天,罪过就被揭示了。
其余的判定,和前面刚说过的完全一样。
Idhekadivaseneva , āpatti paridīpitā; Seso anantare vutta-sadisova vinicchayo.
若无能听懂所说内容的人类男子在场,
比丘对女子说法超过五六句,犯巴吉帝亚。
Uddhaṃ chappañcavācāhi, viññuṃ purisaviggahaṃ; Vinā dhammaṃ bhaṇantassa, hoti pācitti itthiyā.
不过,单独一个偈颂的句脚,就被称为一句。
逐句法已被指出,或者法义注释也是。
Gāthāpādo panekova, ekavācāti saññito; Padasodhammaṃ niddiṭṭhaṃ, dhammamaṭṭhakathampi vā.
对于六个以上的语句,则依句等。
说法者犯戒,按从第一个词开始计数也会犯戒。
Channaṃ upari vācānaṃ, padādīnaṃ vasā pana; Desentassa siyāpatti, padādigaṇanāya ca.
即使以变现后站立者,也与人形一同。
就算和夜叉、饿鬼,还有畜生道众生在一起。
Nimminitvā ṭhitenāpi, saddhiṃ purisaviggahaṃ; Yakkhenapi ca petena, tiracchānagatenapi.
谁对站着的女人说法,
超过六句话,他可能犯巴吉帝亚。
Ṭhitassa mātugāmassa, dhammaṃ yo pana bhāsati; Channaṃ upari vācānaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
若男子作女人想、有疑惑者,及黄门,
超越六句而宣说,即得恶作。
Purise itthisaññissa, vimatissa ca paṇḍake; Uttari chahi vācāhi, vadato hoti dukkaṭaṃ.
取女人之形,对站立之夜叉女、饿鬼女言语者,亦犯恶作;
畜生趣之女众亦然。
Itthirūpaṃ gahetvāna, ṭhitānaṃ bhāsatopi ca; Dukkaṭaṃ yakkhipetīnaṃ, tiracchānagatitthiyā.
有明智的男子在场时,或者自己起身,
坐着说法者,或对女人,亦如是。
Purise sati viññusmiṃ, sayaṃ uṭṭhāya vā puna; Desentassa nisīditvā, mātugāmassa vā tathā.
对另一位女子,又对另一位女子说话时,
以六种或五种言辞,无犯已被说明。
Aññissā puna aññissā, itthiyā bhaṇatopi ca; Chahi pañcahi vācāhi, anāpatti pakāsitā.
等起等,与句诵学处同等而说;
此即差别,然此为作与不作。
Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo matā; Ayameva visesoti, kriyākriyamidaṃ pana.
比丘向人宣讲广大或殊胜的法时,
除了比丘和比丘尼,若真实宣说,就犯巴吉帝亚。
Mahaggataṃ paṇītaṃ vā, ārocentassa bhikkhuno; Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, bhūte pācittiyaṃ siyā.
若彼不知其所宣说,向比丘宣说者,得恶作;
若以间接语说,彼亦得恶作罪。
No ce jānāti so vuttaṃ, ārocentassa bhikkhuno; Pariyāyavacane cassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
如是因由现前时,说者无犯;
初作者说一切戒等,亦无犯。
Anāpatti tathārūpe, kāraṇe sati bhāsato; Sabbassapi ca sīlādiṃ, vadato ādikammino.
此处不立癫狂句,以其无有故;
此名如实宣说,即判为彼生起。
Ummattakapadaṃ ettha, na vuttaṃ tadasambhavā; Bhūtārocanakaṃ nāma, samuṭṭhānamidaṃ mataṃ.
从身、从语、从身与语,可以有三种。
只与善和无记这两种心、两种受有关。
Kāyato vācato kāya-vācato ca tidhā siyā; Kusalābyākateheva, dvicittañca dvivedanaṃ.
比丘告知粗恶罪者,
于未受具足戒者说罪,除比丘同意外。
Āpattiṃ pana duṭṭhullaṃ, ārocentassa bhikkhuno; Āpattānupasampanne, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
“此人出不净,已犯桑喀地谢思”——
若以事配其罪而如是说,过在说者自身。
Saṅghādisesamāpanno, mocetvā asuciṃ ayaṃ; Ghaṭetvā vatthunāpattiṃ, vadantasseva vajjatā.
在这里,只有桑喀地谢思罪才被认为是粗重罪。
因此,对清净者说粗恶罪,就触犯巴吉帝亚。
Idha saṅghādisesāva, duṭṭhullāpattiyo matā; Tasmā suddhassa duṭṭhullaṃ, vadaṃ pācittiyaṃ phuse.
告举之人,于非粗罪作粗想,或生疑惑;
余罪亦尔,彼犯恶作。
Aduṭṭhullāya duṭṭhulla-saññino vimatissa vā; Āpattiyopi vā sesā, ārocentassa dukkaṭaṃ.
如是,于未受具戒者,粗重罪以五种而判;
非粗重之恶行,不应陈告。
Tathā anupasampanne, duṭṭhullaṃ pañcadhā mataṃ; Ajjhācāramaduṭṭhullaṃ, ārocetuṃ na vaṭṭati.
如果只是把事由或罪过告诉对方,
应当知道这是无犯戒,依照比丘的认可也是如此。
Vatthuṃ vā pana āpattiṃ, ārocentassa kevalaṃ; Anāpattīti ñātabbaṃ, bhikkhusammutiyā tathā.
疯狂者等的生起方式等理则,就是这样。
就像不与取一样,受就是苦受。
Evamummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā; Adinnādānatulyāva, vedanā dukkhavedanā.
若自掘或教他掘不宜之地,
若令破或自破,彼犯巴吉帝亚。
Khaṇeyya vā khaṇāpeyya, pathaviṃ yo akappiyaṃ; Bhedāpeyya ca bhindeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
Sayameva khaṇantassa, pathaviṃ pana bhikkhuno; Pahārasmiṃ pahārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
就算只命令一次,哪怕只挖一整天,也只算一罪。
被一次又一次命令者,每说一次便(犯一次)。
Āṇāpentassa ekāva, divasaṃ khaṇatopi ca; Punappunāṇāpentassa, vācato vācato siyā.
“挖池塘,挖水池,挖坑,挖小井;”
就算有人这样说,也找不到他有什么过错。
‘‘Khaṇa pokkharaṇiṃ vāpiṃ, āvāṭaṃ khaṇa kūpakaṃ’’; Iccevaṃ tu vadantassa, koci doso na vijjati.
就在这里挖这个地方,就在这里挖出池塘。
在这个地方挖,这样说是不合适的。
‘‘Imaṃ khaṇa ca okāsaṃ, idha pokkharaṇiṃ khaṇa; Imasmiṃ khaṇa okāse’’, vattumevaṃ na vaṭṭati.
挖球茎,或挖库伦德,挖柱子和树桩;
把根挖掉,或者把棕榈树挖掉——这样说才说得通。
‘‘Kandaṃ khaṇa kurundaṃ vā, thūṇaṃ khaṇa ca khāṇukaṃ; Mūlaṃ khaṇa ca tālaṃ vā’’, evaṃ vadati vaṭṭati.
这是根,这是藤蔓,这是棕榈树,这是芦苇。
已经限定说“你挖”,就不该再说。
‘‘Imaṃ mūlaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ tālaṃ imaṃ naḷaṃ; Khaṇā’’ti niyametvāna, vattuṃ pana na vaṭṭati.
如果能把细泥舀出来,就用瓶子把它舀出去;
比丘应当把它移除,但太厚的话就不合适。
Ussiñcituṃ sace sakkā, ghaṭehi tanukaddamo; Bhikkhunā apanetabbo, bahalaṃ na ca vaṭṭati.
岸土崩落,坠于河等水边;
欲翻动此岸土,纵雨季四月亦得许可。
Bhijjitvā nadiyādīnaṃ, patitaṃ toyasantike; Taṭaṃ vaṭṭhaṃ vikopetuṃ, cātumāsampi vaṭṭati.
如果掉进水里,就算天已经下雨了,也还是可以的;
四个月过去后,天确实会下雨到水池里。
Sace patati toyasmiṃ, deve vuṭṭhepi vaṭṭati; Cātumāsamatikkante, toye devo hi vassati.
Pāsāṇapiṭṭhiyaṃ soṇḍiṃ, khaṇanti yadi tattha tu; Rajaṃ patati ce pubbaṃ, pacchā devobhivassati.
要在四个月之内清扫和拆毁,才是允许的。
超过四个月以后,就不可以再拆毁改动。
Sodhetuṃ bhindituṃ anto-cātumāsaṃ tu vaṭṭati; Cātumāsakato uddhaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati.
先用清水装满,随后如果有尘土落下;
适宜把它破坏掉,因为天神确实会降雨到水上。
Vārinā paṭhamaṃ puṇṇe, pacchā patati ce rajaṃ; Taṃ vaṭṭati vikopetuṃ, toye devo hi vassati.
雨湿背石时,尘土即黏附;
纵经四月久,拂除亦不宜。
Allīyati phusāyante, piṭṭhipāsāṇake rajaṃ; Cātumāsaccaye tampi, vikopetuṃ na vaṭṭati.
如果还没做石坡,蚁丘却已经冒出来了;
即使四个月的期限到了,也可以随自己的意愿去破坏。
Sace akatapabbhāre, vammiko pana uṭṭhito; Yathāsukhaṃ vikopeyya, cātumāsaccayepi ca.
若在露地而被雨淋,四月之期亦可行;
树上白蚁等类,土中亦同此理。
Abbhokāse sace vaṭṭho, cātumāsaṃ tu vaṭṭati; Rukkhe upacikādīnaṃ, mattikāyapi so nayo.
鼠拱之土、牛蹄之泥、蚯蚓之粪等污秽处,亦同此理;
此规则已就与地面不相连者而说。
Mūsikukkara gokaṇṭa-gaṇḍuppādamalesupi; Ayameva nayo vutto, asambaddhesu bhūmiyā.
与那(犁)同类的即是犁耕之土;
未断而系于地者,彼即原生之土。
Teheva sadisā honti, kasinaṅgalamattikā; Acchinnā bhūmisambandhā, sā jātapathavī siyā.
住处就算没有遮盖,或者遮盖已经损坏;
过了四个月雨季之后,不应该向上破坏那被雨淋过的覆盖物。
Senāsanampi acchannaṃ, vinaṭṭhachadanampi vā; Cātumāsakato uddhaṃ, ovaṭṭhaṃ na vikopaye.
接着,如果心里想“我要抓住椽子、墙壁、柱子或地板”,
想要抓取的认知生起时,实际去抓取才是可行的。
Tato ‘‘gopānasiṃ bhittiṃ, thambhaṃ vā padarattharaṃ; Gaṇhissāmī’’ti saññāya, gahetuṃ pana vaṭṭati.
取砖等时,若泥土掉落,则无犯;
若取泥土,则有犯。
Gaṇhantassiṭṭhakādīni, sace patati mattikā; Anāpatti siyāpatti, mattikaṃ yadi gaṇhati.
如果屋内有一堆没被雨水淋湿的泥土,
未被雨淋过的泥土对比丘而言始终是允许使用的。
Atinto mattikāpuñjo, antogehe sace siyā; Anovaṭṭho ca bhikkhūnaṃ, sabbadā hoti kappiyo.
若雨又下于屋中,他们便遮盖那屋;
四月雨季过后,一切皆湿透,成为不合用。
Vuṭṭhe puna ca gehasmiṃ, gehaṃ chādenti taṃ sace; Cātumāsaccaye sabbo, tinto hoti akappiyo.
在那里,凡是已经沾湿了的,全都成为不合法的。
在那里,凡是还没有被浸湿的,就都是允许的。
Yattakaṃ tattha tintaṃ tu, tattakaṃ hotyakappiyaṃ; Atintaṃ tattha yaṃ yaṃ tu, taṃ taṃ hoti hi kappiyaṃ.
若以水湿润那(泥土),它便如同与大地连成一体;
那即成为地,自此便不合宜(掘取)。
Temito vārinā so ce, ekābaddhova bhūmiyā; Pathavī ceva sā jātā, na vaṭṭati tato paraṃ.
Abbhokāse ca pākāro, ovaṭṭho mattikāmayo; Cātumāsaccaye ‘‘jātā, pathavī’’ti pavuccati.
彼处所附微细尘垢,不摩擦,唯以湿手少分触之;
触已若能沾取,斯为合宜。
Tattha laggaṃ rajaṃ saṇhaṃ, aghaṃsantova mattaso; Chupitvā allahatthena, sace gaṇhāti vaṭṭati.
如果是砖墙,但多数情况下是在平地上;
它立在那里,所以可以随自己的心意把它拆掉或破坏。
Sace iṭṭhakapākāro, yebhuyyakathale pana; Ṭhāne tiṭṭhati so tasmā, vikopeyya yathāsukhaṃ.
露地所立之柱,摇之则动;
若掘地而欲取之,则实非所宜。
Abbhokāse ṭhitaṃ thambhaṃ, cāletvā panito cito; Pathaviṃ tu vikopetvā, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
或取余干木,或取树桩者,其过同此;
若竖直拔起者,则无此过。
Aññampi sukkharukkhaṃ vā, khāṇukaṃ vāpi gaṇhato; Ayameva nayo doso, ujumuddharato na ca.
如果举起石头或树木,让它滚下去;
心已清净的人,就算大地崩裂,也没有罪过。
Pāsāṇaṃ yadi vā rukkhaṃ, uccāletvā pavaṭṭati; Na doso suddhacittassa, sace pathavi bhijjati.
劈开木柴、拖拽树枝等东西的时候;
这个道理也同样适用于心地纯净的人,哪怕他还处在地面上。
Phālentānampi dārūni, sākhādīni ca kaḍḍhato; Ayameva nayo vutto, bhūmiyaṃ suddhacetaso.
荆棘、针尖或地上的木桩,
比丘不应敲击,也不应插入。
Kaṇṭakaṃ sūcimaṭṭhiṃ vā, khilaṃ vā bhūmiyaṃ pana; Ākoṭetuṃ pavesetuṃ, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
‘‘Ahaṃ passāvadhārāya, bhindissāmī’’ti mediniṃ; Bhikkhussa pana passāva-mevaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
正在做的人无犯,即使大地裂开。
以扫地使其平整,也不该去磨擦。
Anāpatti karontassa, sace bhijjati medinī; Samajjato samaṃ kātuṃ, ghaṃsituṃ na ca vaṭṭati.
用大脚趾在地上画字,也是不行的;
以脚破坏地面而经行,同样不行。
Pādaṅguṭṭhena vā bhūmiṃ, likhitumpi na vaṭṭati; Bhindantena ca pādehi, tathā caṅkamitumpi vā.
用湿手触碰大地后,微细的尘垢;
如果不摩擦而沾带微细尘土,洗手是可以的。
Pathaviṃ allahatthena, chupitvā sukhumaṃ rajaṃ; Aghaṃsanto gahetvā ce, hatthaṃ dhovati vaṭṭati.
自烧其地,或令他人烧;
乃至一叶,烧者比丘亦犯此罪。
Sayaṃ dahati ce bhūmiṃ, dahāpeti parehi vā; Āpattantamaso pattaṃ, dahantassāpi bhikkhuno.
在多少处地方放火,或者叫别人去放火;
这位比丘就正好犯下同样数量的巴吉帝亚罪。
Ṭhānesu yattakesvaggiṃ, deti dāpeti vā pana; Tattakāneva bhikkhussa, honti pācittiyānipi.
把火放在地上,对比丘来说是不允许的;
把火放在瓦片或烤钵器里,倒是可以的。
Ṭhapetuṃ bhikkhuno aggiṃ, bhūmiyaṃ na ca vaṭṭati; Kapāle pattapacane, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
置火于薪上,实非所宜;
火燃彼薪已,延烧而焚地。
Aggiṃ upari dārūnaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati; Dahanto tāni gantvā so, bhūmiṃ dahati ce pana.
此法于砖屋等处亦同;
安置砖等之物,唯于顶上为宜。
Eseva ca nayo vutto, iṭṭhakāvāsakādisu; Ṭhapetuṃ iṭṭhakādīnaṃ, matthakesveva vaṭṭati.
那又是为什么呢?因为他们没有执取。
不应该在树桩或枯树上点火。
Kasmā panāti ce? Tesa-manupādānabhāvato; Khāṇuke sukkharukkhe vā, aggiṃ dātuṃ na vaṭṭati.
Anāpatti tiṇukkaṃ tu, gahetvā pana gacchato; Ḍayhamāne tu hatthasmiṃ, sace pāteti bhūmiyaṃ.
又于彼坠落之处,施与薪柴,
谓宜生火,此乃大帕查里之说。
Puna taṃ patitaṭṭhāne, datvā tassa panindhanaṃ; Aggiṃ vaṭṭati kātunti, mahāpaccariyaṃ rutaṃ.
Tassāpathaviyaṃyeva, pathavīti ca saññino; Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
说“知此、将此来、与此”者,无犯;
此(戒)有心,且唯三等起。
Anāpatti ‘‘imaṃ jāna, imamāhara dehi’’ti; Vadantassa, sacittañca, tisamuṭṭhānameva ca.
对于已生起的众生,以及已生的草木聚落之比丘;
以令其倒下之因相,被宣说为巴吉帝亚。
Bhavantassa ca bhūtassa, bhūtagāmassa bhikkhuno; Pātabyatānimittaṃ tu, pācittiyamudīritaṃ.
水中住的和陆上住的,他其实有两种。
在这里,芝麻等种子,有的带叶,有的不带叶。
Udakaṭṭho thalaṭṭhoti, duvidho hoti so pana; Tilabījādiko tattha, sapaṇṇopi apaṇṇako.
应当知道“水生者”指的是一切藻类生物;
毁坏这一切的人,会犯巴吉帝亚罪。
Udakaṭṭhoti viññeyyo, sabbo sevālajātiko; Vikopentassa taṃ sabbaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
不过,用手拨开之后,确实可以沐浴。
对他来说,一切地方也全都是水。
Viyūhitvā tu hatthena, nhāyituṃ pana vaṭṭati; Hoti tassa ca sabbampi, ṭhānañhi sakalaṃ jalaṃ.
如果不用水,就想把那藻类从水里取出来,
比丘也不允许这样做,因为那是在移动位置。
Udakena vinā cecca, taṃ panuddharituṃ jalā; Na ca vaṭṭati bhikkhussa, ṭhānasaṅkamanañhi taṃ.
连同水一起把它捞起之后,或者正在把它投入水中的时候;
而且,“允许”这一说法,在所有的义注里也都已经指出了。
Udakenukkhipitvā taṃ, pakkhipantassa vārisu; Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, sabbaaṭṭhakathāsupi.
比丘从水中拔起藤蔓水草之类,
或于彼处损毁,犯巴吉帝亚。
Jale vallitiṇādīni, uddharantassa toyato; Vikopentassa vā tattha, hoti pācitti bhikkhuno.
别人在这里拔起的东西,若有人去毁坏,就犯恶作。
因为从那时起,它们确实就归入种子类了。
Parehuppāṭitānettha, vikopentassa dukkaṭaṃ; Gacchanti hi yato tāni, bījagāmena saṅgahaṃ.
干地所伐之树,青绿残桩犹立;
彼若向上生长,即入草木之聚。
Thalaṭṭhe chinnarukkhānaṃ, ṭhito haritakhāṇuko; Uddhaṃ vaḍḍhanako tassa, bhūtagāmena saṅgaho.
椰子等类,其桩不复向上生长;
是故彼所作者,以种子类摄受。
Nāḷikerādikānampi, khāṇu uddhaṃ na vaḍḍhati; Tasmā tassa kato hoti, bījagāmena saṅgaho.
同样地,已结果芭蕉的残桩被宣说。
无果的树桩,就植物而言是死的。
Tathā kadaliyā khāṇu, phalitāya pakāsito; Aphalitāya yo khāṇu, bhūtagāmena so mato.
芭蕉结果之前,青叶犹在;
芦苇、竹、草等物之判定,亦复如是。
Phalitā kadalī yāva, nīlapaṇṇā ca tāva sā; Naḷaveḷutiṇādīna-mayameva vinicchayo.
然而,从此竹之梢端开始,当它干枯时,
那时就以种子类之名而被摄属。
Aggato pana paṭṭhāya, yadāyaṃ veḷu sussati; Tadā saṅgahito hoti, bījagāmena nāmaso.
因陀沙罗等树木,以种子类摄;
砍断后放置的,通晓律者应知。
Indasālādirukkhānaṃ, bījagāmena saṅgaho; Chinditvā ṭhapitānaṃ tu, viññeyyo vinayaññunā.
若为凉亭等事而掘地凿土,
根叶既出便归草木之属。
Maṇḍapādīnamatthāya, nikkhaṇanti ca te sace; Niggate mūlapaṇṇasmiṃ, bhūtagāmena saṅgaho.
对于仅有根者,或者仅有叶者,
即使长出,它们仍被归入种子类。
Mūlamattepi vā yesaṃ, paṇṇamattepi vā pana; Niggatepi kato tesaṃ, bījagāmena saṅgaho.
棕榈核若带茎干,即称为种子类;
当叶轮呈青色时,它便长出,那时也不再算。
Sakandā pana tālaṭṭhi, bījagāmoti vuccati; Pattavaṭṭi yadā nīlā, niggacchati tadā na ca.
破开椰子壳,嫩芽就像象牙针一样。
那时它也从里面长出来,就称为种子类。
Nāḷikeratacaṃ bhitvā, dantasūcīva aṅkuro; Niggacchati tadā sopi, bījagāmoti vuccati.
就像鹿角一样相等的叶轮,当它存在时。
即使根部还没长出来,也称为植物村。
Migasiṅgasamānāya, satiyā pattavaṭṭiyā; Aniggatepi mūlasmiṃ, bhūtagāmoti vuccati.
稻子等作物的芽还没有变绿的时候,
即使叶子已经长出来了,仍然算在种子村的范围之内。
Na honti haritā yāva, vīhiādīnamaṅkurā; Niggatesupi paṇṇesu, bījagāmena saṅgaho.
芒果、阎浮果核等,其判定亦如是;
凡树上生者,藤蔓或他物。
Ambajambuṭṭhikādīna-meseva ca vinicchayo; Vandākā vāpi aññaṃ vā, rukkhe jāyati yaṃ pana.
树可能是它的住处,不该去破坏它;
这个判定完全只是针对无根藤蔓之类的东西。
Rukkhovassa siyā ṭhānaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati; Amūlavalliādīna-mayameva vinicchayo.
围墙等处的苔藓,叫做“最上种子”;
直到长出两三片叶子之前,它都还不算长成。
Pākārādīsu sevālo, aggabījanti vuccati; Yāva dve tīṇi pattāni, na sañjāyanti tāva so.
叶生之后,此即成巴吉帝亚之犯戒事由;
然以摩擦将其从彼处除去,则不应为。
Pattesu pana jātesu, vatthu pācittiyassa so; Ghaṃsitvā pana taṃ tasmā, apanetuṃ na vaṭṭati.
水藻若在饮水瓶等之外,则犯恶作;
若在器中,则不犯。糕饼等上之霉斑,亦复如是。
Sevāle bahi pānīya-ghaṭādīnaṃ tu dukkaṭaṃ; Abbohārova so anto, pūvādīsupi kaṇṇakaṃ.
石头、癣、水藻、石花之类,
皆是恶作之事而非巴吉帝亚,应如是宣说。
Pāsāṇadaddusevāla-seleyyappabhutīni ca; Honti dukkaṭavatthūni, apattānīti niddise.
蛇盖菇若已开花,则不成犯戒;
若犹含苞,则成恶作。
Pupphitaṃ tu ahicchattaṃ, abbohārikataṃ gataṃ; Sace taṃ makuḷaṃ hoti, hoti dukkaṭavatthukaṃ.
Rukkhe tacaṃ vikopetvā, tathā pappaṭikampi ca; Niyyāsampi panallasmiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
在努希等树上,或在多罗叶等上;
在生于彼处者上刻写,当说巴吉帝亚。
Nuhiādīsu rukkhesu, tālapaṇṇādikesu vā; Likhato tatthajātesu, pācittiyamudīraye.
花、枯叶,或果、或已熟果;
摇动而令其堕者,说为巴吉帝亚。
Pupphaṃ paṇḍupalāsaṃ vā, phalaṃ vā pakkameva vā; Pātentassa ca cāletvā, pācittiyamudīritaṃ.
把结果的树枝弯下来,应该施给来取的人;
自己想吃,却这样拿去布施,是不合适的。
Nāmetvā phaliniṃ sākhaṃ, dātuṃ vaṭṭati gaṇhato; Sayaṃ khāditukāmo ce, dātumevaṃ na vaṭṭati.
举起他人,令其采摘,亦属可行;
众人采花之际,此即判准。
Ukkhipitvā paraṃ kañci, gāhāpetumpi vaṭṭati; Pupphāni ocinantesu, ayameva vinicchayo.
凡树之枝条尚能生长者,彼等亦属有枝之树;
未令作净而毁坏者,犯恶作。
Yesaṃ ruhati rukkhānaṃ, sākhā tesampi sākhinaṃ; Kappiyaṃ tamakāretvā, vikopentassa dukkaṭaṃ.
这个道理对湿生姜等也一样适用。
对种子类植物,因为世尊已经明确开示过,所以算是恶作。
Ayameva nayo alla-siṅgiverādikesupi; Dukkaṭaṃ bījagāmesu, niddiṭṭhattā mahesinā.
砍掉树,砍断藤蔓,把球茎和根都拔出来;
就算说“拔除”,也是可以的,因为它本来就不固定。
‘‘Rukkhaṃ chinda lataṃ chinda, kandaṃ mūlampi uddhara; Uppāṭehī’’ti vattumpi, vaṭṭatevāniyāmato.
若砍伐芒果树、阎浮树或楝树,劈折拔除;
然而仅取其名称,于律亦许,因未作特指故。
‘‘Ambaṃ jambumpi nimbaṃ vā, chinda bhinduddharā’’ti vā; Gahetvā pana nāmampi, vaṭṭatevāniyāmato.
这棵树、这条藤、这块树皮、这株蔓;
说“砍断”“劈开”这样的话,如果加以限定,那是不对的。
‘‘Imaṃ rukkhaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ challiṃ imaṃ lataṃ; Chinda bhindā’’ti vā vattuṃ, niyametvā na vaṭṭati.
Pūretvā ucchukhaṇḍānaṃ, pacchiyo āharanti ce; Sabbameva kataṃ hoti, ekasmiṃ kappiye kate.
如果甘蔗木绑在一起,
不过,在做净(使物品成为允许使用)的时候,刺穿木头是可以的。
Ekato pana baddhāni, ucchudārūni honti ce; Kappiyaṃ karonto pana, dāruṃ vijjhati vaṭṭati.
或以藤蔓或以绳,或以任何系缚物;
彼与容器同体性,故刺穿之不应理。
Valliyā rajjuyā vāpi, yāya baddhāni tāni hi; Bhājanena samānattā, taṃ vijjhati na vaṭṭati.
如果把饭和熟胡椒混在一起端来,
即使是在一粒米上,如果能刺穿,也是可以的。
Bhattaṃ maricapakkehi, missetvā āharanti ce; Ekasitthepi bhattassa, sace vijjhati vaṭṭati.
这个道理,在芝麻、米等例子中已经说过了。
就算是一个连着果柄的木苹果,在果壳里也能做成允许的食物。
Ayameva nayo vutto, tilataṇḍulakādisu; Ekābaddhe kapitthepi, kaṭāhe kappiyaṃ kare.
若脱去壳,果核即在壳内转动;
打碎迦毕他果后,才可作成净物。
Kaṭāhaṃ yadi muñcitvā, anto carati miñjakaṃ; Bhindāpetvā kapitthaṃ taṃ, kāretabbaṃ tu kappiyaṃ.
于非草木种子,有草木等想;
于此纵有疑,亦成恶作罪。
Abhūtagāmabījesu, bhūtagāmādisaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此宣说无犯:不如实想者、非故意而失念者,
及狂乱等人。
Atathāsaññino tattha, asañciccāsatissa ca; Ummattakādikānañca, anāpatti pakāsitā.
这个也是三种生起,属于唯作,是想解脱。
身业和语业,以及三种心和三种受。
Idañca tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
僧团已对异语恼乱者完成甘马之后……
同样地,如果再次这样做,就犯两个巴吉帝亚。
Kate saṅghena kammasmiṃ, aññavādavihesake; Tathā puna karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
三巴吉帝亚属如法,三恶作属非法。
如果甘马已举行,就这样说的人,也犯恶作。
Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ; Kamme aropite cevaṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
不知已犯戒,或想“将有斗诤”者,
患病者,皆无过。
Āpattiṃ vāpi āpannaṃ, ajānantassa, ‘‘bhaṇḍanaṃ; Bhavissatī’’ti saññissa, gilānassa na dosatā.
生起方式等理则与不与取相同。
已说这是所作与非所作,受则是苦受。
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, vedanā dukkhavedanā.
就像想让那位被认可的比丘失去名声一样,对于那位比丘,
对已受具足戒的人说话,还去挑他的毛病、责怪他。
Ayasaṃ kattukāmova, sammatassa hi bhikkhuno; Vadanto upasampanne, ujjhāpeti ca khīyati.
在这两种事情上,他犯两个巴吉帝亚;
在法上,三句是巴吉帝亚;在非法上,三句是恶作。
Tasmiṃ vatthudvaye tassa, hoti pācittiyadvayaṃ; Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ.
不过,在未受具足戒者面前,讲比丘的坏话……
未受认可比丘之言说,无论何人。
Avaṇṇaṃnupasampanna-santike pana bhikkhuno; Asammatassa bhikkhussa, bhāsato yassa kassaci.
无论是对被认可的还是未被认可的沙弥,赞叹他的功德都犯恶作。
在任何人面前说,都犯恶作。
Sāmaṇerassa vā vaṇṇaṃ, sammatāsammatassapi; Vadato dukkaṭaṃ hoti, yassa kassaci santike.
仅凭欲等之力,而对于正在做的人与正在说的人,然而,
无犯,所作残余之事与无间相同,则被视为。
Chandādīnaṃ vaseneva, karontaṃ bhaṇato pana; Anāpatti kriyāsesa-manantarasamaṃ mataṃ.
露天之处,床座等物,为自己或他人之故,
令人铺设,或亲自铺设。
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, attano vā parassa vā; Atthāya santharāpetvā, santharitvāpi vā pana.
既不自己抬起僧团的(床座等),也不叫人抬起。
如果比丘在离开时,这就成了他的巴吉帝亚罪。
Nevuddhareyya saṅghassa, uddharāpeyya vā na taṃ; Pakkamanto sace tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
在雨季的四个月里,如果天不下雨;
在露天处也同样不允许放置。
Vassike caturo māse, sace devo na vassati; Ajjhokāse tathā cāpi, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
在冬季下雨的地方,以及另外四个月也下雨的地方,
在那里铺设床座等物,八个月内是不允许的。
Yattha vassati hemante, cattāro aparepi ca; Ṭhapetuṃ tattha mañcādiṃ, aṭṭha māse na vaṭṭati.
乌鸦等所栖止之处,或有时于树根下;
然而,属于僧团的床座等物,不应安置(于彼)。
Kākādīnaṃ nivāsasmiṃ, rukkhamūle kadācipi; Mañcādiṃ pana saṅghassa, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
凡为他人之故所铺设的任何敷具,无论是属于僧团的,
还是在任何地方,由任何比丘所敷。
Aññassatthāya yaṃ kiñci, santhataṃ yadi saṅghikaṃ; Yattha katthaci vā ṭhāne, yena kenaci bhikkhunā.
只要他尚未坐下,或未说“去吧”;
在此期间,此担即被称为铺设者之担。
Yāva so na nisīdeyya, ‘‘gacchā’’ti na vadeyya vā; Tāva santhārakasseva, bhāro tanti pavuccati.
若(比丘)令沙弥为自己铺设,所铺(坐具)即成铺设;
令铺设之比丘,此被说明为障碍。
Sace taṃ sāmaṇerena, santharāpeti santhataṃ; Santharāpitabhikkhussa, palibodhoti dīpito.
如果那卧具是比丘铺的,那负担就还是他自己的。
直到那个下命令的人来到那里并坐下为止。
Santhataṃ bhikkhunā taṃ ce, bhāro tasseva tāva taṃ; Yāva āṇāpako tattha, āgantvā na nisīdati.
无论是比丘还是沙弥,无论是寺院杂工还是在家男信徒;
没问过(对方)就把僧团的卧具和住处交了出去。
Bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā, ārāmikamupāsakaṃ; Anāpucchā niyyātetvā, saṅghikaṃ sayanāsanaṃ.
越过抛掷土块的距离,行走的人迈出第一步时;
第一次是恶作,第二次就宣说为巴吉帝亚。
Leḍḍuppātamatikkamma, gacchato paṭhame pade; Dukkaṭaṃ, dutiye vāre, pācittiyamudīritaṃ.
立于食堂中,语彼沙弥言:
某某昼居处,可敷设小床。
Ṭhatvā bhojanasālāyaṃ, vatvā yo sāmaṇerakaṃ; Asukasmiṃ divāṭṭhāne, paññāpehīti mañcakaṃ.
如果从那处离开后,又去到别的地方,
这位比丘应以举足的方式被处理,这一点已经说明。
Nikkhamitvā sace tasmā, ṭhānā aññattha gacchati; Pāduddhārena so bhikkhu, kāretabboti dīpito.
已超越三者之导师,宣说三种巴吉帝亚;
彼亦就个人之事,明示三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā; Tathā puggalike tena, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
枕头、坐垫、皮革、木板、擦脚布;
或者铺在地上的垫布,或者铺在上面的盖布。
Cimiliṃ taṭṭikaṃ cammaṃ, phalakaṃ pādapuñchaniṃ; Bhūmattharaṇakaṃ vāpi, uttarattharaṇampi vā.
若将木制或陶制之器具,或仅钵架,
置于露地而后离去,即犯恶作。
Dārumattikabhaṇḍāni , pattādhārakameva vā; Abbhokāse ṭhapetvā taṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
如果连住在林野的人也没有避雨处,
不过,已经挂在树上之后,那就可以随自己方便上路了。
Sace āraññakenāpi, anovasse ca no sati; Laggetvā pana rukkhasmiṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
如作令不为白蚁等所啮所坏,
如是办已,仍应前行。
Yathā upacikādīhi, na khajjati na lujjati; Tathā katvāpi taṃ sabbaṃ, gantuṃ pana ca vaṭṭati.
令取还、告假而去,
己物被扣,比丘纵遇厄难,亦无犯。
Anāpattuddharāpetvā, āpucchitvāpi gacchato; Attano santake ruddhe, āpadāsupi bhikkhuno.
一切生起等,都被认为与咖提那衣相同。
这个所说的作与不作,差别只在于它本身。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Kriyākriyamidaṃ vutta-mayameva visesatā.
毛毯、地铺、上盖布;
坐垫、皮片,还有卧具和坐具。
Bhisicimilikā bhūma-ttharaṇaṃ uttarattharaṃ; Taṭṭikā cammakhaṇḍo ca, paccattharanisīdanaṃ.
草叶铺成的床,卧具可以有十种。
比丘若在完全被覆盖、围绕的精舍中。
Santhāro tiṇapaṇṇānaṃ, seyyā dasavidhā siyā; Sabbacchannaparicchanne, vihāre bhikkhu yo pana.
此十种卧具,纵是自己铺设;
若不收起、不告假而越过,则犯。
Etaṃ dasavidhaṃ seyyaṃ, santharitvāpi vā sayaṃ; Anuddharitvānāpucchā, atikkamati taṃ sace.
或者是寺院附近,或者是它的围墙。
第一步犯恶作,第二步就可能是巴吉帝亚。
Ārāmassūpacāraṃ vā, parikkhepaṃ panassa vā; Paṭhame dukkaṭaṃ pāde, pācitti dutiye siyā.
因为住处或卧具毁坏,或两者都毁坏了,
对离去者而言,将卧具铺设在屋内,被说为巴吉帝亚。
Senāsanassa seyyāya, ubhayesaṃ vināsato; Gacchato santharitvanto-gabbhe pācitti vaṇṇitā.
在僧团住处附近,在凉亭等处,犯恶作罪。
对已安排布置后离去者,或者因仅够躺卧之量的卧具损坏者。
Upacāre vihārassa, dukkaṭaṃ maṇḍapādike; Gacchato santharitvā vā, seyyāmattaṃ vināsato.
在僧团十事中,已说三种巴吉帝亚;
同样地,关于个人这件事,已经说明了三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, saṅghike dasavatthuke; Tathā puggalike tassa, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
或标举无犯而离,或告假而行;
纵为他人所羁,或为自有物所绊。
Anāpattuddharitvā vā, āpucchaṃ vāpi gacchato; Palibuddhepi vāññena, attano santakepi vā.
他带着期待去了那里,到了之后在那里又再问。
一切生起等,都被认为与紧接的前一条相同。
Sāpekkhova ca gantvā taṃ, tattha ṭhatvāpi pucchati; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
如果有比丘明明知道(对方)是先来的比丘,还硬挤进去;
如果在僧团住处铺设卧具,就犯巴吉帝亚。
Yo pubbupagataṃ bhikkhuṃ, jānaṃ anupakhajja ca; Kappeyya saṅghikāvāse, seyyaṃ pācittiyassa ce.
比丘入时,从洗脚石直到那床或椅;
比丘出时,亦复如是。
Pādadhovanapāsāṇā, pavisantassa bhikkhuno; Yāva taṃ mañcapīṭhaṃ vā, nikkhamantassa vā pana.
Mañcapīṭhakato yāva, passāvaṭṭhānameva tu; Etthantare idaṃ ṭhānaṃ, upacāroti vuccati.
比丘欲妨恼他比丘,于其近处,
自铺十种卧具中任何一种,即犯恶作。
Tattha bādhetukāmassa, upacāre tu bhikkhuno; Dasasvaññataraṃ seyyaṃ, santharantassa dukkaṭaṃ.
或者坐在那里,或者躺卧在那里;
同样地,如果两种都做,就有两个巴吉帝亚。
Nisīdantassa vā tattha, nipajjantassa vā pana; Tathā dvepi karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
屡屡重作者,依加行计数;
说三巴吉帝亚,于个人三恶作。
Punappunaṃ karontassa, payogagaṇanāvasā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ.
舍离所说的近处,或于铺设卧具处,
或于住处附近,或于露天处。
Vuttūpacāraṃ muñcitvā, seyyaṃ santharatopi vā; Vihārassūpacāre vā, ajjhokāsepi vā pana.
或者让人铺设好之后,自己坐在那里的时候;
在一切处都被说成是恶作,住处也被禁止。
Santharāpayato vāpi, tattha tassa nisīdato; Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, nivāso ca nivārito.
生病的人无犯,或者被寒冷逼迫的人也无犯;
比丘在遭遇危难时也一样,同样地,对于癫狂者等也是如此。
Anāpatti gilānassa, sītāduppīḷitassa vā; Āpadāsupi bhikkhussa, tathā ummattakādino.
一切生起等,都以最初和最后的事项为准。
亦应了知为“相似”,此是苦受。
Samuṭṭhānādayo sabbe, paṭhamantimavatthunā; Sadisāti ca viññeyyā, hotīdaṃ dukkhavedanaṃ.
若比丘嗔怒,将比丘从僧住处驱出,
或教人驱出,得巴吉帝亚。
Vihārā saṅghikā bhikkhuṃ, nikkaḍḍheyya sace pana; Nikkaḍḍhāpeyya vā kuddho, tassa pācittiyaṃ siyā.
楼阁纵有多层叠,
若以一次努力将其拽出,即说明犯了一条巴吉帝亚罪。
Bahubhūmāpi pāsādā, payogenekakena yo; Nikkaḍḍheti sace tassa, ekā pācitti dīpitā.
放置之后又放置,在拖出者的过程中;
按照诸门的数量计算,则有巴吉帝亚罪。
Ṭhapetvā ca ṭhapetvā ca, nikkaḍḍhantassa antarā; Dvārānaṃ gaṇanāyassa, honti pācittiyo pana.
对于说“出去”的人,在言语上也同样是这个道理。
就在下命令的那一刹那,下命令的人就犯了恶作。
‘‘Nikkhamā’’ti vadantassa, vācāyapi ayaṃ nayo; Āṇattiyā khaṇeyeva, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
如果那个人只被命令一次,但门却有很多扇;
如果只越过一道门,就只犯一个巴吉帝亚;如果越过很多道门,就犯很多个巴吉帝亚。
Sace so sakimāṇatto, dvārepi bahuke pana; Atikkāmeti ekāva, bahukāni bahūni ce.
在他那座带有侍奉堂等设施的寺院附近
用身体,也用言语,同样在驱赶时也是如此。
Tassūpaṭṭhānasālādi-vihārassūpacārato ; Kāyenapi ca vācāya, tathā nikkaḍḍhanepi ca.
或者从精舍附近,或者从精舍,以及其他。
把一切东西拖出去的人,甚至资具,也犯恶作。
Vihārassūpacārā vā, vihārā vāpi cetaraṃ; Nikkaḍḍhantassa sabbesaṃ, parikkhārampi dukkaṭaṃ.
智者于比丘不相属之资具,
依物品之数,当宣说其恶作。
Asambaddhesu bhikkhussa, parikkhāresu paṇḍito; Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, dukkaṭaṃ paridīpaye.
驱摈无惭弟子,或共住弟子;
驱摈狂乱者,及自己狂乱者。
Antevāsimalajjiṃ vā, tathā saddhivihārikaṃ; Nikkaḍḍhantassa ummattaṃ, sayaṃ ummattakassa ca.
从自己的住处,或者从信任的人那里;
或者,对他们的资具,也宣说为无犯。
Attano vasanaṭṭhānā, tathā vissāsikassa vā; Parikkhārañca vā tesaṃ, anāpatti pakāsitā.
同样地,从一切僧园,以及制造争吵的人,
这个则是三种来源,受是苦受。
Saṅghārāmāpi sabbasmā, tathā kalahakārakaṃ; Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
在中等身材者齐头高处,空中小屋上方,
比丘在床上或椅子上,床脚是拼接而成的。
Majjhimāsīsaghaṭṭāya, vehāsakuṭiyūpari; Āhaccapādake mañce, pīṭhe vā pana bhikkhuno.
或者在他于那里坐着的时候,或者在他躺下的时候;
只按加行的次数来算,就都属于巴吉帝亚罪。
Nisīdantassa vā tasmiṃ, nipajjantassa vā pana; Payogagaṇanāyeva, tassa pācittiyo siyuṃ.
说了三种巴吉帝亚,对个人则是三种恶作。
或者在下面非受用处,或者用头去碰。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ; Heṭṭhā aparibhoge vā, sīsaghaṭṭāya vā pana.
或者在遮蔽阴凉的住处,或者在自己拥有的地方;
或者在值得信赖的人住处,对于疯子等则无过。
Avehāsavihāre vā, attano santakepi vā; Vissāsikavihāre vā, na dosummattakādino.
布施帘幕处,立彼即悬系;
此戒之等起,与羊毛戒同。
Yattha paṭāṇi vā dinnā, tattha ṭhatvā lageti vā; Idameḷakalomena, samuṭṭhānaṃ samaṃ mataṃ.
从门的凹槽处开始,为了安放门闩;
比丘应当自己涂抹,或者让人涂抹。
Yāva dvārassa kosamhā, aggaḷaṭṭhapanāya tu; Bhikkhunā limpitabbaṃ vā, lepāpetabbameva vā.
采光窗洞的规则应知,于准备工作中亦是此规则。
盖屋顶之事要分两三次进行,但要以站立的方式在绿色(新鲜)者上。
Ñeyyo ālokasandhīnaṃ, parikammepyayaṃ nayo; Chadanassa dvattipariyāyaṃ, ṭhitena harite pana.
应决意者,越此量外;若犹决意,
则犯巴吉帝亚;于彼处住者,犯恶作。
Adhiṭṭheyyaṃ tato uddhaṃ, adhiṭṭheti sace pana; Tassa pācittiyaṃ hoti, dukkaṭaṃ tattha tiṭṭhato.
有人立于屋脊梁上,在屋顶前檐口处;
他望向站在某处的比丘,却看不见。
Piṭṭhivaṃse ṭhito koci, chadanassa mukhavaṭṭiyā; Yasmiṃ ṭhāne ṭhitaṃ bhikkhuṃ, olokento na passati.
然於彼處,比丘不宜站立;
蓋彼乃精舍傾塌所及之處故。
Tasmiṃ ṭhāne pana ṭhātuṃ, neva bhikkhussa vaṭṭati; Vihārassa patantassa, patanokāsato hi taṃ.
对于不足两次或三次的情况,却生起“超过”想的人;
在这件事上,即使是有疑惑的人,也犯恶作罪。
Ūnakadvattipariyāye, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于洞窟或草屋,再三为之亦无罪;
一切生起等,皆与媒嫁行同等。
Na doso dvattipariyāye, leṇe tiṇakuṭīsu vā; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
若知水有生类,或于草上、或于土上,
自洒则犯巴吉帝亚,教他洒亦然。
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā mattikampi vā; Yadi siñceyya pācitti, siñcāpeyya parehi vā.
如果截断水流后,却用来浇灌泥土;
即使只有一个罐子,也明确判定为一条巴吉帝亚罪。
Acchinditvā sace dhāraṃ, mattikaṃ siñcato pana; Ekasmimpi ghaṭe ekā, pācitti paridīpitā.
若截断水流,罪依加行计;
纵对面前引渠流注者,亦同斯判。
Vicchindati sace dhāraṃ, payogagaṇanāvasā; Sammukhampi karontassa, mātikaṃ sandamānakaṃ.
若唯有一罪,亦令水流终日;
于处处系缚时,即有加行之计。
Ekāva ce siyāpatti, divasampi ca sandatu; Bandhato tattha tatthassa, payogagaṇanā siyā.
若将满车泥土,或仅一束草,
投入水中,一次即一巴吉帝亚。
Sace sakaṭapuṇṇampi, mattikaṃ tiṇameva vā; Udake pakkhipantassa, ekā pācitti ekato.
每投入一次,若按加行的次数计算;
水便会走向耗尽或浑浊,在那样的情况下。
Ekekaṃ pakkhipantassa, payogagaṇanāya ce; Khayaṃ vā āvilattaṃ vā, jalaṃ gacchati tādise.
说“请浇灌”的人,犯恶作罪。
一次教令算一罪,就算浇一整天也一样。
‘‘Siñcāhī’’ti vadantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ; Ekāyāṇattiyā ekā, divasampi ca siñcato.
在没有生命、清净的水中,却觉得水里有生命;
对一切处有疑,也犯恶作罪。
Appāṇe udake suddhe, sappāṇamiti saññino; Sabbattha vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于一切处作非有情想者,或无故意、无正念者;
不知者无犯,狂乱之徒亦复如是。
Sabbatthāpāṇasaññissa, asañciccāsatissa vā; Ajānato anāpatti, tathā ummattakādino.
水里有生命,以及知道“有生命”;
没有杀害之心,把水洒在草等上面。
Sappāṇakattaṃ toyassa, sappāṇanti vijānanaṃ; Vinā vadhakacittena, tiṇādīnaṃ nisecanaṃ.
这四种支分,已由大仙指出;
就像不与取一样,它的生起方式等理则也相同。
Cattārevassa aṅgāni, niddiṭṭhāni mahesinā; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
这里讲的是:施设的过错,以及三种心。
这里真正被指出来的就是这一点,而它也正是那一点的区别特征。
Idaṃ paṇṇattivajjañca, ticittañcāti dīpitaṃ; Idamevettha niddiṭṭhaṃ, tassa cassa visesanaṃ.
比丘具备八支,被允许教诫比丘尼;
在这里,由大仙以第四甘马(白四甘马)批准。
Bhikkhussāṭṭhaṅgayuttassa, bhikkhunovādasammuti; Idha ñatticatutthena, anuññātā mahesinā.
凡比丘未为她所认可,以八重法教诫;
或对一尼,或对众尼,或对比丘尼僧团。
Yo tāyāsammato bhikkhu, garudhammehi aṭṭhahi; Ekaṃ sambahulā vāpi, bhikkhunisaṅghameva vā.
若将彼等引入诸法,则应教诫;
然于教诫终了时,彼或得巴吉帝亚。
Osārentova te dhamme, ovadeyya sace pana; Ovādapariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
如果用别的法来教诫,就犯恶作。
对单方面受具足戒者,或以诸重法,同样如此。
Aññena pana dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ; Ekatoupasampannaṃ, garudhammehi vā tathā.
就在比丘们面前,对已受具足戒的比丘尼;
同样地,在性别颠倒这件事上,就是在巴吉帝亚中开示的。
Bhikkhūnaṃ santikeyeva, upasampannabhikkhuniṃ; Tathā, liṅgavipallāse, pācitteva pakāsitā.
即使是已被认可的比丘,也被指出犯了恶作。
没有交代教诫,却用别的法来说法。
Sammatassāpi bhikkhussa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ; Ovādaṃ aniyādetvā, dhammenaññena bhāsato.
即使有人说的是“从和合僧团”,用别的方式教诫也还是同样。
‘‘Samaggamhā’’ti vuttepi, aññenovadato tathā; ‘‘Vaggamhā’’ti ca vuttepi, garudhammehi dukkaṭaṃ.
不接受教诫的人,即使不把教诫回应带回。
除了愚人、病人和赶路的人,就成恶作。
Agaṇhantassa ovādaṃ, apaccāharatopi taṃ; Ṭhapetvā dukkaṭaṃ bālaṃ, gilānaṃ gamikaṃ siyā.
对于非法之事,又认为它是非法的人,
在别众的比丘尼僧团中,可能涉及三巴吉帝亚。
Adhamme pana kammasmiṃ, adhammanti ca saññino; Vagge bhikkhunisaṅghasmiṃ, tikapācittiyaṃ siyā.
同样地,对于心中犹豫的人,以及对于认定那是如法甘马的人,
已说九条巴吉帝亚,即使僧团和合时也有同样数目。
Tathā vematikassāpi, dhammakammanti saññino; Nava pācittiyo vuttā, samaggepi ca tattakā.
由两个九组的力,它们成为十八种。
在如法的甘马中,恶作也有十七种。
Navakānaṃ vasā dvinnaṃ, aṭṭhārasa bhavanti tā; Dukkaṭaṃ dhammakammepi, sattarasavidhaṃ siyā.
若被说“请下来”而答,或受问而作答;
对学戒尼或狂乱等人,则无过失。
‘‘Osārehī’’ti vutto vā, pañhaṃ puṭṭho katheti vā; Sikkhamānāya vā neva, doso ummattakādino.
应该背到能随口诵出来,两部戒本都要练到纯熟。
另外,从经藏方面来说,也明确指出了四个诵分。
Vācuggatāva kātabbā, paguṇā dvepi mātikā; Suttantato ca cattāro, bhāṇavārā pakāsitā.
为了讲清楚这一点,已经单独揭示了一条说法之道;
为了吉祥与不吉祥之故,随喜只有三种。
Eko parikathatthāya, kathāmaggo pakāsito; Maṅgalāmaṅgalatthāya, tissoyevānumodanā.
为了伍波萨他等事,辨别什么是业、什么不是业;
同样,还有一种业处,对最高利益是有害的。
Uposathādiatthāya, kammākammavinicchayo; Kammaṭṭhānaṃ tathā ekaṃ, uttamatthassa pāpakaṃ.
学完这么多之后,就成了五夏多闻的人;
摆脱了依赖之后,就能随自己的意愿自在而住。
Ettakaṃ uggahetvāna, pañcavasso bahussuto; Muñcitvā nissayaṃ kāmaṃ, vasituṃ labhatissaro.
两部《分别论》已经能随口诵出,从字句开始就学得熟练;
在四部尼柯耶中,哪怕只是一部,甚至只是一本书。
Vācuggatā vibhaṅgā dve, paguṇā byañjanādito; Catūsvapi nikāyesu, eko vā potthakopi ca.
甘马与非甘马,及诸行持,仅此当学;
一切最终界限,若为十夏者。
Kammākammañca vattāni, uggahetabbamettakaṃ; Sabbantimaparicchedo, dasavasso sace pana.
博学多闻、名闻诸方,欲往何处随意而往;
随愿获得大众围绕,能令人众承事自己。
Bahussuto disāmokkho, yenakāmaṃgamo siyā; Parisaṃ labhate kāmaṃ, upaṭṭhāpetumissaro.
凡是完整通达三藏及一切注疏的人,
这位多闻的比丘,应当成为比丘尼的教诫师。
Yassa sāṭṭhakathaṃ sabbaṃ, vācuggaṃ piṭakattayaṃ; Soyaṃ bahussuto nāma, bhikkhunovādako siyā.
应当说明“未获认可”等三种支分。
句与法等同,以及生起等理则。
Assāsammatatādīni , tīṇi aṅgāni dīpaye; Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
若以重法或以余法,
日没之后,教诫比丘尼者,犯巴吉帝亚。
Pācitti garudhammehi, dhammenaññena vā pana; Hotyatthaṅgate sūriye, ovadantassa bhikkhuniṃ.
已说三种巴吉帝亚,即使是获得认可的比丘,
对仅由一方受具足戒的人进行教诫,犯恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sammatassāpi bhikkhuno; Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
日犹未落,而作已落想者;
于此有疑,亦同犯恶作罪。
Tathānatthaṅgate sūriye, gate atthanti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
按照诵示等方式,已经说明无犯;
其余的内容与前面相同,起源等理则依次类推。
Uddesādinayenassa, anāpatti pakāsitā; Anantarasamā sesā, samuṭṭhānādayo nayā.
对比丘尼教诫的人,去了比丘尼的住处;
除了八重法之外,若在非时(即不当的时间)行事,就构成巴吉帝亚罪。
Bhikkhuniṃ ovadantassa, gantvā bhikkhunupassayaṃ; Garudhammehi aññatra, kālā pācittiyaṃ siyā.
如果没被正式认可,就会犯两条巴吉帝亚。
太阳落山之后,如果(他)教诫,则(犯)三条(巴吉帝亚罪)。
Sace asammato hoti, hoti pācittiyadvayaṃ; Atthaṅgate ca sūriye, sace vadati tīṇipi.
1151(原文只有编号,没有可翻译的巴利文内容。)
1151.
如果用别的法来说,就有两种恶作。
比丘因为夜晚的缘故,犯一条巴吉帝亚。
Aññena pana dhammena, vadato dukkaṭadvayaṃ; Ekaṃ pācittiyaṃ hoti, bhikkhuno rattihetukaṃ.
即使是已被认可的比丘,也有两种巴吉帝亚罪。
因为对重法之因的认可并不存在。
Sammatassāpi bhikkhussa, hoti pācittiyadvayaṃ; Garudhammanidānassa, sammatattā abhāvato.
用别的如法方式去教诫他,就是恶作。
因为被僧团选任,所以无犯;一夜,一条巴吉帝亚。
Tassevaññena dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ; Sammatattā anāpatti, ekā pācitti rattiyaṃ.
三巴吉帝亚已说,其余两种是恶作。
教诫一位只受了一方具足戒的人,犯恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ itaradvaye; Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
同样地,以另一种如法的方式,前往比丘尼的住处。
所有起源等一切,都和咖提那衣一样看待。
Tathā aññena dhammena, gantvā bhikkhunupassayaṃ; Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
若以衣等事为由,诽谤被僧团认可之比丘说“他教诫比丘尼”,
彼比丘犯巴吉帝亚。
Cīvarādīnamatthāya , ovadantīti bhikkhuniṃ; Vadato sammate bhikkhu, tassa pācittiyaṃ siyā.
三种巴吉帝亚已说,三种恶作亦复然;
向僧团未认可之比丘言说者,亦犯恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ; Saṅghenāsammataṃ bhikkhuṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
同样地,对于未受具足戒的人,无论是否得到认可;
为利养而教诫说法者无有过失。
Tathevānupasampannaṃ, sammataṃ vā asammataṃ; Na doso āmisatthāya, ovadantassa bhāsato.
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
这确实是三种等起,受则是苦受。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā; Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
1160第1160段没有可翻译的巴利文内容。
1160.
比丘若以衣,施与非亲比丘尼,
除互换者外,是犯巴吉帝亚。
Sace bhikkhuniyā bhikkhu, dadeyya pana cīvaraṃ; Aññātikāya pācitti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
其轨则与受衣学处相同;
其余者,连同生起等,亦准此而判。
Cīvarassa paṭiggāha-sikkhāpadasamo nayo; Avaseso mato saddhiṃ, samuṭṭhānādinā pana.
在那里,比丘尼所施的衣,在此处则是比丘所施的。
在那前一戒中,尼萨耆亚已指明;在此本戒中,纯巴吉帝亚已指明。
Tattha bhikkhuniyā dinnaṃ, cīvaraṃ idha bhikkhunā; Tattha nissaggiyaṃ suddha-pācitti idha sūcitā.
如果有人确实缝制僧衣,或者让别人来缝;
比丘尼若与非亲族者,犯巴吉帝亚。
Cīvaraṃ yo hi sibbeyya, sibbāpeyya parena vā; Aññātikāya pācitti, hoti bhikkhuniyā pana.
凡是能够当作下衣来穿的,或者能够当作上衣来用的;
大仙在这里指的是衣。
Yaṃ vā nivāsituṃ sakkā, yaṃ vā pārupanūpagaṃ; Cīvaranti adhippeto, idamettha mahesinā.
自己把针下入布中,然后自己缝衣的比丘;
为他拔针一事,说为巴吉帝亚。
Sayaṃ sūciṃ pavesetvā, sibbantassa ca bhikkhuno; Sūcinīharaṇe tassa, pācittiyamudīritaṃ.
即使穿刺了一百次,但只拔出一次;
一条巴吉帝亚被宣说,但随行为方式的不同而变成许多条。
Satakkhattumpi vijjhitvā, sakiṃ nīharato pana; Ekaṃ pācittiyaṃ vuttaṃ, payogassa vasā bahū.
如果比丘不加区分地吩咐“缝制”,
如果让这一切都完成,就犯一条巴吉帝亚。
‘‘Sibbā’’ti pana āṇatto, avisesena bhikkhunā; Niṭṭhāpeti sace sabbaṃ, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
“这件袈裟的活计,全部由你负责”——他确实这样说。
被比丘吩咐者若完成一切,但如果。
‘‘Yamettha cīvare kammaṃ, bhāro sabbaṃ tavā’’ti hi; Āṇatto bhikkhunā sabbaṃ, niṭṭhāpeti sace pana.
对于一位发号施令的比丘来说,哪怕只是在一项命令上;
在种种针道中有巴吉帝亚罪。
Bhikkhussāṇāpakasseva, ekāyāṇattiyā pana; Honti pācittiyāpatti, anekārāpathe pathe.
屡屡命令者,于多次命令中,
复有何言可说?此不过三巴吉帝亚罪耳。
Punappunāṇāpentassa, anekāṇattiyaṃ pana; Kā hi nāma kathā atthi? Tikapācittiyaṃ siyā.
对亲族女,若作非亲族想或心有疑惑;
对仅从一方受具足戒者的袈裟,则为恶作。
Ñātikāya ca aññāti-saññissa vimatissa vā; Ekatoupasampanna-cīvare dukkaṭaṃ siyā.
除僧衣外余资具,缝制之时亦无犯;
于学法尼等亦然,此义已分明开示。
Ṭhapetvā cīvaraṃ aññaṃ, parikkhārañca sibbato; Anāpatti viniddiṭṭhā, sikkhamānādikāyapi.
由媒人行为所生起的,属于造作,被制戒所禁止;
身业、语业,以及三种心和三种受。
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
比丘和比丘尼事先约好,然后一起上路。
若踏上道路,在此除特殊时机外。
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāya panekato; Paṭipajjeyya maggaṃ ce, aññatra samayā idha.
在村落之间通行,或者超过半由旬,
比丘在无村庄的地方,或者在树林里,就犯戒。
Gāmantarokkame vāpi, addhayojanatikkame; Agāmake araññe vā, hoti āpatti bhikkhuno.
在这里,如果有人站在非净地而做安排筹备,
而安排谋划的相状,则被说明为他的恶作。
Etthākappiyabhūmaṭṭho, saṃvidhānaṃ karoti yo; Saṃvidhānanimittaṃ tu, dukkaṭaṃ tassa dīpitaṃ.
站在如法的地方作安排时,
如果不说出约定的标记,就犯恶作。
Saṃvidhānaṃ karontassa, ṭhatvā kappiyabhūmiyaṃ; Saṃvidhānanimittaṃ tu, na vadantassa dukkaṭaṃ.
对两者来说都是巴吉帝亚,就在比丘行走的时候。
如果直接跨进紧挨着的村子的范围,就可能犯戒。
Ubhayatthāpi pācitti, gacchantasseva bhikkhuno; Anantarassa gāmassa, upacārokkame siyā.
在这里,第一步时也指出了恶作罪;
在第二个足步时,说的是巴吉帝亚。
Tatrāpi paṭhame pāde, dukkaṭaṃ samudīritaṃ; Dutiye padavārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
比丘纵于中途另作约定,亦成恶作;
若于门、道、约定处有违越,即名为犯。
Antarā saṃvidhānepi, bhikkhuno dukkaṭaṃ siyā; Dvāramaggavisaṅkete, sati cāpatti vuccati.
在还没安排好的时候,却觉得自己已经安排好了;
当比丘在做安排之时,犯的是恶作罪。
Asaṃvidahite kāle, vidahitoti saññino; Bhikkhusseva vidhānasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
或于适当之时安排已,或违约而行者;
遇难无犯,狂乱者等亦尔。
Samaye vidahitvā vā, visaṅketena gacchato; Āpadāsu anāpatti, tathā ummattakādino.
这四种生起:从身生起,从身和语生起。
由身与心生起,以及由身、语等三种而生起。
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato; Kāyacittā samuṭṭhāti, kāyavācādikattayā.
一艘逆流船,或同样一艘顺流船;
若与比丘尼同船而登上者,犯巴吉帝亚。
Ekamujjavaniṃ nāvaṃ, tathā ojavanimpi vā; Abhirūheyya pācitti, saddhiṃ bhikkhuniyā sace.
沿有村之畔,或以村与村之间计;
沿无村之畔,行半由旬。
Sagāmatīrapassena , gāmantaravasena vā; Agāmatīrapassena, gamane addhayojane.
如是行于宽一由旬河中者,
每半由旬,便犯一巴吉帝亚。
Tathā yojanavitthiṇṇa-nadīmajjhena gacchato; Addhayojanasaṅkhāya, honti pācittiyo pana.
在海中随心所欲,因为在所有注释书中确实如此。
罪只在河中成立,不在海里判定。
Yathāsukhaṃ samuddasmiṃ, sabbaaṭṭhakathāsu hi; Nadiyaṃyeva āpatti, na samudde vicāritā.
为了在河的上游或下游造一个渡口;
如果相应的人拿走,就说明是无犯。
Titthasampādanatthāya, uddhaṃ vā nadiyā adho; Sace haranti taṃyuttā, anāpatti pakāsitā.
同样地,安排妥当之后,或者为了横向渡越;
在灾难中确实有差别,无间等同者被认为。
Tathā saṃvidahitvā vā, tiriyaṃ taraṇāya vā; Āpadāsu viseso hi, anantarasamo mato.
知比丘尼所教令备办之食,比丘食之,
除居士自办之营务,仍犯巴吉帝亚。
Ñatvā bhikkhuniyā bhattaṃ, bhuñjato paripācitaṃ; Hitvā gihisamārambhaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
食物分为五种,取受时犯恶作。
对一切吞食,他都犯巴吉帝亚。
Bhojanaṃ pañcadhā vuttaṃ, gahaṇe tassa dukkaṭaṃ; Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo siyuṃ.
亲属等拥有的财物,或者是在家人所置办的物品;
没有比丘尼时,食已备之物者有罪。
Santakaṃ ñātakādīnaṃ, gihisampāditampi vā; Vinā bhikkhuniyā doso, bhuñjato paripācitaṃ.
对于有成熟之想的比丘,在未成熟者上;
即使对两者都有怀疑,在任何情况下都是恶作。
Paripācitasaññissa , bhikkhussāparipācite; Ubhosu vimatissāpi, hoti sabbattha dukkaṭaṃ.
单方受具戒者所烹调之食,
唯以吞咽而食者,即犯恶作。
Ekatoupasampanna-paripācitabhojanaṃ; Ajjhohāravaseneva, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
或者,除了五种主食之外,其他任何一种食物,
吃粥、嚼食、水果等的人无犯。
Aññaṃ vā pana yaṃ kiñci, ṭhapetvā pañcabhojanaṃ; Bhuñjantassa anāpatti, yāgukhajjaphalādikaṃ.
生起等项与初末事相同,
此属施设过失,具三心与三受。
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā; Idaṃ paṇṇattivajjaṃ tu, ticittañca tivedanaṃ.
第二不定法与第十相同,这是公认的。
这个学处整体上,要按照生起方式等来说明。
Dutiyāniyateneva, dasamaṃ sadisaṃ mataṃ; Idaṃ sikkhāpadaṃ sabbaṃ, samuṭṭhānanayādinā.
无病比丘,于一处受食团已,
过此再食者,犯巴吉帝亚。
Eko āvasatho piṇḍo, agilānena bhikkhunā; Bhuñjitabbo tato uddhaṃ, pācitti paribhuñjato.
比丘对于没有特别指定而施设的食物,只应按照实际需要来受用。
在这里只能吃一次,过后就不可以了。
Anodisseva paññatte, yāvadattheva bhikkhunā; Bhuñjitabbaṃ sakiṃ tattha, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
第二天在那里取用时,按判定是恶作。
对每一次吞咽,他都犯巴吉帝亚。
Dutiye divase tattha, gahaṇe dukkaṭaṃ mataṃ; Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo matā.
由某一族制定,或与不同诸族一起制定;
在种种不同的处所与类别当中,只有一部分是适用的。
Kulenekena paññatte, saha nānākulehi vā; Nānekaṭṭhānabhedesu, ekabhāgova vaṭṭati.
在不同地方被制定,以及由不同家族制定;
不过,对无论在哪里都按顺序进食的人来说,并没有过错。
Nānāṭṭhānesu paññatto, yo ca, nānākulehi vā; Bhuñjato pana sabbattha, na doso paṭipāṭiyā.
依次无遗食毕已,复从初首而食者;
比丘如是则不应。
Paṭipāṭimasesena, khepetvā puna bhuñjato; Ādito pana paṭṭhāya, na ca kappati bhikkhuno.
生病的人无犯,来的人和去的人也无犯。
对于特别指定过的,以及只受用一次少量食物的,也没有犯戒。
Anāpatti gilānassa, āgacchantassa gacchato; Odissapi ca paññatte, paritte bhuñjato sakiṃ.
粥等即使常备,仍可食用;
其余(学处)同于羊毛,生起等皆同。
Yāguādīni niccampi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati; Sesameḷakalomena, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
除了在已经说过的适当时机之外,在团体用餐这件事上犯的,是巴吉帝亚罪。
而“众”则被指明为四人或更多。
Aññatra samayā vuttā, pācitti gaṇabhojane; Gaṇoti pana niddiṭṭhā, cattāro vā tatuttariṃ.
无论是通过邀请得到的,还是通过告知得到的;
而这里的食物,则是五种食物中的某一种。
Yaṃ nimantanato vāpi, laddhaṃ viññattitopi vā; Bhojanaṃ pana pañcannaṃ, hoti aññataraṃ idha.
Bhojanānampi pañcannaṃ, gahetvā nāmameva tu; Nimanteti sace bhikkhū, cattāro bahukepi vā.
“饭、食物、餐食,请接受,请拿去吧。”
就这样,仅仅用同义词,或者换一种说法。
‘‘Odanaṃ bhojanaṃ bhattaṃ, sampaṭicchatha gaṇhatha’’; Iti vevacaneheva, atha bhāsantarena vā.
从那以后,那些比丘接受了他的邀请。
若在同一处或不同处,前往而于一处取。
Tato tassa ca te bhikkhū, sādiyitvā nimantanaṃ; Ekato nānato vā ce, gantvā gaṇhanti ekato.
所有人都犯巴吉帝亚,因为团体进食的缘故。
在这里,取在一起就是团体受食的原因。
Sabbesaṃ hoti pācitti, gaṇabhojanakāraṇā; Ekato gahaṇaṃ ettha, gaṇabhojanakāraṇaṃ.
无论是独处还是聚在一起,无论是在路上行走还是进食,
智者不会说那是众食之因。
Ekato nānato vāpi, gamanaṃ bhojanampi vā; Kāraṇanti na taṃ viññū, bhaṇanti gaṇabhojane.
就算拿米饭之类的食物,或者仅仅名称。
把人们叫到一起,或者分别告诉他们。
Sacepi odanādīnaṃ, gahetvā nāmameva vā; Ekato nānato vāpi, viññāpetvā manussake.
从异处、从各处去后,若于一处取食;
如是亦说为别众食,此即所阐释之别众食。
Nānato vekato gantvā, sace gaṇhanti ekato; Evampi pana hotīti, vaṇṇitaṃ gaṇabhojanaṃ.
受取此二者,恶作与巴吉帝亚;
于诸吞咽中,已宣说。
Duvidhassāpi etassa, paṭiggahaṇakāraṇā; Dukkaṭaṃ hoti pācitti, ajjhohāresu dīpitā.
七种时中皆无犯,亦已如是宣说;
二人或三人取已,如是共食亦无犯。
Samayesu anāpatti, sattasvapi pakāsitā; Gahetvā ekato dvinnaṃ, tiṇṇaṃ vā bhuñjataṃ tathā.
未受具足戒的同行持钵者,为牟尼所邀请。
第四种情况里,即使把它们合在一起,也说明了破僧的问题。
Muninānupasampanna-cāripattānimantitā ; Catutthe ekato katvāpi, gaṇabhedo pakāsito.
非唯凭适时所得,亦非一切方式皆然;
僧团分裂,明达者当知是罪。
Neva samayaladdhānaṃ, vasenapi hi sabbaso; Gaṇabhedo panāpatti, veditabbā vibhāvinā.
依五种食物故,于团食中;
实无违约,彼或于粥等中而有。
Bhojanānañca pañcannaṃ, vasena gaṇabhojane; Nattheva ca visaṅketaṃ, yāguādīsu taṃ siyā.
于非众食作众食想之比丘,犯恶作罪;
于此有疑者,亦犯恶作罪。
Gaṇabhojanasaññissa, bhikkhussāgaṇabhojane; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
食物一共有五种,要把粥之类的除外;
应当知道这是无犯的,在常食等情况中也是如此。
Bhojanāni ca pañceva, ṭhapetvā yāguādisu; Anāpattīti ñātabbā, niccabhattādikesupi.
同样地,对于疯子等人,则依据生起等原因来判断。
这个以羊毛为喻,说明是相似的。
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādinā pana; Idaṃ eḷakalomena, sadisanti pakāsitaṃ.
若一位比丘被众多人
以五种食物邀请。
若舍弃事先邀请,
对五众中任何一人,都可作分配。
Bahūhi yo bhikkhu manussakehi; Nimantito pañcahi bhojanehi; Hitvā sace pubbanimantanāya; Vikappanaṃ pañcasu yassa kassa.
后来被邀请的饭食,也同样不按次序。
正在吃哪怕一粒饭,他也会犯巴吉帝亚。
Pacchā nimantitaṃ bhattaṃ, tathā uppaṭipāṭiyā; Bhuñjato ekasitthampi, tassa pācittiyaṃ siyā.
而如果被邀请享用五种食物中的任何一种,
除了那个,如果吃别的食物,
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, yena kena nimantito; Taṃ ṭhapetvā sace aññaṃ, bhojanaṃ paribhuñjati.
Tesameva ca pañcannaṃ, bhojanānaṃ mahesinā; Etaṃ paramparaṃ nāma, bhojanaṃ paridīpitaṃ.
若注入乳汁或汁液,
凡被它浸透的食物,全都会变成同一个味道。
Yattha khīraṃ rasaṃ vāpi, ākiranti sace pana; Yena ajjhotthaṭaṃ bhattaṃ, sabbamekarasaṃ siyā.
从最初开始,受用混合食物者;
判为无罪——此说见于《大筏疏》。
Koṭito pana paṭṭhāya, saṃsaṭṭhaṃ paribhuñjato; Anāpattīti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
对于“辗转”想,以及“非辗转食”的情况;
在那里,即使心存疑惑而食用,也是恶作。
Paramparanti saññāya, aparamparabhojane; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
即使由全村、众人或市镇邀请,
或常设饭食,受邀者亦无过失。
Sakalenapi gāmena, pūgena nigamena vā; Nimantitassa vā nicca-bhatte doso na vijjati.
一切生起等,都与咖提那衣等相同。
这里讲的是该做和不该做的事,还有食物以及不分配(不分别)的问题。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinenādinā samā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, bhojanañcāvikappanaṃ.
糕饼如果是为送礼准备的,
为食物之故的粥,或那里确实有的,以及比丘。
Pūvā paheṇakatthāya, paṭiyattā sace pana; Pātheyyatthāya manthā vā, ye hi tattha ca bhikkhunā.
应受两三满钵,以饼与麨粉充盛;
若于此更受,受者犯巴吉帝亚。
Dvattipattā gahetabbā, pūrā pūvehi sattuhi; Tato ce uttariṃ tassa, hoti pācitti gaṇhato.
智者取了两三钵糕饼,将出门时,
见一比丘,如是言:“我于此间已取了糕饼。”
Gahetvā nikkhamantena, ‘‘dvattipattā mayā idha; Gahitā pana pūvā’’ti, bhikkhuṃ disvā vade budho.
要是有人不对他说“你千万别接受”,那就犯恶作。
就算听了这话之后还是接受,也犯恶作罪。
‘‘Mā kho tvaṃ paṭigaṇhā’’ti, avadantassa dukkaṭaṃ; Gaṇhatopi ca taṃ sutvā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把不足两三钵的食物,想成是超出的。
在这种情况下,即使心里还有疑惑,也仍然构成恶作罪。
Ūnakadvattipattesu, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
谁于彼处得三满钵,其中二钵当施僧伽;
若得两钵,则分一钵给僧团;若只得一钵,则不用分。
Yena tattha tayo laddhā, pattapūrā tato pana; Dve saṅghassa padātabbā, dve ce eko, na ekato.
被丢弃的路粮,或者从那里剩下的其他东西;
属于亲族等人的财物,即使他们正在布施,取用少于所施的量。
Apaheṇakapātheyyaṃ, avasesampi vā tato; Santakaṃ ñātakādīnaṃ, dentānampi tadūnakaṃ.
就算拿了,也无犯;对疯子等人同样如此。
一切起源等,都被认为与媒嫁相同。
Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
若已从五种食物中食其一而止请谢绝,
若更食非残食之食,则犯巴吉帝亚。
Aññena pana pañcannaṃ, bhojanānaṃ pavārito; Pācittinatirittaṃ ce, puna bhuñjati bhojanaṃ.
座与饮食,及伸手可及之授与;
以身语拒绝,此五支为受足。
Asanaṃ bhojanañceva, hatthapāsābhihāratā; Kāyavācāpaṭikkhepo, pañcaṅgehi pavāraṇā.
米饭、麦片、豆粥、鱼、肉,这一切都是。
无戏论者已指出,食有五种。
Odano sattu kummāso, maccho maṃsanti sabbaso; Nippapañcena niddiṭṭhaṃ, bhojanaṃ pañcadhā mataṃ.
在那里,饭是由七种谷物制成的。
而炒过的谷物磨成的粉,就叫做“炒粉”。
Odano tattha sattannaṃ, dhaññānaṃ odano mato; Bhajjitānaṃ tu dhaññānaṃ, cuṇṇaṃ ‘‘sattū’’ti vuccati.
麦粥名为大麦粥,鱼则称作水生者;
肉亦名为净肉,此即此处之判定。
Kummāso yavakummāso, maccho vuccati odako; Maṃsampi kappiyamaṃsaṃ, ayamettha vinicchayo.
稻、小米、大麦、黍、豆类和小麦,同样地,
以稗为末的这七种,都是以谷物之名而说的谷物。
Sāli vīhi yavo kaṅgu, varako godhumo tathā; Kudrūsakoti sattete, dhaññā dhaññena desitā.
沙玛咖等一切草类,皆以库度萨一名统说;
尼瓦罗称属萨利,瓦拉咖科罗卡则归瓦拉咖之列。
Sāmākāditiṇaṃ sabbaṃ, kudrūseneva dīpitaṃ; Nīvāro sāliyaṃ vutto, varake varakacorako.
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, odano yāgu vā pana; Aṅgasampattiyā yuttā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
Hatthena gahitokāse, odhiṃ dasseti yā pana; Yāgusā idha sabbāpi, odanoti pavuccati.
Abbhuṇhā pana yā yāgu, uddhanoropitā tanu; Sace odhiṃ na dasseti, na janeti pavāraṇaṃ.
若彼粥已凉,转成稠厚;
则先前示其限际者,稀薄状态不护。
Puna sā sītalībhūtā, ghanabhāvaṃ gatā sace; Odhiṃ dasseti so pubbe, tanubhāvo na rakkhati.
把酪浆、谷物、汤汁之类的东西,大量地放进去;
把果实、叶子、嫩芽也都扔进去。
Takkadhaññarasādīni, āropetvā bahūnipi; Phalapaṇṇakaḷīrāni, pakkhipitvāna tattha ca.
若投入一把之米,亦能煮之;
彼示其限量,乃成遮食。
Taṇḍule muṭṭhimattepi, pakkhipitvā pacanti ce; Odhiṃ pana ca dasseti, sañjaneti pavāraṇaṃ.
Rase dhaññarase khīre, vākiritvāna odanaṃ; ‘‘Yāguṃ gaṇhatha, yāgu’’nti, vatvā denti sace pana.
即使稀薄,也能成办遮请;
煮后若施,则摄于粥数。
Kiñcāpi tanukā hoti, sañjaneti pavāraṇaṃ; Taṃ pacitvā sace denti, yāgusaṅgahitā pana.
他们触碰鱼肉,或甚至用稀粥。
如果连芥子那么小的量都显现出来,那就成了邀请。
Chupanti macchamaṃsaṃ vā, tanukāyapi yāguyā; Sace sāsapamattampi, paññāyati pavāraṇaṃ.
纯净的鱼肉汁,或掺鱼肉汁的粥;
不合仪之肉,亦不引生足食拒请。
Macchamaṃsaraso suddho, saṃsatto rasayāgu vā; Na cākappiyamaṃsaṃ vā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
除上述诸谷之外,
凡竹米等所煮之饭,一概不受足。
Ṭhapetvā vuttadhaññānaṃ, odanaṃ pana sabbaso; Veḷutaṇḍulakādīnaṃ, na pavāreti odano.
或者,那些新谷等物,以及由那些所做的食物,甚至炒面;
即使是一块单纯的饼也绝不邀请。
Puthukā vā tato tāhi, katabhattampi sattupi; Suddhā na pana pūvā vā, pavārenti kadācipi.
用粗火快炒煮成的饭,至于其中的米粒,
捣碎之后,他们把它给出去,这粉末被认为是包含在炒米粉里的。
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ taṇḍule pana; Koṭṭetvā denti taṃ cuṇṇaṃ, sattusaṅgahitaṃ mataṃ.
不过,被炒过的稻谷,米粒就不再能用来招待人。
而彼等之中,凡为粉末者,彼则生起邀请。
Bhajjitānaṃ tu vīhīnaṃ, na pavārenti taṇḍulā; Tesaṃ pana ca yaṃ cuṇṇaṃ, taṃ janeti pavāraṇaṃ.
粗炒之谷、稻糠之屑,
乃至炒粉为团,皆能成办请足。
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ kuṇḍakampi ca; Sattunaṃ modako vāpi, sañjaneti pavāraṇaṃ.
被同等火力煮熟的、被太阳晒干的,
不过,稻谷的米糠不会生出足食。
Samapākena bhaṭṭhānaṃ, sukkhānaṃ ātapena ca; Kuṇḍakaṃ pana vīhīnaṃ, na janeti pavāraṇaṃ.
炒米,或由彼等所作之饭,或麦麨;
若纯嚼食者,则不引生谢食。
Lājā vā pana teheva, katabhattampi sattu vā; Khajjakaṃ pana suddhaṃ vā, na janeti pavāraṇaṃ.
鱼肉充满,则令成受足;
任何炒麦面,单凭它不成受足。
Pūritaṃ macchamaṃsehi, taṃ janeti pavāraṇaṃ; Yaṃ kiñci bhajjitaṃ piṭṭhaṃ, na pavāreti suddhakaṃ.
用大麦做成的粥使人满足,而非其他。
关于鱼肉,因为显而易见,所以没什么可说的。
Yavehi katakummāso, pavāreti, na cāparo; Macchamaṃsesu vattabbaṃ, pākaṭattā na vijjati.
食净肉而拒不净肉,
彼不由此成止食;以非其因由故,如是宣说。
Khādanto kappiyaṃ maṃsaṃ, nisedheti akappiyaṃ; Na so tena pavāreti, avatthuttāti dīpitaṃ.
若拒如法肉而食非法肉;
阻止与劝请,被称为造事者。
Tathevākappiyaṃ maṃsaṃ, khādanto kappiyaṃ sace; Nisedheti pavāreti, vatthukattāti vaṇṇitaṃ.
不过,当他在吃肉时,不论是允许的还是不允许的;
邀请后拒绝,某些允许的食物。
Maṃsaṃ pana ca khādanto, kappiyaṃ vā akappiyaṃ; Pavāreti nisedheti, kiñci kappiyabhojanaṃ.
若不允许之肉,正在吃者即不允许;
不以禁止之物作请,其他不合律的食物同样如此。
Sace akappiyaṃ maṃsaṃ, khādantova akappiyaṃ; Nisedhaṃ na pavāreti, tathā aññaṃ akappiyaṃ.
如果已经咽下去了,哪怕只是比丘咽下的一粒饭食;
钵里、手里或嘴里,仍有食物存在。
Sace ajjhohaṭaṃ hoti, sitthamekampi bhikkhunā; Patte hatthe mukhe vāpi, bhojanaṃ pana vijjati.
若拒绝足以作为邀请的饭食,则成邀请(遮请);
若(该食)不存在,则于任何处皆不成邀请。
Pavāraṇapahonaṃ ce, paṭikkhipati bhojanaṃ; Pavāreti sace natthi, na pavāreti katthaci.
把嘴里的饭咽下去后,就拿着剩下的食物走了;
正在吞咽时如果拒绝,就不构成遮请。
Gilitvā ca mukhe bhattaṃ, sesamādāya gacchati; Antarā ca nisedhento, na pavāreti bhojanaṃ.
口中有食,已咽之食,手中之食;
而其人却欲以食施予他人。
施主复欲向钵添食;
彼推谢故,未受遮请。
Mukhe ca bhattaṃ gilitañca hatthe; Bhattaṃ tu aññassa ca dātukāmo; Patte ca bhattaṃ puna dātukāmo; Paṭikkhipanto na pavārito so.
因座断故,不名遮食;
大慧知因非因者,作如是说。
Asanassa upacchedā, na pavāreti soti hi; Kathayanti mahāpaññā, kāraṇākāraṇaññuno.
取者之后身分,施者之前身分;
二者相距二肘半,不伸手亦能及。
Gaṇhato pacchimaṃ aṅgaṃ, dadato purimaṃ pana; Ubhinnaṃ aḍḍhateyyaṃ ce, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
在彼所奉之处,食足堪邀请;
如是而食者,既受邀请便谢绝。
Tasmiṃ abhihaṭaṃ ṭhāne, pavāraṇapahonakaṃ; Tādisaṃ bhuñjamānova, nisedheti pavārito.
钵若在手、在钵架,或立于股上;
比丘取之持来后,若说“拿饭来”——
Hatthe ādhārake vāpi, pattaṃ ūrūsu vā ṭhitaṃ; Āharitvā sace bhikkhu, ‘‘bhattaṃ gaṇhā’’ti bhāsati.
近坐者虽在旁,若拒其所奉;
因无奉食故,彼无遮请。
Anantare nisinnova, taṃ paṭikkhipato pana; Abhihārassa cābhāvā, natthi tassa pavāraṇā.
把饭篮挪到一边,放在他面前,说:“这个……”
就算有人对他说“拿去吧”,他的判断也还是这样。
Bhattapacchiṃ paṇāmetvā, ṭhapetvā purato ‘‘idaṃ; Gaṇhāhī’’ti ca vuttepi, ayameva vinicchayo.
当食物正被布施给紧挨着的比丘时,另一位比丘……
用手挡住自己的钵,这并不算已经谢绝。
Anantarassa bhikkhussa, dīyamāne panetaro; Pidahanto sakaṃ pattaṃ, hatthehi na pavārito.
如果有人拒绝送到身前的饭食,
无论是以身体还是以言语,对谁有邀请呢?
Kāyenābhihaṭaṃ bhattaṃ, paṭikkhipati yo pana; Kāyena vāpi vācāya, hoti kassa pavāraṇā.
Eko abhihaṭe bhatte, pavāraṇabhayā pana; ‘‘Ākirākira koṭṭetvā, koṭṭetvā pūrayā’’ti ca.
若(人)对他也这样说,自恣便不存在;
玛哈巴杜玛长老如是说。
Sace vadati tassāpi, na panatthi pavāraṇā; Iccevāha mahāthero, mahāpadumanāmako.
携来带肉之汁,彼言“请取汁”;
闻已而遮止者,不名已受请。
Samaṃsañhi rasaṃ netvā, gaṇhathāti rasaṃ vade; Taṃ sutvā ca nisedhento, neva hoti pavārito.
‘‘Gaṇha maccharasaṃ sāraṃ, gaṇha maṃsarasa’’nti vā; ‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, paṭikkhepe pavāraṇā.
若将肉分开,或说“取肉汁”;
若言有肉,拒绝时即遮食。
Sace maṃsaṃ visuṃ katvā, ‘‘gaṇha maṃsarasa’’nti vā; Vadeyyatthi ca maṃsaṃ ce, paṭikkhepe pavāraṇā.
有人拿饭来问他时,他说“请稍等片刻”;
为了拿取而放置的人,并没有自恣。
Odanena ca pucchantaṃ, ‘‘muhuttaṃ āgamehi’’ti; Gahaṇatthaṃ ṭhapentassa, neva tassa pavāraṇā.
Kaḷīrapanasādīhi, missakaṃ macchamaṃsakaṃ; ‘‘Kaḷīrasūpakaṃ gaṇha, panasabyañjana’’nti vā.
若拒绝时他们这样说,即不成自恣;
然依非自恣之因,唯依名称而说。
Vadanti ce paṭikkhepe, neva hoti pavāraṇā; Apavāraṇahetūnaṃ, nāmena pana vuttato.
‘‘Macchasūpa’’nti vā vutte, ‘‘maṃsasūpa’’nti vā pana; ‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, hotiyeva pavāraṇā.
这个同样的道理也被说过,应在“肉粥”一事上理解。
对于所有鱼肉混合的食物,也是同样的判断方法。
Eseva ca nayo vutto, ñeyyo maṃsakarambake; Sabbesu macchamaṃsehi, missakesu ayaṃ nayo.
Bhattasammissitaṃ yāguṃ, āharitvā sace pana; ‘‘Yāguṃ gaṇhā’’ti vuttasmiṃ, na pavāreti vārayaṃ.
闻“取食”之唤,辞而不受,辞即示其已足;
若人问其缘由,答曰:因已有故。
‘‘Bhattaṃ gaṇhā’’ti vutte tu, pavāreti paṭikkhipaṃ; Yena vāpucchito tassa, atthitāyāti kāraṇaṃ.
当说“拿掺粥的东西”时,那里也有粥……
如果是等量或者更多,据说他就不请足。
‘‘Yāgumissakaṃ gaṇhā’’ti, vutte tattha ca yāgu ce; Samā bahutarā vā sā, na pavāreti so kira.
粥少饭多,若有受足拒请;
此义处处已明说,然其缘由却难见。
Mandā yāgu, bahuṃ bhattaṃ, sace hoti pavāraṇā; Idaṃ sabbattha niddiṭṭhaṃ, kāraṇaṃ pana duddasaṃ.
在多味的饭食中,味道;或在多奶的饭食中,奶。
说“请拿”而分别给,就不算受足邀请。
Rasaṃ bahurase bhatte, khīraṃ vā bahukhīrake; Gaṇhathāti visuṃ katvā, deti natthi pavāraṇā.
Gacchanteneva bhottabbaṃ, gacchanto ce pavārito; Bhuñjitabbaṃ ṭhiteneva, ṭhatvā yadi pavārito.
Udakaṃ vāpi patvā so, sace tiṭṭhati kaddamaṃ; Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tato puna.
如果有人坐在凳子上,就邀请(食)。
不挪动座位,怎么舒服就怎么吃。
Pīṭhake yo nisīditvā, pavāreti sace pana; Āsanaṃ avicāletvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
若于座上坐已,饱足而辞食;
自此以往,欲由此至彼辗转,纵少许亦不可得。
Sace mañce nisīditvā, pavāreti tato pana; Ito saṃsarituṃ etto, īsakampi na labbhati.
如果连同那张床一起,把他抬到别的地方去,是允许的;
应当如此在一切处被智者、通达律者了知。
Tena mañcena naṃ saddhiṃ, vaṭṭataññatra nenti ce; Evaṃ sabbattha ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.
卧者方可进食;若卧而谢绝受食,
则如蹲踞者,食亦当如是。
Nipajjitvāva bhottabbaṃ, nipanno ce pavārito; Vāretukkuṭiko hutvā, bhuñjitabbaṃ tatheva ca.
尔时彼比丘,当言此皆足;
作残食法时,倾侧其钵盂。
Athālametaṃ sabbanti, vattabbaṃ tena bhikkhunā; Atirittaṃ karontena, onametvāna bhājanaṃ.
不过,作净并不只是能在钵里做;
如果在篮子、锅或任何容器里做,也都可以。
Kappiyaṃ pana kātabbaṃ, na patteyeva kevalaṃ; Pacchiyaṃ yadi vā kuṇḍe, kātuṃ vaṭṭati bhājane.
已谢绝食的人与未谢绝食的人
但对其他人来说,这个确实是允许的。
除所余留者外,
唯此一份应受用。
Pavāritānaṃ apavāritānaṃ; Aññesametaṃ pana vaṭṭateva; Yenātirittaṃ tu kataṃ ṭhapetvā; Tameva cekaṃ paribhuñjitabbaṃ.
既作净已,比丘正食之时;
若有副食或任何余物,他人投入其钵中。
Kappiyaṃ pana kāretvā, bhuñjantasseva bhikkhuno; Byañjanaṃ vāpi yaṃ kiñci, patte tassākiranti ce.
令作残食已,仍应如前食;
凡彼未作者,或所应作者,彼当各别作。
Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tathā puna; Yena taṃ akataṃ yaṃ vā, kātabbaṃ tena taṃ visuṃ.
非净等七事所作,及非病者所余食;
此二俱不成余食,律中名之为非余。
Kataṃ akappiyādīhi, atirittaṃ tu sattahi; Na gilānātirittañca, taṃ hotinatirittakaṃ.
就算有人清早只吃了一口饭就坐下来;
即使是被拿到近处、送到手边的东西,也可以把它做成允许接受的如法之物。
Yopi pātova ekampi, sitthaṃ bhutvā nisīdati; Upakaṭṭhūpanītampi, kātuṃ labhati kappiyaṃ.
为了食用而接受夜分等有时限的药,
他把它当作非食物来受用,就犯恶作。
Āhāratthāya yāmādi-kālikaṃ paṭigaṇhato; Anāmisaṃ tamevassa, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
于剩余物作非剩余想者,亦复如是;
此中纵有疑惑,亦明示犯恶作。
Tathā anatirittanti, saññino atirittake; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
不过,叫人作残食之后再吃,就没有犯戒。
病人吃剩的食物,以及疯子等人吃剩的,也是如此。
Anāpattātirittaṃ tu, kārāpetvāna bhuñjato; Gilānassātirittaṃ vā, tathā ummattakādino.
一切生起等,都被认为与咖提那衣相同。
作净与食物,以及所作与未作。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā; Kappiyākaraṇañceva, bhojanañca kriyākriyaṃ.
若以非剩余之食,邀请已受食足者;
明知而欲恼之,食时即犯巴吉帝亚。
Yo panānatirittena, pavāreyya pavāritaṃ; Jānaṃ āsādanāpekkho, bhutte pācitti tassa tu.
带来时和他人取走时,都是恶作。
在所有的吞咽加行中,也都是恶作。
Dukkaṭaṃ abhihāre ca, gahaṇe itarassa hi; Ajjhohārapayogesu, sabbesupi ca dukkaṭaṃ.
在用餐结束的时候,巴吉帝亚罪被宣告。
对于持食比丘,这一切都已为他开示。
Bhojanassāvasānasmiṃ, pācitti paridīpitā; Abhihārakabhikkhussa, sabbaṃ tasseva dassitaṃ.
未自恣之比丘,而作已自恣想者;
于彼疑惑者,二俱说为恶作。
Pavāritoti saññissa, bhikkhusmiṃ apavārite; Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
若令作余食法而施,或施病者所余,
或为利他故而施,皆无犯。
Anāpattātirittaṃ vā, kārāpetvāva deti ce; Gilānassāvasesaṃ vā, aññassatthāya deti vā.
其余的一切,毫无例外,都与紧接的前文相同。
就像和轻蔑语一样,起源等理则也照此推知。
Sesaṃ sabbamasesena, anantarasamaṃ mataṃ; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
嚼食或啖食,凡任何(食物);
若有比丘于非时(食)。
他嚼着或吃着那个东西。
他就落入了胜者所说的过失。
Khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā; Kiñci vikāle yo pana bhikkhu; Khādati bhuñjati vāpi ca taṃ; So jinavuttaṃ dosamupeti.
在这里,属于食物类的,比如林中的根、果实等;
不过,要知道这一点,是为了避免对时限药产生混淆。
Yamāmisagatañcettha, vanamūlaphalādikaṃ; Kālikesvasammohatthaṃ, veditabbamidaṃ pana.
根、块茎、根茎、顶芽、茎干和树皮;
叶子、花、果实、果核、粉末,还有树液。
Mūlaṃ kandaṃ muḷālañca, matthakaṃ khandhakaṃ tacaṃ; Pattaṃ pupphaṃ phalaṃ aṭṭhi, piṭṭhaṃ niyyāsameva ca.
对于根茎类嚼食等,只是展示一个大概的样子。
为了让比丘们清楚明白,你们应当了知名相与义。
Mūlakhādanīyādīnaṃ, mukhamattanidassanaṃ; Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, nāmatthesu nibodhatha.
根菜、碱菜、圆叶菜和米菜。
铜色菜、枣菜、酸菜和瓦迦喇菜。
Mūlakaṃ khārakañceva, vatthulaṃ taṇḍuleyyakaṃ; Tambakaṃ jajjharikañca, caccu vajakalīpi ca.
根类及如是诸蔬菜,于肉食类中;
此处皆摄入[食],盖能成办食义。
Mūlāni evamādīnaṃ, sākānaṃ āmise pana; Saṅgahaṃ idha gacchanti, āhāratthaṃ pharanti hi.
剪弃落葵之老朽者;彼名为尽形寿(药),
余者名为时药。
Chaḍḍenti jaraṭṭhaṃ chetvā, yaṃ taṃ vajakalissa tu; Taṃ yāvajīvikaṃ vuttaṃ, sesānaṃ yāvakālikaṃ.
姜黄、生姜与菖蒲,乌头及菖蒲;
香根草与香附子,更兼迦度迦罗希尼。
Haliddi siṅgiverañca, vacattaṃ ativisaṃ vacaṃ; Usīraṃ bhaddamuttañca, tathā kaṭukarohiṇī.
像这样等等的其他内容,以及五根等众多类别;
各种不同类型的根,应当知道是尽形寿(终生受持)的药。
Iccevamādikaṃ aññaṃ, pañcamūlādikaṃ bahu; Nānappakārakaṃ mūlaṃ, viññeyyaṃ yāvajīvikaṃ.
摩萨罗薯、薯蓣等之块茎,藤蔓与芋艿之球茎;
睡莲属之球茎,莲花属者亦复如是。
Masālupiṇḍalādīnaṃ , vallīnaṃ āluvassa ca; Kando uppalajātīnaṃ, tathā padumajātiyā.
芭蕉、辣木、多罗树,摩鲁瓦藤与竹;
萨塔瓦莉、荸荠,以及野芒果的根茎。
Kadalīsiggutālānaṃ, māluvassa ca veḷuyā; Satāvari kaserūnaṃ, kando ambāṭakassa ca.
如是根茎等诸类,
皆已开示为时分食。
那个洗净者,被称为食物。
那个块根,就是乳藤的块根。
Iccevamādayo kandā; Dassitā yāvakālikā; Dhoto so āmise vutto; Kando yo khīravalliyā.
没洗过的大蒜、乳咖果之类的东西,
块茎之类,超出了言语表达的范围,应当知道它们是终生可用的药。
Adhoto lasuṇañceva, khīrakākoliādayo; Kandā vākyapathātītā, viññeyyā yāvajīvikā.
白莲的根茎,还有红莲的根茎;
像这样,许多根茎类植物都属于时限药。
Puṇḍarīkamuḷālañca , muḷālaṃ padumassa ca; Evamādimanekampi, muḷālaṃ yāvakālikaṃ.
由多罗树、银棕榈、昆达拉树、椰子树等所生出的;
姜黄和生姜的根茎,是终生可用的药物。
Tālahintālakuntāla-nāḷikerādisambhavaṃ; Haliddisiṅgiverānaṃ, muḷālaṃ yāvajīvikaṃ.
多罗树、银棕榈、昆达拉树和盖德咖树的嫩笋;
芭蕉和椰子的顶部,以及根菜的顶部。
Tālahintālakuntāla-kaḷīro ketakassa ca; Kadalīnāḷikerānaṃ, matthakaṃ mūlakassa ca.
枣椰树、香蒲、藤条、甘蔗、竹与芦苇等的嫩芽,
七种谷物以及芥子的嫩芽。
Khajjurerakavettānaṃ, ucchuveḷunaḷādinaṃ; Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, kaḷīro sāsapassa ca.
如是等类,有以顶梢为时药者;
复有姜黄等物,以顶梢为尽形寿药者。
Iccevamādayoneke, matthakā yāvakālikā; Aññe haliddiādīnaṃ, matthakā yāvajīvikā.
棕榈芽、竹笋等被砍倒后,
那老硬的树干却归入尽形寿之数。
Tālakuntālakādīnaṃ, chinditvā pātito pana; Gato jaraṭṭhabundo so, saṅgahaṃ yāvajīvike.
名为“茎嚼食”的甘蔗茎已经讲完了。
萨拉咖利尼的树干,也同样入于地中。
Khandhakhādanīyaṃ nāma, ucchukhandho pakāsito; Sālakalyāṇiyā khandho, tathā pathaviyaṃ gato.
像这样,青莲等种类的茎,是仅限于特定时段的药。
叶、茎、青莲等,全都属于莲花这一类。
Evamuppalajātīnaṃ, daṇḍako yāvakāliko; Paṇṇadaṇḍuppalādīnaṃ, sabbo padumajātiyā.
被称为尽形寿药的,比如卡拉玛达之类的杖状物;
诸树皮中唯有甘美多汁者是可食的。
Yāvajīvikasaṅkhātā , karamaddādidaṇḍakā; Tacesucchutacoveko, saraso yāvakāliko.
根茎类、碱性物、caccu、tambaka、taṇḍuleyyaka;
瓦图拉、支那豆、乌摩、瓦迦卡利,同样如此。
Mūlakaṃ khārako caccu, tambako taṇḍuleyyako; Vatthulo cīnamuggo ca, ummā vajakalī tathā.
Jajjharī、kāsamadda、sellu、siggu 和 nāḷikā;
婆楼那、火曼陀,以及活命者和善安坐者。
Jajjharī kāsamaddo ca, sellu siggu ca nāḷikā; Varuṇo aggimantho ca, jīvantī sunisannako.
王豆与豆,还有无果豆和鹿花者;
Vaṇṭako、bhūmiloṇī 等等,像这样的许多种。
Rājamāso ca māso ca, nipphāvo migapupphikā; Vaṇṭako bhūmiloṇīti, evamādimanekakaṃ.
钵食,说的是时限。
另外,那些大盐则被说明为终生药。
Pattakhādanīyaṃ nāma, kathitaṃ yāvakālikaṃ; Itarā ca mahāloṇi, dīpitā yāvajīvikā.
芒果嫩叶苦楝叶,
拘吒叶兼罗勒叶,如是诸叶皆名为时限药。
Yāvakālikamicceva, kathitaṃ ambapallavaṃ; Nimbassa kuṭajassāpi, paṇṇaṃ sulasiyāpi ca.
棉花与苦瓜,以及它们的花和果
巴尼基咖树和咖朱咖树的叶子,那是终生药。
Kappāsikapaṭolānaṃ , tesaṃ pupphaphalāni ca; Phaṇijjakajjukānañca, paṇṇaṃ taṃ yāvajīvikaṃ.
1348这一段只有编号,没有可翻译的巴利文内容。
1348.
八种根药等的花,以及尼帕瓦迦的花;
同样地,迦利拉树的花,以及瓦鲁纳卡树的花。
Aṭṭhannaṃ mūlakādīnaṃ, pupphaṃ nipphāvakassa ca; Tathā pupphaṃ karīrassa, pupphaṃ varuṇakassa ca.
迦谢儒迦草之花,命活草花及西古花;
莲华青莲诸般花,并其心蕊亦皆取。
Pupphaṃ kaserukassāpi, jīvantī siggupupphakaṃ; Padumuppalajātīnaṃ, pupphānaṃ kaṇṇikāpi ca.
椰子、棕榈、露兜树的嫩芽,
诸如此类众多花朵;如是等物皆属时食。
Nāḷikerassa tālassa, taruṇaṃ ketakassa ca; Iccevamādikaṃ puppha-manekaṃ yāvakālikaṃ.
Yāvakālikapupphāni, ṭhapetvā pana sesakaṃ; Yāvajīvikapupphanti, dīpaye sabbameva ca.
芝麻花、摩库拉花、沙罗花、茉莉花。
咖咕特花、迦毗他迦花、君德花、迦离花,
古拉瓦卡花、卡拉维拉花、帕塔利花,
这花则是尽形寿(可用)的。
Tilakamakulasālamallikānaṃ ; Kakudhakapitthakakundakaḷīnaṃ; Kuravakakaravīrapāṭalīnaṃ; Kusumamidaṃ pana yāvajīvikaṃ.
芒果、槟榔青、阎浮树的果实,以及波罗蜜的果实;
枸橼、木苹果,以及罗望子果。
Ambambāṭakajambūnaṃ, phalañca panasassa ca; Mātuluṅgakapitthānaṃ, phalaṃ tintiṇikassa ca.
1354这一段只有编号,没有可翻译的巴利文内容。
1354.
多罗果与椰子果,亦有枣椰之实;
拉布迦果与可可果,摩叉果及蜜果。
Tālassa nāḷikerassa, phalaṃ khajjūriyāpi ca; Labujassa ca cocassa, mocassa madhukassa ca.
酸枣果、迦兰摩陀果,以及茄子果;
南瓜果、提普萨果,还有伊罗卢卡果。
Badarassa karamaddassa, phalaṃ vātiṅgaṇassa ca; Kumbhaṇḍatipusānañca, phalaṃ eḷālukassa ca.
拉迦亚德那果、伍波萨他果,以及廷巴卢咖果;
像这样,许多果实都是有时限的。
Rājāyatanaphalaṃ pussa-phalaṃ timbarukassa ca; Evamādimanekampi, phalaṃ taṃ yāvakālikaṃ.
三种果、荜拨、肉豆蔻和辛辣果;
牛栏果、毕陵茄,还有豆蔻和胡椒。
Tiphalaṃ pipphalī jāti-phalañca kaṭukapphalaṃ; Goṭṭhaphalaṃ bilaṅgañca, takkolamaricāni ca.
像这样在圣典里已经说到的,以及还没有说到的,
那些果实则归入尽形寿的资具之中。
Evamādīni vuttāni, avuttāni ca pāḷiyaṃ; Phalāni pana gacchanti, yāvajīvikasaṅgahaṃ.
菠萝蜜核、槟榔青核,娑罗树核与面包树核;
罗望子核、频婆果核,以及一切莲核。
Panasambāṭakaṭṭhīni, sālaṭṭhi labujaṭṭhi ca; Ciñcābimbaphalaṭṭhīni, pokkharaṭṭhi ca sabbaso.
枣椰子核、露兜果核等,以及多罗果核;
像这样等等的,都归入时限类。
Khajjūriketakādīnaṃ , tathā tālaphalaṭṭhi ca; Evamādīni gacchanti, yāvakālikasaṅgahaṃ.
布那伽果核、摩杜伽果核,石榴核并三果核;
如是诸类果核,于非食物中皆已明示。
Punnāgamadhukaṭṭhīni, sellaṭṭhi tiphalaṭṭhi ca; Evamādīni aṭṭhīni, niddiṭṭhāni anāmise.
还有,仅仅是七种主谷之外的次要谷物;
米粉、菠萝蜜和娑罗树果、胡萝卜、莲雾和阿图果。
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, aparaṇṇānameva ca; Piṭṭhaṃ panasasālānaṃ, labujambāṭakassa ca.
棕榈粉也同样洗净了,还有乳藤粉。
像这样等等许多种,所说的都是时限药。
Tālapiṭṭhaṃ tathā dhotaṃ, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā; Evamādimanekampi, kathitaṃ yāvakālikaṃ.
没洗过的棕榈粉,还有乳藤粉;
马香等粉末,这是终生可用的。
Adhotaṃ tālapiṭṭhañca, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā; Assagandhādipiṭṭhañca, hoti taṃ yāvajīvikaṃ.
甘蔗榨出来的汁,属于七日药的一种。
另外,像阿魏汁这类剩下的,是终身可用的药。
Niyyāso ucchunibbatto, eko sattāhakāliko; Avaseso ca hiṅgādi, niyyāso yāvajīviko.
在根等之处,我只展示了一斑;
智者依此应当推知其余内容。
Mūlādīsu mayā kiñci, mukhamattaṃ nidassitaṃ; Etassevānusārena, seso ñeyyo vibhāvinā.
想着“我要在非时吃”,而接受食物的人;
在适当的时候,却把它想成不是适当的时候;在适当的时候,心里又犹豫不决。
‘‘Bhuñjissāmi vikāle’’ti, āmisaṃ paṭigaṇhato; Kāle vikālasaññissa, kāle vematikassa ca.
恶作罪;对认为时间合适的人,则说明为无犯。
这一条与羊毛的事例,在生起等方面完全相同。
Dukkaṭaṃ, kālasaññissa, anāpatti pakāsitā; Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
如果有人把吃食或嚼食储藏起来,
他吃了或者嚼了,就犯巴吉帝亚。
Bhojanaṃ sannidhiṃ katvā, khādanaṃ vāpi yo pana; Bhuñjeyya vāpi khādeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
比丘无贪恋地把[食物]舍给沙弥们;
如果沙弥们先把东西存起来,之后又把它给该比丘,那又是可以的。
Bhikkhu yaṃ sāmaṇerānaṃ, pariccajatyanālayo; Nidahitvā sace tassa, denti taṃ puna vaṭṭati.
自己亲手接过来之后,那正是从未被舍弃的东西。
第二天,那件属于他的被藏起来的东西就不适用了。
Sayaṃ paṭiggahetvāna, apariccattameva yaṃ; Dutiye divase tassa, nihitaṃ taṃ na vaṭṭati.
从那以后,比丘进食时,哪怕只是一粒米……
由具清净心的如实者宣说了清净的巴吉帝亚。
Tato ajjhoharantassa, ekasitthampi bhikkhuno; Pācitti kathitā suddhā, suddhacittena tādinā.
若食人肉,则犯土喇咤亚;
若食其余不合宜之肉,则犯恶作。
Akappiyesu maṃsesu, manussasseva maṃsake; Thullaccayena pācitti, dukkaṭena sahetare.
把称为“夜分药”的东西拿来用时,犯巴吉帝亚。
与恶作罪一起,为食物而受用。
Yāmakālikasaṅkhātaṃ , pācitti paribhuñjato; Dukkaṭāpattiyā saddhiṃ, āhāratthāya bhuñjato.
若比丘已受食足而拒绝,再食非剩余之食,
彼食者即成二巴吉帝亚罪。
Sace pavārito hutvā, annaṃ anatirittakaṃ; Bhuñjato pakataṃ tassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
人肉:与土喇咤亚俱,二罪;
余不适宜肉:与恶作俱,二罪。
Thullaccayena saddhiṃ dve, maṃse mānusake siyuṃ; Sese akappiye maṃse, dukkaṭena saha dvayaṃ.
吃被称为“夜分药”的东西时,如果具备助缘条件,
以有食之口,则有二;唯以无食之口,则唯一。
Yāmakālikasaṅkhātaṃ, bhuñjato sati paccaye; Sāmisena mukhena dve, ekameva nirāmisaṃ.
就在吞咽同一口食物、仅仅为了吃的时候,
在这两种假设情况中,恶作罪反而会不断加重。
Tamevajjhoharantassa, āhāratthāya kevalaṃ; Dvīsu tesu vikappesu, dukkaṭaṃ pana vaḍḍhati.
非时食者食净物,由宿藏故亦成罪;
非时食与宿藏俱,此即两种巴吉帝亚。
Vikāle bhuñjato suddhaṃ, sannidhipaccayāpi ca; Vikālabhojanā ceva, hoti pācittiyadvayaṃ.
于肉,土喇咤亚罪与恶作罪二者皆增长。
人肉和其他剩余的肉,依次有两种。
Maṃse thullaccayañceva, dukkaṭampi ca vaḍḍhati; Manussamaṃse sese ca, yathānukkamato dvayaṃ.
非时受食之比丘,实无余与非余之罪;
于一切分限中,比丘之过皆由彼(非时)为因。
Natthevānatirittampi, vikāle paribhuñjato; Doso sabbavikappesu, bhikkhuno tannimittako.
领受七日药与尽形寿药者,或因非时之缘,
于夜分药亦无过失。
Vikālapaccayā vāpi, na doso yāmakālike; Sattāhakālikaṃ yāva-jīvikaṃ paṭigaṇhato.
为了食物本身的需要,在取用两类东西时;
吞咽时,如果不是为了当作食物来用,就犯恶作。
Āhārasseva atthāya, gahaṇe duvidhassa tu; Ajjhohārapayogesu, dukkaṭaṃ tu nirāmise.
如果拿了之后放置的东西与食物混在一起,
再次吞咽时,就明确判为巴吉帝亚。
Atha āmisasaṃsaṭṭhaṃ, gahetvā ṭhapitaṃ sace; Puna ajjhoharantassa, pācitteva pakāsitā.
时、夜分与七日,此即三种时限;
逾越者有过,然彼彼时即是时限。
Kālo yāmo ca sattāhaṃ, iti kālattayaṃ idaṃ; Atikkamayato doso, kālaṃ taṃ taṃ tu kālikaṃ.
其余三种混合味,实与时限药和合;
确令彼等归于时限药之自性,归于己身。
Attanā tīṇi sambhinna-rasāni itarāni hi; Sabhāvamupaneteva, yāvakālikamattano.
同样地,在其余各类时限药上,也应当这样分别说明。
对于这一切四类时限药来说,
Evameva ca sesesu, kālikesu viniddise; Imesu pana sabbesu, kālikesu catūsvapi.
开头两种时限药涉及内宿与积贮,
二者皆不成立;最后两种时限,亦复如是。
Kālikadvayamādimhi, antovutthañca sannidhi; Ubhayampi na hoteva, pacchimaṃ kālikadvayaṃ.
在不如法的精舍里,由已留宿者以两端(二边)留宿该物;
当天已经拿到的,前两种也不成立。
Akappiyāya kuṭiyā, vutthenantadvayena taṃ; Gahitaṃ tadahe vāpi, dvayaṃ pubbaṃ na vaṭṭati.
此名口中贮食,含于口内过夜即不应许;
其说如是坚立,然《大义疏》中则别有传述。
Mukhasannidhi nāmāyaṃ, antovutthaṃ na kappati; Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, mahāpaccariyaṃ pana.
即使先储存了前三种时限药,
对不越各自时限而食者,也无过失。
Na doso nidahitvāpi, paṭhamaṃ kālikattayaṃ; Taṃ taṃ sakaṃ sakaṃ kāla-manatikkamma bhuñjato.
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
这一条是就同分羊毛等生起方式来说的。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā; Samameḷakalomena, samuṭṭhānādinā idaṃ.
Bhojanāni paṇītāni, agilāno panattano; Atthāya viññāpetvāna, pācitti paribhuñjato.
请把饭给我,配上酥油,做成酥油饭、拌酥油的饭。
说“请给酥油饭”而提出请求的,犯恶作。
‘‘Sappinā dehi bhattaṃ me, sasappiṃ sappimissakaṃ; Sappibhattañca dehī’’ti, viññāpentassa dukkaṭaṃ.
告知之后,若接受那(食物)则成恶作;
再次吞咽者,巴吉帝亚罪即立。
Viññāpetvā tathā taṃ ce, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato; Puna ajjhoharantassa, pācitti pariyāputā.
把清净的酥油等,先讨要过来再吃,
对于应学法,也应当说明:请求属于恶作。
Suddhāni sappiādīni, viññāpetvāna bhuñjato; Sekhiyesupi viññatti, dukkaṭaṃ paridīpaye.
是故,告知已杂有精美食之七谷饭而食者,
由七种谷物做成的饭食,当说犯巴吉帝亚。
Tasmā paṇītasaṃsaṭṭhaṃ, viññāpetvāva bhuñjato; Sattadhaññamayaṃ bhattaṃ, pācittiyamudīraye.
若被乞求:“请以牛酥施我饭食”,
他却以山羊酥等,给一份不一样的东西。
Sace ‘‘gosappinā mayhaṃ, dehi bhatta’’nti yācito; Ajiyā sappiādīhi, visaṅketaṃ dadāti ce.
如果被(人)告知“给点酥油”,那么对于生酥油等物也是一样;
如果以另一种物品布施给他,就说明是非原约定之物。
‘‘Sappinā dehi’’ vutto ce, navanītādikesupi; Deti aññatarenassa, visaṅketanti dīpitaṃ.
凡有所祈请,或于其根本,或于其所属;
纵已得之,所得亦如是,终无变异。
Yena yena hi viññattaṃ, tasmiṃ mūlepi tassa vā; Laddhepi pana taṃ laddhaṃ, hotiyeva na aññathā.
除了巴利圣典中提到的酥油等物之外。
让别人替自己去请求,就犯恶作罪。
Ṭhapetvā sappiādīni, āgatāni hi pāḷiyaṃ; Aññehi viññāpentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把所有酥油等全都求讨来之后,再合为一处;
把各种味道混成一种来吃,这被判定为九条巴吉帝亚罪。
Sabbehi sappiādīhi, viññāpetvāva ekato; Bhuñjatekarasaṃ katvā, nava pācittiyo matā.
即使已被告知以不适当之物,若他仍以酥油布施,
在拿取和享用的时候,也说明了犯恶作。
Akappiyena vuttepi, sappinā deti tena ce; Gahaṇe paribhogepi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对病人作“病人”想,或对疑惑者;
牟尼说这是恶作,并开示了无犯的情况。
Gilānassa gilānoti, saññino vimatissa vā; Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
非病者食用在生病时求讨得来的食物;
或者病人剩下的食物,或者只是亲属等人剩下的食物。
Gilānakāle viññatta-magilānassa bhuñjato; Gilānassāvasesaṃ vā, ñātakādīnameva vā.
这四种生起:从身、从身与语;
以身和心,也同样以身、语、心三者。
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato; Kāyacittā tathā kāya-vācācittattayāpi ca.
若人从口门,取食非所与,
除齿木及水,彼即得巴吉帝亚。
Adinnañhi mukhadvāraṃ, āhāraṃ āhareyya yo; Dantaponodakaṃ hitvā, tassa pācittiyaṃ siyā.
伸手就能奉上,中等人能提得动;
人或者非人,用身体等三种方式布施。
Hatthapāsobhinīhāro, majjhimuccāraṇakkhamo; Manusso vāmanusso vā, deti kāyādinā tidhā.
比丘若以二种方式受彼所施之物;
如是,五支和合时,他的受纳才成立。
Paṭiggaṇhāti taṃ bhikkhu, dīyamānaṃ sace dvidhā; Evaṃ pañcaṅgasaṃyoge, gahaṇaṃ tassa rūhati.
如果布施者站在空中,而接受者站在地上;
而站在地上的,用头顶到站在虚空的众生的身体。
Dāyako gaganaṭṭho ce, bhūmaṭṭho cetaro siyā; Bhūmaṭṭhassa ca sīsena, gaganaṭṭhassa dehino.
何肢更为近,即依彼侧近边为准;
施与或取受,量度不计伸出之手。
Yamāsannataraṃ aṅgaṃ, orimantena tassa tu; Dātuṃ vāpi gahetuṃ vā, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
手的距离应当测量;在山上等处站立时,规则也是一样。
不过,在这种情形下,如果站着布施,是可以的。
Hatthapāso minetabbo, nagaṭṭhādīsvayaṃ nayo; Evarūpe pana ṭhāne, ṭhatvā ce deti vaṭṭati.
鸟用嘴喙,或者象用鼻子;
如果它无论布施任何花或果,都可以。
Pakkhī vā mukhatuṇḍena, hatthī soṇḍāya vā pana; Sace yaṃ kiñci pupphaṃ vā, phalaṃ vā deti vaṭṭati.
众多钵器,盈满饭食与肴馔;
以头顶擎,行至某位比丘前。
Bhattabyañjanapuṇṇāni, bhājanāni bahūnipi; Sīsenādāya bhikkhussa, gantvā kassaci santikaṃ.
如果稍微弯下身子,说“拿吧”,
于是他伸出手,去拿下面那个容器。
Īsakaṃ pana onatvā, ‘‘gaṇhā’’ti yadi bhāsati; Tena hatthaṃ pasāretvā, heṭṭhimaṃ pana bhājanaṃ.
比丘也应当即使以一部分来领受它。
到这个程度,它们就完全算是已经被取用了。
Paṭicchitabbaṃ taṃ eka- desenāpi ca bhikkhunā; Honti ettāvatā tāni, gahitāneva sabbaso.
从此舍彼一切已,如欲开启取所爱;
取而受用方为宜。
Tato paṭṭhāya taṃ sabbaṃ, oropetvā yathāsukhaṃ; Ugghāṭetvā tato iṭṭhaṃ, gahetuṃ pana vaṭṭati.
在最后,在一个容器中还有什么要说的呢?
如果挑着担杖上的食物走着,弯下身子给,是可以的。
Pacchiādimhi vattabba-matthi kiṃ ekabhājane; Kājabhattaṃ haranto ce, onatvā deti vaṭṭati.
三十肘竹杖,两端有二罐;
酥油:执其一处,即执其全部。
Tiṃsahattho siyā veḷu, antesu ca duve ghaṭā; Sappino, gahitekasmiṃ, sabbaṃ gahitameva taṃ.
多钵置于床、椅或草席之上,
施主立于伸手可及之处而施与。
Bahupattā ca mañce vā, pīṭhe vā kaṭasārake; Ṭhapitā dāyako hattha-pāse ṭhatvāna deti ce.
若以领受之想,触床座等物而安坐者,
以及诸钵之中所施与之物。
Paṭiggahaṇasaññāya, mañcādīni sace pana; Nisīdati phusitvā yo, yañca pattesu dīyati.
他拿了什么,那一切就都成了他拿的,这一点毫无疑问。
如果心想“我要接受”,那么床座等物也是如此。
Gahitaṃ tena taṃ sabbaṃ, hotiyeva na saṃsayo; Paṭiggahessāmicceva, mañcādīni sace pana.
那一切已被执取,他登上去坐下;
肚贴着肚,钵立于地上。
Gahitaṃ hoti taṃ sabbaṃ, āruhitvā nisīdati; Āhacca kucchiyā kucchiṃ, ṭhitā pattā hi bhūmiyaṃ.
无论被手指碰过,还是被针碰过,
坐在哪里,就在哪里接受布施,这样才合适。
Yaṃ yaṃ aṅguliyā vāpi, phusitvā sūciyāpi vā; Nisinno tattha tattheva, dīyamānaṃ tu vaṭṭati.
在大片铺开的草席上,同样也在手铺的坐具等上面;
拿取时,如果东西在伸手可及的范围内,这样是可以的。
Kaṭasāre mahantasmiṃ, tathā hatthattharādisu; Gaṇhato hatthapāsasmiṃ, vijjamāne tu vaṭṭati.
彼土所生之叶,取之亦非所宜;
然此诸叶,实不系属于身。
Tatthajātakapaṇṇesu, gahetuṃ na ca vaṭṭati; Na panetāni kāyena, paṭibaddhāni honti hi.
于不可移之磐石,或于如是木板;
或于系桩之床,执取亦不生起。
Asaṃhārimapāsāṇe , phalake vāpi tādise; Khāṇubaddhepi vā mañce, gahaṇaṃ neva rūhati.
在酸角树等叶上,或铺于地上;
因不堪持受,受取则不成。
Tintiṇikādipaṇṇesu, bhūmiyaṃ patthaṭesu vā; Dhāretumasamatthattā, gahaṇaṃ na ca rūhati.
若超越手所及而以长杖施予
比丘应当走上前去,对施食者说:请给吧。
Hatthapāsamatikkamma, dīghadaṇḍena deti ce; Vattabbo bhikkhunāgantvā, dehīti parivesako.
若钵中有尘,有水则应洗;
无水则拭净,彻底擦拭后再取用。
Sace patte rajo hoti, dhovitabbo jale sati; Tasmiṃ asati puñchitvā, gahetabbo asesato.
如果在为乞食而四处行走时,有尘土落到身上;
乞食拿到手之后,有智慧的人就应该取用。
Piṇḍāya vicarantassa, rajaṃ patati ce pana; Bhikkhā paṭiggahetvāva, gahetabbā vijānatā.
比丘在未受持的情况下取用,就犯恶作。
接受之后,后来再食用它,就没有罪过。
Appaṭiggahite bhikkhuṃ, gaṇhato pana dukkaṭaṃ; Paṭiggahetvānāpatti, pacchā taṃ paribhuñjato.
若有人说“受已当施”,
施主未闻或不取(此语)而施,则无恶作。
‘‘Paṭiggahetvā dethā’’ti, vutte taṃ vacanaṃ pana; Asutvānādiyitvā vā, denti ce natthi dukkaṭaṃ.
后受取已,知应取者方取;
若令尘落,大风从彼彼处。
Pacchā paṭiggahetvāva, gahetabbaṃ vijānatā; Sace rajaṃ nipāteti, mahāvāto tato tato.
Na sakkā ca siyā bhikkhaṃ, gahetuṃ yadi bhikkhunā; Aññassa dātukāmena, gahetuṃ pana vaṭṭati.
把东西给了沙弥之后,或者又由他再把它布施出去;
就算是因为对他的信任,拿来吃也是可以的。
Sāmaṇerassa taṃ datvā, dinnaṃ vā tena taṃ puna; Tassa vissāsato vāpi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati.
Bhikkhācāre sace bhattaṃ, sarajaṃ deti bhikkhuno; ‘‘Paṭiggahetvā bhikkhaṃ tvaṃ, gaṇha vā bhuñja vā’’ti ca.
应该这样对他说,比丘也应当这样做;
如果尘垢在食物上面,若它浮起,那么……
Vattabbo so tathā tena, kattabbañceva bhikkhunā; Rajaṃ upari bhattassa, tassuplavati ce pana.
把酸粥滤掉之后,就可以随自己舒服地吃。
如果(衣)在内部,则应当受授;但如果已经进入,则(另作处理)。
Kañjikaṃ tu pavāhetvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ; Anto paṭiggahetabbaṃ, paviṭṭhaṃ tu sace pana.
如果掉进了干饭里,就应该把那点尘垢去掉;
如果是精细的,即使连同饭食也应当随自己舒适而吃。
Patitaṃ sukkhabhatte ce, apanīyāva taṃ rajaṃ; Sukhumaṃ ce sabhattampi, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
就算是用木勺舀来,对布施的人来说,首先
如果那水滴从木勺掉进钵里,那是可以的。
Uḷuṅkenāharitvāpi , dentassa paṭhamaṃ pana; Thevo uḷuṅkato patte, sace patati vaṭṭati.
饭食倾入之时,然而从锅上,
煤烟或灰烬,若落入器皿中。
Bhatte ākiramāne tu, carukena tato pana; Masi vā chārikā vāpi, sace patati bhājane.
即使是他已经拿到手的东西,也找不到过失。
正被给予邻座比丘的,却从钵中。
Tassa cābhihaṭattāpi, na doso upalabbhati; Anantarassa bhikkhussa, dīyamānaṃ tu pattato.
若从钵中腾出,落入另一位比丘的钵中;
此即合律,那即是已受纳之物。
Uppabhitvā sace patte, itarassa ca bhikkhuno; Patati vaṭṭatevāyaṃ, paṭiggahitameva taṃ.
把乳粥装满钵后,如果施给比丘,
但因为太热,没办法从下面拿它。
Pāyāsassa ca pūretvā, pattaṃ ce denti bhikkhuno; Uṇhattā pana taṃ heṭṭhā, gahetuṃ na ca sakkati.
已示所谓合宜者,为于钵口而执取;
若于钵口不能取,以钵托取亦不能。
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, gahetuṃ mukhavaṭṭiyaṃ; Na sakkā ce gahetabbo, tathā ādhārakenapi.
如果在座位堂中,拿着自己的钵,
坐着就打瞌睡,别人给东西也不知道。
Sace āsanasālāyaṃ, gahetvā pattamattano; Niddāyati nisinnova, dīyamānaṃ na jānati.
未持来或未受取,那本身即是未受;
若已作意,则坐着合宜。
Nevāhariyamānaṃ vā, appaṭiggahitameva taṃ; Ābhogaṃ pana katvā ce, nisinno hoti vaṭṭati.
如果用手松开,或者钵或支架;
用脚推开之后,确实可以继续睡。
Sace hatthena muñcitvā, pattaṃ ādhārakampi vā; Pelletvā pana pādena, niddāyati hi vaṭṭati.
以足践踏支架而受取者,
纵是清醒者,于取受之际亦实有不恭敬。
Pādenādhārakaṃ akka-mitvāpi paṭigaṇhato; Jāgarassāpi hoteva, gahaṇasmiṃ anādaro.
因此,精通律的比丘不应做那件事。
正在布施时掉落的东西,把它拿起来用是允许的。
Tasmā taṃ na ca kātabbaṃ, bhikkhunā vinayaññunā; Yaṃ dīyamānaṃ patati, gahetuṃ taṃ tu vaṭṭati.
食者之齿或爪亦磨损,
钵之色泽亦复如是;此即不计为犯、不予追究之原则。
Bhuñjantānañca dantā vā, khīyantipi nakhāpi vā; Tathā pattassa vaṇṇo vā, abbohāranayo ayaṃ.
用刀劈开甘蔗等物的时候,如果里面有污垢;
这污垢确实能在它们当中被看到,可能是新近生起的。
Satthakenucchuādīni, phālentānaṃ sace malaṃ; Paññāyati hi taṃ tesu, siyā navasamuṭṭhitaṃ.
Paṭiggahetvā taṃ pacchā, khāditabbaṃ tu bhikkhunā; Na paññāyati ce tasmiṃ, malaṃ vaṭṭati khādituṃ.
研磨者、捣碎者的药,也是如此;
磨石与杵等,在磨损时也是这个道理。
Pisantānampi bhesajjaṃ, koṭṭentānampi vā tathā; Nisadodukkhalādīnaṃ, khīyanepi ayaṃ nayo.
为了当药,把它加热后,如果人们把刀丢进牛奶里;
在那里,青斑就会显现,就像在刀上留下的印记一样确定。
Bhesajjatthāya tāpetvā, vāsiṃ khīre khipanti ce; Uṭṭheti nīlikā tattha, satthake viya nicchayo.
如果把它投入生酪或牛奶中,
即使有自然成熟的迹象,也还是不能摆脱恶作。
Sace āmakatakke vā, khīre vā pakkhipanti taṃ; Sāmapākanimittamhā, na tu muccati dukkaṭā.
Piṇḍāya vicarantassa, vassakālesu bhikkhuno; Patte patati ce toyaṃ, kiliṭṭhaṃ kāyavatthato.
后来接受之后,就可以随自己的方便来吃。
在树下吃东西的人,也是同样的道理。
Pacchā paṭiggahetvā taṃ, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ; Eseva ca nayo vutto, rukkhamūlepi bhuñjato.
如果天上下雨下了整整七天,落下的都是纯净的水,
就算在露天的钵里,雨水落进去也是可以的。
Sattāhaṃ pana vassante, deve suddhaṃ jalaṃ sace; Abbhokāsepi vā patte, toyaṃ patati vaṭṭati.
比丘施饭给沙弥时,
应不触碰他钵中已有的饭而施与。
Odanaṃ pana dentena, sāmaṇerassa bhikkhunā; Dātabbo acchupantena, tassa pattagatodanaṃ.
或接受了钵之后,就应该由施主给他米饭。
如果碰过之后再给食物,那食物就算是已被接受的。
Paṭiggahetvā vā pattaṃ, dātabbo tassa odano; Chupitvā deti ce bhattaṃ, taṃ panuggahitaṃ siyā.
若为施他而舍物,一旦彼物入其手;
尔时即已成领受,是即名为彼所纳。
Aññassa dātukāmena, pariccattaṃ sace pana; Yāva hatthagataṃ tāva, paṭiggahitameva taṃ.
“拿吧”,对钵架上放置的钵无所执著者;
若他后来才说,智者应接受。
‘‘Gaṇhā’’ti nirapekkhova, pattamādhārake ṭhitaṃ; Sace vadati pacchā taṃ, paṭiggaṇheyya paṇḍito.
Sāpekkhoyeva yo pattaṃ, ṭhapetvādhārake pana; ‘‘Etto pūvampi bhattaṃ vā, kiñci gaṇhā’’ti bhāsati.
沙弥洗净其手而食彼饭,
若未以手触己钵所盛之食。
Sāmaṇeropi taṃ bhattaṃ, dhovitvā hatthamattano; Attapattagataṃ bhattaṃ, aphusitvā sace pana.
投进去一百次,即便拿出来,也让他接住;
领受它的作用一旦完成,之后就不再有(再次领受的)必要了。
Pakkhipanto satakkhattuṃ, uddharitvāpi gaṇhatu; Taṃpaṭiggahaṇe kiccaṃ, puna tassa na vijjati.
食入自钵中,若触而后取;
后当更受之,以他人所触故。
Attapattagataṃ bhattaṃ, phusitvā yadi gaṇhati; Pacchā paṭiggahetabbaṃ, saṃsaṭṭhattā parena taṃ.
比丘们煮粥等食物时,用的锅具里;
把饭投入(容器)后,为了别人而放置。
Bhikkhūnaṃ yāguādīnaṃ, pacane bhājane pana; Pakkhipitvā ṭhapentena, aññassatthāya odanaṃ.
把东西放在器皿上方,放进沙弥的手中;
从(沙弥)手中落入那(器皿)中的食物,并不使(器皿中的食物)成为非如法/不可食。
Bhājanupari hatthesu, sāmaṇerassa pakkhipe; Patitaṃ hatthato tasmiṃ, na karoti akappiyaṃ.
如果已经这样舍弃了它,却根本没有做处理,
不过,把它做成该受用的样子之后,(就用它,)像用一只没有掺杂荤腥的钵一样。
Pariccattañhi taṃ evaṃ, akatvākirateva ce; Bhuñjitabbaṃ tu taṃ katvā, pattaṃ viya nirāmisaṃ.
如果粥锅已经装满,沙弥确实身体虚弱;
他确实没办法再让比丘接受那件东西。
Sace yāgukuṭaṃ puṇṇaṃ, sāmaṇero hi dubbalo; Bhikkhuṃ paṭiggahāpetuṃ, na sakkoti hi taṃ puna.
Kuṭassa gīvaṃ pattassa, ṭhapetvā mukhavaṭṭiyaṃ; Bhikkhunā upanītassa, āvajjeti hi vaṭṭati.
或者,如果比丘把手直接放在地上;
把它转起来之后再举起,如果这样,那也是允许的。
Atha vā bhūmiyaṃyeva, hatthe bhikkhu ṭhapeti ce; Āropeti pavaṭṭetvā, tattha ce pana vaṭṭati.
饭筐与甘蔗等担运事务中,裁决唯此一条:
两三位沙弥若施与堪受之物。
Bhattapacchucchubhāresu, ayameva vinicchayo; Dve tayo sāmaṇerā vā, denti ce gahaṇūpagaṃ.
一份担子,一位比丘拿取则可;
若由一人如是施与,二人或三人也取。
Bhāramekassa bhikkhussa, gahetuṃ pana vaṭṭati; Ekena vā tathā dinnaṃ, gaṇhanti dve tayopi vā.
油瓶等物,悬系于床脚、凳脚;
比丘坐于其上,亦得听许。
Mañcassa pāde pīṭhassa, pāde telaghaṭādikaṃ; Laggenti tattha bhikkhussa, vaṭṭateva nisīdituṃ.
如果床下有一盘油,而它没有被接受,
一边扫地一边碰触,也不该是已接受的东西。
Appaṭiggahitaṃ heṭṭhā-mañce ce telathālakaṃ; Sammujjanto ca ghaṭṭeti, na panuggahitaṃ siyā.
以已受想而取未受之物;
复取而了知,置之于彼处则宜。
Paṭiggahitasaññāya, appaṭiggahitaṃ pana; Gaṇhitvā puna taṃ ñatvā, ṭhapetuṃ tattha vaṭṭati.
若先前敞开而置,或覆蔽而置,
即应照样安放;应如是作,不作别样。
Vivaritvā sace pubbe, ṭhapitaṃ pihitampi ca; Tatheva taṃ ṭhapetabbaṃ, kattabbaṃ na panaññathā.
如果把它放在外面,就不应该再碰它。
如果已经知道却还去碰它,那就会变成已被执取。
Bahi ṭhapeti ce tena, chupitabbaṃ na taṃ puna; Yadi chupati ce ñatvā, taṃ panuggahitaṃ siyā.
在已接受的油里,如果长出菌膜;
在生姜等的根中,或者同样在浓稠的粉末中。
Paṭiggahitatelasmiṃ, uṭṭheti yadi kaṇṇakā; Siṅgīverādike mūle, ghanacuṇṇampi vā tathā.
一切都被说成是从它生起的,而且就是它本身。
不过,对彼(物)已经不存在接受的作用了。
Taṃsamuṭṭhānato sabbaṃ, taññevāti pavuccati; Paṭiggahaṇakiccaṃ tu, tasmiṃ puna na vijjati.
有人爬上了棕榈树,或者椰子树。
在那里的人用绳子把棕榈果吊下来。
Tālaṃ vā nāḷikeraṃ vā, āruḷho koci puggalo; Tatraṭṭho tālapiṇḍiṃ so, otāretvāna rajjuyā.
如果他说“拿”,那就不该拿;
如果是另一位站在地上的人,拿过来再给,那是可以的。
Sace vadati ‘‘gaṇhā’’ti, na gahetabbameva ca; Tamañño pana bhūmaṭṭho, gahetvā deti vaṭṭati.
若断篱笆或甘蔗,亲手授人,或授果令其自取;
未经木杖触之而自脱出者,斯乃合宜。
Chinditvā ce vatiṃ ucchuṃ, phalaṃ vā deti gaṇhituṃ; Daṇḍake aphusitvāva, niggataṃ pana vaṭṭati.
Sace na puthulo hoti, pākāro atiuccako; Antoṭṭhitabahiṭṭhānaṃ, hatthapāso pahoti ce.
Uddhaṃ hatthasataṃ gantvā, sampattaṃ puna taṃ pana; Gaṇhato bhikkhuno doso, koci nevūpalabbhati.
比丘若以肩扛负沙弥而行,
沙弥取果已,即于彼处坐而奉与比丘,此则可行。
Bhikkhuno sāmaṇeraṃ tu, khandhena vahato sace; Phalaṃ gahetvā tattheva, nisinno deti vaṭṭati.
又有另一个人,也像这样背着比丘而行,
把果实布施给坐在肩上的比丘,是合宜的。
Aparopi vahantova, bhikkhuṃ yo koci puggalo; Phalaṃ khandhe nisinnassa, bhikkhuno deti vaṭṭati.
拿了带果子的树枝,如果是为了荫凉而去;
接着,当比丘心中生起想吃的念头时。
Gahetvā phaliniṃ sākhaṃ, chāyatthaṃ yadi gacchati; Puna citte samuppanne, khādituṃ pana bhikkhuno.
让人接过树枝后,吃上面的果子,这是可以的。
为了挡住苍蝇,就算已经拿了(树枝),这个做法也是一样的。
Sākhaṃ paṭiggahāpetvā, phalaṃ khādati vaṭṭati; Makkhikānaṃ nivāratthaṃ, gahitāyapyayaṃ nayo.
不过,让人做成允许的之后,他再次接受它。
想吃东西的话,只要把根取来就可以了。
Kappiyaṃ pana kāretvā, paṭiggaṇhāti taṃ puna; Bhottukāmo sace mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
为了父母,拿了酥油之类的东西;
走在半路上,想要什么就从那里拿什么。
Mātāpitūnamatthāya, gahetvā sappiādikaṃ; Gacchanto antarāmagge, yaṃ icchati tato pana.
他让对方接受下来后,自己拿来用,这是可以的。
已经接受下来的,唯有最初的接受本身才算数。
Taṃ so paṭiggahāpetvā, paribhuñjati vaṭṭati; Taṃ paṭiggahitaṃ mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
比丘取沙弥的行粮米;
沙弥也取比丘的[行粮米],取后便离去。
Sāmaṇerassa pātheyya-taṇḍule bhikkhu gaṇhati; Bhikkhussa sāmaṇeropi, gahetvā pana gacchati.
Taṇḍulesu hi khīṇesu, attanā gahitesu so; Sace yāguṃ pacitvāna, taṇḍulehitarehipi.
把粥倒入两人的钵中,却将自己的粥给了比丘;
若把粥给了比丘,自己却喝那一份。
Ubhinnaṃ dvīsu pattesu, ākiritvā panattano; Yāguṃ bhikkhussa taṃ datvā, sayaṃ pivati tassa ce.
Sannidhipaccayā neva, na uggahitakāraṇā; Sāmaṇerassa pītattā, doso bhikkhussa vijjati.
为父母故,取油等物者亦然;
为树枝等遮荫故,此中无有差别。
Mātāpitūnamatthāya, telādiṃ haratopi ca; Sākhaṃ chāyādiatthāya, imassa na visesatā.
因此,对于这种差别,它的原因也需要好好思考。
而我要推究的,是它那种有依附状态的特别之处。
Tasmā hissa visesassa, cintetabbaṃ tu kāraṇaṃ; Tassa sālayabhāvaṃ tu, visesaṃ takkayāmahaṃ.
淘米已毕,滤布不能摇动;
若有你的米与容器,亦不能。
Taṇḍule pana dhovitvā, niccāletuñhi celako; Na sakkoti sace te ca, taṇḍule bhājanampi ca.
接过来洗干净,再放到炉灶上;
比丘不应生火,即使揭开煮过的东西也不行。
Paṭiggahetvā dhovitvā, āropetvā panuddhanaṃ; Bhikkhunāggi na kātabbo, vivaritvāpi pakkatā.
应于煮熟时知晓,取下之后,便可随意享用。
应当吃,不应留待日后,这是接受的理由。
Ñātabbā pakkakālasmiṃ, oropetvā yathāsukhaṃ; Bhuñjitabbaṃ, na pacchassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
若比丘置净器于灶上,
为煮粥故而烧水,斯若合宜。
Āropetvā sace bhikkhu, uddhanaṃ suddhabhājanaṃ; Udakaṃ yāguatthāya, tāpeti yadi vaṭṭati.
如果有人把米粒放进这热水里,
从那时起,比丘就不该用那火(煮食)了。
Tatte panudake koci, ce pakkhipati taṇḍule; Tato paṭṭhāya tenaggi, na kātabbova bhikkhunā.
比丘接受这粥之后,是可以喝的。
如果后来自己煮,就逃不掉自煮的过失。
Paṭiggahetvā taṃ yāguṃ, pātuṃ vaṭṭati bhikkhuno; Sace pacati pacchā taṃ, sāmapākā na muccati.
若连藤蔓一起摇动,则那里所生的任何果实;
而他从那里所得的任何果实,也都不合宜。
Tatthajātaphalaṃ kiñci, saha cāleti valliyā; Tasseva ca tato laddhaṃ, phalaṃ kiñci na vaṭṭati.
碰触果树,或者只是靠着它;
据说,比丘把荆棘绑起来也是可以的。
Phalarukkhaṃ parāmaṭṭhuṃ, tamapassayitumpi vā; Kaṇṭake bandhituṃ vāpi, bhikkhuno kira vaṭṭati.
以长钳夹起小锅后,
当比丘在煮(油)时,若油或灰烬落于彼处。
Saṇḍāsena ca dīghena, gahetvā thālakaṃ pana; Pacato bhikkhuno telaṃ, bhasmaṃ patati tattha ce.
没有松开手,把油锅煮好之后;
先把它取下来,之后才可以接受。
Amuñcantena hatthena, pacitvā telathālakaṃ; Otāretvāva taṃ pacchā, paṭiggaṇheyya vaṭṭati.
接过火炭,或者那些木柴之后,
如果已经放好了,那就只有先前拿过的人才有资格。
Paṭiggahetvā aṅgāre, tāni dārūni vā pana; Ṭhapitāni sace honti, pubbagāhova vaṭṭati.
“你从这里截断拿去吧”,听到这话,他就拿走了。
Ucchuṃ khādati ce bhikkhu, sāmaṇeropi icchati; ‘‘Chinditvā tvamito gaṇha’’, iti vutto ca gaṇhati.
对于剩余的部分,根本就没有接受的理由。
就算是在吃糖团的时候,判断的标准也正是这个。
Nattheva avasesassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ; Khādato guḷapiṇḍampi, ayameva vinicchayo.
以海水作盐用,是可行的;
因仍是水,不算尽形寿之数。
Kātuṃ sāgaratoyena, loṇakiccaṃ tu vaṭṭati; Yāvajīvikasaṅkhātaṃ, toyattā na tu gacchati.
这水被解说为脱离了时间限制。
就像涅槃一样,被善于证悟涅槃的大仙所宣说。
Idaṃ kālavinimmuttaṃ, udakaṃ paridīpitaṃ; Nibbānaṃ viya nibbāna-kusalena mahesinā.
被说成与水相等的,以及冰的冰雹也。
从井等地方取水来喝,即使水量很多,也是可以的。
Udakena samā vuttā, himassa karakāpi ca; Kūpādīsu jalaṃ pātuṃ, bahalampi ca vaṭṭati.
已耕之田,厚水不宜;
若彼流去,注满江河,乃为合宜。
Khettesu kasitaṭṭhāne, bahalaṃ taṃ na vaṭṭati; Sanditvā yadi taṃ gantvā, nadiṃ pūreti vaṭṭati.
在遍布咖咕特花等、水面满是花朵的水池中;
彼等之味不可知,亦无可取受之由。
Sobbhesu kakudhādīnaṃ, jale pupphasamākule; Na ñāyati raso tesaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
那些花带着花粉,却投进了装水的瓮里;
如果已经被投进去了,那就可以接受它。
Sareṇukāni pupphāni, pānīyassa ghaṭe pana; Pakkhittāni sace honti, paṭiggaṇheyya taṃ pana.
受诸施物及香花,于彼处所亦可住;
莲花既已施与人,言不犯戒斯为宜。
Paṭiggahetvā deyyāni, vāsapupphāni tattha vā; Kamallikāsu dinnāsu, abbohāroti vaṭṭati.
嚼未受持的齿木时,其汁若入食者口中;
不知者犯巴吉帝亚。
Appaṭiggahitasseva , dantakaṭṭhassa yo raso; Ajānantassa pācitti, so ce visati khādato.
对于身体里的诸界,什么可以?什么不可以?
对于可食或不可食的肉,一切乳都允许。
Sarīraṭṭhesu bhūtesu, kiṃ vaṭṭati? Na vaṭṭati? Kappākappiyamaṃsānaṃ, khīraṃ sabbampi vaṭṭati.
Kaṇṇakkhigūthako danta- malaṃ muttaṃ karīsakaṃ; Semhaṃ siṅghāṇikā kheḷo, assu loṇanti vaṭṭati.
而在这里,如果有什么东西从自己的位置上掉落了,
钵里或手上,应该重新接取它。
Yaṃ panettha sakaṭṭhānā, cavitvā patitaṃ siyā; Patte vā pana hatthe vā, paṭiggaṇheyya taṃ puna.
粘在指尖上还没断落,就还算已经被接受了。
喝热粥的时候,手上会出汗。
Aṅgalaggamavicchannaṃ, paṭiggahitameva taṃ; Uṇhayāguṃ pivantassa, sedo hatthesu jāyati.
托钵乞食时,汗水顺着手臂流下来;
如果汗水滴进钵里,并不构成接受的理由。
Piṇḍāya vicarantassa, sedo hatthānusārato; Orohati sace pattaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
亲手自取四种可厌之食,于无施主之处;
正当被蛇咬之刹那,食者亦无过失。
Sāmaṃ gahetvā cattāri, vikaṭāni nadāyake; Sappadaṭṭhakkhaṇeyeva, na doso paribhuñjato.
比丘为取黏土,可掘地、可砍地;
为取灰烬,伐树亦宜。
Pathaviṃ mattikatthāya, khaṇituṃ chinditumpi vā; Tarumpi chārikatthāya, bhikkhuno pana vaṭṭati.
因强夺、执取、无所顾恋与坐卧;
因舍戒与命终,故有相之差别。
通过布施给他,以及给那位不是比丘的人;
一切接受都导致毁灭。
Acchedagāhanirapekkhanisajjato ca; Sikkhappahānamaraṇehi ca liṅgabhedā; Dānena tassa ca parassa abhikkhukassa; Sabbaṃ paṭiggahaṇameti vināsamevaṃ.
恶受持者虽已受,
内宿、自煮、内煮者,一一皆犯恶作。
Durūpaciṇṇe niddiṭṭhaṃ, gahaṇuggahitassapi; Antovutthe sayaṃpakke, antopakke ca dukkaṭaṃ.
对已接受之物,却怀着未接受的想。
在这种情况下,即使是有疑惑的人,也犯恶作罪。
Paṭiggahitake tasmiṃ, appaṭiggahitasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
已受想者,于齿木洗水等中亦无犯;
非因羊毛之过,其等起等与羊毛[戒]同。
Paṭiggahitasaññissa , dantaponodakesupi; Na doseḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
新学、中座与长老诸比丘尼,
不加区分,凡所愿求者。
我完整地、毫无省略地(宣说)。
关于这一点,决断已经讲完了,接下来……
Navamajjhimatherabhikkhunīnaṃ; Avisesena yaticchitabbako; Sakalo asamāsatova mayā; Kathito ettha vinicchayo tato.
无论是什么,属于裸形外道等的物品。
用一次施与的行为来给,就可能形成一条巴吉帝亚罪。
Yaṃ kiñcicelakādīnaṃ, titthiyānaṃ panāmisaṃ; Dentassekapayogena, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
把(它)截断之后,再给出去的人,按加行的计算来看;
他犯巴吉帝亚,也可能构成三巴吉帝亚。
Vicchinditvāna dentassa, payogagaṇanāvasā; Honti pācittiyo tassa, tikapācittiyaṃ siyā.
把水或齿木布施给非外道的人,
对于认定对方是外道的人,以及心存疑惑的人,都犯恶作。
Udakaṃ dantaponaṃ vā, dentassa ca atitthiye; Titthiyoti ca saññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca.
若令人代施,或命沙弥等;
于彼所置器中,施外涂物。
Dāpentassa panaññena, sāmaṇerādikena vā; Nikkhittabhājane tesaṃ, dentassa bahilepanaṃ.
置食于彼前,语之“请取”已;
如是言不犯,等起喻公羊。
Ṭhapetvā bhojanaṃ tesaṃ, santike ‘‘gaṇhathā’’ti ca; Vadantassa anāpatti, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
无论何物,或令施或令不施。
比丘若想与女人一起嬉笑等等。
Dāpetvā vā adāpetvā, bhikkhu yaṃ kiñci āmisaṃ; Kattukāmo sace saddhiṃ, hasanādīni itthiyā.
他确实把人打发走,说了一声“去吧”,可又因为那件事……
就在他刚被派去时,仅凭第一次就犯了恶作。
Uyyojeti hi ‘‘gacchā’’ti, vatvā tappaccayā pana; Tassuyyojanamattasmiṃ, dukkaṭaṃ paṭhamena ca.
以脚越其近处,犯恶作;
以第二脚越,犯巴吉帝亚;若越界场,亦同。
Pādenassupacārasmiṃ, atikkante ca dukkaṭaṃ; Dutiyenassa pācitti, sīmātikkamane pana.
Dassane upacārassa, hatthā dvādasa desitā; Pamāṇaṃ savane cevaṃ, ajjhokāse na cetare.
比丘方面,犯三种巴吉帝亚;其他人方面,犯三种恶作。
两人都犯恶作,因为这是在诽谤和诬陷。
Bhikkhusmiṃ tikapācitti, itare tikadukkaṭaṃ; Ubhinnaṃ dukkaṭaṃ vuttaṃ, kalisāsanaropane.
出于职责而遣送(他人)的人不犯罪,疯癫者等人也是如此。
就像不与取那样,其起因等理则也应当以此类推。
Uyyojentassa kiccena, na dosummattakādino; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
若有人越过小床的脊梁而坐,
于有食之家,比丘犯巴吉帝亚。
Khuddake piṭṭhivaṃsaṃ yo, atikkamma nisīdati; Sabhojane kule tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
越过伸手所及之处,以及靠背接合处;
若又靠近卧处,在大处则有过失。
Hatthapāsaṃ atikkamma, piṭṭhisaṅghāṭakassa ca; Sayanassa panāsanne, ṭhāne doso mahallake.
他心里想着的是卧室,人却待在不是卧室的地方;
在那件事上,即使对于犹豫怀疑者,也宣布了轻罪。
Asayanighare tassa, sayanigharasaññino; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
比丘坐着时,如果有第二人在场,则不犯戒;
或者当他们离贪时,或者当两者都已离去时。
Nisīdantassanāpatti, bhikkhussa dutiye sati; Vītarāgesu vā tesu, nikkhantesu ubhosu vā.
对于坐着的人,不越过所说的特征之处;
等起等,与第一条和最后一条事相同。
Nisinnassānatikkamma, padesaṃ vuttalakkhaṇaṃ; Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
第四和第五里,没有任何需要说的东西。
凡是应当说明的,在不定二法里都已经说完了。
Catutthe pañcame ceva, vattabbaṃ natthi kiñcipi; Vattabbaṃ yañca taṃ sabbaṃ, vuttaṃ aniyatadvaye.
这些的生起方式,则被认为和它们紧挨着的前一种相同。
此即是区别,并已阐明彼等与此等(之别)。
Samuṭṭhānaṃ panetesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ; Ayameva visesoti, tesamesañca dīpito.
若于五种食物中,
未先问在场比丘,而于诸家受用者,即当犯戒。
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, vutto aññatarena yo; Santaṃ bhikkhumanāpucchā, āpajjeyya kulesu ce.
他的这种行为犯巴吉帝亚,除非有适当因缘。
比丘,除了特定时机之外,所说的两种特相。
Cārittaṃ tassa pācitti, aññatra samayā siyā; Ṭhapetvā samayaṃ bhikkhu, duvidhaṃ vuttalakkhaṇaṃ.
正午还没过的时候,他就去了别人家。
在进入家宅附近时,仅以第一步就犯下恶作。
Avītivatte majjhaṇhe, gharamaññassa gacchati; Gharūpacārokkamane, paṭhamena hi dukkaṭaṃ.
已经越过了家门的门槛,又另外犯了一个恶作。
以第二步越过时,就犯巴吉帝亚。
Atikkante gharummāre, aparampi ca dukkaṭaṃ; Dutiyena ca pādena, pācitti samatikkame.
以“不在”为由而未请白就进去的,就叫做“已入”。
Ṭhitaṭṭhāne sace bhikkhuṃ, oloketvā na passati; ‘‘Asanta’’nti anāpucchā, paviṭṭho nāma vuccati.
若比丘站在远处,他便被称为“不存在”。
无需告知,只须从此处到彼处寻觅。
Sace dūre ṭhito hoti, asanto nāma bhikkhu so; Natthi ārocane kiccaṃ, gavesitvā ito cito.
适时向在场比丘辞别而后去者,无有过失;
若其道经俗家而往园林者,亦无过失。
Na doso samaye santaṃ, āpucchitvā ca gacchato; Bhikkhuṃ gharena maggo ce, ārāmaṃ gacchatopi ca.
外道的住处也,或者同样比丘尼的住处;
或是遇到灾难时用的集会厅,或是施主的家。
Titthiyānampi seyyaṃ vā, tathā bhikkhunupassayaṃ; Āpadāsanasālaṃ vā, bhattiyassa gharampi vā.
这个生起因,被认为与咖提那衣相同。
所作与无所作,以及无心,还有三种心和三种受。
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kathinena samaṃ mataṃ; Kriyākriyamacittañca, ticittañca tivedanaṃ.
无病比丘应尽受四月邀请自恣;
复有常请自恣,亦应受之。
Sabbāpi sāditabbāva, catumāsapavāraṇā; Bhikkhunā agilānena, puna niccapavāraṇā.
病中我将告知:我需诸资具;
此告不应被拒,亦不应说“我今无病”。
‘‘Viññāpessāmi rogasmiṃ, sati me paccaye’’ti ca; Na paṭikkhipitabbā sā, ‘‘rogo dāni na me’’ti ca.
三巴吉帝亚已说,恶作无更上;
若想“更上”者,及于彼生疑者。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ natatuttariṃ; Tatuttarinti saññissa, tattha vematikassa ca.
未越于想者,随其所劝请;
或以他法,如实而宣说。
Natatuttarisaññissa, yehi yena pavārito; Tato aññehi vā bhiyyo, ācikkhitvā yathātathaṃ.
比丘求索时,或者为了他人的利益,
亲属无犯,或以自己的财物亦无犯。
Viññāpentassa bhikkhussa, aññassatthāya vā pana; Ñātakānamanāpatti, attano vā dhanenapi.
同样地,对于疯狂者等人,也说明了无犯。
一切等起等法,都被认为与转流相同。
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
比丘为了去看那支已出征的军队而前往,
除了有缘的情况外,他每一步都犯恶作。
Uyyuttaṃ bhikkhuno senaṃ, dassanatthāya gacchato; Aññatra paccayā tassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
立于能见之近处,见者犯巴吉帝亚;
离此近处,见者由加行(而犯)。
Dassanassupacārasmiṃ, ṭhatvā pācitti passato; Upacāraṃ vimuñcitvā, passantassa payogato.
不过有四位骑手,每两人守卫它的一只脚。
这样,十二个人就被称为一头象。
Ārohā pana cattāro, dve dve taṃpādarakkhakā; Evaṃ dvādasaposo ca, eko hatthīti vuccati.
两名护足者,一名骑手,一匹三人骑的马;
一位御者、一位战士,两位车轴守卫。
Dvepādarakkhā āroho, eko tipurisohayo; Eko sārathi yodheko, āṇirakkhā duve janā.
被称为四人之车,由善能分别四圣谛的世尊所宣说。
四种徒步(或徒手)男子,就叫做步兵。
Catuposo ratho vutto, catusaccavibhāvinā; Cattāro padahatthā ca, purisā pattīti vuccati.
具足上述特征的,这是最后一种。
具备四个部分的,就叫做军队。
Vuttalakkhaṇasampannā , ayaṃ pacchimakoṭiyā; Caturaṅgasamāyuttā, senā nāma pavuccati.
为观象等一一而前往者,
纵(其)未受命、或作已受命想,亦犯恶作。
Hatthiādīsu ekekaṃ, dassanatthāya gacchato; Anuyyuttepi uyyutta-saññissāpi ca dukkaṭaṃ.
他看见那来到自己站立之处者;
遇到灾难时无犯,在这样的事缘下也无犯。
Attano ca ṭhitokāsaṃ, sampattaṃ pana passati; Āpadāsu anāpatti, tathārūpe ca paccaye.
到了第四天,太阳落山时,身体没有病;
如果他要在军营中站着、坐着或者躺着,
Catutthe divase attha-ṅgate sūriye arogavā; Sace tiṭṭhatu senāya, nisīdatu nipajjatu.
具神通者以神通,于虚空敷卧具;
彼实犯巴吉帝亚,当判三法巴吉帝亚。
Ākāse iddhiyā seyyaṃ, pakappetu ca iddhimā; Hoteva tassa pācitti, tikapācittiyaṃ siyā.
于不足三夜,作超过想者;
于此生疑者,亦犯恶作罪。
Ūnake ca tirattasmiṃ, atirekoti saññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在第三夜,天还没亮就离开了;
对于再次住下者、病者之灾难,皆无罪。
Purāruṇāva nikkhamma, tatiyāya ca rattiyā; Na doso puna vasantassa, gilānassāpadāsupi.
军阵演习,或军众集结,或军阵布列;
为观看而前往者,犯巴吉帝亚。
Uyyodhikaṃ balaggaṃ vā, senābyūhampi vā pana; Dassanatthāyanīkaṃ vā, hoti pācitti gacchato.
前面所说的“象有十二人身高”,
就这样,那三头象被说明为“象军”。
Purime pana yo vutto, ‘‘hatthī dvādasaporiso’’; Iti tena tayo hatthī, ‘‘hatthānīka’’nti dīpitaṃ.
其余各处也应当以同样的方式理解,明辨之人应当知道。
这三者,其起因等与羊毛(罪)相同。
Sesesupi ca eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā; Tiṇṇameḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
用面粉等做出来的酒,就叫苏拉。
用花等原料做成的所有酒,就是米拉亚酒。
Piṭṭhādīhi kataṃ majjaṃ, surā nāmāti vuccati; Pupphādīhi kato sabbo, āsavo hoti merayaṃ.
从种子起,乃至二者皆然;
比丘每饮一次,就犯一次巴吉帝亚。
Bījato pana paṭṭhāya, pivantassubhayampi ca; Payoge ca payoge ca, hoti pācitti bhikkhuno.
三巴吉帝亚已宣说:非酒而作酒想者,
于此中即使有疑,亦成恶作罪。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, amajje majjasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
不是酒,却有着酒的颜色、酒的香气和味道;
还有饮用阿利塔酒、盐苏毗罗酒和藤汁酒。
Amajjaṃ majjavaṇṇañca, majjagandharasampi ca; Ariṭṭhaṃ loṇasovīraṃ, suttakaṃ pivatopi ca.
为了让它吸附香气,稍微放进去一点。
至于煮汤之类的东西,也说明是无犯的。
Vāsagāhāpanatthāya, pakkhipitvāna īsakaṃ; Sūpādīnaṃ tu pākepi, anāpatti pakāsitā.
由羊毛戒等起;无心,依事而了知;
此亦唯不善,饮之乃世间所呵责。
Hoteḷakasamuṭṭhānaṃ, acittaṃ vatthujānanā; Idañcākusaleneva, pānato lokavajjakaṃ.
比丘若怀嬉笑之心,以身任何部位
触已受具足戒者,即犯巴吉帝亚。
Yena kenaci aṅgena, hasādhippāyino pana; Phusato upasampannaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
在一切处,依身系属物等的方式,都是恶作。
同样,对于未受具足戒的人,也说明了三种恶作。
Sabbattha dukkaṭaṃ kāya-paṭibaddhādike naye; Tathevānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
在这里,比丘尼停留在未受具足戒者的位置上;
带着嬉戏的意图去触碰,也犯恶作。
Ettha cānupasampanna-ṭṭhāne tiṭṭhati bhikkhunī; Khiḍḍādhippāyino tampi, phusantassa ca dukkaṭaṃ.
非为戏笑而触碰他人者,无犯;
正当事务而触碰者亦然,狂乱者等亦复如是。
Anāpatti nahasādhi-ppāyassa phusato paraṃ; Sati kicce phusantassa, tathā ummattakādino.
仅仅为了潜入水中等目的。
对于正在下入的(比丘),在每一个步骤中,都犯恶作。
Jale nimujjanādīna-matthāya pana kevalaṃ; Padavāresu sabbesu, otarantassa dukkaṭaṃ.
如果他是为了玩耍,在没过脚踝的水中,
比丘若沉入水中,或浮出水面,或游到对岸。
Kīḷāpekkho sace hutvā, jale uparigopphake; Nimujjeyyapi vā bhikkhu, ummujjeyya tareyya vā.
每进行一次,他都会犯巴吉帝亚;
沉入水中之后行走的时候。
Payoge ca payoge ca, tassa pācittiyaṃ siyā; Antoyevodake tassa, nimujjitvāna gacchato.
通过手脚的动作,应当说明巴吉帝亚罪。
用手划水渡河的人,应当按手的次数来算。
Hatthapādapayogehi, pācittiṃ paridīpaye; Hattheheva tarantassa, hatthavārehi kāraye.
比丘渡水时,无论用身体的哪个部位,
按照每一种加行,都应判为巴吉帝亚。
Yena yena panaṅgena, bhikkhuno tarato jalaṃ; Tassa tassa payogena, pācittiṃ paridīpaye.
从树或岸上,掉入水中者,巴吉帝亚。
三种巴吉帝亚已经讲了,三种恶作也是同样。
Taruto tīrato vāpi, pācitti patato jale; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ.
以桨或舵驱使船前行,
或在岸边推移船;如此弄船嬉戏,犯恶作。
Pājentopi sace nāvaṃ, arittena phiyena vā; Ussārentopi tīre vā, nāvaṃ kīḷati dukkaṭaṃ.
用手,或者用脚,或者用木棍,或者用瓦片,
把水取出来的人,犯恶作罪。
Hatthena vāpi pādena, kaṭṭhena kathalāya vā; Udakaṃ nīharantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
把水、酸粥或者烂泥浆泼洒出去,
就算是玩耍中的比丘,也会犯下恶作罪。
Udakaṃ kañjikaṃ vāpi, cikkhallaṃ vāpi vikkhipaṃ; Kīḷantassāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
为了办事而潜入水中,如果有潜没等动作,
正在做的人无犯,同样,前往彼岸的人也无犯。
Vigāhitvā jalaṃ kicce, sati nimmujjanādikaṃ; Karontassa anāpatti, tathā pārañca gacchato.
生起等项与第一和最后一项相同。
就连紧随其后的那一个,也没有任何差别。
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā; Anantarassimassāpi, natthi kāci visesatā.
比丘若为如制之比丘所劝诫,
于其言教或正法本身,皆不欲奉行。
Vuccamāno sace bhikkhu, paññatteneva bhikkhunā; Akattukāmatāyassa, vacanaṃ dhammameva vā.
如果有人不愿意学习,还表现出不恭敬,
对那个人不恭敬,就应当说出巴吉帝亚。
Yo asikkhitukāmova, na karoti panādaraṃ; Tassānādariye tasmiṃ, pācittiyamudīraye.
由超越三世的导师,三巴吉帝亚已经说完。
同样,对未受具足戒者不恭敬,犯三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā; Tathevānupasampannā-nādare tikadukkaṭaṃ.
比丘仅以经与论(而诵),未制戒故;
沙弥所诵亦同此说,二者俱犯恶作。
Suttenevābhidhammena, apaññattena bhikkhunā; Dukkaṭaṃ sāmaṇerena, vuttassa ubhayenapi.
“此乃诸师所持,于我辈则依传承而来”
——如是说者,非狂乱之类。
‘‘Ācariyānamayaṃ gāho, amhākaṃ tu paveṇiyā; Āgato’’ti bhaṇantassa, na dosummattakādino.
在这里,不该执取可责备的老师之执取。
与辱骂语相同的那些,就是生起等诸理则。
Ettha neva gahetabbo, gārayhācariyuggaho; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
为了引发恐惧,你呈现色等所缘对象;
或者,在别人面前说些让人害怕的话。
Bhayasañjananatthāya, rūpādiṃ upasaṃhare; Bhayānakaṃ kathaṃ vāpi, katheyya parasantike.
或见或闻彼,无论惧不惧;
余一比丘者,即时犯巴吉帝亚。
Disvā vā pana taṃ sutvā, mā vā bhāyatu, bhāyatu; Itarassa tu bhikkhussa, hoti pācitti taṅkhaṇe.
三巴吉帝亚已说,三恶作亦复如是;
比丘恐吓沙弥或在家人者,即犯此三恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ; Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, bhiṃsāpentassa bhikkhuno.
对不想恐吓他人、且无犯戒等行为的人,
一切“生起”等,都应视为与前者相同。
Nabhiṃsāpetukāmassa, anāpattādikammino; Samuṭṭhānādi sabbampi, anantarasamaṃ mataṃ.
如果有人想烤火取暖,他要么把它点燃,要么让它烧起来;
除了那种情况,就是犯巴吉帝亚;如果有那样的因缘,则不算犯。
Jotiṃ tappetukāmo ce, jalāpeyya jaleyya vā; Ṭhapetvā hoti pācitti, tathārūpaṃ tu paccayaṃ.
自己专心点火,只要火焰还没生起来;
只要还在做任何准备工作,就已经犯了恶作罪。
Sayaṃ samādahantassa, yāva jālā na jāyati; Tāva sabbapayogesu, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
火燃起之时,则说为巴吉帝亚罪;
若使人燃火,则成恶作罪。
Jāluṭṭhāne panāpatti, pācitti paridīpitā; Jālāpentassa aññena, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对病人当作病人想的人,或者对心生疑惑的人;
把未熄灭的火把举起来,这是恶作。
Gilānassa gilānoti, saññissa vimatissa vā; Alātaṃ ukkhipantassa, avijjhātaṃ tu dukkaṭaṃ.
如火正燃时熄灭,依实况而作,此被视为已作;
病者无犯,或为他人所作。
Vijjhātaṃ tujjalantassa, yathāvatthukatā matā; Anāpatti gilānassa, kataṃ aññena vā pana.
取暖燃炭、点灯照明等,
一切起因等事,皆视同做媒。
Visibbentassa aṅgāraṃ, padīpujjālanādike; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
Apuṇṇe addhamāsasmiṃ, dese ce majjhime pana; ‘‘Nhāyissāmī’’ti cuṇṇaṃ vā, mattikaṃ vāpi gomayaṃ.
正在努力造作时,在一切加行中也都有恶作罪。
比丘在沐浴结束时,犯巴吉帝亚。
Abhisaṅkharato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ; Nhānassa pariyosāne, hoti pācitti bhikkhuno.
对超过半月而作不足想者,或者对此有疑惑的人;
超过半月,以及在特定时期,就犯恶作。
Atirekaddhamāsūna-saññino vimatissa vā; Dukkaṭaṃ atirekaddha- māse ca samayesu ca.
于河中沐浴不犯,往河彼岸而行者亦不犯;
扒开沙土,或于已成之坑穴中,亦复如是。
Nhāyantassa anāpatti, nadīpārampi gacchato; Vālikaṃ ukkiritvāna, katāvāṭesu vā tathā.
就算在边远地区,在一切危难中也是如此。
这一点和羊毛戒在生起等方面是一样的。
Paccantimepi vā dese, sabbesaṃ āpadāsupi; Idameḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
凡可着身或可披覆之衣,
比丘染六种中任一种已,无论何处皆可受用。
Cīvaraṃ yaṃ nivāsetuṃ, sakkā pārupitumpi vā; Channamaññataraṃ bhikkhu, rajitvā yattha katthaci.
在某些地方是铜青色,在某些地方是钵青色;
以任何一种黑色,或者同样以泥泞。
Padese kaṃsanīlena, pattanīlena vā pana; Yena kenaci kāḷena, kaddamenapi vā tathā.
像Maṅgula的孔雀背上眼状斑纹那样大小。
没有把允许的点净做好,就受用了,犯巴吉帝亚。
Maṅgulassa mayūrassa, piṭṭhiakkhippamāṇakaṃ; Akatvā kappiyaṃ binduṃ, pācitti paribhuñjato.
线角作净,随处皆不许;
一点或多点,圆点则允许。
Pāḷikaṇṇikakappo vā, na ca vaṭṭati katthaci; Ekaṃ vāpi anekaṃ vā, bindu vaṭṭati vaṭṭakaṃ.
即使已经拿了,却作“没拿”想的人,以及还在犹豫的人,
牟尼说这是恶作,并阐明什么情况属于无犯。
Ādinnepi anādinna-saññino vimatissa ca; Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
纵令点净坏灭时,或与彼相缝连诸物俱;
此作与不作既说,等起则如羊喻。
Kappe naṭṭhepi vā saddhiṃ, tena saṃsibbitesu vā; Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
分别说有之二种,现前以及非现前;
若作现前分别时,当于一位比丘前。
Vikappanā duve vuttā, sammukhāsammukhātipi; Sammukhāya vikappento, bhikkhussekassa santike.
或者单一,或者众多;或者远,或者近。
了解了诸衣之后,按照所说的相应方式去做。
Ekattaṃ bahubhāvaṃ vā, dūrasantikatampi vā; Cīvarānaṃ tu jānitvā, yathāvacanayogato.
我声明:这件衣是你的,我把它赠予你。
只要到了作净的程度,就可以随意存放,但(受用等)是不合律的。
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappemī’’ti niddise; Kappatettāvatā kāmaṃ, nidhetuṃ, na ca kappati.
由他受用等物,从尚未被返还的状态。
只有经过他收回(还净)之后,受用等做法才被允许。
Paribhogādikaṃ tena, apaccuddhaṭato pana; Tena paccuddhaṭeyeva, paribhogādi vaṭṭati.
“我的财物,你可受用、可施、可舍,
随缘处置”——这样说时,其物便同已撤回。
‘‘Santakaṃ pana mayhaṃ tvaṃ, paribhuñja pariccaja; Yathāpaccayaṃ karohī’’ti, vutte paccuddhaṭaṃ siyā.
另有一类,是当着一位比丘的面所说的;
取了任何同法者的名字。
Aparā sammukhā vuttā, bhikkhussekassa santike; Yassa kassaci nāmaṃ tu, gahetvā sahadhamminaṃ.
我以此衣净施给帝萨比丘,或帝萨长老尼:
应如是说,对方亦当再说一遍。
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tissa- bhikkhuno, tissatheriyā; Vikappemī’’ti vattabbaṃ, vattabbaṃ puna tenapi.
提萨比丘的,或那位提萨长老尼的;
所有物你或受用,或施舍。
‘‘Tissassa bhikkhuno vā tvaṃ, tassā tissāya theriyā; Santakaṃ paribhuñjāhi, vissajjehī’’ti vā tathā.
从那时起,一切受用等等也都行得通了。
即使是对着不在面前的人,也应当当着旁边一个人的面说。
Tato pabhuti sabbampi, paribhogādi vaṭṭati; Evaṃ parammukhāyāpi, vattabbaṃ ekasantike.
“我把这件衣给你,用来作净施。”
比丘应当再问:谁是你的朋友?
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappatthāya dammi’’ti; Puna tenapi vattabbaṃ, ‘‘ko te mitto’’ti bhikkhunā.
对方也应当说,或者再说“提沙,提沙”;
那位比丘应当说:“这是提沙所有之物。”
Itarenapi vattabbaṃ, ‘‘tisso tissā’’ti vā puna; Vattabbaṃ bhikkhunā tena, ‘‘idaṃ tissassa santakaṃ.
“提萨长老尼的(财物),你受用,或舍弃”——
若这样说时,它便又成为取回。
Tissāya theriyā vā tvaṃ, santakaṃ paribhuñja vā; Vissajjehī’’ti vā vutte, hoti paccuddhaṭaṃ puna.
于此二法之中,随以何法将袈裟作净施已,
于五同法众中随施与任何一人。
Iccetāsu pana dvīsu, yāya kāyaci cīvaraṃ; Vikappetvā sadhammesu, yassa kassaci pañcasu.
或者没有撤销,或者因为对他不信任;
由那位比丘在这里所行的那个律业。
Apaccuddhārakaṃ vāpi, avissāsena tassa vā; Yena taṃ vinayaṃ kammaṃ, kataṃ panidha bhikkhunā.
比丘受用僧衣,就犯巴吉帝亚。
如果他正受持那件衣,或正舍弃它时,就犯恶作。
Cīvaraṃ paribhuñjeyya, hoti pācitti bhikkhuno; Tañcevādhiṭṭhahantassa, vissajjantassa dukkaṭaṃ.
于已舍除衣者,有未舍除想;
此中若复犹豫,亦犯恶作罪。
Paccuddhārakavatthesu , apaccuddhārasaññino; Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
怀着舍出想的人,在凭信任而受用时;
无犯,其生起因由与咖提那衣等相同。
Paccuddhāraṇasaññissa, vissāsā paribhuñjato; Anāpatti samuṭṭhānaṃ, kathinenādinā samaṃ.
适合决意受持的钵,或者同样这样的僧衣;
同样地,针筒、系身带或坐具也是如此。
Adhiṭṭhānupagaṃ pattaṃ, cīvaraṃ vāpi tādisaṃ; Tathā sūcigharaṃ kāya-bandhanaṃ vā nisīdanaṃ.
移开后又藏起,纯为戏笑,自己藏者犯巴吉帝亚;
若指使他人藏,则犯恶作。
Apanetvā nidhentassa, hasāpekkhassa kevalaṃ; Hoti pācittiyaṃ aññaṃ, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
因为他把东西藏了起来,所以应当说明他犯的是巴吉帝亚罪。
对于未受具足戒者所拥有的物品,已说过有三种恶作。
Tenāpanihite tassa, pācittiṃ paridīpaye; Vuttaṃ anupasampanna-santake tikadukkaṭaṃ.
Vinā vuttappakārāni, pattādīni tato pana; Aññaṃ apanidhentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
凡未受具足戒者所有之一切物品,皆犯恶作;
放置失当者无犯,然为之收拾归置者(亦)无犯。
Sabbesvanupasampanna-santakesupi dukkaṭaṃ; Dunnikkhittamanāpatti, paṭisāmayato pana.
同样地,如果先讲完法,心里想着“我随后会给”,然后才把它放置/存放起来;
想不伤害别人、不贪图享乐地做事的人。
Tathā ‘‘dhammakathaṃ katvā, dassāmī’’ti nidheti ce; Avihesetukāmassa, akīḷassādikammino.
生起等项与第二及最后之事相同;
此唯属不善,是有心,且具三受。
Samuṭṭhānādayo tulyā, dutiyantimavatthunā; Idaṃ akusaleneva, sacittañca tivedanaṃ.
畜生道的众生,无论体型大还是小;
比丘杀它,就犯巴吉帝亚罪。
Tiracchānagataṃ pāṇaṃ, mahantaṃ khuddakampi vā; Hoti pācittiyāpatti, mārentassassa bhikkhuno.
对无生命的东西当成有生命,或者对两者都心存怀疑。
但恶作无犯,若非故意、不知情者。
Appāṇe pāṇasaññissa, vimatissubhayattha ca; Dukkaṭaṃ tu anāpatti, asañcicca ajānato.
无杀意者与狂乱者等,
其生起等项相同;依第三及最后之事由。
Na ca māretukāmassa, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo tulyā, tatiyantimavatthunā.
明知道水里有活物还喝下去,犯巴吉帝亚。
由于使用方式繁多,巴吉帝亚罪也可能相应繁多。
Sappāṇakaṃ jalaṃ jānaṃ, pācitti paribhuñjato; Payogabahutāyassa, pācittibahutā siyā.
若以一次加行,不间断而饮,
纵饮满钵,亦仅结一巴吉帝亚罪。
Ekeneva payogena, avicchijja sace pana; Pivato pattapūrampi, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
Tādisenudakenassa, āviñchitvāna sāmisaṃ; Dhovato pana pattaṃ vā, nibbāpentassa yāguyo.
用手或勺子取水后,或者洗澡时;
每一次动作,都明确说为巴吉帝亚。
Hatthena taṃ uḷuṅkena, gahetvā nhāyatopi vā; Payoge ca payoge ca, pācitti paridīpitā.
于无命物犹作有命想,有命无命二处皆然;
比丘若心怀疑惑,亦犯恶作之罪。
Appāṇakepi sappāṇa-saññissa ubhayatthapi; Vimatissāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于有生命的东西,也把它们想成没有生命的东西;对于没有生命的东西,也把它们想成没有生命的东西;
对于知道“因受用而不死”的人来说,没有罪过。
Sappāṇepi ca appāṇe, appāṇamiti saññino; Na doso ‘‘paribhogena, na marantī’’ti jānato.
以清净心,了知飞蛾等众生之坠落;
于此燃灯,了知众生皆有性命。
Patanaṃ salabhādīnaṃ, ñatvā suddhena cetasā; Padīpujjalanañcettha, ñatvā sappāṇabhāvataṃ.
受用时若作水想者,应知离于施设;
浇灌即说浇灌,此则约受用而言。
Bhuñjato jalasaññāya, ñeyyā paṇṇattivajjatā; Siñcane siñcanaṃ vuttaṃ, paribhoge idaṃ pana.
正是这一点才是区别所在,对于浇灌与受用两者。
就像不与取那样,生起等各项准则也与此相同。
Ayameva visesoti, tassa ceva panassa ca; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
如法已灭事务诤,彼复翻起;
言“应再灭”之比丘,即犯巴吉帝亚。
Nihataṃ tu yathādhammaṃ, kiccādhikaraṇaṃ puna; Nihātabbanti pācitti, ukkoṭentassa bhikkhuno.
“未作之业、作坏之业,应当重作”;
然而,说此业者不应将其推翻。
‘‘Akataṃ dukkataṃ kammaṃ, kātabbaṃ punadevi’’ti; Vadatā pana taṃ kammaṃ, uccāletuṃ na vaṭṭati.
如果事情尚未完成时,他又反对那件事,
必须先让人明白认可,才可以去做;否则就不能做。
Sace vippakate kamme, paṭikkosati taṃ puna; Saññāpetvāva kātabbaṃ, na kātabbaṃ panaññathā.
于非法业而作如法想,
或于彼二者心怀疑惑,此二俱犯恶作罪。
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino; Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以非法、别众,或非堪任者所作,
知“已作”者无过;然于翻案则有过。
‘‘Adhammena ca vaggena, na ca kammārahassa vā; Kata’’nti jānato natthi, doso ukkoṭane pana.
疯癫等人之无罪,亦如是宣明;
其起因等诸理则,与呵责语全然相同。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
比丘的桑喀地谢思粗重罪。
知道后替他隐瞒,就犯巴吉帝亚罪。
Saṅghādisesaṃ duṭṭhullaṃ, āpattiṃ bhikkhuno pana; Ñatvā chādayato tassa, pācitti pariyāputā.
为覆藏故,舍其职任而告;
告于一人,彼亦转告他人。
Nikkhipitvā dhuraṃ tassa, paṭicchādanahetukaṃ; Āroceti sacaññassa, sopi aññassa vāti hi.
即使有一百位比丘,甚至一千位比丘,也还是那样;
只要还没有彻底断除,他就仍然会犯戒。
Evaṃ satampi bhikkhūnaṃ, sahassampi ca tāva taṃ; Āpajjateva āpattiṃ, yāva koṭi na chijjati.
最初已告之者,第二宣说之时;
由第三而折返,说名边际已断。
Mūlenārocitasseva , dutiyassa pakāsite; Tatiyena nivattitvā, koṭi chinnāti vuccati.
对粗重罪有粗重想的人,会触犯巴吉帝亚。
而在其余两种情况下,则说明是恶作。
Duṭṭhullāya ca duṭṭhalla-saññī pācittiyaṃ phuse; Itaresu pana dvīsu, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对于非粗重罪,在一切处都指出为三种恶作;
在一切未受具足戒者的情形中,也是恶作。
Aduṭṭhullāya sabbattha, niddiṭṭhaṃ tikadukkaṭaṃ; Sabbatthānupasampanna-vāresupi ca dukkaṭaṃ.
或者“僧团的分裂等等将会发生”。
他既不想要遮掩,也看不到同类的人。
‘‘Saṅghassa bhedanādīni, bhavissantī’’ti vā pana; Na ca chādetukāmo vā, sabhāgaṃ vā na passati.
“此人将因自己的业而显明,是粗恶者;”
若不告举则有过失,狂乱者等则无。
‘‘Paññāyissati kammena, sakenāyanti kakkhaḷo’’; Anāroceti ce doso, natthi ummattakādino.
犹如卸下重担,等起等理则亦复如是;
身业、语业、无作与苦受。
Dhuranikkhepatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
如果有人给未满二十岁的人授达上,
他犯巴吉帝亚,其余人犯恶作。
Ūnavīsativassaṃ yo, kareyya upasampadaṃ; Tassa pācittiyaṃ hoti, sesānaṃ hoti dukkaṭaṃ.
这个人被授予了具足戒,不管授戒的人知道还是不知道。
他还没有受具足戒,就应当再为他授戒。
Upasampādito ceso, jānatā vā ajānatā; Hotevānupasampanno, kātabbo punareva so.
如果亲教师已经满十年戒龄并且在场,
在授具足戒这件事上,过失在于(亲教师)自身;对其他任何人来说,则完全没有过失。
Dasavassaccayenassa, upajjhāyassa ce sato; Upasampādane doso, aññesaṃ natthi kocipi.
不过,如果放走那位比丘后,僧团人数能满。
他们就成了善受具足者,找不到任何过失。
Muñcitvā pana taṃ bhikkhuṃ, gaṇo ce paripūrati; Honti te sūpasampannā, na doso koci vijjati.
如果成为戒师,或者成为僧众之师、老师;
他寻找钵,或者划定一块地界。
Upajjhāyo sace hutvā, gaṇaṃ ācariyampi vā; Pariyesati pattaṃ vā, sammannati ca māḷakaṃ.
“我将授具足戒”,于一切(受者)彼皆如是;
于白及二甘马语,犯恶作。
‘‘Upasampādayissāmi’’ , iti sabbesu tassa hi; Ñattiyā ca tathā dvīsu, kammavācāsu dukkaṭaṃ.
于甘马语结束时,巴吉帝亚即被阐明。
对怀有“未满二十岁”想法的人,即使对方是圆满具足的人。
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā; Ūnavīsatisaññissa, paripuṇṇepi puggale.
起疑之人,二处亦成恶作罪;
具足想者,二处皆无过咎。
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ; Paripuṇṇoti saññissa, ubhayattha na dosatā.
狂者与初学比丘亦复如是,
其生起等诸理则与不与取相同。
Tathā ummattakassāpi, ādikammikabhikkhuno; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
若明知是贼党,与之相约,
相偕行于道者,犯巴吉帝亚。
Theyyasatthena jānanto, saṃvidhāya sace pana; Maggaṃ gacchati saddhiṃ yo, tassa pācittiyaṃ siyā.
出行与安排之事,应说之判定;
因已于比丘尼品中说过,故此处不另举出。
Gamane saṃvidhāne ca, vattabbo yo vinicchayo; So ca bhikkhunivaggasmiṃ, vuttattā na ca uddhaṭo.
在道路与林中错乱约定处,唯依实境本然;
于彼等未安排时,亦及自己安排之时。
Maggāṭavivisaṅkete, yathāvatthukameva tu; Tesvasaṃvidahantesu, sayaṃ vidahatopi ca.
同样地,即使在非盗贼队伍中,如果生起“这是盗贼队伍”的想,
对两者都心存疑惑的人,同样犯下恶作罪。
Tathevātheyyasatthepi, theyyasatthanti saññino; Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若作非盗贼众想,纵未与之共谋,逢难无犯;
非约定时处,及于约定时,亦无犯。
Atheyyasatthasaññissa , asaṃvidahatopi ca; Āpadāsu anāpatti, visaṅkete ca kālike.
贼众之事由身与心而生,前已宣说;
由身、语、心而生,故说三种心与三种受。
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kathitaṃ kāyacittato; Kāyavācācittato ca, ticittañca tivedanaṃ.
与比丘尼约定同行,此是第七;
以生起等而言同等,无任何差别。
Hoti bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhānena sattamaṃ; Samuṭṭhānādinā tulyaṃ, viseso natthi kocipi.
业、烦恼、果报、诽谤、违越,
这五种法被宣说为能制造障碍的。
Kammaṃ kileso pāko ca, upavādo atikkamo; Antarāyakarā ete, pañca dhammā pakāsitā.
这些是障碍,我就像它们本来的样子那样。
凡说“我了解牟尼所宣说的法”者。
‘‘Anantarāyikā ete, yathā honti tathā ahaṃ; Desitaṃ muninā dhamma-mājānāmī’’ti yo vade.
Tikkhattuṃ tehi vattabbo, ye passanti suṇanti ca; ‘‘Mā hevaṃ avacāyasmā’’, iti bhikkhūhi so pana.
不说的人犯恶作,不舍弃它的人也一样。
以单白和两次甘马语,同样犯恶作。
Dukkaṭaṃ avadantassa, taṃ anissajatopi ca; Ñattiyā ca tathā dvīhi, kammavācāhi dukkaṭaṃ.
于甘马语结束时,巴吉帝亚即被阐明。
三种巴吉帝亚已宣说,在非法的情况下则是三种恶作。
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, adhamme tikadukkaṭaṃ.
Nāpattākatakammassa, paṭinissajatopi ca;
知彼比丘尼未如法调治而如是说者,
若与共住、共食或同卧,即犯巴吉帝亚。
Ñatvākatānudhammena, tathāvādikabhikkhunā; Saṃvaseyya ca bhuñjeyya, pācitti saha seyya vā.
若与他一起做伍波萨他等甘马,
到了甘马结束之时,他可能犯巴吉帝亚。
Uposathādikaṃ kammaṃ, karoto saha tena hi; Kammassa pariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
以一次努力,抓取大量利养;
布施一件东西也是这样,布施许多件、在许多人中布施也是如此。
Ekeneva payogena, gaṇhato āmisaṃ bahuṃ; Dadatopi tathā ekaṃ, bahūni ca bahūsvapi.
被举罪者卧时,另一人亦卧;
或另一人卧时,对方亦卧,或二人俱卧。
Ukkhittake nipannasmiṃ, itaro seti ce pana; Itarasmiṃ nipanne vā, paro seti ubhopi vā.
依卧势加行,诸罪得成;
同异邻近处、同一覆盖处,皆依判定。
Nipajjanapayogānaṃ, vasenāpattiyo siyuṃ; Ekanānūpacāresu, ekacchanne vinicchayo.
未被举罪而作已被举罪想之比丘,
及有疑者,于两种情形皆说为恶作。
Anukkhittepi ukkhitta-saññino pana bhikkhuno; Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
此二俱无犯,想其未被举罪;
想恶见已舍,想其人已解罪。
Anāpattubhayatthāpi, anukkhittakasaññino; Nissaṭṭhoti ca taṃ diṭṭhiṃ, saññissosāritoti ca.
同样地,对于疯子等人,这是制罪。
就像不与取一样,它的等起等理则也是如此。
Tathā ummattakādīnaṃ, idaṃ paṇṇattivajjakaṃ; Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
若知是人已遭灭摈,仍以彼事诱之;
令其供侍,犯巴吉帝亚;与共食或共住,亦尔。
Tathā vināsitaṃ jānaṃ, upalāpeyya tena vā; Upaṭṭhāpeyya pācitti, saṃbhuñjeyya vaseyya vā.
依共住、依相、依罚甘马而灭摈;
此处所指有三种,依罚甘马而灭摈。
Saṃvāsena ca liṅgena, daṇḍakammena nāsanā; Tisso ettha adhippetā, daṇḍakammena nāsanā.
同受用与共宿,被认为是无间等;
此处之决断,应依前说而知。
Sambhogā sahaseyyā ca, anantarasamā matā; Tattha vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
等起等一切,皆许与阿利塔等同;
于此实无可言者,此皆极明显。
Samuṭṭhānādayo sabbe, ariṭṭhena samā matā; Na hettha kiñci vattabbaṃ, sabbaṃ uttānamevidaṃ.
Vuccamāno hi bhikkhūhi, bhikkhu sikkhāpadena yo; ‘‘Sikkhāpade panetasmiṃ, na sikkhissāmi tāvahaṃ.
直到遇见另一位聪慧、有经验、多闻的人。
对于正在说“我请问”的人,这可能会构成巴吉帝亚罪。
Yāva nāññaṃ viyattañca, pakataññuṃ bahussutaṃ; Pucchāmī’’ti bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
导师已经指出,对未受具足戒的人,有三种恶作。
即使被双方劝说,这也不成为省除。
Satthunānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ; Na sallekhāyidaṃ hoti, vuccamānassubhohipi.
学处未制而如是说,则犯恶作;
狂乱等者自称“我当学”而说,则无犯。
Apaññattena tassevaṃ, vadato hoti dukkaṭaṃ; Na dosummattakādīnaṃ, ‘‘sikkhissāmī’’ti bhāsato.
这些被诵出的是什么?以追悔等为因缘。
诋毁学处时,就构成巴吉帝亚罪。
Uddiṭṭhehi kimetehi, kukkuccādinidānato; Hoti pācittiyāpatti, sikkhāpadavivaṇṇane.
三种巴吉帝亚已经讲了,三种恶作也是同样。
如果在具足戒者面前以毁谤,那么那个如果然而。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ; Vivaṇṇenupasampanna-santike taṃ sace pana.
纵于二者,贬抑他法亦成恶作;
不欲赞贬者,当诵习经教。
Dukkaṭaṃ panubhinnampi, aññadhammavivaṇṇane; Navivaṇṇetukāmassa, ‘‘suttantaṃ pariyāpuṇa.
至于律,你以后再去学吧。
如此言说者,如同疯人等。
Vinayaṃ pana pacchāpi, handa pariyāpuṇissasi’’; Iccevaṃ tu vadantassa, tathā ummattakādino.
应知此为无犯,及生起等诸法则;
紧随其后之此学处,亦同粗恶语等。
Anāpattīti ñātabbaṃ, samuṭṭhānādayo nayā; Anantarassimassāpi, omasavādasādisā.
以无知而犯戒,彼则无免罪;
比丘应如是作,如法而住者。
Aññāṇena panāpatti, mokkho nevassa vijjati; Kāretabbo tathā bhikkhu, yathā dhammo ṭhito pana.
愚痴归于彼,于比丘更甚;
以第二甘马谴责此人已。
Tassāropaniyo moho, uttarimpi hi bhikkhuno; Dutiyeneva kammena, ninditvā tañhi puggalaṃ.
像这样把愚痴安立之后,如果谁令人愚痴,
在那令人迷乱的情形中,若是针对具体的人,就说为巴吉帝亚。
Evaṃ āropite mohe, yadi moheti yo pana; Tasmiṃ mohanake vuttā, pācitti pana puggale.
但在非法甘马中,则说明了三种恶作。
同样,在没有把愚痴认定为过失时,就说是恶作。
Adhamme pana kammasmiṃ, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ; Tathānāropite mohe, dukkaṭaṃ parikittitaṃ.
不欲惑人者,虽未广闻;
于少者,或二三次,未广闻者亦然。
Na ca mohetukāmassa, vitthārenāsutassapi; Ūnake dvattikkhattuṃ vā, vitthārenāsutassa ca.
应知此为无罪;狂乱者等亦如是。
一切生起等,皆同于紧邻(前学处)。
Anāpattīti viññeyyaṃ, tathā ummattakādino; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
愤怒的人如果动手打人,他就会犯巴吉帝亚罪。
以欲打击之心,于比丘之打击之际,然而。
Kuddho deti pahāraṃ ce, tassa pācittiyaṃ siyā; Sampaharitukāmena, pahāre bhikkhuno pana.
若有所施,愿头破裂,或愿脚完全碎裂;
如果他死了,或者没死,巴吉帝亚罪都已说明。
Dinne bhijjatu sīsaṃ vā, pādo vā paribhijjatu; So ce maratu vā, mā vā, pācitti paridīpitā.
想让对方变丑,心想:“这样他就不漂亮了”;
如果切断他的耳朵或鼻子,就犯恶作。
Virūpakaraṇāpekkho, ‘‘iccāyaṃ na virocati’’; Kaṇṇaṃ vā tassa nāsaṃ vā, yadi chindati dukkaṭaṃ.
同样地,对于未受具足戒的人,无论是女人还是男人;
即使对畜生打一下,也是恶作。
Tathevānupasampanne, itthiyā purisassa vā; Tiracchānagatassāpi, pahāraṃ deti dukkaṭaṃ.
如果比丘以染污的心击打女人,
他的罪很重,已由大仙详细判定。
Sace paharatitthiñca, bhikkhu rattena cetasā; Garukā tassa āpatti, viniddiṭṭhā mahesinā.
为脱身故施打击,此中无有嗔恨心;
以身、以系身之物,或以抛掷之物。
Pahāraṃ deti mokkhādhi-ppāyo doso na vijjati; Kāyena kāyabaddhena, tathā nissaggiyena vā.
途中若见盗贼或仇敌,
欲加害而来者,即语之曰:“居士,莫来此处。”
Passitvā antarāmagge, coraṃ paccatthikampi vā; Heṭhetukāmamāyantaṃ, ‘‘mā idhāgacchupāsaka’’.
他这样说完之后,又对来的人说:“喂,去吧!”还拿起了木棒;
如果拿起刀剑,或者打了就走。
Iti vatvā panāyantaṃ, ‘‘gaccha re’’ti ca muggaraṃ; Satthaṃ vāpi gahetvā vā, paharitvā tu yāti ce.
如果因为那一击而致死,也无犯。
同样的方法,在恶棍与猛兽等例子中也已经说过了。
Anāpatti sace tena, pahārena matepi ca; Eseva ca nayo vutto, dhuttavāḷamigesupi.
三种巴吉帝亚已经讲完,其余的则是三种恶作。
由身体与心共同生起,是带有心识的苦受。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ; Kāyacittasamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
让他排出身体或属于身体的东西,如果是这样的话;
有巴吉帝亚罪,因他举起(扬起)的缘故。
Kāyaṃ vā kāyabaddhaṃ vā, uccāreyya sace pana; Hoti pācittiyāpatti, tassuggiraṇapaccayā.
他举起(作势打)之后没有击中,但如果还是出手打下去;
若由不想继续打下去的人给予,则成为恶作。
Uggiritvā viraddho so, pahāraṃ deti ce pana; Asampaharitukāmena, dinnattā dukkaṭaṃ siyā.
若比丘被那一击击中,
手等任何肢体若被打断,即犯恶作。
Sace tena pahārena, pahaṭassa ca bhikkhuno; Hatthādīsupi yaṃ kiñci, aṅgaṃ bhijjati dukkaṭaṃ.
剩下的内容,通晓律的人应当依照刚才所说的方法来理解。
应当连同它的生起方式等一起,去了知这个判定。
Seso anantare vutta-nayena vinayaññunā; Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, veditabbo vinicchayo.
比丘如果犯下无根据的桑喀地谢思罪……
即使他怂恿别人去检举,或者自己检举,他也会犯巴吉帝亚罪。
Amūlakena saṅghādi-sesena pana bhikkhu yo; Codāpeyyapi codeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
在这里,关于见与行的违犯,有三条巴吉帝亚罪。
以呵责方式犯恶作罪,其余情况则犯三种恶作罪。
Tikapācittiyaṃ tattha, diṭṭhācāravipattiyā; Codato dukkaṭāpatti, sese ca tikadukkaṭaṃ.
如是想者无犯,狂乱者等亦如是;
生起等诸理则,悉与辱骂语同例。
Tathāsaññissanāpatti , tathā ummattakādino; Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
Sañcicca pana kukkuccaṃ, uppādentassa bhikkhuno; ‘‘Ūnavīsativasso tvaṃ, maññe’’ iccevamādinā.
比丘每说一句,句句皆犯巴吉帝亚;
若于余境如是,因缘不具则无犯。
Hoti vācāya vācāya, pācitti pana bhikkhuno; Tathārūpe panaññasmiṃ, sace asati paccaye.
三种巴吉帝亚已经讲完,其余的则是三种恶作。
不想让它生起的人,就没有追悔,也没有罪过。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ; Nauppādetukāmassa, kukkuccaṃ natthi vajjatā.
我想你是出于善意,才和女人坐在一起。
由你在非时所吃,以及说“别再这样”的,
‘‘Hitesitāyahaṃ maññe, nisinnaṃ itthiyā saha; Vikāle ca tayā bhuttaṃ, mā eva’’nti ca bhāsato.
同样地,疯狂者等人的不犯也已阐明。
一切等起等,皆称为紧邻等同。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā; Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
如果有比丘,对于已经起了争执的比丘们,
为了偷听而站着,就犯巴吉帝亚。
Sace bhaṇḍanajātānaṃ, bhikkhūnaṃ pana bhikkhu yo; Tiṭṭheyyupassutiṃ sotuṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
心里想着“我要听听这些人会说些什么”而前往的人,
以想举罪的意图(前往),每走一步都犯一个恶作。
‘‘Yaṃ ime tu bhaṇissanti, taṃ sossāmī’’ti gacchato; Codetukāmatāyassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
走在前面的人为了听而落在后面,犯恶作。
快速行走的人,也是按这个来判定。
Purato gacchato sotuṃ, ohīyantassa dukkaṭaṃ; Gacchato turitaṃ vāpi, ayameva vinicchayo.
如果走到他站的地方后,他们却在自己那边商量;
或者在这里咳嗽一声,或者应该告知“是我”。
Ṭhitokāsaṃ panāgantvā, yadi mantenti attano; Ukkāsitvāpi vā ettha, ñāpetabbamahanti vā.
要是他不这样做,听闻时就会有巴吉帝亚。
三种巴吉帝亚已经讲完,其余的则是三种恶作。
Tassevamakarontassa , pācitti savane siyā; Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ.
闻彼等言已,心念“我当退去”而行者;
如是,于狂乱辈等,无犯之说亦已宣示。
‘‘Imesaṃ vacanaṃ sutvā, oramissa’’nti gacchato; Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā.
由盗贼团伙所引发,此即作与不作;
身业、语业,伴嗔、伴苦受。
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, idaṃ hoti kriyākriyaṃ; Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, sadosaṃ dukkhavedanaṃ.
若已与如法甘马欲,事后却嫌责;
每出一言,巴吉帝亚即成。
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā sace pana; Pacchā khīyati pācitti, vācato vācato siyā.
但把非法业想成是如法业的人,
即使是疑惑者,在两种情况下也构成恶作罪。
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino; Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
了知“这些人以非法、以朋党,对当受如是甘马之人
作此甘马”,于是对他心生嫌责。
‘‘Adhammena ca vaggena, tathākammārahassa ca; Ime kammaṃ karontī’’ti, ñatvā khīyati tassa ca.
狂者等无犯,佛已如是宣;
如无根谤例,起等诸理同。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā; Amūlakasamānāva, samuṭṭhānādayo nayā.
Yāva ārocitaṃ vatthu, avinicchitameva vā; Ṭhapitā ñatti vā niṭṭhaṃ, kammavācā na gacchati.
当此中间,欲坏僧团甘马;
正离手所及处,即犯恶作罪。
Etasmiṃ antare kammaṃ, kopetuṃ parisāya hi; Hatthapāsaṃ jahantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
不给予而放弃意愿的,犯巴吉帝亚罪。
对如法甘马和非法甘马都心存疑惑的人,犯恶作罪。
Adatvā jahite chandaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā; Dhammakamme adhamme ca, vimatissa ca dukkaṭaṃ.
Adhammepi ca kammasmiṃ, dhammakammanti saññino; ‘‘Saṅghassa bhaṇḍanādīni, bhavissantī’’ti saññino.
病人或对病人的应做之事没有过失;
但对于想要扰乱他人而以小便等方式造作的行为,并不能免罪。
Gilāno vā gilānassa, karaṇīye na dosatā; Na ca kopetukāmassa, kammaṃ passāvanādinā.
对受逼者说“我当再来”,纵使正在行走亦如是;
生起同于随谏学处,作与不作俱得生起。
Pīḷitassāgamissāmi, iccevaṃ gacchatopi vā; Samaṃ samanubhāsena, samuṭṭhānaṃ kriyākriyaṃ.
与和合的僧团一起布施衣之后,
确实,对已认可(得衣)的比丘,若事后又抱怨,
Samaggena ca saṅghena, saddhiṃ datvāna cīvaraṃ; Sammatassa hi bhikkhussa, pacchā khīyati yo pana.
对他,通过他的每一句话,巴吉帝亚被宣告。
对在如法甘马中所说的衣,说有三句巴吉帝亚。
Tassa vācāya vācāya, pācitti paridīpitā; Tikapācittiyaṃ dhamma- kamme vuttaṃ tu cīvaraṃ.
除了其他资具,布施之后又反悔指责,犯恶作罪。
即使是未经僧团认可的人,衣,或者其他的东西,也是如此。
Ṭhapetvāññaparikkhāraṃ, datvā khīyati dukkaṭaṃ; Saṅghenāsammatassāpi, cīvaraṃ aññameva vā.
未受具足戒者亦尔,于一切处皆成恶作;
若为欲等之力所使而作,若任自性自然而作,皆堕此罪。
Tathevānupasampanne, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ; Chandādīnaṃ vaseneva, karontañca sabhāvato.
对讥嫌者无犯,对疯狂者等也是如此;
无根等同者应当被了知,起源等则是理路。
Khīyantassa anāpatti, tathā ummattakādino; Amūlakasamā ñeyyā, samuṭṭhānādayo nayā.
此第十二条,于三十章中,及于最后一条,一切方面皆同等;
差别唯在此点。
Idaṃ tiṃsakakaṇḍasmiṃ, antimena ca sabbathā; Tulyaṃ dvādasamaṃ sabbaṃ, ayameva visesatā.
在这里,所说的尼萨耆亚,是回向给自己。
在这里,纯巴吉帝亚是向个人回向。
Tattha nissaggiyaṃ vuttaṃ, attano pariṇāmanā; Idha suddhikapācitti, puggale pariṇāmanā.
如果国王还没离开,王后也还没离开,
只要有人越过他卧室的门槛。
Anikkhante ce rājasmiṃ, anikkhantāya deviyā; Sayanīyagharā tassa, ummāraṃ yo atikkame.
第一步迈出时是恶作,第二步时可能是巴吉帝亚。
如果王后或国王还没有被告知来者是谁。
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā; Deviyā vāpi rañño vā, sace na viditāgamo.
对已通报者,却生起未通报之想;
在这件事上,即使对有疑惑者,恶作也被说明。
Paṭisaṃvidite neva-paṭisaṃviditasaññino; Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对于有已了知之想的人,亦非刹帝利,也不是……
不是靠刹帝利灌顶,也不是靠已经受了灌顶。
Paṭisaṃviditasaññissa, neva ca khattiyassa vā; Na khattiyābhisekena, abhisittassa vā pana.
两者俱已彼此坏失,或已出离,或已离散,
狂乱等者于咖提那衣之作与不作,悉无过失。
Ubhosubhinnamaññasmiṃ, nikkhante visatopi vā; Na dosummattakādīnaṃ, kathinena kriyākriyaṃ.
自己收取银子或金子,
他犯的是尼萨耆亚罪,如果教别人去收取,也一样。
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, uggaṇhantassa attano; Tassa nissaggiyāpatti, uggaṇhāpayatopi vā.
为众、为人、为僧团,以及为新工程、于塔庙。
教人受取,犯恶作;自己受取,也一样。
Gaṇapuggalasaṅghānaṃ, navakammassa cetiye; Uggaṇhāpayato hoti, dukkaṭaṃ gaṇhatopi vā.
其余的珍珠等宝物,即使是自己的,也犯偷盗。
为了僧团等的利益而接受,犯恶作。
Avasesañca muttādi-ratanaṃ attanopi vā; Saṅghādīnampi atthāya, uggaṇhantassa dukkaṭaṃ.
如果是可用的物品,或者是不可用的物品;
就算是棕榈叶,或是母亲的耳饰。
Sace kappiyavatthuṃ vā, vatthuṃ vāpi akappiyaṃ; Tālapaṇṇampi vā hotu, mātukaṇṇapilandhanaṃ.
以库房主为首,凡属在家人所有之物;
由其存放者,即犯巴吉帝亚罪。
Bhaṇḍāgārikasīsena, yaṃ kiñci gihisantakaṃ; Tassa pācittiyāpatti, paṭisāmayato pana.
说了“这不合宜”之后,那东西其实也不该收起来。
‘‘Idaṃ ṭhapetvā dehī’’ti, vuttena pana kenaci; ‘‘Na vaṭṭatī’’ti vatvā taṃ, na nidhetabbameva tu.
说了“放下吧”之后,如果那人还是走了,
这确实就叫障碍,不过可以收存。
‘‘Ṭhapehī’’ti ca pātetvā, sace gacchati puggalo; Palibodho hi nāmeso, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
Anuññāte panaṭṭhāne, uggahetvā anādarā; Sammā anikkhipantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在允许的地方,拿了宝物之后,
或者,当他把被认为是宝物的东西妥善放下时。
Anuññāte panaṭṭhāne, gahetvā ratanaṃ pana; Nikkhipantassa vā sammā, bhaṇḍaṃ ratanasammataṃ.
依亲厚信任而取者,及仅暂时而取者;
非由瞋怒、癫狂等众之往来撮合所生。
Gaṇhantassa ca vissāsaṃ, tāvakālikameva ca; Na dosummattakādīnaṃ, sañcarittasamodayaṃ.
从正午时分之后,直到日出之前;
在这段时间之内,就叫作非时。
Majjhaṇhasamayā uddhaṃ, aruṇuggamato pure; Etasmiṃ antare kālo, vikāloti pavuccati.
非时无因缘,未白现前比丘;
有围墙之村,越围墙则犯。
Santaṃ bhikkhumanāpucchā, vikāle paccayaṃ vinā; Parikkhittassa gāmassa, parikkhepokkame pana.
未设围墙之村落,或其近界举步时;
初迈一足成恶作,再迈一足则巴吉帝亚。
Aparikkhittagāmassa, upacārokkamepi vā; Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā.
如果众多人过了午时还进入村庄,
必须先告辞才能离开,彼此之间不能另用别的方式。
Atha sambahulā gāmaṃ, vikāle pavisanti ce; Āpucchitvāva gantabbaṃ, aññamaññaṃ na caññathā.
如果他们从那里去别的地方,那么从那里再去别处也是可以的。
再次告辞这件事,就算走过一百个村子,也用不着做。
Gacchanti ce tato aññaṃ, tato aññanti vaṭṭati; Puna āpucchane kiccaṃ, natthi gāmasatepi ca.
平息了内心的冲动之后,为了安住而出发;
如果他们进入别的(地方),其间则应询问。
Passambhetvāna ussāhaṃ, vihāratthāya niggatā; Pavisanti sace aññaṃ, pucchitabbaṃ tu antarā.
在族人家里或其他地方吃完饭、做完该做的事之后,
如果有人想去,或者是为了乞讨酥油。
Katvā kulaghare bhatta- kiccaṃ aññattha vā pana; Sace caritukāmo yo, sappibhikkhāya vā siyā.
如果遇到比丘,要先向他告辞才能走;
如果不存在,那就应当说“没有”,然后随心所欲地走。
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu labbhati; Asante pana natthīti, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
走下大街后,若见比丘,
无须告假,尽可随意而行。
Otaritvā mahāvīthiṃ, bhikkhuṃ yadi ca passati; Natthi āpucchane kiccaṃ, caritabbaṃ yathāsukhaṃ.
当心里生起“我要去乞讨”的念头,那是为了乞油。
Gāmamajjhena maggena, gacchantasseva bhikkhuno; ‘‘Carissāmī’’ti uppanne, telabhikkhāya mānase.
如果见到有比丘,就应该先向他告辞再走。
不偏离道而行的人,何必还要告辞?
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu vijjati; Anokkamma carantassa, maggā āpucchanena kiṃ?
三巴吉帝亚:在适当的时候,作非时想者;
即使是在适当的时候,若心生疑惑,也犯恶作罪。
Tikapācittiyaṃ , kāle, vikāloyanti saññino; Kāle vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
比丘进入(村落)时,若有人在则须告辞,若无人则无须告辞;
纵遇急事亦然。
Āpucchitvāva santaṃ vā, anāpucchā asantakaṃ; Kicce accāyike vāpi, pavisantassa bhikkhuno.
前往比丘尼众的内园住处时,
同样地,或去讲堂,或去外道的住处。
Gacchato antarārāmaṃ, bhikkhunīnaṃ upassayaṃ; Tathā āsanasālaṃ vā, titthiyānaṃ upassayaṃ.
如果道路经过村庄,即使在灾难情形下也可能无犯。
一切生起等,都被认为与咖提那衣相同。
Siyā gāmena maggo ce, anāpattāpadāsupi; Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
不只是因为没有问,还因为没有把系缚之物系缚起来。
没有披上桑喀帝就出行,同样并非无罪。
Na kevalamanāpucchā, abandhitvā ca bandhanaṃ; Apārupitvā saṅghāṭiṃ, gacchatopinavajjatā.
骨制、牙制或角制的针盒,
比丘让人去做,或者自己去做,都犯恶作。
Aṭṭhidantamayaṃ sūci-gharaṃ vāpi visāṇajaṃ; Kārāpane ca karaṇe, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.
得物时须令破损,此名破截巴吉帝亚;
为利他故自作时,教他代作亦如是。
Lābhe bhedanakaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ; Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca.
他人所作而受得,受用者犯恶作;
于钻火木具之法,及系结眼药管者,无犯。
Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato; Anāpattāraṇike vidhe, gaṇṭhikañjanikāsupi.
擦脚布、斧头柄、发髻,以及疯子等人;
起因等理法,被认为与淫媒戒相同。
Dakapuñchaniyā vāsi-jaṭe ummattakādino; Samuṭṭhānādayo nayā, sañcarittasamā matā.
比丘令人作新床或新椅时,
应以善逝的指量为准,长八指。
Navaṃ mañcampi pīṭhaṃ vā, kārāpentena bhikkhunā; Aṭṭhaṅgulappamāṇena, sugataṅgulato pana.
应该这样让人制作,但要除去下面的框。
若其巴吉帝亚为须截断者,则对超过彼者而言可能是巴吉帝亚。
Kārāpetabbamevaṃ tu, ṭhapetvā heṭṭhimāṭaniṃ; Sacchedā tassa pācitti, tamatikkamato siyā.
为别人而做,或者让别人去做,也是一样。
得到别人做好的东西拿来用,就是恶作。
Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca; Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
如量而作者无犯;
得过量者,截其足而受用(亦无犯)。
Anāpatti pamāṇena, karontassappamāṇikaṃ; Labhitvā tassa pādesu, chinditvā paribhuñjato.
若不想砍断它,就按尺寸埋下;
或平放、或架起,系缚后受用。
Neva chinditukāmo ce, nikhaṇitvā pamāṇato; Uttānaṃ vāpi aṭṭaṃ vā, bandhitvā paribhuñjato.
Mañcaṃ vā pana pīṭhaṃ vā, tūlonaddhaṃ kareyya yo; Tassuddālanakaṃ vuttaṃ, pācittiyamanītinā.
比丘在腰带、系带、肩带、枕垫上,
在滤水囊、袋子等物上,无犯。
Anāpatti panāyoge, bandhane aṃsabaddhake; Bibbohane parissāve, thavikādīsu bhikkhuno.
取他人所制,拆而受用;
紧随其后,亦依媒妁之准则。
Aññena ca kataṃ laddhā, uddāletvā nisevato; Anantarassimassāpi, sañcarittasamā nayā.
制坐具者,当依尺寸而作;
若过其量而用,则犯恶作。
Nisīdanaṃ karontena, kātabbaṃ tu pamāṇato; Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
以取得而裁割,此说为巴吉帝亚;
于两处剖开,其成三边。
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ; Dvīsu ṭhānesu phāletvā, tassa tisso dasā siyuṃ.
依量而作不犯戒,少于其量亦不犯;
若人制作天盖等,判定理趣同媒媾。
Anāpatti pamāṇena, karontassa tadūnakaṃ; Vitānādiṃ karontassa, sañcarittasamā nayā.
患皮肤病时,应当按量制作疮痂遮盖物。
超过限量而造作的话,就会犯恶作罪。
Roge kaṇḍupaṭicchādi, kātabbā hi pamāṇato; Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
通过获得而切断,这被称为巴吉帝亚。
在这里,无犯之理也被认为与前者相同。
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ; Anāpattinayopettha, anantarasamo mato.
应该按照规定的尺寸来做,雨浴衣也是一样。
超过尺寸的话,其犯相与前者相同。
Pamāṇeneva kātabbā, tathā vassikasāṭikā; Pamāṇātikkame tassa, anantarasamo nayo.
如果衣服的尺寸和善逝的一样,
比丘如果让人做衣,在制作的时候会犯恶作。
Cīvarena sace tulya-ppamāṇaṃ sugatassa tu; Cīvaraṃ bhikkhu kāreyya, karaṇe dukkaṭaṃ siyā.
通过获得而切断,这被称为巴吉帝亚。
无犯之理也被认为与前者完全相同。
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ; Anantarasamoyeva, anāpattinayo mato.
Dīghaso ca pamāṇena, nava tassa vidatthiyo; Tiriyaṃ cha viniddiṭṭhā, sugatassa vidatthiyā.
得到别人做好的东西拿来享用,就成了恶作。
一切生起等,都被认为与共行相同。
Aññena ca kataṃ laddhā, sevato dukkaṭaṃ bhave; Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.