2. 双品
2. Yamakavaggo
1. 六处相应义注 · 8 段
1-4. 第一前正觉经等的注释
1-4. Paṭhamapubbesambodhasuttādivaṇṇanā
13-1613-16. 在《双品》第一经和第二经中,“内”是指从内内这个角度说的内处。不过,应该知道它们之所以是内,是因为对它们的欲贪特别强、特别有力。对人们来说,六内处就像家里的内室,六外处就像院子周围。就像人们对充满儿女、妻子、财富、谷物的内室,欲贪特别强、特别有力,不许任何人进去,哪怕只是听到器皿轻轻碰响,也会问“这是什么声音?”同样,对六内处的欲贪特别强、特别有力。正因为这种欲贪的力量强大,它们才被称为“内”。而对院子周围,欲贪就没有那么强,对在那里走动的人甚至四足动物,也不会立刻去阻拦;即使不阻拦,若不愿意,连一点牲畜尾巴都不让人拿走。所以,人们对那里的欲贪并非特别强、特别有力。对色等外处也是如此,欲贪并非特别强、特别有力,因此它们被称为“外”。至于详细讨论内处和外处,在《清净道论》中已经说过。这两部经中其余的内容,都按照前面所说的方式来理解。第三经和第四经也同样如此。
13-16. Yamakavaggassa paṭhamadutiyesu ajjhattikānanti ajjhattajjhattavasena ajjhattikānaṃ. So pana nesaṃ ajjhattikabhāvo chandarāgassa adhimattabalavatāya veditabbo. Manussānañhi antogharaṃ viya cha ajjhattikāyatanāni, gharūpacāraṃ viya cha bāhirāyatanāni. Yathā nesaṃ puttadāradhanadhaññapuṇṇe antoghare chandarāgo adhimattabalavā hoti, tattha kassaci pavisituṃ na denti, appamattena bhājanasaddamattenāpi ‘‘kiṃ eta’’nti? Vattāro bhavanti. Evamevaṃ chasu ajjhattikesu āyatanesu adhimattabalavachandarāgoti. Iti imāya chandarāgabalavatāya tāni ‘‘ajjhattikānī’’ti vuttāni. Gharūpacāre pana no tathā balavā hoti, tattha carante manussepi catuppadānipi na sahasā nivārenti. Kiñcāpi na nivārenti, anicchantā pana pasupacchimattampi gahituṃ na denti. Iti nesaṃ tattha na adhimattabalavachandarāgo hoti. Rūpādīsupi tatheva na adhimattabalavachandarāgo, tasmā tāni ‘‘bāhirānī’’ti vuttāni. Vitthārato pana ajjhattikabāhirakathā visuddhimagge vuttāva. Sesaṃ dvīsupi suttesu heṭṭhā vuttanayameva. Tathā tatiyacatutthesu.
5-6. 第一《无味经》等的注释
5-6. Paṭhamanoceassādasuttādivaṇṇanā
17-1817-18. 在第五部经中,“出离”指已经脱离、已经出去。“离系”指不再相连。“解脱”指不再倾向,也就是“以没有界限的心”——以不被界限所限制的心。因为只要还有某种烦恼或轮回没有被断除,有学圣者的心就还是被那界限所限制;一旦断除了,心就不再被限制。而在这里,由于一切烦恼和轮回都已经彻底断除,所以意思是:他们以无界限、超越了烦恼与轮回界限的心而安住。第六部经也是同样的道理。不过应当知道,这六部经里说的都只是四圣谛。
17-18. Pañcame nissaṭāti nikkhantā. Visaññuttāti nosaṃyuttā. Vippamuttāti no adhimuttā vimariyādīkatena cetasāti nimmariyādīkatena cetasā. Yañhi kilesajātaṃ vā vaṭṭaṃ vā appahīnaṃ hoti, tena sekhānaṃ cittaṃ samariyādīkataṃ nāma. Yaṃ pahīnaṃ, tena vimariyādīkataṃ. Idha pana sabbaso kilesānañceva vaṭṭassa ca pahīnattā vimariyādīkatena kilesavaṭṭamariyādaṃ atikkantena cittena vihariṃsūti attho. Chaṭṭhepi eseva nayo. Chasupi panetesu suttesu catusaccameva kathitanti veditabbaṃ.
第7到第10经,也就是《第一欢喜经》等经的注释。
7-10. Paṭhamābhinandasuttādivaṇṇanā
19-22从第七部经开始的四部经里,讲的都只是轮回与还灭。至于它们当中渐次解说的方式,应当依照前面所说的方式来了知。
19-22. Sattamādīsu catūsu vaṭṭavivaṭṭameva kathitaṃ. Anupubbakathā pana nesaṃ heṭṭhā vuttanayeneva veditabbāti.
双品第二。
