3. 合集犍度
3. Samuccayakkhandhakaṃ
小品连结 · 70 段
关于遗精的讨论
1. Sukkavissaṭṭhikathā
在合诵犍度中,“于彼”是指四种敬悦。所施予的敬悦,名为“不覆藏敬悦”,这样连接理解。同样的方法也适用于紧接着的句子。“因覆藏之罪”:这是具格,表示原因;或者是从格,表示理由。“半月”:十五天的时间。“合并”:即集合成一组。用“合为一”这句话,显示“合并”这个词的含义。“于他们”:指四种敬悦。“此”:指敬悦。“因不覆藏……中略……之语”:这是能知之因。“由此显示语义:因不覆藏之罪所应施予的敬悦是不覆藏敬悦。“彼”:指不覆藏敬悦。“在此”:指在此巴利中。“更过于彼”:更超过那三者。“彼等有种种事基”即名种种事基者。“彼等之”指种种事基者们的。
Samuccayakkhandhake tatthāti catubbidhesu mānattesu. Yaṃ mānattaṃ diyyati, idaṃ appaṭicchannamānattaṃ nāmāti yojanā. Eseva nayo anantaravākyesupi. Paṭicchannāya āpattiyāti hetvatthe karaṇavacanaṃ, kāraṇatthe nissakkavacanaṃ vā. Addhamāsanti pannarasadivasakālaṃ. Odhāyāti samūhaṃ katvā. ‘‘Ekato katvā’’ti iminā ‘‘odhāyā’’ti padassa atthaṃ dasseti. Tesūti catubbidhesu mānattesu. Idanti mānattaṃ. Appaṭicchannāya…pe… vacanatoti ñāpakahetu. Etena appaṭicchannāya āpattiyā dātabbaṃ mānattaṃ appaṭicchannamānattanti vacanatthaṃ dasseti. Tanti appaṭicchannamānattaṃ. Idhāti imissaṃ pāḷiyaṃ. Tatuttarīti tato tīhipi uttari. Nānāvatthūni etāsanti nānāvatthukāyo. Tāsanti nānāvatthukānaṃ.
就是在界堂本身,即在界的围场中,意思是在界的庭院里。在那里,也就是在界堂本身。
Māḷakasīmāyamevāti sīmamāḷake eva, sīmaṅgaṇe evāti attho. Tatthevāti māḷakasīmāyameva.
我告知就是我告知。意思是:我要让僧团知道我是行敬悦者。他告知就是令我知,意思是愿僧团这样记住我。依所说的方式就是依照别住犍度中所说的方式。应当舍置就是应当这样舍置:我舍置敬悦,我舍置行仪。从界场,就是从界庭院。那一位也是指同去的人。通过未在界场告知这句话,说明对那位已在界场被告知者,即使不向他告知,也应当舍置。应当由告知的人来说,这是上下文之间的连接。
Vedayāmahanti vedayāmi ahaṃ. Mama mānattacarabhāvaṃ saṅghaṃ jānāpemīti attho. Vedayatīti manti jānāpeti, iti maṃ saṅgho dhāretūti adhippāyo. Vuttanayenevāti pārivāsikakkhandhake vuttanayeneva. Nikkhipitabbanti ‘‘mānattaṃ nikkhipāmi, vattaṃ nikkhipāmī’’ti nikkhipitabbaṃ. Māḷakatoti sīmaṅgaṇato. Sopīti saha gacchantopi. ‘‘Māḷake nārocita’’nti iminā yassa māḷake ārocitaṃ, tassa anārocetvāpi nikkhipitabbanti dasseti. Ārocentena vattabbanti sambandho.
因为与不同类的人共住时,仪规难以圆满实行,所以说“同类的比丘们共住”。“四人、五人”中的“或”字,也涵盖了超过这个数目的人。“从围墙投石所及之处”,是指衣篇注疏(《大品注疏》第379段)中所说的围墙投石所及之处。“越过两个勒度的距离”,这是为了舍离在精舍中能听到比丘们诵经等声音的近处而说的。如果还没有离开能听到声音的近处,就应该越过更远的距离。“进入”,是为了舍离能听到在路上行走的比丘们说话声音的近处而进入。“以丛或篱”,是为了舍离能看见的近处而说的。这里所说的“近处”,是指站在那里能看见、能听到的地方,就是那个地方。“另一”是指异于那四人或五人的另一位比丘。“此”是指这位行敬悦者。
Visabhāgehi saha vasantassa vattassa duppūritattā vuttaṃ’’sabhāgā bhikkhū vasantī’’ti. Catūhi, pañcahi vāti vāsaddena tato atirekampi saṅgaṇhāti. Parikkhepārahaṭṭhānatoti cīvarakkhandhake (mahāva. aṭṭha. 379) vuttaparikkhepārahaṭṭhānato. ‘‘Dve leḍḍupāte atikkamitvā’’ti idaṃ vihāre bhikkhūnaṃ sajjhāyādisaddasavanūpacārapahānatthaṃ vuttaṃ. Sace savanūpacārato na muccati, tato atirekampi atikkamitabbaṃ. Okkammāti maggapaṭipannānaṃ bhikkhūnaṃ vacanasaddasavanūpacārapahānatthaṃ okkamitvā. ‘‘Gumbena vā vatiyā vā’’ti dassanūpacārapahānatthaṃ vuttaṃ. Idha upacāro nāma yattha ṭhatvā passati suṇāti, soyeva deso. Aññoti catūhi pañcahi vā bhikkhūhi añño. Esāti eso mānattacāriko.
“越过十二手寻的近处”这句话,是为了说明:即使没有越过、也不知道,他仍然可以前往,也不犯夜分断。在这里,对于已经见过其形色、听过其声音的比丘,即使他们站在十二手寻近处之外,也应当告知;对于没有见过、没有听过的比丘,只要他们处在十二手寻近处之内,也应当告知——应当这样理解。“有事”这句话,是为了说明前往的理由;即使没有事,也可以前往。“彼亦”就是指那一位比丘。“在他面前告知后”这句话,是为了说明:如果不告知,就犯恶作。当在一人面前告知后而搁置时,会不会因为在不足众中而犯行法过失或别离过失呢?为了回答这一点,所以说“此亦”等话。其中,“此亦”指行敬悦者。“因为什么理由而住,就以那个理由”应当这样连接。应当观察比丘们是否存在——意思是:在恢复清净时,他们不告知他就前往,因此应当观察比丘们是否在十二手寻近处之内。在这里,“告知众后”显示在不足众中没有行法过失;“观察比丘们是否存在”显示没有别离过失。“凡”指先前未被告知的比丘。“此”指最初见到者告知后所作的搁置。“已舍置仪规者的保护”这句话,显示在已舍置仪规时,应当把处在近处内的所有比丘都告知。
‘‘Dvādasahatthaṃ upacāraṃ okkamitvā’’ti iminā anokkamitvā ajānantasseva gacchati, natthi ratticchedopīti dasseti. Ettha diṭṭharūpānaṃ sutasaddānaṃ dvādasahatthūpacārato bahi ṭhitānampi ārocetabbaṃ. Adiṭṭhāsutānampi anto dvādasahatthūpacāragatānaṃ ārocetabbanti daṭṭhabbaṃ. Sati karaṇīyeti idaṃ gantussa kāraṇadassanatthaṃ vuttaṃ. Asati karaṇīyepi gantuṃ vaṭṭati. Sopīti eko bhikkhupi. ‘‘Tassa santike ārocetvā’’ti iminā anārocane vattabhedadukkaṭaṃ hotīti dasseti. Ekassa santike ārocetvā nikkhipiyamāne kiṃ ūne gaṇe caraṇadoso vā vippavāso vā na hotīti āha ‘‘ayañcā’’tiādi. Tattha ayañcāti mānattacāriko pana. Yasmā kāraṇā vasi, tena kāraṇenāti yojanā. Bhikkhūnañca atthibhāvaṃ sallakkhetvāti pakatattāgatakāle tassa anārocetvāva gacchanti, tasmā bhikkhūnañca dvādasahatthūpacāre atthibhāvaṃ sallakkhetvāti attho. Ettha ca ‘‘gaṇassa ārocetvā’’ti iminā ūne gaṇe caraṇadosābhāvaṃ dasseti. ‘‘Bhikkhūnañca atthibhāvaṃ sallakkhetvā’’ti iminā vippavāsadosābhāvaṃ dasseti. Yanti pubbe anārocitaṃ yaṃ bhikkhuṃ . Ayanti paṭhamaṃ passitabbassa ārocetvā nikkhipanaṃ. ‘‘Nikkhittavattassa parihāro’’ti iminā anikkhittavatte antoupacāragatānaṃ sabbesaṃ ārocetabbanti dasseti.
“此”是指行敬悦者,“住”要跟它连起来理解。所谓“以彼亦”,就是“即使以行敬悦者”,要和“应请求”连起来理解。“彼”是指没有舍弃仪规的比丘。“于彼处”是在说“彼应被出罪”这句话的地方。应当这样连接理解:这个出罪法已经说了。“此亦”就是说出罪法。“他们”是指那些罪。“如是”等是总结。应当这样连接理解:应当给予覆藏敬悦。通过“对于覆藏”等话,显示它的语义:对于覆藏之罪应当给予的敬悦,就叫覆藏敬悦。“彼”是指覆藏敬悦。
Ayanti mānattacāriko, ṭhitoti sambandho. Tenāpīti mānattacārikenapi, yācitabbanti yojanā. Soti anikkhittavatto bhikkhu. Tatrāti ‘‘so abbhetabbo’’ti vacane. Ayaṃ abbhānavidhi vuttoti yojanā. Ayañcāti abbhānavidhi ca. Tāsanti āpattīnaṃ. Evantiādi nigamanaṃ. Paṭicchannamānattaṃ pana dātabbaṃ hotīti sambandho. ‘‘Paṭicchannāyā’’tiādinā paṭicchannāya āpattiyā dātabbaṃ mānattaṃ paṭicchannamānattanti vacanatthaṃ dasseti. Nanti paṭicchannamānattaṃ.
102“彼的”:指覆藏敬悦者的。“合并之后”:就是在这别住论中合并之后。应当这样连接:将在这别住论中显示。“就在此”这个词,确实是兼顾前后文而说的。
102.Tassāti paṭicchannamānattassa. Samodhānetvāti idheva parivāsakathāyaṃ samodhānetvā. Idheva parivāsakathāyaṃ dassayissāmāti yojanā. Idhevasaddo hi pubbāparāpekkho.
这里,为了详细说明所讲的别住,而说“此实”等语。这里所讲的别住,共有三种,应当这样理解。“于彼处”,是指在三种别住当中。为了详细解释“如所覆藏之罪”这句话,而说“某人实”等语。应当这样理解:就像伍达义长老有覆藏一日的罪,某人也有覆藏一日的罪;就像后文所出的伍达义长老自身有罪,某人也有覆藏二日等罪。按照所说的方式,在其他地方也应当这样推知。“所以”,是因为有一日等覆藏的一日等罪,所以应当了知。
Idha adhippetaṃ parivāsaṃ vitthāretvā dassento āha ‘‘ayaṃ hī’’tiādi. Idha adhippeto parivāso nāma tividho hotīti yojanā. Tatthāti tividhesu parivāsesu. ‘‘Yathāpaṭicchannāya āpattiyā’’ti vacanaṃ vitthārento āha ‘‘kassaci hī’’tiādi. Yathā udāyittherassa ekāhapaṭicchannā ayaṃ āpatti hoti, tathā kassaci ekāhapaṭicchannā āpatti hotīti yojanā. Yathā ca parato āgatā udāyittherasseva āpatti hoti, tathā kassaci dvihādipaṭicchannā āpatti hotīti yojanā. Iminā vuttanayānusārena paratopi nayo netabbo. Tasmāti yasmā ekāhādipaṭicchannā ekādiāpatti hoti, tasmā jānitabboti yojanā.
为了详细说明覆藏的状态,注释者说“此实”等语。其中“于彼处”,是在“以十种行相”这一读法中。“罪想”,就是对这罪有想,所以叫罪想。“能亦”,就是有能力。前缀pa加上词根hu,就表示有能力的意思。
Paṭicchannabhāvaṃ vitthārento āha ‘‘ayaṃ hī’’tiādi. Tatthāti ‘‘dasahākārehī’’ti pāṭhe. Āpattiiti saññā etassāti āpattisaññī. Pahu cāti samattho ca. Papubbo hūdhātu samatthatthe hoti.
这里“于彼处”是指在那论母中。“凡”是指罪。“彼亦”是指比丘也。“于彼处”是指在那罪中。“此”是指比丘。“于彼处”是指在罪中。住于无惭一方,是因为他站在所说的“故意覆藏罪”那一方,所以叫住于无惭一方。
Tatthāti tassaṃ mātikāyaṃ. Yanti āpattiṃ. Sopi cāti bhikkhupi ca. Tatthāti tassaṃ āpattiyaṃ. Ayanti bhikkhu. Tatthāti āpattiyaṃ. Alajjipakkhe tiṭṭhatīti ‘‘sañcicca āpattiṃ parigūhatī’’ti (pari. 359) vuttapakkhe ṭhitattā alajjipakkhe tiṭṭhati.
这里说“本性”时,为了否定“没有犯巴拉基格”这个意思,就说“没有作三种举罪甘马”。“此”指的是没有覆藏的状态,或者是指“犯……由善者所思”这句话。
Pakatattoti ettha ‘‘pārājikaṃ anajjhāpanno’’ti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘tividhaṃ ukkhepanīyakammaṃ akato’’ti. Etanti appaṭicchannabhāvaṃ, ‘‘āpajjati…pe… kusalehi cintitā’’ti vacanaṃ vā.
偈颂里用“有余”这个词,排除了巴拉基格。这里说的“重”,指的就是桑喀地谢思,这样来显示。“不恭敬”,是指对学处的不恭敬。“过失”,是指恶作。“被举罪者”,是以被举罪者为工具/手段。
Gāthāya ‘‘sāvasesa’’nti iminā pārājikaṃ nivatteti. Garukanti ettha saṅghādisesameva adhippetanti dasseti. Anādariyanti sikkhāpade anādariyaṃ. Vajjanti dukkaṭaṃ. Ukkhittakena karaṇabhūtena.
“彼”是指比丘,与“无”相连。“怯弱性”是指怯弱的本性。应这样连接:对住在山寺的比丘而言。“山寺”是指建在山脚下或山腰间的精舍。“此”是指这类情形。应这样连接:当障碍存在时。应这样连接:他的事就成了未覆藏。即使有人以“无障碍想”去覆藏,仍然算是未覆藏——意思是说,即使有人以无障碍的想法去覆藏,由于必定构成障碍,所以仍旧不算覆藏。
Yassāti bhikkhussa, natthīti sambandho. Bhīrukajātikatāyāti bhīrukasabhāvatāya. Pabbatavihāre vasantassa yassa bhikkhunoti yojanā. Pabbatavihāreti pabbatassa tale, antare vā kārite vihāre. Etasminti etādise. Antarāye satiyevāti yojanā. Tassa acchannāva hotīti yojanā. Anantarāyikasaññāya chādayato acchannāvāti anantarāyikasaññāya chādentassāpi ekantena antarāyikattā acchannāvāti adhippāyo.
“其”是指比丘的。“颚风”是指让下颌生病的那种风。“刺”是指刺到下颌。“以此”是指以此比丘。即使怀着“已足够”的想法把它遮盖起来,但因为实际上完全不够,所以还是等于没有遮盖。
Assāti bhikkhussa. Hanukavātoti hanukassa gelaññakaro vāto. Vijjhatīti hanukaṃ vijjhati. Imināti bhikkhunā. Pahusaññino chāditāpi ekantena apahuttā acchāditāva hoti.
“想要覆盖”这句话里,应当知道有这四种情况:想要覆盖而覆盖了,想要覆盖而没有覆盖,不想覆盖而覆盖了,不想覆盖而没有覆盖。其中,针对第一句说“这只有明显的含义”。同样地,在其余的纲目中也应当知道这四种情况。在四个四句中,只有第一句是已覆盖,其余几句则不是。为了说明不明显的含义,说了“如果然而”等话。“午前或”就是午前,或者从食事之前、在食事之前,所以叫午前。在不变格复合词中,因为第七格的不确定性,所以说了“在午前”。这个道理在“在午后”这里也一样。说明了第二句的含义之后,为了说明第三句的含义,说了“然而那”等话。应当连接为“住在没有比丘的地方的那位比丘”。“等待着的、去了的”这些是表示不恭敬的属格词。
Chādetukāmo cāti ettha idaṃ catukkaṃ veditabbaṃ chādetukāmo chādeti, chādetukāmo nacchādeti, acchādetukāmo chādeti, nacchādetukāmo nacchādetīti. Tattha paṭhamapadaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘idaṃ uttānatthamevā’’ti. Evaṃ sesāsupi mātikāsu catukkaṃ veditabbaṃ . Catūsu catukkesu paṭhamapade eva channā hoti, na sesapadesu. Anuttānatthaṃ dassento āha ‘‘sace panā’’tiādi. Purebhatte vāti purebhattaṃ vā, bhattato, bhattassa vā pureti purebhattaṃ. Abyayībhāvasamāse sattamīvibhattiyā amitikāriyassa aniccabhāvato vuttaṃ ‘‘purebhatte’’ti. Eseva nayo ‘‘pacchābhatte’’ti etthāpi. Dutiyapadassa atthaṃ dassetvā tatiyapadassa atthaṃ dassento āha ‘‘yassa panā’’tiādi. Abhikkhuke ṭhāne vasantassa yassa bhikkhussāti yojanā. Āgamentassa gacchantassāti anādare cetāni sāmivacanāni.
解说第四句的含义时,他说“然而那位”等等。其中,“然而那位”指的是那位比丘,要和“显露”连起来理解。“同类”指没有敌意的人。“这位”指这位比丘。可以理解为“或戒师或教授师”。“羞耻”指羞耻的表现、羞耻的原因,或者羞耻的缘由。“实”指真实,或者表示“因为”。“此处”指发露罪过的地方。“无怨同类之人”指成为没有敌意且同类的人。
Catutthapadassa atthaṃ dassento āha ‘‘yo panā’’tiādi. Tattha yo panāti bhikkhu pana, āvi karotīti sambandho. Sabhāganti averiṃ. Ayanti bhikkhu. Upajjhāyo iti vā ācariyo iti vāti yojanā. Lajjāyāti lajjanimittaṃ, lajjakāraṇā, lajjahetu vā. Hīti saccaṃ, yasmā vā, idhāti āpattiārocanaṭṭhāne. Averisabhāgassāti averī hutvā sabhāgassa.
想要宣示,就是想要向别人宣示。说到“对亲教师也是”,用“也”这个字表明:对其他人又怎么说呢。其中“此处”,是指发露罪过的地方。“同类桑喀地谢思”,是指事相同类的桑喀地谢思罪。“清净的”,是指相对于同类桑喀地谢思罪来说是清净的。为了说明显露的方式,所以说“显露着”等话。以上这些,就是总结。
Pakāsetukāmoti aññesaṃ pakāsetukāmo. Upajjhāyassāpīti pisaddena aññassa santike kā nāma kathāti dasseti. Tatthāti āpattiārocanaṭṭhāne. Sabhāgasaṅghādisesanti vatthusabhāgasaṅghādisesaṃ. Suddhassāti vatthusabhāgasaṅghādisesato suddhassa. Āvikaraṇākāraṃ dassento āha ‘‘āvikaronto cā’’tiādi. Iti imānītiādi nigamanaṃ.
关于“彼”字,应当从“应知”的意义来理解;“其余”则是连接词。“一日覆”就是被覆藏一日。从一日直到十四日,应当按日数来连接,这就是连接的意思。“半月覆”就是被覆藏半月。“过半月覆”就是被覆藏超过半月。
Tatoti jānitabbato, paranti sambandho. Ekāhapaṭicchannāti ekāhena paṭicchannā. Yāva cuddasa divasāni, tāva divasavasena yojanā kātabbāti yojanā. Pakkhapaṭicchannanti pakkhena paṭicchannaṃ. Atirekapakkhapaṭicchannanti pakkhato atirekena paṭicchannaṃ.
覆藏一年,就是用一年来覆藏。或者从那时起,就是超过六十年。更多,就是超出的部分。
Saṃvaccharapaṭicchannanti saṃvaccharena paṭicchannaṃ. Tato vāti atirekasaṭṭhisaṃvaccha rato vā. Bhiyyopīti atirekampi.
“彼处”是指三种罪。“其余”是指超出的部分。“按计数方式”是指按罪的数目来算。“或者按事相列举的方式”是指按诸罪的事相来列举。“或者仅按名称的方式”是指仅按“桑喀地谢思罪”这样的名称来说。这里“仅”这个词是限定意思,用它来排除事相。
Tatoti tīhi āpattīhi. Paranti atirekaṃ. Gaṇanavasenāti āpattigaṇanavasena. Vatthukittanavasena vāti āpattīnaṃ vatthukittanavasena vā. Nāmamattavasena vāti ‘‘saṅghādisesāpattiyo’’ti evaṃ nāmasseva vasena vā. Ettha hi mattasaddo avadhāraṇattho, tena vatthuṃ nivatteti.
这里“在彼处”是指“仅以名称方式”这句话里说的。所谓“同类共通”,自己的种类就是同类,和那个种类共通,就是同类共通。共通于一切,或者与一切罪共通,就是一切共通。“在彼处”是指在两种名称当中。“即使以一切共通名称方式”这一句里的“也”字,是在说明:既可以按同类共通的名称方式说“尊者,我犯了众多桑喀地谢思,覆藏一日”,也可以按两者共通的方式说“尊者,我犯了众多桑喀地谢思罪,覆藏一日”,这两种说法都成立。“确实”就是真实的意思。一切别住等做法,都属于律的甘马,应当这样连接理解。“事”是指罪依止于此,因为依彼而住,所以叫事。“语”称为言说或智,能守护彼者,就是族姓。
Tatthāti ‘‘nāmamattavasenā’’ti pade. Sajātisādhāraṇanti sassa attano jāti sajāti, tāya sādhāraṇaṃ sajātisādhāraṇaṃ. Sabbesaṃ, sabbehi vā āpattīhi sādhāraṇaṃ sabbasādhāraṇaṃ. Tatthāti duvidhesu nāmesu. Sabbasādhāraṇanāmavasenāpīti ettha pisaddo ‘‘ahaṃ bhante sambahulā saṅghādisesā āpajjiṃ ekāhapaṭicchannāyo’’ti evaṃ sajātisādhāraṇanāmavasenapi ‘‘ahaṃ bhante sambahulā saṅghādisesā āpattiyo āpajjiṃ ekāhapaṭicchannāyo’’ti evaṃ ubhayasādhāraṇavasenapi vattuṃ vaṭṭatīti dasseti. Hīti saccaṃ. Sabbampi parivāsādikaṃ idaṃ vinayakammanti yojanā. Vasati āpatti ettha tadāyattavuttitāyāti vatthu. Go vuccati vacanaṃ vā ñāṇaṃ vā, taṃ tāyatīti gottaṃ.
这里说的“在那里”,是指在事等四种当中。这里说的“在那里”,是指在那些说法当中。通过“泄精、身触”等说法这一句里的“等”字,也把粗恶语等说法包括进来了。这里说的“然而在此”,就是指在这个地方。所谓“凡”,是指犯了提沙或普萨。
Tatthāti vatthādīsu catubbidhesu. Tatthāti tesu vacanesu. Sukkavissaṭṭhiṃ kāyasaṃsaggantiādinā vacanenāpīti ettha ādisaddena duṭṭhullādivacanāni saṅgaṇhāti. Idha panāti imasmiṃ pana ṭhāne. Yo yoti tisso vā phusso vā āpanno hoti.
“应当这样告知”,意思是应当按照接下来所说的方式告知,这是句子的连接方式。要告知什么?要告知:“尊者,我……(中略)……愿僧团忆持。”这就是句子的连接方式。
Evaṃ ārocetabbanti evaṃ vakkhamānanayena ārocetabbanti yojanā. Kiṃ ārocetabbaṃ? ‘‘Ahaṃ bhante…pe… saṅgho dhāretu’’ iti ārocetabbanti yojanā.
“我告知”就是我让人知道。意思是:我让僧团或僧团中的成员知道我是别住者。“告知我”就是“告知我”。意思是:让僧团或僧团中的成员知道我别住者的身份,所以说“愿僧团记住我”。在这里,很多注疏手稿里有一种写法是:“向三位或更多比丘告知时,应说‘愿诸位尊者记住’。”有些注疏手稿里只有这样一种写法:“向三位比丘告知时,应说‘愿诸位尊者记住’。”前面讲敬悦的地方也是这样。其中,用“更多”这个词,是说明:向超过三位比丘告知时,如果想针对僧团用单数来说,就应该说“愿僧团记住我”;如果想针对众多比丘用复数来说,就像对三位比丘那样,就应该说“愿诸位尊者记住我”——这就是它所显示的。这只是从语法角度来说的,应当知道并不是从律中甘马的过失角度来说的。
Vedayāmahanti vedayāmi ahaṃ. Mama pārivāsikabhāvaṃ saṅghaṃ, saṅghassa vā jānāpemīti attho. Vedayatīti manti vedayati iti maṃ. Pārivāsikabhāvaṃ saṅghaṃ, saṅghassa vā jānāpetīti maṃ saṅgho dhāretūti attho. Ettha bahūsu aṭṭhakathāpotthakesu ‘‘tiṇṇaṃ vā atirekānaṃ vā ārocentena āyasmanto dhārentū’’ti pāṭho atthi . Kesuci aṭṭhakathāpotthakesu ‘‘tiṇṇaṃ ārocentena āyasmanto dhārentū’’ti ettakoyeva pāṭho atthi. Heṭṭhā mānattakathāyampi evameva atthi. Tattha ‘‘atirekāna’’nti iminā tīhi atirekānaṃ ārocentena saṅghaṃ apekkhitvā sace ekavacanavasena vattukāmo hoti, ‘‘maṃ saṅgho dhāretū’’ti vattabbaṃ. Atha sambahule bhikkhū apekkhitvā sace bahuvacanavasena vattukāmo hoti, yathā tiṇṇaṃ, evaṃ ‘‘maṃ āyasmanto dhārentū’’ti vattabbanti dasseti. Idañca saddasatthavaseneva vuttaṃ, na vinayakammavipattivasenāti daṭṭhabbaṃ.
“在住处内摄受夜晚”,这句话说明:在住处内部的近行界范围内,也应当行别住。近行界,是指已结界住处的结界范围,或者未结界住处应当结界的地方。“此”指别住比丘。“对于来者”指对于已经来到的比丘。
‘‘Vihāreyeva rattipariggaho’’ti iminā antoupacārasīmāyampi parivasitabbabhāvaṃ dasseti. Upacārasīmanti parikkhittassa vihārassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa parikkhepārahaṭṭhānaṃ. Esāti pārivāsiko bhikkhu. Assāti āgatassa bhikkhuno.
从“彼”指的是从覆藏罪的那一天算起。为了消除疑悔,是为了消除这样的疑悔:到底应该按照覆藏罪的天数平等地行别住,还是不应该。已行别住,是因为已经行过别住了。“彼”指已经行完别住的比丘。“此”指应当给予的敬悦。“彼”指覆藏敬悦。“六夜”是把六个夜晚合在一起,所以叫六夜,这是集合性的带数释复合词。本来应该说“六夜”,为了容易发音,把“六”这个音节拉长,就这样说了;这是在表示极度紧密关联时所用的受格。
Tatoti āpattipaṭicchannadivasato. Kukkuccavinodanatthāyāti āpattipaṭicchannadivasena samaṃ parivasitabbaṃ nukho, na nukhoti kukkuccassa vinodanatthāya. Parivutthattāti parivasitattā. Soti parivuttho bhikkhu. Idanti dātabbamānattaṃ. Tanti paṭicchannamānattaṃ. Chārattanti charattiyo samāhaṭāti chārattaṃ, samāhāre digu. ‘‘Charatta’’nti vattabbe sukhuccāraṇatthaṃ chakārassa dīghaṃ katvā evaṃ vuttaṃ, accantasaṃyoge cetaṃ upayogavacanaṃ.
可以给予未覆藏的过,这是上下文之间的关联。通过这句话,说明把前面所说的覆藏悔过,合并到这里的覆藏悔过中,也可以给予。即便如此,它仍是依根本悔过而被称为覆藏悔过。接着问“怎样给予”,这是句义上的连接。
Appaṭicchannāpattiṃ dātuṃ vaṭṭatīti sambandho. Iminā heṭṭhā vuttaṃ paṭicchannamānattaṃ imasmiṃ paṭicchannamānatte samodhānetvāpi dātuṃ vaṭṭatīti dasseti. Evaṃ santepi mūlamānattaṃ paṭicca paṭicchannamānattanti vuccati. Kathaṃ dātuṃ vaṭṭatīti yojanā.
“对于彼”,是指对乞求敬悦的人。“与彼相应”,是指与那个乞求相应。“若覆藏二”,这里的“二”只是举例,因为也应当包括超过这个数目的情况。“一切处”,是指在所有人、一人或多人的情形中。“仅与彼相应”,是指仅与给予敬悦相应。“然而此中”,是指在覆藏敬悦的情形中。“如是”等是结语。“所给予的敬悦”,这是连接。“此中”,是指在覆藏敬悦中。
Assāti mānattaṃ yācantassa. Tadanurūpanti tassa yācanassa anurūpaṃ. Sace paṭicchannā dveti ettha dveti nidassanamattaṃ tato atirekampi gahetabbattā. Sabbatthāti sabbesu ekabahūsu. Tadanurūpame vāti tassa mānattadānassa anurūpameva. Idha panāti paṭicchannamānatte pana. Itītiādi nigamanaṃ. Yaṃ mānattaṃ diyyatīti yojanā. Etthāti paṭicchannamānatte.
“其余者”,是指除了不覆藏别住和覆藏别住之外,其余的那些。“其中”,是指在剩下的两种别住当中。在不如法的慢自行结束时,所许可的别住——这是前后文的关联。是在什么事情上许可的呢?为此说“在这件事情上”。“这”就是净终,应当给予——这是关联。“这”就是知与不知。
Avasesāti appaṭicchannaparivāsapaṭicchannaparivāsehi avasesā. Tatthāti avasesesu dvīsu parivāsesu. Adhammikamānattacārāvasāne anuññātaparivāsoti sambandho. Kismiṃ vatthusmiṃ anuññātoti āha ‘‘imasmiṃ vatthusmi’’nti. Esāti suddhanto, dātabboti sambandho. Etanti jānanājānanaṃ.
这里,“于彼”是指两种净终之中,被称为“小净终”的那个,这是语义上的关联。“彼”是指比丘,他说,这是语义上的关联。“从告白日”是指从发露罪过的那一天起。
Tatthāti dvīsu suddhantesu, cūḷasuddhantoti vuccatīti sambandho. Yoti bhikkhu, vadatīti sambandho. Ārocitadivasatoti āpattiārocitadivasato.
“小净终”是指小净终,正在行别住的人应当行别住,这是前后关联。“取了”就是取了别住。“另一”是指与所取月份不同的另一月份。用“没有给予别住之事”这句话,说明也没有取别住之事,因为应当给予正在取的人,或者应当从给予者那里取。向上也增加,因为从取别住的时候起,还应当在其他时间行别住,所以向上增加。向下也减少,因为从取别住的时候起,应当在更少的时间行别住,所以向下减少。“此”是指增加和减少。“它的”是指净终别住的。依一个而有二个、三个或众多,因此说“除了一个之外,由于众多不存在”。
Tanti cūḷasuddhantaṃ, parivasantena parivasitabbanti sambandho. Aggahesīti parivāsaṃ aggahesi. Aññanti gahitamāsato aññaṃ. ‘‘Parivāsadānakiccaṃ natthī’’ti iminā parivāsagahaṇakiccampi natthīti dasseti gaṇhantasseva dātabbattā, dentasseva gahetabbattā vā. Uddhampi ārohatīti parivāsagahaṇakālato aññampi kālaṃ parivasitabbattā uddhampi ārohati. Heṭṭhāpi orohatīti parivāsagahaṇakālato ūnampi kālaṃ parivasitabbattā heṭṭhāpi orohati. Idanti ārohanorohanaṃ. Tassāti suddhantaparivāsassa. Ekameva paṭicca dve, tisso, sambahulā vā bhavantīti āha ‘‘ekaṃ vinā sambahulānaṃ abhāvato’’ti.
像这样说明了小清净终之后,接着说明大清净终,所以说“然而那位”等。“那位”指大清净终。从受达上那天起,有多少天,就有那么长的时间,这是句子的连接。“不向上增”:因为没有向上增加的时间,所以不向上增。“在此”:在清净终别住中。“这称为清净终别住”,这是总结。
Evaṃ cūḷasuddhantaṃ dassetvā mahāsuddhantaṃ dassento āha ‘‘yo panā’’tiādi. Tanti mahāsuddhantaṃ. Yāva yattako upasampadadivaso hoti, tāva tattakaṃ kālanti yojanā. Uddhaṃ nārohatīti uddhaṃ ārohanakālassa abhāvato uddhaṃ na ārohati. Etthāti suddhantaparivāse. Ayaṃ suddhantaparivāso nāmāti nigamanaṃ.
这里说的是三种合并别住的情况。“应当先抖落、再合并,然后给予别住”——用这句话说明:先抖落、再合并之后应当给予的别住,就是“抖落合并”这个词的含义;用“别住”这个词显示出那个派生词缀本身的形式。在这里,被抖落或应当被抖落的东西叫“抖落”;一起放置、聚拢起来,或者被放置、被聚拢,就叫“合并”——应该按这样分析词素来理解。“抹去”这个词显示出“dhū”这个词根有打碎、摧毁、洗净的意思。“So”就是指抖落合并,这是连接关系。
Tatthāti tividhesu samodhānaparivāsesu. ‘‘Odhunitvā samodahitvā dātabbaparivāso’’ti iminā odhunitvā samodhānetvā dātabbo parivāso odhānasamodhānoti vacanatthaṃ dasseti, ‘‘parivāso’’ti iminā taddhitaṇapaccayassa sarūpaṃ dasseti. Ettha ca avadhuniyate, avadhunitabbanti vā odhānaṃ, saṃ ekato odahīyate sampiṇḍīyate, udahiyati sampiṇḍiyatīti vā samodhānanti avayavavacanattho kātabbo. ‘‘Makkhetvā’’ti iminā dhudhātuyā pappoṭanadhaṃsanadhovanāni dasseti. Soti odhānasamodhāno, āgatoti sambandho.
这里,“于此”是指在抖落与合并之中。“那位”是指比丘,和“覆藏”相连。正在行别住的人、或应行敬悦的人、或正在行敬悦的人、或应出罪的人——这样的比丘,这是句子的连接方式。“前罪”这个词和“相等或”这个词是相互关联的。“较少”这个词是从格,或者是可推知的从格。“不计入日数而做”这句话,在这里用来说明“抖落”中“抖”这个字根就是前面所说的那个意思。“少于半月而覆藏”:是以不足半月的时间来覆藏。“通过这个方法”:是通过半月当中所说的这个方法。
Etthāti odhānasamodhāne. Yoti bhikkhu, paṭicchādetīti sambandho. Parivasanto vā mānattāraho vā mānattaṃ caranto vā abbhānāraho vā yo bhikkhūti yojanā. ‘‘Purimāya āpattiyā’’ti padaṃ ‘‘samā vā’’ti pade sahādiyogo. ‘‘Ūnatarā’’tipade vibhattiapādānaṃ, anumeyyavisayaapādānaṃ vā. ‘‘Adivase katvā’’ti iminā odhunitvāti ettha dhudhātuyā yathāvuttattheyeva dasseti. Ūnakapakkhapaṭicchannāti pakkhato ūnakena paṭicchannā. Etenupāyenāti pakkhe vuttena etena upāyena.
这里说的是:从根本罪之外还有覆藏的情况。令显露:就是把从根本罪产生的中间罪,从覆藏的状态中揭露出来。在此:指罪的覆藏。量:指原因。彼:指罪。在那里:指应以根本罪方式处理的那条根本罪。其余:指应以根本罪方式处理的另一条根本罪。合并:合在一起。意思是投入其中。
Tatthāti mūlāpattito atirekapaṭicchanne. Āvi kārāpetvāti mūlāpattito antarāpattiyā paṭicchannabhāvaṃ āvi kārāpetvā. Etthāti āpattipaṭicchanne. Pamāṇanti kāraṇaṃ. Yāti āpatti. Tatthāti mūlabhāvena kattabbāyaṃ mūliāpattiyaṃ. Itaranti mūlibhāvena kattabbaṃ mūlāpattiṃ. Samodhāyāti samodahitvā. Pakkhipitvāti attho.
或者:凡是那一条罪被一切中最长久覆藏,就应当这样连接理解。所谓“被一切中最长久覆藏”,是指一切罪中依长久时间而覆藏者。“那些”指那些罪。“以价值”指以限定。这里“价值”这个词表达的是限定的意思。《阿毗达那灯》第1048颂中说:“价值,用于价值和尊敬。”这里“用于价值”这个词,应当理解为根本的限定。为了说明这个意思,所以说“那些依夜数来限定”。通过这些词句,把价值和夜数限定合在一起之后,应当给予别住,这就是“价值合并”这个词的含义。在这里,虽然因为说了“被一切中最长久覆藏”,看起来用第三格语尾的读法适合表达极限的意思,但不应采用那种读法。为什么?因为在很多巴利写本和注疏写本中都没有那样写。在很多古写本中,只有第四格语尾的读法,所以应当采用那种读法,而不是别的,应当这样理解。“彼”指价值合并。“已来”是连接关系。
Ekā vā yā āpatti sabbacirapaṭicchannā hotīti yojanā. Sabbacirapaṭicchannāyoti sabbāsaṃ āpattīnaṃ cirena paṭicchannāyo. Tāsanti āpattīnaṃ. Agghenāti paricchedena. Agghasaddo hettha paricchedatthavācako. Abhidhāne (abhidhānappadīpikāyaṃ 1048 gāthāyaṃ) vuttaṃ ‘‘aggho mulye ca pūjane’’ti. Ettha ‘‘mulye cā’’ti padassa mūlaparicchedeti attho daṭṭhabbo. Tamevatthaṃ dassento āha ‘‘tāsaṃ rattiparicchedavasenā’’ti. Imehi padehi agghena rattiparicchedena samodhānetvā dātabbo parivāso agghasamodhānoti vacanatthaṃ dasseti. Ettha ca ‘‘sabbacirapaṭicchannāyo’’ti vuttattā kiñcāpi koṭiatthavācako tatiyakkharena pāṭho yutto viya dissati. Tathāpi so pāṭho na gahetabbo. Kasmā? Bahūsu pāḷipotthakesu, aṭṭhakathāpotthakesu ca alikhitattā. Bahūsu hi porāṇapotthakesu catutthakkharena pāṭhoyeva likhito, tasmā so pāṭhoyeva gahetabbo, na aññoti daṭṭhabbaṃ. Soti agghasamodhāno. Āgatoyevāti sambandho.
“若彼”与“比丘”相关联,“覆藏”是关联词。“一切”指全部。在《罪千颂》中——
Yassa panāti bhikkhussa, paṭicchannāti sambandho. Sabbanti sakalaṃ. Āpattisahassagāthāya –
“一千条罪过,覆藏一百夜”,应当这样连接理解。用这种方式也应知道,在“价值合并”这个词里,价值一词以第四字母读诵是合适的。以价值和十夜的限定合并而给予,就叫价值合并。
Dasasataṃ āpattiyo rattisataṃ chādayitvānāti yojanā. Iminā nayenapi agghasamodhānoti ettha agghasaddassa catutthakkharena pāṭhassa yuttabhāvo veditabbo. Agghena dasarattiparicchedena samodhāya dātabbo agghasamodhāno.
如果有人把不同事由的诸罪合在一起,给予别住,这种别住就叫作杂合并。应当这样连接理解。在这里,应当作这样的词义解释:把事由混杂的诸罪合并起来而给予的别住,就叫作杂合并。其中的“在……中”,是指在杂合并中。“与其相应”,是指与那个请求相应。
Yo parivāso nānāvatthukāyo āpattiyo ekato katvā diyyati, ayaṃ parivāso missakasamodhāno nāmāti yojanā. Ettha vatthuvasena missakā āpattiyo samodhānetvā dātabbo parivāso missakasamodhānoti vacanattho kātabbo. Tatrāti missakasamodhāne. Tadanurūpāyāti tassa yācanassa anurūpāya.
在这里,“与”指的是在混合合并之中;“应当作”则是连接关系。
Ettha cāti missakasamodhāne ca, kātuṃ vaṭṭatīti sambandho.
“半月敬悦……乃至……我们将要说”——这里所说的这句话,就是那句话的场合,应当这样连接理解。“然而那”指的是半月敬悦。“应当给予半月”,通过这句话显示出词义:应当给予的敬悦就是半月敬悦,所以叫半月敬悦。“确实”就是真实的意思。“然而那”指的是半月敬悦,应当与“应给予”连接起来。“自己的界”指自己寺院的界,“大界”就是其意思。“清净已”指以手臂所及的范围引导一切比丘尼的方式、以引导应得欲者的欲的方式、以及以令其出界外的方式而使之清净。“四人众”就是四人僧团。这里的“众”所指的就是僧团。
‘‘Pakkhamānattañca …pe… kathayissāmā’’ti yaṃ vacanaṃ vuttaṃ, tassa vacanassa okāsoti yojanā. Taṃ panāti pakkhamānattaṃ pana. ‘‘Aḍḍhamāsameva dātabba’’nti iminā pakkhameva dātabbaṃ mānattaṃ pakkhamānattanti vacanatthaṃ dasseti. Hīti saccaṃ. Taṃ panāti pakkhamānattaṃ pana, dātabbanti sambandho. Attano sīmanti attano vihārasīmaṃ, mahāsīmanti attho. Sodhetvāti sabbāsaṃ hatthapāsanayanavasena, chandārahānaṃ chandanayanavasena, sīmato bahikaraṇavasena ca sodhetvā. Catuvaggagaṇanti catuvaggasaṅghaṃ. Gaṇoti cettha saṅghoyevādhippeto.
于此是指在“应当作连接”这句话中。“只看到脸”是指只看到方法,或者只看到开头。“犯了戒的比丘尼”这个词,在“应当这样对她说”这句话里是行为者,在“让她乞求之后”这句话里是使役行为的对象。“善巧的比丘尼”这个词,在“应当告知”这句话里是使役行为的施动者,“僧团”这个词就在同一处是使役行为的对象。“这个原因”作为词根业(对象)应予补入。用未来分词后缀说的正是使役业(使役对象)。为了说明应当告知的方式,所以说了“请僧团听我”等话。
Tatrāti ‘‘yojanā kātabbā’’ti vacane. Mukhamattadassananti upāyamattadassanaṃ, ādimattadassanaṃ vā. ‘‘Āpannāya bhikkhuniyā’’ti padaṃ ‘‘evamassa vacanīyo’’ti pade kattā, ‘‘yācāpetvā’’ti pade kāritakammaṃ. ‘‘Byattāya bhikkhuniyā’’ti padaṃ ‘‘ñāpetabbo’’ti pade kāritakattā, ‘‘saṅgho’’ti padaṃ tattheva kāritakammaṃ. ‘‘Etaṃ kāraṇa’’nti dhātukammaṃ ajjhāharitabbaṃ. Tabbapaccayena kāritakammameva vuttaṃ. Ñāpetabbākāraṃ dassento āha ‘‘suṇātu me’’tiādi.
已舍弃之行这句话,是在表示具格含义的此格用法。它的意思是“以已舍弃之行”。“就在那里”指的是就在殿堂界内。“确实”表示真实,或者表示“因为”。“对于她”指的是对于行敬悦法的比丘尼。“在此”的意思是,因为这是应当作调伏甘马的性质。“我们的”指的是“我们的”,要和“近处”连起来理解。要和“应当与四位清净比丘尼同坐”连起来理解。“从村落近处越过两个石掷的距离”这句话,是针对越过比丘尼寺院近处来说的。“也从寺院近处”指的是也从比丘寺院近处。“在那里”指的是比丘尼们坐着的地方。然后,“在《库伦德注》和《大波遮利注》中所说”要和上文连起来理解。“以及寺院的”指的是以及比丘寺院的。要和“没有说可以舍弃村落近处”连起来理解。意思是:在村落近处坐着,也是可以的。
Nikkhittavattanti karaṇatthe cetaṃ upayogavacanaṃ. Nikkhittavattenāti hi attho. Tatthevāti māḷakasīmāyameva. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Assāti mānattacārikāya bhikkhuniyā. Tatrāti tasmā kattabbavinayakammabhāvatoti attho. Noti amhākaṃ, santikanti sambandho. Catūhi pakatattabhikkhunīhi nisīditabbanti sambandho. Gāmūpacārato dve leḍḍupāte atikkamitvāti idaṃ bhikkhunīvihārūpacārātikkamaṃ sandhāya vuttaṃ. Vihārūpacāratopīti bhikkhuvihārūpacāratopi. Tatthāti bhikkhunīnaṃ nisinnaṭṭhānaṃ. Kurundimahāpaccarīsu pana vuttanti sambandho. Vihārassa cāti bhikkhuvihārassa ca. Gāmassa upacāraṃ muñcituṃ vaṭṭatīti na vuttanti yojanā. Tasmā gāmūpacārepi nisīdituṃ vaṭṭatīti adhippāyo.
应该由那位比丘尼告知,这是上下文之间的关联。
Tāya bhikkhuniyā ārocetabbanti sambandho.
就在那个地方,也就是比丘尼们坐的地方。处,就是比丘们所在的地方。来,就是到来。清早,就是一大早。对那位,就是对行敬悦法的比丘尼。
Tatthevāti bhikkhunīnaṃ nisīdanaṭṭhāneyeva. Ṭhānanti bhikkhūnaṃ ṭhānaṃ. Etīti āgacchati. Pagevāti pātoyeva. Tāyāti mānattacāriniyā.
然而,对于没有舍弃义务的比丘尼这一说法,是这样关联的。因不知:是因为不知道的缘故。彼:指的是那句话。别住者行等:用等字把客行、满依、止息等也包含进来了。显得更合适:就是成为更合适的样子而显现出来。由此说明:就像没有舍弃义务的比丘一样,比丘尼也只应告知进入近处界内的人,不应该走到村里去告诉住在村中的人。伍波萨他:就是在伍波萨他日。这个道理在自恣时也一样。每日:就是天天。于彼村:比丘尼等所居住的村。除外:比丘尼等所居住的村以外的村。于彼处:比丘尼等所居住的村。示已:给比丘尼等看过之后。以此女:行敬悦者。住:比丘们的住处。近处界:从近处界之外,是这样关联的。此女:行敬悦者。
Anikkhittavattāya pana bhikkhuniyāti sambandho. Ajānanapaccayāti ajānanakāraṇā. Tanti vacanaṃ. Pārivāsikavattādīnanti ādisaddena āgantukavattapūraṇanissayapaṭippassaddhādayo saṅgaṇhāti . Yuttataraṃ dissatīti yuttataraṃ hutvā dissati. Iminā anikkhittavattabhikkhunā viya bhikkhuniyāpi antoupacārasīmagatānaṃyeva ārocetabbaṃ, na gāme ṭhitānampi gantvā ārocetabbanti dīpeti. Uposatheti uposathadivase. Eseva nayo pavāraṇāyapi. Devasikanti divase divase. Tasmiṃ gāmeti bhikkhunīnaṃ vasanagāme. Aññatrāti bhikkhunīnaṃ vasanagāmato aññasmiṃ gāme. Tatrāti bhikkhunīnaṃ vasanagāmaṃ. Dassetvāti bhikkhunīnaṃ dassetvā. Tāyāti mānattacāriniyā. Vihāranti bhikkhūnaṃ vihāraṃ. Upacārasīmāyāti upacārasīmato bahīti sambandho. Ayanti mānattacārinī.
二十人组成的团体,就是这里的二十人僧团,在那里面。应当接上“行半月敬悦的比丘尼”来理解。这叫作“半月敬悦”,应当看作是为了说明后文,而以先前话语的结论方式来说的。
Vīsati gaṇo imassāti vīsatigaṇo, saṅgho, tasmiṃ. Mānattaṃ caramānā bhikkhunīti yojanā. Idaṃ pakkhamānattaṃ nāmāti idaṃ pubbavacanassa nigamavasena paravacanassa kathanatthāya vuttanti daṭṭhabbaṃ.
这里说的是三种敬悦(mānatta)当中的情况。应当这样连接:这个敬悦是被允许的。“于他”就是在他人那里。应当这样连接:对于正在行别住、已被退回原罪的伍达义长老,是允许给予的。“犯后”是从犯戒的角度来说的。应当这样连接:这个就叫做敬悦。“确实”是真实的意思,或者表示原因。“覆盖与合并”这个词的含义,前面已经说过了。“彼亦”是指库伦德(Kurundiya)那里所说的内容也是如此。
Tatthāti tividhesu mānattesu. Yadetaṃ mānattaṃ anuññātanti sambandho. Paratoti parasmiṃ. Parivāsaṃ parivasantassa mūlāyapaṭikassitassa udāyittherassa anuññātanti sambandho. Āpajjitvāti āpajjanato. Idanti mānattaṃ vuccatīti sambandho. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Odhānasamodhānanti ettha vacanattho heṭṭhā vuttoyeva. Tampīti kurundiyaṃ vuttavacanampi.
所谓“价值合并与杂合并”,应当连接为“应施与”。从“至此”开始,到“结合后应施与”这句话为止,就是按这个数量的文句次第来说的;意思是:从“这里所意指的,名为别住”这句话开始,一直到“结合后应施与”这句话,都是按这样的文句次第来说的。应当连接为:所说的“诸比丘,因此……我将宣说”这段话。“从义”这个词也应当一并取用,因为两者不相分离。
Tanti agghasamodhānamissakasamodhānaṃ, dātabbanti sambandho. Ettāvatāti etaparimāṇena vacanakkamena, ‘‘ayañhi idha adhippeto parivāso nāmā’’ti (cūḷava. aṭṭha. 102) vacanato paṭṭhāya yāva ‘‘yojetvā dātabba’’nti vacanaṃ, tāva vacanakkamenāti attho. ‘‘Tena hi bhikkhave…pe… dassessāmā’’ti yaṃ vacanaṃ vuttanti yojanā. ‘‘Atthato’’ti iminā saddopi gahetabbo avinābhāvato.
覆藏别住论
Paṭicchannaparivāsakathā
102关系即是所说的巴利原文。
102. Yā pāḷi vuttāti sambandho.
108“于彼”是指经文。“那罪”是指那个中间罪。“他的”是指比丘的。应当连接为“已舍弃甘马的比丘”,或者连接为“成为之后”。“他”指比丘,应当连接为“站定之后”。“那罪”就是那个中间罪。“被覆藏”是说中间罪也被覆藏。“于彼也”是指在退回原本时也一样。“被涂”是指被涂抹、被破坏,或者指已行别住的日子。“于彼”是指从经文……应当连接“他”。在“他”那里也一样,道理相同。“如是”等是总结语。在覆藏的部分中,应当显示连接。
108.Tatoti pāḷito. Taṃ āpattinti taṃ antarāpattiṃ. Assāti bhikkhussa. Nikkhittavatto bhikkhūti sambandho, hutvāti vā. Soti bhikkhu, ṭhito hutvāti sambandho. Tassā āpattiyāti tassā antarāpattiyā. Paṭicchannā hotīti antarāpattipi paṭicchannā hoti . Tasmimpīti mūlāya paṭikassanepi. Makkhitāti pisitā, dhaṃsitā vā. Makkhiyanti pisiyanti, dhaṃsiyantīti vā makkhitā, parivutthadivasā. Tatoti pāḷito paranti sambandho. Paratopi eseva nayo. Evantiādi nigamanaṃ. Paṭicchannavāre dassitā hontīti sambandho.
关于集合别住的讨论
Samodhānaparivāsakathā
125于彼:从覆藏门之后,连接“其后所示”。于此且:在这个门类中。因为:由于某种原因,或以某种原因。以彼:以那个原因,或因那个原因,因此连接所说“应退回原本……”。因此连接“一切皆被涂抹”。于彼:从门之后,连接“被完成”。
125.Tatoti paṭicchannavārato, paraṃ dassitanti sambandho. Ettha cāti etasmiṃ vāre ca. Yasmāti yasmā kāraṇā, yena kāraṇena vā. Tenevāti teneva kāraṇena, tasmā kāraṇā vā, ‘‘mūlāya…pe… detū’’ti vuttanti yojanā. Tasmā sabbe makkhitāva hontīti yojanā. Tatoti vārato paraṃ niṭṭhāpitanti sambandho.
关于价值合并后别住的规定
Agghasamodhānaparivāsakathā
134由此项之后所显示的,与此相连属。由此项之后所安立的经文,与此相连属。或于有惭者之法已生起,与此相连属。yaṃ指业。由此项之后经文同样如此安立,与此相连属。
134.Tatoti vārato paraṃ dassitoti sambandho. Tatoti vārato paraṃ pāḷi ṭhapitāti sambandho. Lajjidhamme vā uppanneti sambandho. Yanti kammaṃ. Tatoti vārato paraṃ tatheva pāḷi ṭhapitāti sambandho.
138关于“彼”字:应当这样连接——从这一门类之后,经文就按照前面所说的方式安立。
138.Tatoti vārato paraṃ purimanayeneva pāḷi ṭhapitāti sambandho.
清净边界的别住等论
Suddhantaparivāsādikathā
156关于“于彼”这句,应当这样连接:从这一门之后,显示清净边界的别住。
156.Tatoti vārato paraṃ suddhantaparivāso dassitoti sambandho.
160“于彼”之后,经文被进一步安立,这是它们的关联。
160.Tatoti pāḷito paraṃ pāḷi ṭhapitāti sambandho.
165这里说的“tattha”是指经文中的用语。在“中间……省略……未覆藏者”等地方,应当理解它的含义,并这样联系起来。
165.Tatthāti pāḷiyaṃ. Antarā…pe… appaṭicchannāyotiādīsu attho daṭṭhabboti sambandho.
166在“最后的罪聚”这一说法里,因为罪聚本身有分类的不同,为什么还说“在最后的罪聚”呢?所以回答说:“那罪聚其实就是同一个。”那么,为什么又说“在最后的罪聚”呢?所以又说:“然而因为后来覆藏的缘故”等等。这里的“然”字是表达呵责的意思,也就是“即使这样”的意思。罪聚虽然只有一个,但因为后来覆藏,所以说成“在最后的罪聚”,这就是它的意趣。
166.Pacchimasmiṃāpattikkhandheti ettha āpattikkhandhassa bhedabhāvato kiṃ ‘‘pacchimasmiṃ āpattikkhandhe’’ti vuttanti āha ‘‘ekova so āpattikkhandho’’ti. Atha kasmā ‘‘pacchimasmiṃ āpattikkhandhe’’ti vuttanti āha ‘‘pacchā chāditattā panā’’tiādi. Ettha panasaddo garahatthavācako, tathāpīti hi attho. Ekopi āpattikkhandho pacchā chāditattā pacchimasmiṃ āpattikkhandheti vuttanti adhippāyo.
180“已确定、已混杂”这句话,应当这样连接理解。
180. ‘‘Vavatthitā sambhinnā’’ti etaṃ vacananti yojanā.
8. 二比丘门十一组等论
8. Dvebhikkhuvāraekādasakādikathā
181Tato这个词,要跟“从经文之后所说的”连起来理解。所谓Tattha,是指在经文当中。Missaka(混合)这里是指和什么混合呢?所以说“和土拉恰亚等混合”。
181.Tatoti pāḷito paraṃ vuttanti sambandho. Tatthāti pāḷiyaṃ. Missakanti ettha kehi missakanti āha ‘‘thullaccayādīhi missaka’’nti.
184“Tato”这个词,要和“从经文之后所说的”连起来理解,这是它们之间的关联。“Tattha”指的是“在此,诸比丘”等这样的经文。“Tañca”则是说,“在此,诸比丘”等这些话语,加上此前没有说过的所有话语,应当这样连接起来理解。
184.Tatoti pāḷito paraṃ vuttanti sambandho. Tatthāti ‘‘idha pana bhikkhave’’tiādipāṭhe. Tañcāti ‘‘idha pana bhikkhave’’tiādivacanañca ito pubbe avuttaṃ sabbaṃ vacanañcāti yojanā.