呵责甘马论巴利
1. Tajjanīyakammakathā
1 在小品的第一甘马犍度中,应当知道义理就是如此,这是连接方式。“小品的”这个词和“甘马犍度”这个词之间是部分与整体的关系。“至此”是指从别住犍度等开始,或者是别住犍度等中的第一个。“且”这个词和“及”这个词表明“潘杜咖与罗希陀迦”这个词是一个不聚合的双字句。依止师之名因转喻的方式也用于依止者,所以他们的共住弟子和受业弟子也仅仅称为潘杜咖与罗希陀迦之名;为了说明这一点,他说“他们的依止者也”等等。“也”这个词总括了转喻的含义。这里用“极强”这个词,是通过同义词的方式,把“强”“强”两个词都说了出来,由此表明超越之义。本应说“强强”,但为了语言流畅而作长音,就这样说了。“应反驳”是指在隐蔽处说。这说明了“应反对”中“曼陀”词根有秘密言说之义。在诸义中,对于作用与言说的事务,“阿拉”是有能力之义;为了说明“他们特别”即更有能力之义,所以说“更有能力”。巴利
1. Cūḷavaggassa paṭhame kammakkhandhake evamattho veditabboti yojanā. ‘‘Cūḷavaggassā’’ti padaṃ ‘‘kammakkhandhake’’ti pade avayavisambandho. Tāvāti pārivāsikakkhandhakādito , pārivāsikkhandhakādīnaṃ vā paṭhamaṃ. Cevasaddo ca casaddo ca ‘‘paṇḍukalohitakā’’ti padassa asamāhāradvandavākyaṃ dīpenti. Nissayānaṃ nāmaṃ nissitesu upacāravasena tesaṃ saddhivihārikaantevāsikāpi paṇḍukalohitakanāmāyeva hontīti dassento āha ‘‘tesaṃ nissitakāpī’’tiādi. Pisaddena upacāratthaṃ sampiṇḍeti. ‘‘Suṭṭhu balava’’nti iminā balavābalavanti dvinnaṃ saddānaṃ pariyāyabhāvena vuttattā atisayatthoti dasseti. ‘‘Balavabalava’’nti vattabbe vācāsiliṭṭhavasena dīghaṃ katvā evaṃ vuttaṃ. Paṭivadathāti paṭicchannaṭṭhāne kathetha. Iminā paṭimantethāti ettha mantadhātuyā guttabhāsanatthaṃ dasseti. Atthesu karaṇabhāsanakiccesu alaṃ samatthāti alamatthā, tesaṃ visesenāti alamatthatarāti dassento āha ‘‘samatthatarā’’ti.
十二种非法甘马的讨论巴利
Adhammakammadvādasakakathā
4 对于“不现前所作”等句,应当这样理解判定。为了说明远离现前者就是“不现前”,所以说“远离僧、法、律、人的现前而作”。通过“未询问”这个词,显示出“未询问”中后缀“tvā”具有“a”的性质。“彼的”,就是指被举罪者的。“导向不告知”:这里为了显示“a”音的其他含义,所以说“巴拉基格……中略……或”。这里,是指呵责甘马。“九处”:就是在九个地方,这是依格单数的表达。在前三组中所说的九处,应当这样连接。应当用“各各”这个词来连接。“以这些”,是指以这两个词。“十二组”,就是把前三组和九组合起来成为十二组。“在白分中也”:因为离开了遮止的方式,所以在白分的诸分中也如此。巴利
4. Asammukhā katantiādīsu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. Sammukhehi virahitā asammukhāti dassento āha ‘‘saṅghadhammavinayapuggalasammukhānaṃ vinā kata’’nti. ‘‘Appaṭipucchitvā’’ti iminā appaṭipucchāti ettha tvāpaccayassākārabhāvaṃ dasseti. Tassevāti cuditakasseva. Adesanāgāminiyāti ettha akārassa aññatthaṃ dassento āha ‘‘pārājikā…pe… vā’’ti. Etthāti tajjanīyakamme. Nava padāti navasu padesu, niddhāraṇe cetaṃ paccattavacanaṃ. Purimakesu tīsu tikesu vuttesu navasu padesūti yojanā. ‘‘Ekeka’’nti padena sambandhitabbaṃ. Imehīti imehi dvīhi padehi. Dvādasa tikāti purimehi tīhi tikehi nava tike missetvā dvādasa. Sukkapakkhesupīti paṭisedhavirahavasena sukkesu pakkhesupi.
6 “出家者”这个词,排除了对在家人不合宜的做法。“以萨哈索基德等”中的“等”字,把萨哈难迪也包括进去了。在这个地方,所有注释书的抄本里,从“不应授具足戒,即不应以戒师身份授具足戒”这句原文开始,一直到“不应令结合,即不应让他们互相结合而引发争吵”这句原文为止,中间抄入了十八正行事的解释文字,但这段文字不应该写在这里。为什么?因为它不符合巴利原文的顺序,而且注释书本身后面会说“我们将在别住犍度中解释十八正行事”,正如所说的那样,在别住犍度中已经作了解释。因此,那段文字不是古本原文,应当看作后来插入的。巴利
6. ‘‘Pabbajitāna’’nti iminā gihīnaṃ ananulomikataṃ nivatteti. Sahasokitādīhīti ādisaddena sahanandiṃ saṅgaṇhāti. Imasmiṃ ṭhāne sabbaaṭṭhakathāpotthakesu ‘‘na upasampādetabbanti upajjhāyena hutvā na upasampādetabba’’nti pāṭhato paṭṭhāya yāva ‘‘na sampayojetabbanti aññamaññaṃ yojetvā kalaho na kāretabbo’’ti pāṭho atthi, tāva aṭṭhārasasammāvattanavattānaṃ saṃvaṇṇanāpāṭho likhito, so pāṭho imasmiṃ ṭhāne na likhitabbo. Kasmā? Pāḷikkamānuppattābhāvato, aṭṭhakathāyameva ‘‘aṭṭhārasa sammāvattanavattāni pārivāsikakkhandhake vaṇṇayissāmā’’ti vakkhamānattā, yathāvacanañca pārivāsikakkhandhake (cūḷava. aṭṭha. 76) saṃvaṇṇitatthā ca. Tasmā so pāṭho na porāṇapāṭho hoti, pacchā pakkhittapāṭhoti daṭṭhabbo.
“诸比丘,三位比丘”等语,是就关联而说的。“以一一”是指在三种支中,各以每一支。由此,依部分语句的生起,显示其堪作甘马。“确实”即真实。“特别对依止甘马,因频繁犯戒而成为支”,这是连接。这里表示形态的“如是”一词,应看作省略的说法;接下来的也一样。以这种调伏甘马应当呵责,所以叫呵责甘马;那甘马本身就是呵责甘马。“应依止你而住”,愚者以此调伏甘马而被依止、被亲近,所以叫依止甘马;由于属于divādi(一类动词)群,s音有两种变化,就像在“nassaṃ vassa”等例子中一样,依止本身就是甘马,叫依止甘马。从村等而被驱出,以此调伏甘马,所以叫驱出甘马;那甘马本身就是驱出甘马。“三”是指因斗诤、频繁犯戒、污家而有的三种支。以任何一种支,这是关联。如果一切甘马都可以作,这是连接。若如此,则与在瞻波犍度(大品400等)所说的这句话相违,这是关联。由于语与义的不同,即语与义的差别。为了详细说明那个义,说道“呵责甘马堪任者的这个‘确实’”等。其中,“诸比丘,三位”等语的支之生起就是义,这是连接。因此,因为不相违,所以。由僧伽所作,这是关联。以此相,对于呵责等甘马堪任的那位比丘,这是连接。这样显示了甘马安立之义后,为了显示支之生起义,说道“然而,凡……”等。其中,“凡”是指比丘,“有”是关联。“斗诤者等”中,以“等”一词摄频繁犯戒者和污家者。欲愿的僧伽可作,这是关联。“堪任甘马”是指堪任甘马的,或于甘马堪任。这里,在甘马犍度中。由前,即由前面所说的瞻波犍度。其余,即后面所说的甘马犍度。相合,即相等。巴利
Tiṇṇaṃ bhikkhave bhikkhūnantiādi vuttanti sambandho. Ekekenāpīti tīsu aṅgesu ekekenāpi. Iminā avayavavākyanibbattivasena kammārahabhāvaṃ dasseti. Hīti saccaṃ. Niyassassa visesena abhiṇhāpattikattaṃ aṅgaṃ iti vuttanti yojanā. Ettha ākāravācako itisaddo luttaniddiṭṭhoti daṭṭhabbaṃ. Eseva nayo anantarepi. Tajjīyati anena vinayakammenāti tajjanīyaṃ, tameva kammaṃ tajjanīyakammaṃ. ‘‘Nissāya te vatthabba’’nti niyassīyati bālo bhajāpīyati anena vinayakammenāti niyassaṃ, divādigaṇikattā sakārassa dvebhāvo hoti ‘‘nassaṃ vassa’’ntiādīsu viya, niyassameva kammaṃ niyassakammaṃ. Gāmādito pabbājiyati anena vinayakammenāti pabbājanīyaṃ, tameva kammaṃ pabbājanīyakammaṃ. Tīsūti bhaṇḍanakārakaabhiṇhāpattikakuladūsakavasena tividhesu aṅgesu. Yena kenaci aṅgenāti sambandho. Yadi sabbāni kammāni kātuṃ vaṭṭatīti yojanā. Evaṃ sati campeyyakkhandhake (mahāva. 400 ādayo) vuttaṃ idaṃ vacanaṃ virujjhatīti sambandho. Vacanatthanānattatoti vacanassa ca atthassa ca nānābhāvato. Tamevatthaṃ vitthārento āha ‘‘tajjanīyakammārahassāti imassa hī’’tiādi. Tattha ‘‘tiṇṇaṃ bhikkhave’’tiādivacanassa aṅgasambhavo atthoti yojanā. Tasmāti yasmā na virujjhati, tasmā. Saṅghena kataṃ hotīti sambandho. Iminā lakkhaṇena tajjanīyādikammārahassa tassa bhikkhussāti yojanā. Evaṃ kammasanniṭṭhānatthaṃ dassetvā aṅgasambhavatthaṃ dassento āha ‘‘yassa panā’’tiādi. Tattha yassāti bhikkhussa, atthīti sambandho. Bhaṇḍanakārakādīsūtiādisaddena abhiṇhāpattikakuladūsakāni saṅgaṇhāti. Ākaṅkhamāno saṅgho kareyyāti sambandho. Kammārahanti kammassa, kamme vā arahaṃ. Etthāti kammakkhandhake. Pubbenāti pubbe vuttena campeyyakkhandhakena. Aparanti apare vuttaṃ kammakkhandhakaṃ. Sametīti samaṃ gacchati.
这里“于彼”是指与诸业相关,或者与诸支相关,也就是依诤论制造者来说,这是连接关系。“然而”的意思是:虽然这样说。“由作甘马语的宣说者”是连接关系。“确实”是显示结果。“以真实的事由”就是以真实的事情为根据。“其他业”是指呵责甘马之外的其他业。为什么对愚者、无能者、多犯戒者应当作呵责甘马,这是连接关系。“此亦”是指呵责甘马也是如此。“于一切处”就是在一切业中。巴利
Tatthāti kammesu, tajjanīyakammeti sambandho, aṅgesu vā, bhaṇḍanakārakavasenāti sambandho. Atha khoti tathā vuttāpīti attho. Karontena kammavācāvācakenāti sambandho. Hīti phalajotako. Bhūtena vatthunāti tacchena vatthunā. Aññassa kammassāti tajjanīyakammato aññassa kammassa. Kasmā bālassa abyattassa āpattibahulassa tajjanīyakammaṃ kātabbanti yojanā. Idampīti tajjanīyakammampi. Sabbatthāti sabbesu kammesu.
关于不应废止的十八种等论巴利
Nappaṭippassambhetabbaaṭṭhārasakādikathā
8 “顺伏毛”是指已倒伏的慢毛。“此”说的是行持。“出离”在这里,因为与未接触的辅音相连,后面的t音变成th音,所以应依第二音节的读法才对。“以何”是说要靠行持。“驱摈”就是从驱摈来说。十日或五日应当圆满,这是连起来的意思。“确实”就是真实。“以此量”就是以此十日、五日的量。巴利
8.Pannalomāti patitamānalomā. Etanti vattaṃ. Netthāranti ettha aphuṭṭhakkharasaṃyoge parassa takārassa thakāro hoti, tasmā dutiyakkharena pāṭho yutto. Yenāti vattena. Nissāraṇāti nissāraṇato. Dasa vā divasāni, pañca vā divasāni pūretabbanti yojanā. Hīti saccaṃ. Ettakenāti etappamāṇena dasapañcadivasena.
2. 关于依止甘马的讨论巴利
2. Niyassakammakathā
11 11. “诸比丘本来是常忙碌的”:在这里,因为不变词有很多种含义,所以此处 apissu 这个词是“常”的意思。pakata 这个词,在“kukkuccapakata”(追悔压倒)等用法中是“压倒、征服”的意思,但在这里是“忙碌、忙于”的意思。为了说明这一点,所以(注释者)说“常忙碌”。巴利
11.Apissu bhikkhū pakatāti ettha nipātānamanekatthattā idha apissusaddo niccattho hoti. Pakatasaddo ‘‘kukkuccapakatā’’tiādīsu (pārā. aṭṭha. 1.tatiyasaṅgītikathā; pāci. aṭṭha. 438) abhibhavanattho, idha pana byāvaṭatthoti dassento āha ‘‘niccaṃ byāvaṭā hontī’’ti.
3. 驱出甘马论巴利
3. Pabbājanīyakammakathā
27 这里说的是阿萨吉与布那巴苏咖那件事。关于“身的”:在这里,为了说明“以身嬉戏,所以叫身的”这个词义,所以说“叫做身嬉戏”。“以同样的方式”,用这句话显示“以语嬉戏,所以叫语的;身和语两者,就是身语的”这个词义。在这里,后一个词的含义是聚合相违释复合词;在聚合相违释中,有些地方语法学家认为它是阳性,就像“法与律”等那样。为了说明“违越以身门制定的学处,所以叫身的”这个词义,所以说“叫做违越身门制定的学处”。“以身违越制定的学处,所以叫身的”这个词义也说得通。通过“叫做伤害”,说明伤害就是损害,那损害本身就是损害性,这是词义。通过“灭摈”,显示词根“han”(杀)有伤害的意思。按照被禁止的医疗行为等,煮油、煮阿利他等,就叫做身的邪命——这是句子的连接。通过这一点,显示邪命的具体形态。巴利
27.Etthāti assajipunabbasukavatthumhi. Kāyikoti ettha kāyena kīḷatīti kāyikoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘kāyakīḷā vuccatī’’ti. ‘‘Eseva nayo’’ti iminā vācāya kīḷatīti vācasiko, kāyiko ca vācasiko ca kāyikavācasikoti vacanatthaṃ atidisati. Ettha ca pacchimavacanattho samāhāradvando, samāhāradvandepi katthaci pulliṅgamicchanti saddavidū ‘‘dhammavinayo’’tiādīsu (vibha. aṭṭha. 509) viya. Kāyadvārapaññattasikkhāpadaṃ vītikkamatīti kāyikoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘kāyadvāre paññattasikkhāpadavītikkamo vuccatī’’ti. Kāyena paññattasikkhāpadaṃ vītikkametīti kāyikoti vacanatthopi yujjateva. ‘‘Upahananaṃ vuccatī’’ti iminā upahananaṃ upaghātaṃ, tameva upaghātikanti vacanatthaṃ dasseti. ‘‘Nāsana’’nti iminā hanadhātuyā hiṃsanatthaṃ dasseti. Paṭikkhittavejjakammādivasena telapacanaariṭṭhapacanādīni kāyiko micchājīvo nāmāti yojanā. Iminā micchājīvassa sarūpaṃ dasseti.
4. 下意甘马论巴利
4. Paṭisāraṇīyakammakathā
33 33. 在须达摩事中,应当这样理解其中的含义——这是句义上的连接。在“没有请求许可”这句里,前缀apa加上loka这个词,是询问的意思,所以说“没有询问”。巴利
33. Sudhammavatthusmiṃ evamattho veditabboti yojanā. Anapaloketvāti ettha apapubbo lokasaddo āpucchanatthoti āha ‘‘na āpucchitvā’’ti.
34 何名为嚼食与啖食?vo 在这里表示“由你们”(tumhehi)。“居士”是称呼用语。与“为长老们”相关联。“准备好了”就是已经备办好了。通过“他说了这个”这句话,显示出这里“他如此说”中有鼻音替代的连音。“即”这个词,因为和“胡麻丸”这个词搭配,所以是阴性,因此说“这个阴性的”。“胡麻糖块”是指混了胡麻的糖块。通过“它不存在”这句话,显示出后句中“何”这个词对前句“彼”这个词的依赖关系。“一个男人”是关联语。“糕饼”就是糕饼,或者指用糕饼做的买卖。“因此”就是由于这个原因。“他”指居士。“长老”指苏达摩长老。“无论任何什么”这里是在说明“任何就是什么话”,所以说“任何就是胡麻丸那句话”。“这个”指这个意思。“它”指小鸡。“乌鸦叫”就是乌鸦的叫声,并没有做,这里要这样关联。“你也”中的“也”字是照应小鸡。没有说比丘的话,也没有说在家人的话,这样来显示这个意思,应当这样连接理解。巴利
34.Kinti kiṃ nāma khādanīyabhojanīyaṃ. Voti tumhehi. Gahapatīti ālapanapadaṃ. Therānaṃ atthāyāti sambandho. Paṭiyattanti paṭiyāditaṃ. ‘‘Etaṃ avocā’’ti iminā etadavocāti ettha niggahitādesasandhiṃ dasseti. Yadidanti saddo ‘‘tilasaṃguḷikā’’ti padena yojitattā itthiliṅgoti āha ‘‘yā aya’’nti. Tilasakkhalikāti tilena saṃsaṭṭhā sakkhalikā. ‘‘Sā natthī’’ti iminā uttaravākye yaṃsaddassa pubbavākye taṃsaddāpekkhataṃ dasseti. Eko purisoti sambandho. Pūviyoti pūvaṃ, pūvena vā kayavikkayo. Tenāti kāraṇena. Nanti gahapatiṃ. Theroti sudhammatthero. Yadeva kiñcīti ettha kiñci eva yaṃ vacananti dassento āha ‘‘kiñcideva tilasaṃguḷikāvacana’’nti. Idanti imaṃ atthaṃ. Soti kukkuṭapotako. Kākavassitanti kākassa vassitaṃ, neva akāsīti sambandho. Tayāpīti pisaddo kukkuṭapotakaṃ apekkhati. Neva bhikkhuvacanaṃ vuttaṃ, na gihivacanaṃ vuttaṃ, iti imamatthaṃ dassetīti yojanā.
关于非法甘马等十二法的讨论巴利
Adhammakammādidvādasakakathā
39 “以先前诸业”是连接语。那里的“于彼”,指的是诸支分。就像在努力周旋时,居士们得不到利益,应当这样连接。“遍萨咖界”是精进努力的意思,所以说“精进者”。那里的“于彼”,指的是无义等。“义破”指居士们利益的破坏。“终结”指居士们的终结。“居士们”在这里是表示所有关系的属格,所以说“在居士们附近”。他不按做时成为真实的方式去做,应当这样连接。“以一支分亦”中的“亦”字表示可能,由此说明:以更多支分就更不用说了。“于此”指在下意甘马中。“以此律甘马应令其当面忆念自己的过失”,所以叫下意,这甘马就是下意甘马。巴利
39. Purimehi kammehīti sambandho. Tatthāti aṅgesu. Yathā parisakkiyamāne gihino lābhaṃ na labhantīti yojanā. Paripubbo sakkadhātu parakkamatthoti āha ‘‘parakkamanto’’ti. Tatthāti anatthādīsu . Atthabhaṅgoti gihīnaṃ atthassa bhaṅgo. Avasananti gihīnaṃ avasanaṃ. Gihīnanti ettha sāmyatthe sāmivacananti āha ‘‘gihīnaṃ santike’’ti. Yathā kariyamāne sacco hoti, evaṃ na karotīti yojanā. Ekaṅgenāpīti pisaddo sambhāvanattho, tato adhikehi aṅgehi kā nāma kathāti dasseti. Etthāti paṭisāraṇīyakamme. Paṭimukhaṃ attano dosaṃ sarāpetabbaṃ anena vinayakammenāti paṭisāraṇīyaṃ, tameva kammaṃ paṭisāraṇīyakammaṃ.
5. 不见罪时的举罪甘马讨论巴利
5. Āpattiyā adassane ukkhepanīyakammakathā
46 在这里,为了说明“saṃsa”这个语根有“说”的意思,所以(注释者)说“ārocetha”(你们应当告知)。“你们说、应当说”,这就是它的意思。巴利
46.Saṃsathāti ettha saṃsadhātuyā kathanatthaṃ dassento āha ‘‘ārocethā’’ti. Tumhe saṃsatha, kathethāti attho.
50 作争论者等这句话,是依照以因说果的假借方式来说的,所以注释里说“以争论等为缘”等等。作争论者等是因,由此所犯的罪是果;如果对那罪不见(不承认),就应当作举甘马,这是这段话的意趣所在。“那罪”指的是那罪。巴利
50.Bhaṇḍanakārako hotītiādi kāraṇūpacāravasena vuttoti āha ‘‘bhaṇḍanādipaccayā’’tiādi. Bhaṇḍanakārakādi kāraṇaṃ, tena āpannā āpatti phalaṃ, tassā adassane ukkhepanīyakammaṃ kātabbanti adhippāyo. Tassāti āpattiyā.
51 这里说的“于此”,是指在举罪甘马中。“于彼”,是指在四十三事中。“不应呵责”,这里是为了否定 dhaṃs 这个词根具有“行走”的意思,所以说“不应呵责”。因为在“Rajonuddhaṃsatī”等语句中,dhaṃs 这个词根确实是用于“行走”的意思。“非比丘以诸比丘”这一句,是为了否定“同一比丘以同一群比丘”的意思,所以说“另一比丘以另一群比丘”。“非居士幢”这里,居士们的幢就是居士幢,指的是白衣等,所以说“白衣等”。“非外道等三句”,是指“不应亲近外道,应亲近比丘,应学比丘之学”这三句。通过“不应被轻蔑”这句话,说明这里的“不应被侵犯”中,带前缀 ā 的 sad 词根和带前缀 apa 的 sad 词根是同一个意思。“内或外”这里,是问谁的内或外,所以说“精舍的内外”。其余一切事,都应这样连接理解。“以此”,是指对罪不见时所作的举罪甘马。巴利
51.Etthāti ukkhepanīyakamme. Tatthāti tecattālīsavattesu. Anuddhaṃsetabboti ettha dhaṃsadhātuyā gatyatthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘na codetabbo’’ti. ‘‘Rajonuddhaṃsatī’’tiādīsu (bu. vaṃ. 2.101) hi dhaṃsadhātu gatyatthe vattati. ‘‘Na bhikkhu bhikkhūhī’’ti ettha soyeva bhikkhu teheva bhikkhūhīti atthaṃ nivārento āha ‘‘añño bhikkhu aññehi bhikkhūhī’’ti. Na gihiddhajoti ettha gihīnaṃ dhajo gihiddhajoti vutte odātavatthādīnīti āha ‘‘odātavatthānī’’tiādi. Na titthiyādipadattayanti ‘‘na titthiyā sevitabbā, bhikkhū sevitabbā, bhikkhusikkhāya sikkhitabba’’nti padānaṃ tayaṃ. ‘‘Na apasādetabbo’’ti iminā na āsādetabboti ettha āpubbasadadhātuyā apapubbasadadhātuyā samānabhāvaṃ dasseti. ‘‘Anto vā bahi vāti’’ ettha kassa anto vā bahi vāti āha ‘‘vihārassā’’ti. Sesaṃ sabbaṃvattanti yojanā. Imināti āpattiyā adassane ukkhepanīyakammena.
65 “那个”指的是那个罪。“这里”指的是不舍弃恶见时所作的举罪甘马。在不见罪等情形中,通过这个律的甘马把它举出来、除去、拿走,所以叫“举罪”;这个甘马本身就是举罪甘马。巴利
65.Tassāti āpattiyā. Idhāti pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge kate ukkhepanīyakamme. Āpattiadassanādīsu uddharitvā khipīyati apanīyati anena vinayakammenāti ukkhepanīyaṃ, tameva kammaṃ ukkhepanīyakammaṃ.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13