第30品 火葬场供养者品
30. Citakapūjakavaggo
第1-10篇:对柴堆供养长老譬喻等之注释
1-10. Citakapūjakattheraapadānādivaṇṇanā
1-2在第三十品的第一篇譬喻中说到,“想献供养的人”,意思是我想做供养和恭敬。“收集种种花”,意思是各种不同的占巴花、萨拉拉花等花,我好好地收集起来,堆成一堆。“尸弃佛、世间的亲戚”,意思是尸弃世尊是一切三界世间的亲戚。当他般涅槃后,我看见他的火葬柴堆——也就是火葬用的木柴堆——正在燃烧、炽燃,就把我堆好的花撒在上面,用来供养。这就是这段话的意思。
1-2. Tiṃsatime vagge paṭhamāpadāne āhutiṃ yiṭṭhukāmohanti pūjāsakkāraṃ kāretukāmo ahaṃ. Nānāpupphaṃ samānayinti nānā anekavidhaṃ campakasalalādipupphaṃ saṃ suṭṭhu ānayiṃ, rāsiṃ akāsinti attho. Sikhino lokabandhunoti sakalalokattayabandhussa ñātakassa sikhissa bhagavato parinibbutassa citakaṃ āḷāhanacitakaṃ dārurāsiṃ jalantaṃ ādittaṃ disvā tañca mayā rāsīkataṃ pupphaṃ okiriṃ pūjesinti attho.
6-76-7. 在第二篇譬喻中,“穿着羚羊皮上衣的人”意思是:把羚羊皮做成上衣披着,用来遮盖身体。“五神通已生起”:神变通等五种神通、五种智已经生起、产生、成就。“擦拭月亮的人”:意思是他在月亮圆盘周围擦拭,像是触碰到了一样。“毗婆尸佛,世间之灯”:意思是如同整个三界世间的明灯一样的毗婆尸世尊,来到我面前,特意到来、莅临。“看到后,拿着波利质多罗花”:意思是我从天界取来波利质多罗花,在毗婆尸导师头顶上方像伞盖一样举着。
6-7. Dutiyāpadāne ajinuttaravāsanoti ajinamigacammaṃ uttarāsaṅgaṃ katvā nivāsino acchādanoti attho. Abhiññā pañca nibbattāti iddhividhādayo pañca abhiññāyo pañca ñāṇāni nibbattā uppāditā nipphāditā. Candassa parimajjakoti candamaṇḍalassa samantato majjako, phuṭṭho ahosinti attho. Vipassiṃ lokapajjotanti sakalalokattaye padīpasadisaṃ vipassiṃ bhagavantaṃ mama santikaṃ abhigataṃ visesena sampattaṃ āgataṃ. Disvā pāricchattakapupphānīti devalokato pāricchattakapupphāni āharitvā vipassissa satthuno matthake chattākārena ahaṃ dhāresinti attho.
11-13在第三篇譬喻里说“我的儿子出家了”:意思是我的儿子因为信心而出家。说“那时穿着袈裟”:在他出家那个时候,他是披着袈裟的,意思是说,他不是跟外道出家。说“他也达到了佛的境界”:意思是我的这个儿子,在四位佛陀的教法当中,很好地达到了声闻佛的境界,也就是证得了阿罗汉果。说“已寂灭,受世间供养”:意思是受到整个世间的尊敬,并且通过五蕴的般涅槃而彻底寂灭。说“寻找自己的儿子”:意思是我就打听他去了哪里,一边寻找自己的儿子,一边在后面跟着走,也就是我跟随着他去了。说“对于已般涅槃的伟大者”:意思是我的那个儿子,因为具足了广大戒蕴等功德,所以是伟大的;对于这样一位伟大的阿罗汉,我来到了他遗体安放的地方,也就是火葬柴堆那里。说“在那里举起合掌”:意思是在那个遗体安放的地方,我把双手合掌,十指并拢,举到头顶,向那火葬柴堆顶礼、致敬,而且还举起白伞——不只是顶礼而已,还举起洁白的伞盖,把它竖立起来。这就是这段话的意思。
11-13. Tatiyāpadāne putto mama pabbajitoti mayhaṃ putto saddhāya pabbajito. Kāsāyavasano tadāti tasmiṃ pabbajitakāle kāsāyanivattho , na bāhirakapabbajjāya pabbajitoti attho. Soca buddhattaṃ sampattoti so mayhaṃ putto catūsu buddhesu sāvakabuddhabhāvaṃ saṃ suṭṭhu patto, arahattaṃ pattoti attho. Nibbuto lokapūjitoti sakalalokehi katasakkāro khandhaparinibbānena parinibbutoti attho. Vicinanto sakaṃ puttanti ahaṃ tassa gatadesaṃ pucchitvā sakaṃ puttaṃ vicinanto pacchato agamaṃ, anugato asmīti attho. Nibbutassa mahantassāti mahantehi sīlakkhandhādīhi yuttattā mahantassa tassa mama puttassa arahato ādahanaṭṭhāne citakaṃ citakaṭṭhānaṃ ahaṃ agamāsinti attho. Paggayha añjaliṃ tatthāti tasmiṃ ādahanaṭṭhāne añjaliṃ dasaṅgulisamodhānaṃ paggahetvā sirasi katvā ahaṃ citakaṃ dahanadārurāsiṃ vanditvā paṇāmaṃ katvā setacchattañca paggayhāti na kevalameva vanditvā dhavalacchattañca paggayha ukkhipitvā ahaṃ āropesiṃ patiṭṭhapesinti attho.
17-1817-18. 在第四篇譬喻中,“当太阳还未升起”是说:太阳还没出来、还没升起,也就是凌晨时分。“生起了广大的净信”:我那时被疾病折磨,因为忆念佛陀,心里生起了广大而殊胜的净信。“大仙、最胜佛出现于世”:意思是那位大仙、佛陀中最殊胜者,已经出现在世间、显明于世间。前后连起来就是:当佛陀出现于世时,“我在那里听到了音讯”,也就是我听到了这样的消息:“我身患重病,但佛陀已经出世了。”“却见不到那位胜者”:我见不到那位战胜五魔的正自觉者,因为病得太重,没办法前去见他。“而且已濒临死亡”:已经到了快要死的时候,也就是临近命终。“唯忆念佛想”:我忆念“佛陀”这个名号,以佛陀为所缘来作意。
17-18. Catutthāpadāne anuggatamhi ādicceti sūriye anuggate anuṭṭhite paccūsakāleti attho. Pasādo vipulo ahūti rogapīḷitassa mayhaṃ cittappasādo vipulo atireko buddhānussaraṇena ahu ahosi. Mahesino buddhaseṭṭhassa lokamhi pātubhāvo pākaṭabhāvo ahosīti sambandho. Ghosamassosahaṃ tatthāti tasmiṃ pātubhāve sati ‘‘ahaṃ gilāno buddho uppanno’’ti ghosaṃ assosiṃ. Na ca passāmi taṃ jinanti taṃ jitapañcamāraṃ sammāsambuddhaṃ na passāmi, bāḷhagilānattā gantvā passituṃ na sakkomīti attho. Maraṇañca anuppattoti maraṇāsannakālaṃ anuppatto, āsannamaraṇo hutvāti attho. Buddhasaññamanussarinti buddhotināmaṃ anussariṃ, buddhārammaṇaṃ manasi akāsinti attho.
21-23在第五篇譬喻中,“从园林门出来”的意思是:从园林门口,沿着僧团离开的通道走出去。“我铺设了牛头旃檀”:在那条离开园林的通道上,我心想“愿世尊和比丘僧团的双足不要踩到泥”,为了让他们不踩泥,我铺设了牛头旃檀,这就是这句话的意思。“我受用着自己业所得的果报”:凭借我铺设牛头旃檀这个业的力量,我受用着良马、风行之马、信度马、快车等果报,这就是这句话的意思。“啊,这是最上的供养”:在僧团这块良田里,我所做的善行虽然很小,却能带来极大的果报,所以是最上的作为、最殊胜的作为,真是令人惊叹,这就是这句话的意思。就像在没有杂草等缺陷的田里播下稻种,能结出丰硕的果实;同样地,在远离贪、嗔等过失、身语意行为清净的僧团福田里,我所做的铺设牛头旃檀这件事,也能带来极大的果报——这就是这段话要说的。“其他任何业都比不上”:在外道教法中所做的业,跟对僧团所做的供养恭敬相比,连它的十六分之一都比不上,这就是其中的关联。
21-23. Pañcamāpadāne ārāmadvārā nikkhammāti ārāmadvārato saṅghassa nikkhamanadvāramaggehi attho. Gosīsaṃ santhataṃ mayāti tasmiṃ nikkhamanadvāramagge ‘‘bhagavato bhikkhusaṅghassa ca pādā mā kaddamaṃ akkamantū’’ti akkamanatthāya gosīsaṭṭhiṃ mayā santharitanti attho. Anubhomi sakaṃ kammanti attano gosīsaattharaṇakammassa balena ājānīyā vātajavā sindhavā sīghavāhanādīni vipākaphalāni anubhomīti attho. Ahokāraṃ paramakāranti sukhette saṅghe mayā suṭṭhu kataṃ kāraṃ appakampi kiccaṃ mahapphaladānato paramakāraṃ uttamakiccaṃ aho vimhayanti attho. Yathā tiṇadosādivirahitesu khettesu vappitaṃ sālibījaṃ mahapphalaṃ deti, evameva rāgadosādidosarahite parisuddhakāyavacīsamācāre saṅghakhette gosīsaattharaṇakammaṃ mayā kataṃ, idaṃ mahapphalaṃ detīti vuttaṃ hoti. Na aññaṃ kalamagghatīti aññaṃ bāhirasāsane kataṃ kammaṃ saṅghe katassa kārassa pūjāsakkārassa kalaṃ soḷasiṃ kalaṃ koṭṭhāsaṃ na agghatīti sambandho.
第六、第七、第八、第九、第十种譬喻,字面意思都很清楚。
Chaṭṭhasattamaṭṭhamanavamadasamāpadānāni uttānānevāti.