第31品 莲花蕊品
31. Padumakesaravaggo
第1-10段 莲花须长老譬喻等的解说
1-10. Padumakesariyattheraapadānādivaṇṇanā
1-2在第三十一品的第一篇譬喻里说“我过去在仙人众中”,应当这样连贯理解:我过去在圆满菩提资粮的时候,在仙人众——也就是独觉佛仙人聚集的地方,在他们附近的雪山中,投生在象族里,是一头名叫vāraṇa的凶暴大象。因为它能阻挡人和其他众生,所以叫vāraṇa;或者,因为它用声音发出像鹤鸣一样的吼叫,所以叫vāraṇa。“因诸大仙的净信”是说,出于对独觉佛大仙们的净信。面对那些独觉胜者、已离贪染者、不为世间法所动摇的独觉佛,我撒下、倾洒了莲花蕊,也就是莲花花粉。句子的关联应当这样理解。
1-2. Ekatiṃsatime vagge paṭhamāpadāne isisaṅghe ahaṃ pubbeti ahaṃ pubbe bodhisambhārapūraṇakāle isisaṅghe paccekabuddhaisisamūhe tesaṃ samīpe himavantapabbate mātaṅgahatthikule vāraṇo caṇḍahatthī ahosinti sambandho. Manussādayo vāretīti vāraṇo, atha vā vācāya ravati koñcanādaṃ nadatīti vāraṇo. Mahesīnaṃ pasādenāti paccekabuddhamahesīnaṃ pasādena. Paccekajinaseṭṭhesu, dhutarāgesu tādisūti lokadhammehi niccalesu paccekabuddhesu padmakesaraṃ padumareṇuṃ okiriṃ avasiñcinti sambandho.
第二和第三个譬喻浅显易懂。
Dutiyatatiyāpadānāni uttānāni.
13-1613-16. 在第四个譬喻中,“曾有大菩提庆典”的意思是:毗婆尸世尊的那棵树因为承载着四道智,所以得到了“菩提”这个名字,人们曾为这棵树举行供养庆典。 “正自觉者犹如住在树中”的意思是:在供养菩提树的时候,聚集起来的大众觉得,正自觉者、世间最尊贵者、人中雄杰,仿佛就住在树中、站在树上一样显现出来。 “世尊于彼时”的意思是:在举行菩提树供养的那个时候,世尊由比丘僧团走在前面,被比丘僧团围绕着。 “发出殊妙音声”的意思是:发出柔和、流畅、甘甜、殊胜的声音,宣说、开示、阐明四圣谛。 “以简略方式教导”的意思是:他随顺所教化之人的意乐,有时简略、有时详细地教导。 “已揭开覆盖者”的意思是:贪是覆盖,嗔是覆盖,痴是覆盖,一切烦恼都是覆盖——像这样所说的这些覆盖,已被他揭开、除去、摧毁,所以他是“已揭开覆盖者”,即正自觉者。他以说法的方式使那大众平息下来,止息了他们的热恼。 “我听闻彼之正法后”的意思是:听闻那位世尊说法时的正法之后。
13-16. Catutthāpadāne mahābodhimaho ahūti vipassissa bhagavato catumaggañāṇādhārabhāvato ‘‘bodhī’’ti laddhanāmassa rukkhassa pūjā ahosīti attho. Rukkhaṭṭhasseva sambuddhoti assa bodhipūjāsamaye sannipatitassa mahājanassa sambuddho lokajeṭṭho narāsabho rukkhaṭṭho iva rukkhe ṭhito viya paññāyatīti attho. Bhagavā tamhi samayeti tasmiṃ bodhipūjākaraṇakāle bhagavā bhikkhusaṅghapurakkhato bhikkhusaṅghena parivuto. Vācāsabhimudīrayanti mudusiliṭṭhamadhurauttamaghosaṃ udīrayaṃ kathayanto nicchārento catusaccaṃ pakāsesi, desesīti attho. Saṃkhittenaca desentoti veneyyapuggalajjhāsayānurūpena desento saṃkhittena ca vitthārena ca desayīti attho. Vivaṭṭacchadoti rāgo chadanaṃ, doso chadanaṃ, moho chadanaṃ, sabbakilesā chadanā’’ti evaṃ vuttā chadanā vivaṭā ugghāṭitā viddhaṃsitā anenāti vivaṭṭacchado, sambuddho. Taṃ mahājanaṃ desanāvasena nibbāpesi pariḷāhaṃ vūpasamesīti attho. Tassāhaṃ dhammaṃ sutvānāti tassa bhagavato desentassa dhammaṃ sutvā.
20第二十,也就是第五个譬喻中,“手拿果实,心怀期待”的意思是:见到毗婆尸世尊之后,拿起甘甜的果实,心怀期待,不慌不忙,慢慢地走向静修处。
20. Pañcamāpadāne phalahattho apekkhavāti vipassiṃ bhagavantaṃ disvā madhurāni phalāni gahetvā apekkhavā aturito saṇikaṃ assamaṃ gañchinti attho.
第六和第七个譬喻本身就很浅显易懂。
Chaṭṭhasattamāpadānāni uttānāneva.
40第40段:第八个譬喻的注释中,“在新工程中”这一句,意思是当结界的新工程完成时。“我随后布施了涂覆”这一句,意思是后来我布施了石灰涂层,也就是让人用石灰涂抹的意思。
40. Aṭṭhamāpadāne niṭṭhite navakamme cāti sīmāya navakamme niṭṭhaṃ gate sati. Anulepamadāsahanti anupacchā sudhālepaṃ adāsiṃ, sudhāya lepāpesinti attho.
第九和第十个譬喻本身就很浅显易懂。
Navamadasamāpadānāni uttānāniyevāti.