第8品 阿罗汉品
8. Arahattavaggo
《苦经》的注释
1. Dukkhasuttavaṇṇanā
7575. 在第八品的第一个部分里,“有恼害的”是指带有伤害、带有灾祸。“有热恼的”是指带有身心热恼。“可期望的”是指应当希求、必定会发生的。
75. Aṭṭhamassa paṭhame savighātanti saupaghātaṃ sopaddavaṃ. Sapariḷāhanti kāyikacetasikena pariḷāhena sapariḷāhaṃ. Pāṭikaṅkhāti icchitabbā avassaṃbhāvinī.
《阿罗汉经》的注释
2. Arahattasuttavaṇṇanā
7676. 第二经中,“慢”是指由出身等产生的自恃。“卑慢”是指“我是低劣者”的慢心。“过慢”是指超越他人之后生起的高慢。“增上慢”是指对已证得的生起慢心。“顽固”是指由嗔和慢造成的僵硬状态。“过卑慢”是指低劣者对低劣者生起“我是低劣者”的慢心。
76. Dutiye mānanti jātiādīhi maññanaṃ. Omānanti hīnohamasmīti mānaṃ. Atimānanti atikkamitvā pavattaṃ accuṇṇatimānaṃ. Adhimānanti adhigatamānaṃ. Thambhanti kodhamānehi thaddhabhāvaṃ. Atinipātanti hīnassa hīnohamasmīti mānaṃ.
3. 《上人法经》的注释
3. Uttarimanussadhammasuttavaṇṇanā
7777. 在第三经中,“超人法”是指超越人法的法。“堪能成就圣者之位的殊胜智见”是指足以成就圣者状态的殊胜智见,意思是四道与四果。“欺诳”是指三种欺诳之事。“饶舌”是指因为贪求利养而抬高或贬低他人的言语。
77. Tatiye uttarimanussadhammāti manussadhammato uttari. Alamariyañāṇadassanavisesanti ariyabhāvaṃ kātuṃ samatthaṃ ñāṇadassanavisesaṃ, cattāro magge cattāri ca phalānīti attho. Kuhananti tividhaṃ kuhanavatthuṃ. Lapananti lābhatthikatāya ukkhipitvā avakkhipitvā vā lapanaṃ.
《乐与喜悦经》的注释
4. Sukhasomanassasuttavaṇṇanā
7878. 在第四经中,“他的生处已被激发”:意思是他的因缘条件已经圆满,并且被好好把握。“法乐者”:他在法中体会到喜悦。“修习乐者”:他在修习中感到喜悦,或者正在修习时就感到喜悦。“断除乐者”:他在断除中感到喜悦,或者正在断除时就感到喜悦。“远离乐者”:他在三种远离中感到喜悦。“无恼害乐者”:他在无恼害、无苦的状态中感到喜悦。“无戏论乐者”:他在被称为无戏论的涅槃中感到喜悦。
78. Catutthe yoni cassa āraddhā hotīti kāraṇañcassa paripuṇṇaṃ paggahitaṃ hoti. Dhammārāmoti dhamme ratiṃ vindati. Bhāvanāya ramati, bhāvento vā ramatīti bhāvanārāmo. Pahāne ramati, pajahanto vā ramatīti pahānārāmo. Tividhe paviveke ramatīti pavivekārāmo. Abyāpajjhe niddukkhabhāve ramatīti abyāpajjhārāmo. Nippapañcasaṅkhāte nibbāne ramatīti nippapañcārāmo.
第5经《证得经》的注释
5. Adhigamasuttavaṇṇanā
79第五经中,“不善于来”是指不善于如何前来。“不善于去”是指不善于如何离去。“欲”是指想要做事的意愿。“不守护”是指不加以保护。
79. Pañcame na āyakusaloti na āgamanakusalo. Na apāyakusaloti na apagamanakusalo. Chandanti kattukamyatāchandaṃ. Na ārakkhatīti na rakkhati.
第6经《广大性经》的注释
6. Mahantattasuttavaṇṇanā
80第六经中,多光是指智慧之光很多。多修习是指勤于修习。多悦是指充满喜与悦。多不满足是指对善法不满足。不放下重担是指不放下担子,持续提起精进。并且还要继续向前推进是指现在也仍然不断进一步精进。第七经只是直说而已。
80. Chaṭṭhe ālokabahuloti ñāṇālokabahulo. Yogabahuloti yoge bahulaṃ karoti. Vedabahuloti pītipāmojjabahulo. Asantuṭṭhibahuloti kusaladhammesu asantuṭṭho. Anikkhittadhuroti aṭṭhapitadhuro paggahitavīriyo. Uttari ca patāretīti sampati ca uttariñca vīriyaṃ karoteva. Sattamaṃ uttānameva.
8-10. 第二地狱经等的注释
8-10. Dutiyanirayasuttādivaṇṇanā
82-8482-84. 第八经里,“厚脸皮”是指具备身体上的粗鲁等表现。第九经的意思很直白。第十经里,“有苦恼”是指被多欲引起的贪欲之苦所折磨。其余各处也都意思很直白。
82-84. Aṭṭhame pagabbhoti kāyapāgabbhiyādīhi samannāgato. Navamaṃ uttānatthameva. Dasame vighātavāti mahicchataṃ nissāya uppannena lobhadukkhena dukkhito. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.