第一应供经的注释
1. Paṭhamaāhuneyyasuttavaṇṇanā
1在《六集》的第一部经里,“诸比丘,在这里,比丘”说的是:在这教法中的比丘。“既不欢喜,也不忧愁”说的是:面对合意的对象,不会因为与贪相应的欢喜而欢喜;面对不合意的对象,也不会因为与嗔相应的忧愁而忧愁。“他安住于舍,具念、正知”说的是:面对中性的对象,不会落入那种无知的麻木之舍,而是保持对对象的平等心,同时具念、正知地安住。这部经讲的是漏尽者恒常安住的状态。
1. Chakkanipātassa paṭhame idha, bhikkhave, bhikkhūti, bhikkhave, imasmiṃ sāsane bhikkhu. Neva sumano hoti na dummanoti iṭṭhārammaṇe rāgasahagatena somanassena sumano vā aniṭṭhārammaṇe dosasahagatena domanassena dummano vā na hoti. Upekkhako viharati sato sampajānoti majjhattārammaṇe asamapekkhanena aññāṇupekkhāya upekkhakabhāvaṃ anāpajjitvā sato sampajāno hutvā ārammaṇe majjhatto viharati. Imasmiṃ sutte khīṇāsavassa satatavihāro kathito.
第二应请经的注释
2. Dutiyaāhuneyyasuttavaṇṇanā
2-4第二部经里说的“种种神变”等内容,在《清净道论》中已经讲过了。“由诸漏灭尽而为无漏”的意思是:因为诸漏灭尽而成为无漏,并不是像眼识等那样,因为不存在而称为无漏。这部经按顺序讲述了漏尽者的神通。第三部和第四部经讲的也是漏尽者。
2-4. Dutiye anekavihitaṃ iddhividhantiādīni visuddhimagge vuttāneva. Āsavānaṃ khayā anāsavanti āsavānaṃ khayena anāsavaṃ, na cakkhuviññāṇādīnaṃ viya abhāvenāti. Imasmiṃ sutte khīṇāsavassa abhiññā paṭipāṭiyā kathitā. Tatiyacatutthesu khīṇāsavo kathito.
《良马经》三部经的注释
5-7. Ājānīyasuttattayavaṇṇanā
5-7第五到第七部经的注释:
第五部经里说的“以支分”,是指以功德的支分。“堪忍”是指能忍耐的人。“诸色”是指种种色所缘。“容色具足”是指身体容貌圆满美好。
第六部经里说的“力具足”,是指身体力量具足。
第七部经里说的“速疾具足”,是指脚步迅速敏捷。
5-7. Pañcame aṅgehīti guṇaṅgehi. Khamoti adhivāsako. Rūpānanti rūpārammaṇānaṃ. Vaṇṇasampannoti sarīravaṇṇena sampanno. Chaṭṭhe balasampannoti kāyabalena sampanno. Sattame javasampannoti padajavena sampanno.
第8和第9部经的注释
8-9. Anuttariyasuttādivaṇṇanā
8-98-9. 第八经中,“无上”是指没有比它更高、更殊胜的。“见无上”是指在见色方面无与伦比。其余各句也按这个方式理解。因为,看见象宝等并不算“见无上”;但对信心已确立、爱乐已稳固的人来说,以这种坚定信心和爱乐之心看见十力佛陀、比丘僧团,或者看见遍处、不净相等任何一种所缘,这才叫“见无上”。听闻刹帝利等人的功德事迹不算“闻无上”;但对信心已确立、爱乐已稳固的人来说,以这种坚定信心和爱乐之心听闻三宝的功德,或者听闻三藏佛语,这才叫“闻无上”。获得摩尼宝等不算“得无上”;获得七种圣财才叫“得无上”。学习象术等技艺不算“学无上”;圆满戒、定、慧三学才叫“学无上”。侍奉刹帝利等人不算“侍奉无上”;侍奉三宝才叫“侍奉无上”。忆念刹帝利等人的功德不算“念无上”;忆念三宝的功德才叫“念无上”。以上这六种无上,包含了世间和出世间的意义。第九经中,“佛随念”是指以佛陀功德为所缘的念。其余各句也按同样方式理解。
8-9. Aṭṭhame anuttariyānīti aññena uttaritarena rahitāni niruttarāni. Dassanānuttariyanti rūpadassanesu anuttaraṃ. Esa nayo sabbapadesu . Hatthiratanādīnañhi dassanaṃ na dassanānuttariyaṃ, niviṭṭhasaddhassa pana niviṭṭhapemavasena dasabalassa vā bhikkhusaṅghassa vā kasiṇaasubhanimittādīnaṃ vā aññatarassa dassanaṃ dassanānuttariyaṃ nāma. Khattiyādīnaṃ guṇakathāsavanaṃ na savanānuttariyaṃ, niviṭṭhasaddhassa pana niviṭṭhapemavasena tiṇṇaṃ vā ratanānaṃ guṇakathāsavanaṃ tepiṭakabuddhavacanasavanaṃ vā savanānuttariyaṃ nāma. Maṇiratanādīnaṃ lābho na lābhānuttariyaṃ, sattavidhaariyadhanalābho pana lābhānuttariyaṃ nāma. Hatthisippādisikkhanaṃ na sikkhānuttariyaṃ, sikkhāttayassa pūraṇaṃ pana sikkhānuttariyaṃ nāma. Khattiyādīnaṃ pāricariyā na pāricariyānuttariyaṃ, tiṇṇaṃ pana ratanānaṃ pāricariyā pāricariyānuttariyaṃ nāma. Khattiyādīnaṃ guṇānussaraṇaṃ na anussatānuttariyaṃ, tiṇṇaṃ pana ratanānaṃ guṇānussaraṇaṃ anussatānuttariyaṃ nāma. Iti imāni cha anuttariyāni lokiyalokuttarāni kathitāni. Navame buddhānussatīti buddhaguṇārammaṇā sati. Sesapadesupi eseva nayo.
摩诃男经的注释
10. Mahānāmasuttavaṇṇanā
10第十经。“摩诃男”是指十力者(佛陀)的叔父之子,一位释迦族的国王。“他到世尊那里去”:他吃完早餐后,被奴仆和随从簇拥着,让人拿着香、花鬘等物,前往导师所在的地方。“他的圣果已经到来”:意思是他已经证得圣果。“他由此了知三学之教”:意思是透过他,三学之教已被了知。就这样,这位国王为了问“我想请教入流者的依止住处”,而这样发问。
10. Dasame mahānāmoti dasabalassa cūḷapitu putto eko sakyarājā. Yenabhagavā tenupasaṅkamīti bhuttapātarāso hutvā dāsaparijanaparivuto gandhamālādīni gāhāpetvā yattha satthā, tattha agamāsi. Ariyaphalaṃ assa āgatanti āgataphalo. Sikkhāttayasāsanaṃ etena viññātanti viññātasāsano. Iti ayaṃ rājā ‘‘sotāpannassa nissayavihāraṃ pucchāmī’’ti pucchanto evamāha.
不被贪缠缚:是指心没有被正在生起的贪欲推动和抓住。径直入于正直:是指在佛随念这个修行法门上,心完全是径直、正直地趣入。缘如来:就是以如来的功德为所缘。义的喜悦:指依靠注疏而生起的喜和欢悦。法的喜悦:指依靠巴利原典而生起的喜和欢悦。与法相属:指依靠巴利原典和注疏两者而生起的喜悦。于欢喜者:指因这两种欢悦而欢喜的人。喜生起:指五种喜生起。身轻安:因为不安息灭,名身和色身都变得轻安。乐:指身体的乐和心的乐。得定:指在所缘上正确地安立。于不平等类之众生:指在贪瞋痴不平等类之众生中。得平等者:指达到平等、寂静之后。有瞋害者:指有苦者。得法流者:指得证被称为观的法流。修佛随念:指修习、增长佛随念这个修行法门。以此方法,于一切处应知此义。如是,摩诃男问须陀洹的依止而住。导师也为他说了同样的内容。如是,在这部经中,只说了须陀洹。
Nevassa rāgapariyuṭṭhitanti na uppajjamānena rāgena uṭṭhahitvā gahitaṃ. Ujugatanti buddhānussatikammaṭṭhāne ujukameva gataṃ. Tathāgataṃ ārabbhāti tathāgataguṇe ārabbha. Atthavedanti aṭṭhakathaṃ nissāya uppannaṃ pītipāmojjaṃ. Dhammavedanti pāḷiṃ nissāya uppannaṃ pītipāmojjaṃ. Dhammūpasañhitanti pāḷiñca aṭṭhakathañca nissāya uppannaṃ. Pamuditassāti duvidhena pāmojjena pamuditassa. Pīti jāyatīti pañcavidhā pīti nibbattati. Kāyo passambhatīti nāmakāyo ca karajakāyo ca darathapaṭippassaddhiyā paṭippassambhati. Sukhanti kāyikacetasikasukhaṃ. Samādhiyatīti ārammaṇe sammā ṭhapitaṃ hoti. Visamagatāya pajāyāti rāgadosamohavisamagatesu sattesu. Samappattoti samaṃ upasamaṃ patto hutvā. Sabyāpajjhāyāti sadukkhāya. Dhammasotaṃsamāpannoti vipassanāsaṅkhātaṃ dhammasotaṃ samāpanno. Buddhānussatiṃ bhāvetīti buddhānussatikammaṭṭhānaṃ brūheti vaḍḍheti. Iminā nayena sabbattha attho veditabbo. Iti mahānāmo sotāpannassa nissayavihāraṃ pucchi. Satthāpissa tameva kathesi. Evaṃ imasmiṃ sutte sotāpannova kathitoti.