正法品
(16) 1. Saddhammavaggo
第一正性决定经的注释
1. Paṭhamasammattaniyāmasuttavaṇṇanā
151151. 第四经的第一部分说“于诸善法中不能进入正性决定”,意思是:对于诸善法中那属于正性决定的道,他没有能力进入,是个不堪任的人。在“如何轻视”等说法中,如果说“这算什么话”,就是轻视所说的话;如果说“他在说什么,他懂什么”,就是轻视说话的人;如果说“我们懂什么,我们哪有能力听这个”,就是轻视自己。反过来,则应了知白净的那一边。
151. Catutthassa paṭhame abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattanti kusalesu dhammesu sammattabhūtaṃ magganiyāmaṃ okkamituṃ abhabbo abhājanaṃ. Kathaṃ paribhotītiādīsu ‘‘kiṃ kathā nāma esā’’ti vadanto kathaṃ paribhoti nāma. ‘‘Kiṃ nāmesa katheti, kiṃ ayaṃ jānātī’’ti vadanto kathikaṃ paribhoti nāma. ‘‘Mayaṃ kiṃ jānāma, kuto amhākaṃ etaṃ sotuṃ bala’’nti vadanto attānaṃ paribhoti nāma. Vipariyāyena sukkapakkho veditabbo.
第二正性决定经的注释
2. Dutiyasammattaniyāmasuttavaṇṇanā
152第二经中,“未证谓证”是指:在还没有了知的时候,就生起“这个我已经了知了”这样的慢心。
152. Dutiye anaññāte aññātamānīti aviññātasmiṃyeva ‘‘viññātamidaṃ mayā’’ti evaṃmānī.
第三正性决定经的注释
3. Tatiyasammattaniyāmasuttavaṇṇanā
153在第三则注释中,“贬损者听闻法”的意思是:成为贬损者之后,以贬低他人功德的心态来听法。“指责心”是指想要指责、压制对方的心。“寻找过失者”是指专门寻找对方功德上的缺点和漏洞。
153. Tatiye makkhī dhammaṃ suṇātīti makkhī hutvā guṇamakkhanacittena dhammaṃ suṇāti. Upārambhacittoti niggahāropanacitto. Randhagavesīti guṇarandhaṃ guṇacchiddaṃ gavesanto.
4. 第一正法隐没经的注释
4. Paṭhamasaddhammasammosasuttavaṇṇanā
154第四经里说的“不恭敬地闻法”,是指虽然侧耳倾听、装出在修行的样子,其实并没有真正在听。“不遍学”,是指即使对听过的法有所实践,也不是恭敬地去做。第五经的意思很清楚,不用再多说。
154. Catutthe na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇantīti ohitasotā sukatakārino hutvā na suṇanti . Na pariyāpuṇantīti yathāsutaṃ dhammaṃ vaḷañjantāpi sakkaccaṃ na vaḷañjenti. Pañcamaṃ uttānameva.
6. 第三正法隐没经的注释
6. Tatiyasaddhammasammosasuttavaṇṇanā
156第六经中,“无依止”就是没有依靠处。老师确实是经典的依靠处,因为没有老师,就成了无依止。这里剩下的部分,按照前面所说的方式理解即可。
156. Chaṭṭhe appaṭisaraṇoti appatiṭṭho. Ācariyā hi suttantassa paṭisaraṇaṃ nāma, tesaṃ abhāvā appaṭisaraṇo hoti. Sesamettha heṭṭhā vuttanayameva.
第7经《难说经》的注释
7. Dukkathāsuttavaṇṇanā
157第七经里说“以某人为对照”,意思是把那个人摆出来,让他作见证。“正在被说”就是指正在被讲述。这里剩下的部分以及第八经,意思都很清楚。
157. Sattame puggalaṃ upanidhāyāti taṃ taṃ puggalaṃ upanikkhipitvā, sakkhiṃ katvāti attho. Kacchamānāyāti kathiyamānāya. Sesamettha aṭṭhamañca uttānatthamevāti.
《优陀夷经》的注释
9. Udāyīsuttavaṇṇanā
159第九经中,“我将按次第来说法”的意思是:按照说法的次第,布施之后讲戒,戒之后讲生天;或者,对于所安立的任何经句或偈颂句,我都要讲说与它相应的内容。这样把心确立起来之后,才应当为他人说法。“能看出方法”是指揭示每一种义理背后的那个原因,这里所说的“方法”就是原因。“出于悲悯”是依着这样的怜悯心:“我要把陷入极大困境的众生从困境中解救出来。”“不贪图物质”是指不以物质利益为动机,不希求自己获得四种资具。“不损害自己与他人”是指不以自赞毁他等方式,不通过损害功德来伤害自己与他人。
159. Navame anupubbiṃ kathaṃ kathessāmīti dānānantaraṃ sīlaṃ, sīlānantaraṃ sagganti evaṃ desanānupubbiṃ kathaṃ vā, yaṃ yaṃ suttapadaṃ vā gāthāpadaṃ vā nikkhittaṃ hoti, tassa tassa anurūpakathaṃ kathessāmīti cittaṃ upaṭṭhapetvā paresaṃ dhammo desetabbo. Pariyāyadassāvīti tassa tassa atthassa taṃ taṃ kāraṇaṃ dassento. Kāraṇañhi idha pariyāyoti vuttaṃ. Anuddayataṃ paṭiccāti ‘‘mahāsambādhappatte satte sambādhato mocessāmī’’ti anukampaṃ āgamma. Na āmisantaroti na āmisahetuko, attano catupaccayalābhaṃ anāsīsantoti attho. Attānañca parañca anupahaccāti attukkaṃsanaparavambhanādivasena attānañca parañca guṇupaghātena anupahantvā.
《难遣除经》的注释
10. Duppaṭivinodayasuttavaṇṇanā
160第十经中,难遣除是指:为了完成嬉笑等行为而现起的那些所缘,在还没达到顶点时,就中途难以引出、难以镇伏,所以说难遣除。辩才是指想要说话的心意。这五种是难遣除的,不是容易遣除的。不过,通过适当的方法和原因,借助恰当的观察、教诫等,是可以遣除的。
160. Dasame duppaṭivinodayāti yāni hassādīni kiccāni nipphādetuṃ ṭhānāni uppannāni honti, tesu matthakaṃ asampattesu antarāyeva dunnīhārā duvikkhambhayā honti. Paṭibhānanti kathetukāmatā vuccati. Imāni pañca duppaṭivinodayāni, na suppaṭivinodayāni. Upāyena pana kāraṇena anurūpāhi paccavekkhaṇaanusāsanādīhi sakkā paṭivinodetunti.