死随念的解说
2. Maraṇassatiniddesa
正在错误地修死随念的人,先听佛陀的话。
以不散乱的心,聆听正自觉者的这句话。
Maraṇassati micchanto, tāva buddhavaco suṇa; Avikkhittena cittena, sambuddha vacanaṃ hidaṃ.
被认为是无相的,是此处死亡者的生命;
生命既艰难又短暂,而且和苦绑在一起。
Animitta manaññātaṃ, maccānaṃ idha jīvitaṃ; Kasirañca parittañca, tañca dukkhena saṃyutaṃ.
确实没有哪种努力,能让已生者不死。
到了年老,就会死;众生确实就是这样的法性。
Na hi so pakkamo atthi, yena jātā namiyyare; Jarampi patvā maraṇaṃ, evaṃdhammā hi pāṇino.
正如成熟的果实,清晨便有坠落的危险;
如是已生的凡人,
常有死亡的恐怖。」
Phalāna miva pakkānaṃ, pāto patanato bhayaṃ; Evaṃ jātāna maccānaṃ, niccaṃ maraṇa to bhayaṃ.
就像陶工做出来的泥坯器皿,
一切终将坏灭,众生的生命也是如此。
Yathāpi kumbhakārassa, katā mattikabhājanā; Sabbe bhedapariyantā, evaṃ maccāna jīvitaṃ.
无论年幼还是年长,无论愚人还是智者;
所有人都会落入死亡的控制,所有人最终都以死亡为归宿。
Daharāca mahantāca, yebālā yeca paṇḍitā; Sabbe maccuvasaṃ yanti, sabbe maccuparāyanā.
当他们被死亡带走,离开这个世界前往他世时,
父亲无法保护儿子,亲戚也无法保护亲戚。
Tesaṃ maccuparetānaṃ, gacchataṃ paralokato; Napitā tāyate puttaṃ, ñātivāpana ñātake;
亲族们眼睁睁看着,看那众人哀号悲泣的模样。
众生一个接一个被带走,就像牛被牵去屠宰场。
Pekkhataññeva ñātīnaṃ, passa lālappataṃ puthu; Ekamekova maccānaṃ, go vajjhoviya niyyati.
世间就是这样被死亡和衰老击垮的,
所以,智者了知世间的因缘变化后,就不再悲伤。
Eva mabbhāhato loko, maccunāca jarāyaca; Tasmā dhīrā nasocanti, viditvā loka pariyāyaṃ.
还应观察其他人的离去,如同那些随业而去的人一样。
众生一旦落入死神的掌控,就会以种种方式颤抖挣扎。
Aññepi passa gamane, yathā kammupage nare; Maccuno vasamāgamma, phandantevidha pāṇino.
无论人们以哪种方式去设想,
然而对那个人来说,实际情况并非如此。
像这样的生离死别,
看吧,世间的都在流转。
Yena yenahi maññanti, Tatotassa hi aññathā; Etādiso vinābhāvo, Passa lokassa pariyāyanti.
这是《苏拉经》里所说的。
[Sulla sutte vuttaṃ.]
就像那宽广的岩石,
触碰天空而成熟。
从四面八方环绕而行,
向四方冲击。
Yathāpi selā vipulā, Nabhaṃ āhacca paccatā; Samantā anupari yeyyuṃ, Nippothentā catuddisā.
就这样,衰老和死亡,
他们压制众生;
在刹帝利、婆罗门、吠舍当中,
在首陀罗、旃陀罗和普库萨这些贫贱种姓中,
他不回避任何东西,
他把一切都彻底摧毁了。
Evaṃ jarāca maccuca, Adhivattanti pāṇine; Khattiyebrāhmaṇe vesse, Sudde caṇḍāla pakkuse; Nakiñci parivajjeti, Sabbamevā bhimaddati.
在那里没有象和步兵,没有战车和骑兵;
也不能靠念咒打仗取胜,也不能靠钱财取胜。
Na tattha hatthi naṃ bhummi, na rathānaṃ napattiyā; Na cāpi mantayuddhena, sakkā jetuṃ dhanenavā.
所以,那位智者,
观察自己的利益
在佛、法、僧中,
智者应当安立信心。
Tasmāhi paṇḍito poso, Sampassaṃ attha mattano; Buddhe dhamme ca saṅgheca, Dhīro saddaṃ nivesaye.
凡以身、以语、或以心行于法者,
就在今生,人们就称赞他;他将在天界中欢欣。
Yo dhammacārī kāyena, vācāya uda cetasā; Idhevanaṃ pasaṃsanti, paccasagge pamodatīti.
我在《山喻经》中已经说过。
[Pabbatū mama sutte vuttaṃ.]
就像一条满溢的河流,把岸边的树木和藤草都冲走;
就像这样,一切众生都被老死冲走。
Yathā vārivaho pūro, vahe rukkhe pakūlaje; Evaṃ jarāmaraṇena, vuyhante sabba pāṇino.
就算年幼的人也确实会死,
男子们以及女人们。
在那里,谁是那个值得信赖的人?
对于生命,认为“我是年轻的”。
Daharāpi hi miyyanti, Narāca athanāriyo; Tattha ko visāseposo, Daharo mhītijīvite.
傍晚时,有些人会指出;清晨时,他们已被众人看见。
清晨时有些人不被看见,黄昏时却被众人看见。
Sāya meke nidissanti, pāto diṭṭhā bahujjanā; Pāto eke nadissanti, sāyaṃ diṭṭhā bahujjanā.
今天就该精勤努力,谁能知道明天会不会死呢?
我们确实不与那带着庞大军队的死神混杂。
Ajjeva kiccaṃ ātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve; Nahi no saṅkaraṃ tena, mahāsenana maccunāti.
在《本生经》中所述。
[Jātakesuvuttaṃ.]
这里没有别的教导者,只有自己教导自己。
比丘遵循胜者的教导,对轮回心怀恐惧。
Natthetthañño nusāsanto, sayaṃvattāna movada; Jineritā nusārena, bhikkhu saṃsāra bhīruko.
就算毒蛇咬了我,其他带毒的东西也会伤我;
就算被不喜欢的人杀掉,这些痛苦也一样会出现。
Ahivāpi maṃ ḍaṃseyya, aññepi visadhārino; Apiyāpica ghāteyyuṃ, uppajjeyyuṃ rujāpime.
死亡之军武器无数,内外皆灾患。
我被那些寿命之苦逼迫、折磨,我将死去,或者在明天死去。
Maccusenā vudhāsaṅkhyā, bāhirajjhattu paddavā; Tehāyu pīḷitaṃchejjaṃ, marissa majjavā suve.
确实会被狂犬、牛等家畜、盗贼等敌人[伤害致死];
常常聚在一起,还有九十六种病痛。
Aḷakkā hi gavādīhi, corādīhi arīhipi; Abhiṇha sannipātehi, rujā chanavutīhipi.
以许多帮助,甚至以食物和水等。
我常被身体折磨,生命力肯定会耗尽。
Bahūna mupakārehi, annodakādikehipi; Marissaṃ pīḷito niccaṃ, nirujjheyyāyu ajjavā.
他射出许多武器,但残酷者的死亡无法逃避。
住在生死战场上,谁都逃不过刀兵之灾;
Bahvāvudhe visajjeti, nilleṇaṃ maccuniddayo; Vasantaṃ bhavasaṅgāme, namutto koci āvudhā;
他们力量强大,智慧广大,有大神通,也拥有丰厚的财富。
正自觉者、一切世界之主亦未解脱。
Mahabbalā mahāpaññā, mahiddhikā mahaddhanā; Namuttā sammāsambuddho, sabbalokādhipo api;
那些和我一样年轻和年长的人,都被武器杀死了。
同样地,我也会死去,我所做的功德就像庇护所一样。
Mayā samā navā vuddhā, tadāvudhehi te matā; Tathā hampi marissāmi, leṇaṃ puññaṃva me kataṃ.
地界等等这些界。
食、饮食等;
冷和热,这些就是时节。
胆、胆汁、痰、风。
Pathabyāpādayo dhātthū, Āhārā bhojanādayo; Sītuṇha mutunāmetaṃ, Dosā pittasemhānilā.
当界、食及扰动达到平衡时,风就稳定下来;
在不调顺的时候,就该立刻切断那微细而依赖他者的事物。
Dhātvāhāru tudosānaṃ, samatte vāyu tiṭṭhati; Visame taṅkhaṇaññeva, chejja mappaṃ parādhinaṃ.
让元素去除诸病,睡眠不安稳。
当在身体健康时精进,生病时又能做什么呢?
Dhātvā hārutu dosānaṃ, visamā svepyakallako; Ussāhe kallakāleva, kiṃkareyyaakallako;
即使明天也可能生起病痛,那些难受的、痛苦的、粗恶的。
要趁早动手,别事后才懊悔。
Uppajjeyyuṃ rujā svepi, asāto dukkhamā kharā; Puretaraṃva ārabbhe, māpacchā anutāpanaṃ.
对造作卑劣之业的众生来说,即使有皈依处,也令人恐惧。
我分不清什么是卑劣、什么是高尚,也不知道死亡已经近在眼前。
Sattānaṃ nīcakammānaṃ, saraṇopi bhayaṅkaro; Nīcānīcaṃ najānāmi, maraṇāsannatampica.
被业逼迫的众生,那一刻也会生起恐惧。
我或死于明日或死于后日,绝不该再继续放逸下去。
Kamma pīḷita sattānaṃ, taṅkhaṇampi bhayubbhavo; Mareyya majjavā svevā, nayuttova pamajjituṃ.
福业已耗尽的有情,即使没有其他原因,也会很快消亡;
我会以清净的心死去,不会以染污的心死去。
Puññakkhīṇā pajā khippaṃ, ahetunāpi nassaye; Suddhacitto marissāmi, na kiliṭṭhena cetasā.
我的断灭也存在,对存在与不存在的种种思虑则有很多。
即使今天生命被砍断,我也要称赞善法为善。
Upacchedāpi me santi, bhavābhavacitā bahū; Chejjaṃ tehāyu ajjāpi, sādhvāsumārabhe mataṃ;
当众生的业过临近毁灭时,
非理以正理之形貌,占据其人的智慧,就这样停在那里。
Kammā parādha sattānaṃ, vināse paccupaṭṭhite; Anayo nayarūpena, buddhimākamya tiṭṭhati.
有智慧的人应当保持正念,就思惟这死亡临近的事。
这样思惟的寂静者,不会去造作恶业。
Maraṇāsanna taññeva, cinteyya paññavā sato; Evaṃ cintayanto santo, napāpaṃ kattu mussahe.
临终临近时,佛弟子就该这样思惟:
已寂静的人这样思惟时,任何时候都不会高慢。
Maraṇāsanna taññeva, cinteyya buddhasāvako; Evaṃ cintayanto santo, kadācipi anuṇṇato.
智者应当预先思惟:死亡必定会来。
该做的业就去做,这样他就不会忧愁。
Addhāga maraṇaṃ pañño, puretaraṃva cintaye; Kare kātabba kammañca, evaṃ so nānusocati.
他怀着死亡临近之想,不放逸,有智慧。
即使死亡降临的时刻,他也不会迷惑,不会忧愁。
Maraṇāsanna saññī so, appamatto vicakkhaṇo; Pattepi maraṇe kāle, na sammuḷho nasokavā.
那个人时刻想着死亡,就能洗净自己的污垢。
这位比丘以无垢之心命终,绝不会堕入恶趣。
Maraṇā sannasaññī so, sodheti attano malaṃ; Nimmalena cuto bhikkhu, natvevā pāya gāmiko.
当死期临近时
以为死期尚远的人是放逸者,或者……
有人做了不该做的事
那时,他就极度悲伤。
Sati āsanna maraṇe, Dūrasaññī pamāda vā; Yo karoti akātabbaṃ, Tadā so atisocati.
临终之时有念,却视为遥远,是放逸之人。
那时他充满恶法,心里忧愁烦闷。
Sati āsannamaraṇe, dūrasaññī pamādavā; Ākiṇṇo pāpadhammehi, pajjhāyi dummano tadā.
当死亡临近时,若被嗔怒所毁坏,就会变得僵硬顽固。
他欢喜、耽著,那时就极度痛苦。
Sati āsanna maraṇe, duṭṭho dosoti thaddhavā; Abhinandati sādeti, tadāso atidukkhito.
有正念于死亡临近时,不立即医治。
故意犯了过失,那时他就悲叹。
Sati āsannamaraṇe, tuvaṭaṃ na cikicchati; Sañciccāpatti māpanno, tadā so paridevati.
当死期临近时,与在家人和年轻人同在;
他未与合意者混在一起,那时他满脸是泪。
Sati āsanna maraṇe, gihīhi navakehica; Saṃsaṭṭho na nulomehi, svativassu mukho tadā.
具念于临近之死时,伪善者、败坏家族者;
邪命具足的人,就像死时现出凶兆一样。
Sati āsanna maraṇe, kuhako kuladūsako; Micchājīva samāpanno, dunnimittova so cuto.
有忧愁时跟着忧愁,有欢喜时跟着欢喜;在苦中就是苦的,在乐中就是乐的。
热衷于家务时,我看见灵鹫山,已死。
Sasokī sahanandīca, dukkhe dukkho sukhe sukho; Gihikammesu ussukko, passaṃ gijjhakūṭaṃ cuto.
他们死而无过,被烦恼之病所折磨。
就像被虫蛀烂的疮疡,狂乱者,他怎么能走向善趣呢?
Marissanti anāvajja, kilesātura pīḷito; Kimikhajjavaṇo sāva, bhanto kiṃ sugatiṃ vaje.
不省思者将死去,双重的责任未能完成。
他对圣典与内观懈怠,真是可怜地死去了。
Marissanti anāvajja, dhuradvayaṃ na pūrati; Ganthaṃ vipassanaṃ tandī, kāruññoyeva so cuto.
无过失的人终将死去,他们是烦恼的奴隶。
违背了正自觉者教诫的人,没有比他更令人可怜的。
Marissanti anāvajja, kilesānaṃ vasānugo; Sambuddhā-ṇaṃ vītikkanto, kāruñño natthi tassamo.
他们将无可责难地死去;他们以非法手段追求财富。
他连修福的念头都没生起过,心已经落到地狱里去了。
Marissanti anāvajjaṃ, dhanamesī adhammato; Puññe cintāpi nuppajji, nirayaṃ so manaṃ gato.
思及我可能会死,我是无过失的,却用不正当的手段聚敛财富。
他一次次把东西堆起来,就是在这里;他贪恋那堆东西,就成了饿鬼。
Mareyyanti anāvajjaṃ, dhanaṃ cini adhammato; Citaṃ citaṃ ihevetaṃ, tasmiṃgiddho sa pettiko.
财物在家里止步时,朋友与亲属却在坟场。
善业和恶业,都会跟着行走的人。
Atthā gehe nivattante, susāne mittabandhavā; Sukataṃ dukkataṃ kammaṃ, gacchanta manugacchati.
害怕死亡也不在意,或者只顾眼前这件事;
不贪恋来世,他径直地走向恶趣。
Mareyyanti anāvajjaṃ, ihatthaṃ vā nuyuñjati; Samparāya manapekkho, sujuṃ vā pāyagāmiko.
思及“我可能死”,他如法地寻求财富。
行善的人凭着这份善得,连临终时也满心欢喜。
Mareyyanti samāvajja, dhammato dhana mesati; Puññakārī suladdhena, maraṇepi sa modati.
永远守护五戒,并且随自己的能力去布施;
在适当的时候住于布萨,他就会一直投生到善趣。
Pañcasīla sadārakkho, yathābalañca dāyako; Kāle uposathāvāso, so niccaṃ sugatiṃ vajje.
赶快洗净过犯之垢,死亡必定会到来。
断除邪思惟之后,去做应当修的修行。
Dhovāpattimalaṃ khippaṃ, maccu addhā gamissati; Micchāvitakka mucchijja, kara kātabbabhāvanaṃ.
许多夜晚已经过去,我的生命就这样被消磨掉了。
被短寿和放逸相应的人,怎么能安住呢?
Atikkantā bahū ratyo, khepetvā mama jīvitaṃ; Mandāyunā pamādena, yutto viharituṃ kathaṃ.
死神之箭正在砍伐那些沉溺于欢笑与欢喜的人。
我的肚子今天好像要破了,谁还能笑得出来、乐得起来?
Hāsantaṃ nandi mattānaṃ, maccusandhīhi tacchaye; Kucchi meyyacuto ajja, ko hāsananditabbako.
死神的军队数以千计,我正面对着死亡。
这是刻不容缓之时,该看清的就要看清。
Maccusenāvudhā saṅkhyā, maraṇābhimukho ahaṃ; Accāyitabba kālo yaṃ, ikkhitabba mudikkhatu.
应当先观见死亡。
死神会来找上那个值得见的人;
应当及时把握的时机,就是现在。
没有嬉笑欢悦的余地。
Puremarāmi daṭṭhabbaṃ, Dakkheyyaṃ maccu essati; Accāyitabba kālo yaṃ, Nokāso hāsatuṭṭhiyā.
被死亡大军团团围住的人,今天或明天就会毁灭;
确实已抛弃了村民的,住在放逸里的是什么?
Ākiṇṇamaccusenānaṃ , ajja svevā vināsinaṃ; Addhā pahāya gāmīnaṃ, kiṃ pamāda vihārinā.
只在刹那间现前可见,今天或明天就会遗忘。
来世极其漫长,一生接一生,没有尽头。
Khaṇamattova paccakkho, ajja svevā atissati; Samparāyo atidīgho, paramparo anantiko.
只在刹那间还能亲眼见到,死亡就会把他夺走。
在必须舍下离去的事物上,再大的努力也没用。
Khaṇamattova paccakkho, maccunā taṃ jahissati; Pahāya gamanīye-smiṃ, mahussāho niratthako.
来世的路极其漫长,一旦失去资粮,就极难跨越。
应当以大精进努力去做,那个目标应由有远见的人完成。
Samparāyo atidīgho, apātheyye suduttaro; Mahussāhena kātabbo, tadattho dīghadassinā.
让信备好旅途的资粮,这个教导确实就在这里。
在来世也得不到,没有旅途资粮的人被三苦折磨。
Saddhā bandhatu pātheyyaṃ, tadesanaṃ iheva hi; Bhavantare nalabbheyya, apātheyya tidukkhito.
为了渡过轮回,把那些大木筏绑紧吧!
通过修习、布施和持戒,已经彻底渡过了存在的洪流。
Saṃsāra taraṇatthāya, maholumpāni bandhatha; Bhāvanā dāna sīlehi, tivittiṇṇo bhavaṇṇavo.
人们一次次享受诸欲,
知适时与非适时的知者
可意与不可意,即食肉者。
就像一头不断饮水的鹿。
Bhuñjaṃ bhuñjaṃ janaṃ kāme, Kālākālā-budhontako; Kantekanteti maṃsāso, Pivaṃpivaṃva kaṃ migaṃ.
对诸欲,应以贪求之心去追寻。
时机与非时机皆已死灭。
在过去中,应当完成的法,
确实在漫长的轮回中流转。
Kāme kāmesanāyeyya, Kālokālo mateṭṭhiyā; Pūre pūretabbaṃ dhammaṃ, Addhā addhāna saṃsaraṃ.
心想“我会死”而不惊慌的人,会敢于做恶事;
不应嬉笑、玩闹,或者放逸。
Mareyyanti anubbiggo, pāpakaṃ kattumussahe; Kareyya hāsanandiñca, cāpallañca pamāda vā.
因为害怕“我会死”,就一心寻找庇护所。
他从不嬉笑,也从不欢喜,任何时候都不轻浮放逸。
Mareyyamiti saṃviggo, leṇameva gavesati; Na hāsi nevanandīca, na cāpallo kadācipi.
被病痛之火猛烈烧灼,身处危急可怖的境地时;
没药可救、死到临头时,唯有已作之福能赐予安乐。
Accuṭṭhita rujaggīhi, accāyāse bhayānake; Nosadhe maraṇāsanne, katapuññaṃva sāta-daṃ.
亲族眷属被迫分离,临死之时痛苦不堪;
即使已经舍弃一切而离去,具福之人仍有应欢喜之事。
Ñātisaṅghā viyojentā, maraṇanta bhusāturā; Sabbaṃ pahāya gantāpi, nanditabbāni puññino.
他们看见那些由自己所作业而清楚显现的善妙之相,
临命终时,他们心生安乐,随喜自己所作的善业。
Passantā sunimittāni, pākaṭāni sakammunā; Sukhanti maraṇe kāle, numodantā katānica.
这些带来安乐的福德,即便在极大的恐怖中也是如此;
这些善行能迅速带来善趣,所以应当尽早去做。
Sāta-dātāni puññāni, evaṃ mahabbhaye api; Sugatiṃ lahunetāni, kātabbāni puretaraṃ.
开示了天神使者之后,被阎王追问的是自己造作的业。
如果众生忆念福德,他就会因此投生到善趣。
Devadūte pakāsetvā, yamapuṭṭho sayaṃkataṃ; Puññaṃ sarati ce satto, tadeva sugatiṃ vaje.
恶业拖入地狱,心堕入苦处,众生!
能让人从苦中解脱的福德,永远都应当去做。
Pāpa kaḍḍhampi niraye, manaṃ dukkhagataṃ pajaṃ; Dukkhā moceti yaṃpuññaṃ, sadā kātabbameva taṃ.
福德就像能舍弃者一样,恶业则如同该被舍弃者。
就像把灯和黑暗一起吞下去,又像吞下鱼钩一样。
Pahāyakaṃva puññañhi, pahātabbaṃva pāpakaṃ; Taṃ padīpandhakāraṃva, dvayaṃ otvā khukaṃ viya.
亲族离散,临终时被剧苦逼恼;
舍弃一切而离去的人,对恶人来说是可怕的。
Ñātisaṅghā viyojentā, maraṇanta bhusāturā; Sabbaṃ pahāya gantāro, bhayānakāni pāpino.
看见那些由自己造作的业所显现出来的凶险征兆,
临死时极度痛苦,那些已经做过的恶业灼烧着他们。
Passantā dunnimittāni, pākaṭāni sakammunā; Maraṇe atidukkhanti, nutāpentā katānica.
恶行正在紧逼,当如此巨大的恐怖出现时,
这些恶趣迅速到达,理当彻底避开。
Paṭipīḷāni pāpāni, evaṃ mahabbhaye sati; Duggatiṃ lahunetāni, yuttova parivajjituṃ.
示现天神使者之后,他被阎王审问:
正在反对放逸者的人,自身迅速坠入大火之中。
Devadūte pakāsetvā, yamarājena pucchito; Pamādassanti cikkhanto, mahaggimhi turaṃ pati.
你做了福德还是没做?被阎王这样审问:
放逸者和算计者,都会迅速走向巨大的痛苦。
Puññaṃ akarivā māvā, yamarājinda pucchito; Pamādassanti cikkhanto, mahādukkhaṃ turaṃ gami.
没作恶或作恶与否,被阎魔主审问,
认为“放逸”而说话的人,正在迅速吞下一颗烧得通红的丸子。
Pāpaṃ akarivā māvā, pucchito yamasāminā; Pamādassanti cikkhanto, tattaṃ guḷaṃ turaṃ gili.
刚出生、衰老、生病、死亡,还有年长者。
看到这五位天神使者,他心生恐惧,于是远离恶行。
Jātamattā tijiṇṇāca, āturāca matā vudhā; Devadūte ime pañca, disvā saṃviggataṃ vaje.
那些被死神使者警告,却依然放逸懈怠的人们;
他们长久地悲伤,那些投生到卑下之身的人。
Coditā devadūtehi, ye pamajjanti mānavā; Te dīgharattaṃ socanti, hina kāyū pagānarā.
不致力于两种重担,乐于在家事务等俗事;
他如何记得灵鹫山其余的地方,却又怎会忘记饿鬼的住处?
Dhuradvaya manārabbha, gihikammādike rato; Kathaṃ gijjhakūṭaṃ sesaṃ, petāvāsaṃ atissati.
不修学教理,
不勤于修行;
他懈怠,心思也不正。
他怎么能越过那块岩石呢?
Pariyatti masikkhanto, Nāraddho paṭipattiyaṃ; Alaso dubbitakko so, Kiṃ taṃselaṃ atissati.
为了解脱而出家,却被杂染缠身、放逸懈怠;
善趣对你,尊者,也离解脱非常遥远。
Mocanatthāya pabbajja, saṃkiliṭṭhā pamādino; Sugatyāpica te bhaṭṭhā, atidūrāva muttito.
就像被扔进水里的石头,不管是大石头还是小石头,都会沉下去;
即使只造了一点小小的恶业,也会堕入恶趣。
Sīdanteva jale khittā, silā mahāva khuddakā; Patanti khuddakenāpi, apāyaṃ pāpa kammunā.
正在坠落的人,哪怕只是因微小者,又被众多者所逼迫。
他们找不到解脱的机会,再小的恶也不该去做。
Patantā khuddakeneva, bahūhi puna pīḷitā; Mokkhokāsaṃ navindanti, pāpaṃ khuddampi nācare.
从可厌恶的女人胎腹中生出后,却又一再常去彼处投胎。
Jegucchitthūdarāgamma , punāpi tattha niccagū;
所谓苦,就是和苦混杂在一起,想要欢欢喜喜、心满意足,根本做不到。
Dukkhāti dukkha saṃkiṇṇo, haṭṭhuṃ tuṭṭhuṃ nasakkuṇe.
功德极其广大的善行,
名声广大,持有吉祥威德;
在子宫中,精液里的存留,
实在太该感到羞愧了。
Atibyāpiguṇo puñño, Mahāyaso sirindharo; Kucchiyaṃ retasi vāso, Atīva lajjitabbako.
死亡之苦只是一刹那,比这更苦的还要更剧烈。
女人子宫里的结生,那安住之处非常可怕。
Maccudukkhaṃ khaṇaṃyeva, atidukkhaṃ taduttari; Mātugāmudare sandhi, patiṭṭhānaṃ bhayānakaṃ.
死亡之苦只是一瞬间,极苦却会持续很久。
在生藏与熟藏之间,有连接,而立足处是可怕的。
Maccudukkhaṃ khaṇaṃyeva, atidukkhaṃ cirattanaṃ; Āma pakkantare sandhi, patiṭṭhānaṃ bhayānakaṃ.
恶趣之苦暂且不论,且听在高门大族中(受胎之苦)。
在极其拥挤的子宫里,在令人厌恶的胎膜中。
Duggatyaṃṭhātu taṃdukkhaṃ, suṇa uccakuleapi; Kucchiyaṃ atisambādhe, jalābumhi jigucchite.
到处混杂着粪便、痰液等污物,散发着极其难闻的恶臭。
就像粪坑里的蛆虫一样,那是从根本业力而来的渴爱。
Miḷha semhādi saṃkiṇṇe, ati duggandha vāsite; Gūthakūpe kimīviya, tamejā mūlakammato.
极微之身安住,就像受苦的地狱众生一样;
恒常病苦,夹杂快乐,处在生熟之间;
Paramāṇukāyo ṭhāti, dukkhī nerayiko viya; Dhuvāturo sukhāmisso, āma pakkāsayantare;
就像被感受所苦恼一样增长,像没有心识的东西一样静止不动。
在十个月里,母胎中的众多有情会死去。
Vedanaṭṭova saṃvaḍḍho, acittoviya niccalo; Dasamāsantare kacce, bahū maranti pāṇino.
胎儿已成熟,即将娩出。
从产道来看,实在太过拥挤逼仄;
身体沾满污垢,
极度的痛苦产生了。
Paripakko pamuñcho so, Atisambādha yonito; Malākiṇṇena gattena, Accāyāso vijāyati.
就这样,死亡、结生和可怕的分娩,
见而厌离、寂静者,当于有卵中离染。
Evaṃ maccuñca sandhiñca, vijāyanañca bheravaṃ; Passaṃ nibbindanto santo, virajjeyya bhavanduke.
要常常这样忆念死亡与身体。
就算是转生为国王或大富豪那样的身份,也不该贪求跟它相应的东西。
Evaṃ maccuñca sandiñca, anussara mabhiṇhaso; Rājaseṭṭhi bhavādimpi, naiccheyya tadanvitaṃ.
不思考轮回的苦,却为了贪求生存而不断流转;
福业一次又一次带来结生,而非带来殊胜的寂灭。
Bhave dukkha macintetvā, bhavāsāya pavattitaṃ; Puññaṃ punappunaṃ deti, sandhiṃ na nibbutiṃ varaṃ.
看清了生存中的苦之后,以厌离之心推动而行。
福业的心行生存,带来涅槃与寂静。
Bhave dukkhaṃ vibhāyitvā, nibbindena pavattitaṃ; Puññaṃ bhava matikkamma, nibbānaṃ deti nibbutiṃ.
曾思维苦,忆念死亡与再结生等。
在三界中应当离染,就像家主对待已经着火的家一样。
Bhave dukkhaṃ saritvāna, maccusandhi sayādikaṃ; Tibhavesu virajjeyyā, ditta geheva sāmiko.
已寂静的人在做善事时,仍记着生死轮回中的苦。
以厌离相应的心,应当远离对生存的贪恋。
Santo puññāni karonto, sandhidukkha manussaraṃ; Nibbinda yutta cittena, vajjeyya bhavasāta to.
即使在福业所生之处,结生的发生也是可厌的。
由于对生存之乐的执著,智者应舍弃那执著。
Puñña nibbatta ṭhānepi, jegucche sandhisambhavo; Bhava sāta vasā tasmā, dhīro taṃ lagganaṃ caje.