把放逸看成是危险,
把不放逸看作安稳。
你们要修习八支圣道,
这就是诸佛的教导。
Pamādaṃ bhayato disvā, A-ppamādañca khemato; Bhāvetha aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, Esā buddhānusāsanī.
因为下劣的梵行,
投生到刹帝利族中;
还有,以中等的,能受生为天人。
以最殊胜者而得以清净。
Hīnena brahma-cariyena, Khattiye upapajjati; Majjhimena ca devattaṃ, Uttamena vi-sujjhati.
在槃头摩提城里,
有个刹帝利名叫槃头摩。
在满月那天,他
他参加了布萨。
Nagare bandhumatiyā, Bandhumā nāma khattiyo; Divase puṇṇamāya so, Upagacchi uposathaṃ.
那时,我是……
我是那里的灌木丛女奴。
看见那支带着国王的军队后,
那时我这样想过。
Ahaṃ tena samayena, Gumbha-dāsī ahaṃ tahiṃ; Disvā sa-rājakaṃ senaṃ, Evāhaṃ cintayiṃ tadā.
国王也舍弃了王位,
他前去受持布萨。
这个业确实是有果报的。
大众欢欣鼓舞。
Rājāpi rajjaṃ chaṭṭetvā, Upagacchi uposathaṃ; Sa-phalaṃ nūna taṃ kammaṃ, Jana-kāyo pamodito.
以如理的方式审察之后,
恶趣和贫穷。
让内心感到欢喜之后,
我们前去参加布萨。
Yoniso paccavekkhitvā, Duggaccañca daliddataṃ; Mānasaṃ sampahaṃsitvā, Upagacchimu posathaṃ.
我受持了布萨戒,
在正自觉者的教法里,
凭那个善业,
我去了三十三天。
Ahaṃ uposathaṃ katvā, Sammā-sambuddhasāsane; Tena kammena su-katena, Tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
在那里,我的善造天宫,
高达一由旬;
装饰着尖顶楼阁
用华丽的大座席装饰得十分庄严。
Tattha me su-kataṃ byamhaṃ, Ubbha-yojanamuggataṃ; Kūṭāgāra-varūpetaṃ, Mahāsanasu-bhūsitaṃ.
十万天女,
她们总是侍立在我身边;
超越其他天人之后,
我任何时候都光辉照耀。
Accharā sata-sahassā, Upatiṭṭhanti maṃ sadā; Aññe deve atikkamma, Atirocāmi sabbadā.
六十四位天王,
我修成了王后位;
六十三位转轮王。
我成就了王后位。
Catusaṭṭhi-deva-rājūnaṃ , Mahesittamakārayiṃ; Tesaṭṭhi-cakkavattinaṃ, Mahesittamakārayiṃ.
变成金色光辉之后,
我在各种生命存在中不断轮回;
我在一切处都是最殊胜的。
这就是布萨的果报。
Suvaṇṇa-vaṇā hutvāna, Bhavesu saṃsarāmahaṃ; Sabbattha pavarā homi, Uposathassidaṃ phalaṃ.
象乘与马乘,
还有车乘和轿子,
这一切我也都得到了,
这就是布萨的果报。
Hatthi-yānaṃ assa-yānaṃ, Ratha-yānañca sivikaṃ; Labhāmi sabbametampi, Uposathassidaṃ phalaṃ.
金制的、银制的,
另外还有水晶做成的;
还有红宝石做成的,
我获得一切。
Soṇṇa-mayaṃ rūpi-mayaṃ, Athopi phalikā-mayaṃ; Lohitaṅga-mayañceva, Sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.
憍尸耶丝绸与毛毯,
还有麻布和棉布;
还有各种贵重的布料,
我得到了一切。
Koseyya-kambaliyāni , Khoma-kappāsikāni ca; Mahagghāni ca vatthāni, Sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.
食物、饮品和嚼食,
衣服和床座;
愿我得到这一切,
这就是布萨的果报。
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, Vatthaṃ senāsanāni ca; Sabbametaṃ paṭilabhe, Uposathassidaṃ phalaṃ.
殊胜的香和花环,
还有香粉与涂抹香;
这一切都能得到,
这就是布萨的果报。
Vara-gandhañca mālañca, Cuṇṇakañcha vilepanaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, Uposathassidaṃ phalaṃ.
有顶盖的殿堂和楼阁,
亭子、花园和洞窟;
这一切都能得到,
这就是布萨的果报。
Kūṭāgārañca pāsādaṃ, Maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, Uposathassidaṃ phalaṃ.
我七岁那年,
我出家,过起了没有家的生活。
半个月非时
我证得了阿罗汉果。
Jātiyā satta-vassāhaṃ, Pabbajiṃ ana-gāriyaṃ; Aḍḍha-māse a-sappatte, Ara hattaṃ apāpuṇiṃ.
我的烦恼已经烧尽了,
一切存在都被彻底根除了;
一切诸漏已彻底断尽,
如今不再有来生了。
Kilesā jhāpitā mayhaṃ, Bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsava-parikkhīṇā, Natthi dāni puna-bbhavo.
在九十一劫之前,
那时我造了什么业,
我不知道恶趣。
这就是布萨的果报。
Eka-navutito kappe, Yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, Uposathassidaṃ phalaṃ.
我这儿确实来得正好。
在我佛陀的跟前;
三明已经证得,
佛陀的教法已经完成。
Svāgataṃ vata me āsi, Mama buddhassa santike; Tisso vijjā anu-pattā, Kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
四种无碍解,
还有这八种解脱。
六种神通已经亲证,
佛陀的教法已经完成。
Paṭisambhidā catasso, Vimokāpi ca aṭṭhime; Chaḷābhiññā sacchikatā, Kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
他受到亲戚们的喜爱,
在朋友当中也光彩照人;
身体崩解之后,投生到善趣,
具戒者投生。
Ñātīnañca piyo hoti, Mittesu ca virocati; Kāyassa bhedā su-gatiṃ, Upapajjati sīlavā.
为了追求涅槃而受持的,
五戒也是增上戒;
十戒本身就是增上戒。
Nibbānaṃ patthayantena samādinnaṃ, Pañca-sīlampi adhi-sīlaṃ; Dasa-sīlampi adhi-sīlameva.
在月光城里,
那时,我是雇工;
受雇去为别人做事,
我得不到出家受戒的机会。
Nagare candavatiyā, Bhaṭako āsahaṃ tadā; Para-kammāyane yutto, Pabbajjaṃ na labhāmahaṃ.
被浓重的黑暗完全遮蔽,
被三种火燃烧着。
到底用什么办法呢?
我已从“有”中脱离,不再与之相应。
Mahandhakāra-pihitā , Tividhaggīhi ḍayhare; Kena nukho upāyena, Vi-saṃyutto bhave ahaṃ.
我没有任何可以布施的东西,
我是个受苦的仆人;
我何不把五戒好好受持起来,
应当守护,应当圆满。
Deyyadhammo ca me natthi, Bhaṭako dukkhito ahaṃ; Yaṃ nūnāhaṃ pañca-sīlaṃ, Rakkheyyaṃ paripūrayaṃ.
阿诺摩达西这位牟尼的
有一位名叫尼沙巴的弟子;
我上前去亲近他,
我受持了五戒。
Anomadassissa munino, Nisabho nāma sāvako; Tamahaṃ upasaṅkamma, Pañca-sikkhāpadaggahiṃ.
十万个雨季。
只要寿还在,就在那时。
只要还活着,就该持守五戒,
我守护了已圆满者。
Vassa-sata-sahassāni , Āyu vijjati tāvade; Tāvatā pañca-sīlāni, Paripuṇṇāni gopayiṃ.
死亡时刻到来时,
天人们安慰我;
你的千马所驾战车已经套好了,
摩里已被侍奉。
Maccu-kālamhi sampatte, Devā assāsayanti maṃ; Ratho sahassa-yutto te, Mārisassa upaṭṭhito.
当临终最后的心生起时,
我忆念自己的戒。
凭那个善业,
我去了三十三天。
Vattante carime citte, Mama sīlaṃ anussariṃ; Tena kammena su-katena, Tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
而且三十次成为天帝释。
我做了天国的国王;
我体验了天界的快乐,
被天女们簇拥在前。
Tiṃsakhattuñca devindo, Deva-rajjamakārayiṃ; Dibba-sukhaṃ anubhaviṃ, Accharāhi purakkhatto.
还有五次和七十五次
我曾是转轮王;
地方统治甚广,
按数目来算,是无法计量的。
Pañca-sattatikhatttu-ñca , Cakkavattī ahosahaṃ; Padesa-rajjaṃ vipulaṃ, Gaṇanāto a-saṅkhayaṃ.
从天界命终之后,
被清净的善根所激励;
过去出生在毗舍离城,
在大族中,极为富有。
Deva-lokā cavitvāna, Sukka-mūlena codito; Pure vesāliyaṃ jāto, Mahā-kule su-aḍḍhake.
在雨安居开始的时候,
当胜者的教法光耀时,
我的母亲和父亲,
受持五戒。
Vassūpanāyike kāle, Dibbante jina-sāsane; Mātā ca me pitā ceva, Pañca-sikkhāpadaggahuṃ.
听闻之后我持戒,……
我忆念自己的戒行;
在一个座位上坐下后,
证得了阿罗汉果。
Saha sutvānahaṃ sīlaṃ, Mama sīlaṃ anussariṃ; Ekāsane nisīditvā, Arahattamapāpuṇiṃ.
出生后五年,
我证得了阿罗汉果。
佛陀让他受具足戒。
因重视功德而具慧
Jātiyā pañca-vassena, Arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayi buddho, Guṇamaññāya cakkhumā.
守护好已经圆满的戒行,
我把五学处
在不可计量的劫中,
我不会堕入恶道。
Paripuṇṇāni gopetvā, Pañca-sikkhāpadānahaṃ; A-parimeyyito kappe, Vinipātaṃ na gacchahaṃ.
我自己体验了名声。
依靠他们的戒行之力
就算用俱胝劫那么长的时间来赞叹,
我只称颂一部分。
Svāhaṃ yasamanubhaviṃ, Tesaṃ sīlāna vāhasā; Kappa-koṭipi kittento, Kittaye eka-desakaṃ.
守护好五戒,
我获得三种因。
长寿且拥有巨大的财富,
我拥有敏锐的智慧。
Pañca-sīlāni gopetvā, Tayo hetū labhāmahaṃ; Dīghāyuko mahā-bhogo, Tikkha-pañño bhavāmahaṃ.
他也在向所有人宣讲,
而且极其勇猛刚强。
在有无轮回中流转,
我在这些情况下得到。
Saṃkittento ca sabbesaṃ, Adhi-mattañca porisaṃ; Bhavābhave saṃsaritvā, Ete ṭhāne labhamahaṃ.
在无量戒中,
胜者的弟子们依法而行;
如果对诸有生起贪著,
果报会是怎样的呢?
A-parimeyya-sīlesu , Vattantā jina-sāvakā; Bhavesu yadi rajjeyyuṃ, Vipāko kīdiso bhave.
我好好持守了五戒,
由侍者苦行者
凭这份戒德,我今天
我解脱了一切束缚。
Su-ciṇṇaṃ me pañca-sīlaṃ, Bhaṭakena tapassinā; Tena sīlenahaṃ ajja, Mocayiṃ sabba-bandhanā.
在不可计算的劫中,
我好好守护了五戒;
我不知道自己曾堕入恶趣,
这就是五戒的果报。
A-parimeyyito kappe, Pañca-sīlāni gopayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, Pañca-sīlānidaṃ phalaṃ.
四种无碍解,
解脱也有这八种。
六种神通已经亲证,
佛陀的教法已经做完了。
Paṭisambhidā catasso, Vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷābhiññā sacchikatā, Kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
那些具足三明的人礼敬你,
所有地上的刹帝利王族,
还有四位大王,
还有名声显赫的三十三天众;
那么,那个亚卡到底叫什么名字?
帝释啊,你所敬礼的是什么?
Taṃ namassanti te vijjā, Sabbe bhūmā ca khattiyā; Cattāro ca mahā-rājā, Tidasā ca yasassino; Atha ko nāma so yakkho, Yaṃ tvaṃ sakka namassasi.
那些具足三明的人敬礼我,
所有地上的刹帝利王族,
还有四位大王,
还有那些有名声的三十三天众。
Maṃ namassanti te-vijjā, Sabbe bhūmā ca khattiyā; Cattāro ca mahā-rājā, Tidasā ca yasassino.
而我(对)具足戒者,
长久以来得定的人。
我向如法出家的人顶礼,
以梵行为归宿。
Ahañca sīla-sampanne, Ciraratta-samāhite; Sammā pabbajite vande, Brahma-cariya parāyane.
那些在家人,行善修福的,
持戒的近事男们;
他们如法地养育妻儿,
摩得利啊,我礼敬他们。
Ye gahaṭṭhā puñña-karā, Sīlavanto upāsakā; Dhammena dāraṃ posenti, Te namassāmi mātali.
听说,他们在世间确实是最殊胜的。
帝释天,你所礼敬的那些人,
我也向你行礼。
婆差婆啊,那些你不认识的人吗?
Seṭṭhā hi kira lokasmiṃ, Ye tvaṃ sakka namassasi; Ahampi te namassāmi, Ye namassasi vāsava.
由帕利塔长老象
住在清净园的人所造
为了那些锐利慧者的利益,
已作《贤人明灯》。
Pālitattheranāgena , Visuddhārāmavāsinā; Suticchitānamatthāya, Katā naradakkhadīpanī.
过去那些像狮子一样的先师们,
依靠并执取了所依。
有一位名叫帕利塔的长老,
这部著作容易书写;
确实是为了看见美好,
你们应当在这里与善人一起努力。
Pubbācariya-sīhānaṃ , Ālambitvāna nissayaṃ; Pālito nāma yo thero, Imaṃ gantha su-lekhanī; Sundarameva passituṃ, Yuñjeyyāthīdha sādhave.
这部论著他熟记于心,
青年啊,如果你是;
就像满月一样,
他极其清净,光芒四射。
同样地,你的心是充满的
愿你以光辉恒常照耀。
Imaṃ ganthaṃ vācuggato, Sace bhavasi māṇava; Puṇnamāyaṃ yathā cando, Ati-suddho virocati; Tatheva tvaṃ puṇṇa-mano, Viroca siriyā dhuvaṃ.
这部论典已经圆满完成了。
在塞迦王纪年、dajhamphiye之时;
在布吒波陀月,太阳(时节),
在月亏分的十四日。
Su-niṭṭhito ayaṃ gantho, Sakkarāje dajhamphiye; Poṭṭhapādamhi sūramhi, Kālapakkhe catuddasiṃ.
我所积聚的这份功德,
凭那个业,以及殊胜的愿;
愿正法长久住世,
愿众生没有怨恨。
Sañcitetaṃ mayā puññaṃ, Taṃ-kammena varena ca; Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo, A-verā hontu pāṇino.
看到这部论著之后,
愿一切众生皆成
安乐、如法、有智慧的
愿国王护持正法。
Imaṃ ganthaṃ passitvāna, Hontu sabbepi jantuno; Sukhitā dhammikā ñāṇī, Dhammaṃ pāletu patthivo.
想要证得涅槃的人,
善人应当守护戒律。
了知这能带来安乐的法之后,
愿他们证得无漏。
Nibbānaṃ patthayantena, Sīlaṃ rakkhantu sajjanā; Ñatvā dhammaṃ sukhāvahaṃ, Pāpuṇantu anāsavaṃ.
以八部庄严的
显示义理的智者;
这部论著是人中的精华,
愿它长久留存。
Aṭṭha-kaṇḍa-maṇḍitāya , Dakkhaya attha-dīpako; Nara-sāro ayaṃ gantho, Cira-kālaṃ patiṭṭhatu.
整个日月所照之处,
不会来到大地上;
欢喜地(诵读)这部经文
愿那些精通理则的人被看见。
Yāvatā canda-sūriyā, Nāgaccheyyuṃ mahī-tale; Pamoditā imaṃ ganthaṃ, Dissantu naya-kovidā.
以正当的意愿(诵读)这部论著,
他们诵读并牢记;
以清净心而不费力,
已以快乐到达善巧者。
Sammā chandenimaṃ gantha, Vācentā pariyāpuṇā; Pasannenānāyāsena, Patvā sukhena kovidaṃ.
就像日月在虚空中,
具足多闻。
成为殊胜的人之后,
愿他们达到不死之境。
Candādiccāva ākāse, Bahussutehi sampadā; Visesa-puggalā hutvā, Pappontu amataṃ padaṃ.
以最殊胜的法布施,
愿我证得无上(的果位);
具足相好与智慧的人,
有推理的慧,极为温雅。
Ukkaṭṭha-dhamma-dānena , Pāpuṇeyyamanuttaraṃ; Liṅga-sampatti-medhāvī, Takkī-paññā su-pesalī.