第7品 杂品
7. Pakiṇṇakakaṇḍo
女人混杂其中,哪来的持戒?
吃肉的人,悲悯从哪里来?
饮酒的人哪来的真实?
极度贪心的人,哪来的羞耻?
在大懒人身上,哪来的技艺?
大嗔怒之中,哪来的财富?
Itthimisse kutosīlaṃ, Maṃsa bhakkhe kutodayā; Surā pāne kutosaccaṃ, Mahālobhe kutohirī; Mahātande kutosippaṃ, Mahā kodhe kutodhanaṃ.
饮酒和在不合适的时间,
对聚会闲逛感到懒散懈怠;
沉迷玩乐、结交恶友,
这些是享乐败坏的因素。
Surā yogo vikālo ca, Samajja caraṇālasaṃ; Khiḍḍādhutto pāpamitto, Bhoganāsamukhā ime.
白天不应该说不经观察的话,
夜里也不说话;
因为害怕而恐惧地行走,
就像林中行者走在树林里。
Divā nādikkhā vattabbaṃ, Ratto nāvacanena ca; Sañcareyya bhayā bhīto, Vane vanacarī yathā.
活着的人也一样,有五种人虽生犹死。
被毗耶娑完全赞颂;
他痛苦、生病、又昏了头,
负债的人,是常时的奴仆。
Jīvantāpi matāpañca, Byāsena parikittitā; Dukkhito byādhitomūḷho, Iṇavā nityasevako.
看到未来的恐惧,
要从远处就避开。
看到危险已经来到,
有智慧的人不会害怕。
Anāgataṃ bhayaṃ disvā, Dūrato parivajjaye; Āgatañca bhayaṃ disvā, A bhīto hoti paṇḍito.
懒惰又放逸的人,
贪图享乐,多病而懈怠。
贪求很多,又喜欢忙各种事务,
这七种人远离了剑。
Niddāluko pamattoca, Sukhatto rogavālaso; Mahiccho kammārāmoca, Satte te satthavajjitā.
利养啊,去穷人那里吧!
得到利养的人,靠利养就满足了。
雨云啊,请在陆地上降雨!
信度河以水而满。
这并非以业为核心。
Duggataṃ gaccha he lābha, Lābhī lābhena pūrati; Thale pavassa pajjunna, Sindhu āpena pūrati; Natthidaṃ kammappadhānakaṃ.
确实没有人在事情已经做完之后,
漠视造作者;
所以,一切应做的事
让他连剩余的部分也一起做。
Na hi koci kate kicce, Kattāraṃ samupekkhate; Tasmā sabbāni kiccāni, Sāva sesena kāraye.
棉花在这世间是轻的。
比那更轻浮急躁;
从那长老的心教诫
在佛陀的教法里放逸度日。
Tūlaṃ sallahukaṃ loke, Tato cāpalla-jātiko; Tato vuḍḍha manovādo, Pamatto buddhasāsane.
石头做的伞盖很重,
然后,向诸天宣说;
比那更重的,就是对长老的教诫,
然后,佛陀的教法。
Pāsāṇachattaṃ garukaṃ, Tato devānacikkhaṇaṃ; Tato vuḍḍhānamovādo, Tato buddhassa sāsanaṃ.
身体的右手,
在这里,嗔是最轻的。
耳朵、鼻子和眼睛,
而左边的是脚绊。
Kāyassa dakkhiṇa hattho, Doso ettha kaniṭṭhako; Kaṇṇa ghānāna-makkhīnaṃ, Vāmo tu pāda-pāsako.
在槟榔叶的中央叶片上,
鸠毗罗始终守护着。
亚卡守护着根部,
在最顶端则有黑耳夜叉。
切除那些之后吃掉,
吉祥就这样增长。
Tambūlassa majjha patte, Kuvero rakkhatī sadā; Mūlamhi rakkhati yakkho, Aggamhi kālakaṇṇikā; Tāni bhuñjeyya chinditvā, Sirī evaṃ pavaḍḍhati.
就像梵天一样,守护得圆满无缺,
还有,既极其谨慎,又令人畏惧;
因此,他们确实应当供养你,
人们总是敬重这个人。
Sampuṇṇarakkho brahmāva, Accurakkho ca bissaṇo; Tasmā hi te pūjayantu, Sadā mānenti taṃ naraṃ.
牛确实是一切在家人的(依靠)。
养育者,布施财物的人;
所以,确实像母亲和父亲一样,
应当恭敬尊重,并且供养。
Goṇā hi sabbagihīnaṃ, Posakā bhogadāyakā; Tasmā hi mātā pitūva, Mānaye sakkareyya ca.
那些吃牛肉的人,
他们嚼着,就像在吃自己母亲的肉。
当他们死后,秃鹫的
应当布施,也应当在河流中运送。
Yeca khādanti gomaṃsaṃ, Mātu maṃsaṃva khādare; Matesu tesu gijjhānaṃ, Dade sote ca vāhaye.
师父成就圆满,即是学艺的开端。
太阳和金星处在中间位置;
水星与月亮不是工巧所成。
土星与火星,就是死亡。
Gurusiddho sippārambho, Ravi sokrā ca majjhimo; Na sippo buddhacandaro, Sorī aṅgāca maraṇaṃ.
在第八日,会杀死师长;
在十四日杀害弟子;
技艺毁损十种技艺,
父母双亲也在满月之日。
Aṭṭhamiyaṃ guruṃ hanti, Sissaṃ hanti catuddasiṃ; Sippaṃ hanti dasa sippaṃ, Mātāpitā ca puṇṇamiṃ.
不饮七纳利管
不如此获得第九。
十二种满的、三倍的酒,
吃了,技艺就毁了。
Nāḷikaṃ satta nabhuñje, Na lābuṃ navamaṃ tathā; Dvādasa prinnaṃtriminaṃ, Bhuñje sippaṃ vinassati.
为了家族,可以舍弃某一个人。
为了村落的利益,应当舍弃家族;
为了国土的利益,可以舍弃村庄;
为了自利,连大地都能舍弃。
Ekaṃ caje kulaatthaṃ, Gāmassatthaṃ kuvaṃ caje; Gāma caje janapadatthaṃ, Attatthaṃ pathaviṃ caje.
他们抛弃了自己的地方,走向别处。
狮子,善人,象。
他们就在那里走向毁灭。
乌鸦、卑劣之人、鹿。
Desaṃ ossajja gacchanti, Sīho sappuriso gajo; Tattheva nidhanaṃ yanti, Kāko kāpuriso migo.
在哪个地方没有敬重,
既没有爱恋,也没有亲友。
也没有任何人执取知识。
不要在那里安住。
Yamhi padese na māno, Na pemaṃ na ca bandhavā; Na ca vijjāgāho koci, Na tattha vasanaṃ kare.
他只用一只脚行走,
智者用一只脚站着;
不观察别的地方,
不应舍弃原来的花环。
Caratyekena pādena, Tiṭṭhatyekena paṇḍito; A nisamma paraṃ ṭhānaṃ, Na pubbamālayaṃ jahe.
在财富和粮食的使用上,
同样地,在获取学问方面;
对使者们和失礼者们,
那时,应舍弃惭,应当是。
Dhana dhañña payogesu, Tathā vijjāgamesu ca; Dūtesu apacāresu, Cajjā lajjā tadā bhave.
女人的食物是两倍。
智慧也有四倍。
努力有六倍。
具有欲界特征的存在。
Dvi guṇo thīnamāhāro, Buddhicāpi catugguṇo; Chagguṇo hoti vāyāmo, Kāmotvaṭṭha-guṇo bhave.
一节一节地渐渐享受欲乐,
从殊胜味品
同样地,善友者真好,
恶人恰恰是颠倒的。
Pabbe pabbe kamenucchu, Visesarasavāggato; Tathā sumettiko sādhu, Viparītova dujjano.
农夫、商人、凡人,
沙门多闻且具足戒行。
当这些广大(众生)生起时,
国土也会变得辽阔广大。
Kassako vāṇijo macco, Samaṇo suta sīlavā; Tesu vipula jātesu, Raṭṭhampi vipulaṃ siyā.
不诵习是咒语的污垢,
不勤做事是居家的污垢。
懈怠是容貌的污垢,
放逸是守护者的污垢。
Asajjhāya malā mantā, Anuṭṭhāna malā gharā; Malaṃ vaṇṇassa kosajjaṃ, Pamādo rakkhato malaṃ.
卑劣者的钱财会流走,
勇者则成为其所有物。
卑下的人也这么说,
以过去业为主导的。
Hīnānaṃ gacchate vittaṃ, Vīrānaṃ santakattanaṃ; Vadanti ca hīnā janā, Pubba-kammappadhānakā.
智者不会这样说,
他们在一切事情上都努力了;
如果那件事没能办成,
没有果报本身,算什么过失呢?
Na vadanti cevaṃdhīrā, Vāyamiṃsu sabbakamme; Na ce sijjhati taṃ kammaṃ, A-phalaṃ eva ko doso.
出身低贱的家族,或者没有智慧的人,
没有形色,没有力量,平等;
这个短暂易逝的时辰,
财富本身就是区分标志。
Nīcaṃ kulaṃ nipaññaṃ vā, Nirūpaṃ nibalaṃ samaṃ; Imaṃ kālaṃ chuttakālaṃ, Dhanameva visesakaṃ.
智者、善人、篇,
恶人、朋友和妇女;
国王品与杂品,
以七章所庄严。
由清净行长老,
住在清净园的人
为了所有家族的利益,
已清净,在词句终了时。
Paṇḍito sujano kaṇḍo, Dujjano mitta-itthi ca; Rājā pakiṇṇako cāti, Satta-kaṇḍa-vibhūsitaṃ. Visuddhā cāra-therena, Visuddhārāma-vāsinā; Sabba-kulānamatthāya, Visodhitaṃ pathakkhaye.