礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
经藏巴利
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · Suttantapiṭaka
增支部(抄本)
907 段
结集的问答巴利
Saṃgāyanassa pucchā vissajjanā
问:贤友,在第一次结集的时候,负责结集法的那些大长老——以摩诃迦叶为首的大长老们,也就是最早的结集者们,先结集了律藏,又结集了经藏中被称为长部、中部、相应部的三部,接着又结集了什么教法呢?巴利
Pucchā – paṭhamamahāsaṃgītikāle āvuso dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayapiṭakaṃ saṃgāyitvā suttantapiṭake ca dīghamajjhimasaṃyuttasaṅkhāte tayo nikāye saṃgāyitvā tadanantaraṃ kiṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.
回答:宣布:各位尊者,在第一次大结集的时候,负责结集法的那些大长老——古代的结集者们、以摩诃迦叶为首的大长老们,先结集了律藏,又结集了经藏中被称为长部、中部、相应部的三部,紧接着又结集了名为增支部的教法。这部教法由九千部经、五百部经和五十七部经所庄严,篇幅达到二十个百诵品。巴利
Vissajjanā – paṭhamamahāsaṃgītikāle bhante dhammasaṃgāhakā mahākassapādayo mahātheravarā porāṇasaṃgītikārā paṭhamaṃ vinayaṃ saṃgāyitvā suttantapiṭake ca dīghamajjhimasaṃyuttasaṅkhāte tayo nikāye saṃgāyitvā tadanantaraṃ navahi ca suttasahassehi pañcahi ca suttasattehi sattapaññāsāya ca suttehi paṭimaṇḍitaṃ vīsatibhāṇavārasataparimāṇaṃ aṅguttaranikāyaṃ nāma pāvacanaṃ saṃgāyiṃsu.
问:贤友,在增支部里,也是按一集、二集、三集等集类划分,共有十一种。那么,他们结集了哪一集呢?巴利
Pucchā – aṅguttaranikāyepi āvuso ekakanipāto dukanipāto tikanipātotiādinā nipātapakaraṇaparicchedavasena ekādasavidhā. Tattha kataraṃ nipātapakaraṇaṃ saṃgāyiṃsu.
回答:尊者,在《增支部》的十一种集类划分中,他们最先结集的是一集。巴利
Vissajjanā – aṅguttaranikāye bhante ekādasasu nipātapakaraṇaparicchedesu ekakanipātaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.
问:贤友,在《一集》里,也有色等品、断盖品、不适业品等,按品类的划分有很多种。那么,他们最先结集的是哪一品?巴利
Pucchā – ekakanipātepi āvuso rūpādivaggo nīvaraṇappahānavaggo akammaniyavaggotiādinā vaggabhedavasena bahuvidhā. Tattha kataraṃ vaggaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.
回答:尊者,在《一集》里,他们从色等品、断盖品等二十品中,最先结集的是色等品。巴利
Vissajjanā – ekakanipāte bhante rūpādivaggo nīvaraṇappahānavaggotiādinā vīsatiyā vaggesu rūpādivaggaṃ paṭhamaṃ saṃgāyiṃsu.
问:善哉,善哉,贤友!贤友,我们现在也从那里开始,为了结集,着手进行以结集为先导的法问法答。贤友,那位知者、见者、阿罗汉、正自觉者世尊,在增支部一集色等品中,前五经是在哪里、针对什么、怎样宣说的?巴利
Pucchā – sādhu sādhu āvuso, mayampi dāni āvuso tatoyeva paṭṭhāya saṃgāhanatthāya saṃgītipubbaṅgamāni dhammapucchanavissajjanakiccāni āvahituṃ samārabhāma. Tenāvuso bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte rūpādivagge purimāni pañca suttāni kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.
回答:在舍卫城,尊者,世尊针对众多比丘,依照五位重视色等之人的意乐而说了这样的话:“诸比丘,我看不到还有别的任何一种色,能像女人的色这样,完全占据一个男人的心并停驻在那里。诸比丘,女人的色会完全占据一个男人的心并停驻在那里。”——世尊就是以这种方式等而宣说的。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha rūpādigarukānaṃ pañcannaṃ purisānaṃ ajjhāsayavasena ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave itthirūpaṃ, itthirūpaṃ bhikkhave purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
比丘们,我看不到有别的任何一种形相,能像女人的形相这样,牢牢占据一个男人的心。比丘们,女人的形相会牢牢占据一个男人的心。巴利
Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave itthirūpaṃ, itthirūpaṃ bhikkhave purisassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati.
问:贤友,就在那里,世尊是依于何处、针对谁、怎样宣说后五经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso pacchimāni pañca suttāni bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitāni.
回答:尊者,正是在舍卫城那里,世尊针对众多比丘,依照五位对色等有强烈执著的女子的意乐,说了这样的话:“诸比丘,我看不到还有别的任何一种相,能像男人的相那样,牢牢占据女人的心并持续不变;诸比丘,男人的相会牢牢占据女人的心并持续不变。”等等。巴利
Vissajjanā – tasmiṃyeva bhante sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha rūpādigarukānaṃ pañcannaṃ itthīnaṃ ajjhāsayavasena ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave purisarūpaṃ, purisarūpaṃ bhikkhave itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
比丘们,我看不到有哪一种形相,能像男人的形相这样,牢牢占据女人的心。比丘们,男人的形相会牢牢占据女人的心。巴利
Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekarūpampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati, yathayidaṃ bhikkhave purisarūpaṃ, purisarūpaṃ bhikkhave itthiyā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati.
从了义的角度,从不了义的角度巴利
Nītatthavasena, neyyatthavasena
问:贤友,在这色等品中,世尊依了义说了什么?又依不了义让人明白了什么?巴利
Pucchā – imasmiṃ āvuso rūpādivagge bhagavatā nītatthavasena kiṃ kathitaṃ, neyyatthavasena pana kiṃ ñāpitaṃ.
回答:尊者,在这个色等品里,世尊按照了义的方式讲了轮回,又按照不了义的方式说明了还灭。巴利
Vissajjanā – imasmiṃ bhante rūpādivagge bhagavatā nītatthavasena vaṭṭaṃ kathitaṃ. Neyyatthavasena pana vivaṭṭampi ñāpitaṃ.
第二品 断除盖品巴利
2. Nīvaraṇappahānavagga
提问:贤友,那么第二品“断盖品”,世尊是在哪里、又是怎么说的呢?巴利
Pucchā – dutiyo pana āvuso nīvaraṇappahānavaggo bhagavatā kattha kathañca bhāsito.
回答:在舍卫城,尊者,世尊这样说道:“比丘们,我看不到有任何一个法,能像净相这样,使还没有生起的欲贪生起,或者使已经生起的欲贪增长、扩大。比丘们,对净相不如理作意时,还没有生起的欲贪就会生起,已经生起的欲贪就会增长、扩大。”巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā kāmacchando uppajjati, uppanno vā kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave subhanimittaṃ, subhanimittaṃ bhikkhave ayoniso manasikaroto anuppannoceva kāmacchando uppajjati, uppanno ca kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsito.
问:贤友,在第二“断除盖障品”中,世尊说了什么?巴利
Pucchā – imasmiṃ pana āvuso dutiye nīvaraṇappahānavagge bhagavatā kiṃ kathitaṃ.
回答:尊者,不过在这第二品“断除盖障品”里,世尊既讲了轮回,也讲了还灭。巴利
Vissajjanā – imasmiṃ pana bhante dutiye nīvaraṇappahānavagge bhagavatā vaṭṭampi vivaṭṭampi kathitaṃ.
第3品 不堪任品巴利
3. Akammaniyava
问:贤友,那位正自觉者在《增支部》第一集第三“不适业品”里,宣说了什么样的教法?巴利
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte tatiye akammaniyavagge kīdisī dhammadesanāyo desitā.
回答:在第三品“不堪任品”中,世尊这样开示:“诸比丘,我看不到任何其他一法,像心这样,未修习时就不堪任。诸比丘,心未修习时,就是不堪任。诸比丘,我看不到任何其他一法,像心这样,修习后就堪任。诸比丘,心修习后,就是堪任。”世尊宣说了这类教法。巴利
Vissajjanā – tatiye bhante akammaniyavagge ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave abhāvitaṃ akammaniyaṃ hoti. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ bhāvitaṃ kammaniyaṃ hoti, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ. Cittaṃ bhikkhave bhāvitaṃ kammaniyaṃ hotī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
问:贤友,在第四“不调品”中,世尊宣说了什么样的教法?巴利
Pucchā – catutthe panāvuso adantavagge bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
回答:在第四“未调伏品”中,世尊这样开示:“比丘们,我看不到还有别的任何一法,像心这样,在未调伏时会带来巨大的危害。比丘们,心未调伏,就会带来巨大的危害。比丘们,我看不到还有别的任何一法,像心这样,在调伏后会带来巨大的利益。比丘们,心调伏了,就会带来巨大的利益。”世尊宣说了诸如此类的教法。巴利
Vissajjanā – catutthe bhante adantavagge ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave adantaṃ mahato anatthāya saṃvattati. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ dantaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave cittaṃ, cittaṃ bhikkhave dantaṃ mahato atthāya saṃvattatī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
第5品 导向与清澈品巴利
5. Paṇihitaacchavagga
问:贤友,在第五愿求清澈品中,世尊宣说了什么样的教法?巴利
Pucchā – pañcame āvuso paṇihitaacchavagge bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
回答:尊者,在第五个“邪向品”里,世尊这样开示:比丘们,就像稻芒或麦芒放错了方向,用手或脚去踩,想说它会刺破手或脚,或者让血流出来,这是不可能的。为什么呢?比丘们,因为芒的方向错了。同样,比丘们,如果那位比丘的心方向错了,却说他能刺破无明、生起明、证得涅槃,这是不可能的。为什么呢?比丘们,因为心的方向错了。世尊宣说了诸如此类的教法。巴利
Vissajjanā – pañcame bhante paṇihitaacchavagge ‘‘seyyathāpi bhikkhave sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhecchati, lohitaṃ vā uppādessatīti netaṃ ṭhāna vijjati. Taṃ kissahetu, micchāpaṇihitattā bhikkhave sūkassa. Evameva kho bhikkhave so vata bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṃ bhecchati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati, taṃ kissa hetu, micchāpaṇihitattā bhikkhave cittassā’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
第6品 指弹品巴利
6. Accharāsaṅghātavagga
提问:贤友,在指弹品中,世尊是怎样宣说第一经和第二经的?巴利
Pucchā – accharāsaṅghātavagge āvuso paṭhama dutiyasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:在《弹指之顷品》中,尊者,世尊这样说:“比丘们,这颗心是极清净光明的,但它被外来的烦恼染污了。没有听闻正法的凡夫不能如实了知这一点,所以我说:‘没有听闻正法的凡夫没有心的修习。’比丘们,这颗心是极清净光明的,并且能从外来的烦恼中解脱出来。多闻的圣弟子如实了知这一点,所以我说:‘多闻的圣弟子有心的修习。’”世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – accharāsaṅghātavagge bhante bhagavatā ‘‘pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhaṃ, taṃ assutavā puthujjano yathābhūtaṃ nappajānāti, tasmā ‘assutavato puthujjanassa cittabhāvanā natthī’ti vadāmi. Pabhassaramidaṃ bhikkhave cittaṃ, tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamuttaṃ, taṃ subhavā ariyasāvako yathābhūtaṃ pajānāti. Tasmā ‘sutapato ariyasāvakassa cittabhāvanā atthī’ti vadāmī’’ti. Evaṃ kho bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第三经等经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tatiyasuttādīni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:就在那里,尊者,世尊宣说了第三经等五部经:“比丘们,如果一位比丘哪怕只是在弹指那么短的时间里,修习慈心、培育慈心、作意慈心,这位比丘就称为住于无染禅那者、奉行大师教法者、遵从教诫者、不虚受国土布施之食者,更何况那些对它反复修习的人呢?比丘们,凡是那些不善的、属于不善一类的、归于不善一方的法,全都以意为前导,意是那些法中最先生起的,随后不善法才生起;比丘们,凡是那些善的、属于善一类的、归于善一方的法,全都以意为前导,意是那些法中最先生起的,随后善法才生起。”尊者,世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyasuttādīni pañcasuttāni ‘‘accharāsaṅghātamattampi ce bhikkhave bhikkhu mettācittaṃ āsevati, bhāveti, manasikaroti. Ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati, ko pana vādo ye naṃ bahulīkaronti. Yekeci bhikkhave dhammā akusalā akusalabhāgiyā akusalapakkhikā, sabbete manopubbaṅgamā, mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva akusalādhammā, yekeci bhikkhave dhammā kusalā kusalabhāgiyā kusalapakkhikā, sabbete manopubbaṅgamā, mano tesaṃ dhammānaṃ paṭhamaṃ uppajjati, anvadeva kusalā dhammā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.
提问:贤友,就在那里,第八、第九、第十经,以及精进等品中的十经和善友等品中的第一经,世尊是如何宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhama navama dasamasuttāni ca vīriyārambhādivagge dasasuttāni ca kalyāṇamittādivagge paṭhamasuttañca bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:尊者,就在那里,第八、第九、第十经,以及精进等品中的十经和善友等品中的第一经——世尊这样说过:“诸比丘,我看不到任何别的法,能像放逸这样,使未生起的不善法生起,使已生起的善法衰退。诸比丘,对于放逸的人,未生起的不善法会生起,已生起的善法会衰退。”尊者,世尊就是以这种方式宣说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhama navama dasamasuttāni ca vīriyārambhādivagge dasasuttāni ca kalyāṇamittādivagge paṭhamasuttañca ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti, yathayidaṃ bhikkhave pamādo, pamattassa bhikkhave anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca kusalā dhammā parihāyantī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
提问:贤友,善友等品中的第二经和第三经,世尊是怎么宣说的?巴利
Pucchā – kalyāṇamittādivagge āvuso dutiya tatiyasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:尊者,在善友等品中,第二经和第三经是世尊这样说的:“比丘们,我看不到还有别的任何一法,能让未生起的不善法生起,或者让已生起的善法退失,就像这样——比丘们,随顺不善法、不随顺善法。”巴利
Vissajjanā – kalyāṇamittādivagge bhante dutiya tatiyasuttāni ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā kusalā dhammā parihāyanti, yathayidaṃ bhikkhave anuyogo akusalānaṃ dhammānaṃ ananuyogo kusalānaṃ dhammāna’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,就在同一处,第六经等经,以及放逸品中的第一经,世尊是怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso chaṭṭhasuttādīni ca pamādādivagge paṭhamasuttañca bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:尊者,就在同一处,还有第六经等,以及放逸品中的第一经,世尊这样说道:“比丘们,亲族的衰败算是很小的衰败。比丘们,在种种衰败中,智慧的衰败是最低劣的。比丘们,亲族的增长算是很小的增长。比丘们,在种种增长中,智慧的增长是最殊胜的。因此,比丘们,你们应当这样学:‘我们要在智慧的增长上不断增长。’比丘们,你们应当这样学。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante chaṭṭhasuttādīni ca pamādādivagge paṭhamasuttañca ‘‘appamattikā esā bhikkhave parihāni yadidaṃ ñātiparihāni. Etaṃ patikiṭṭhaṃ bhikkhave parihānīnaṃ yadidaṃ paññāparihānīti. Appamattikā esā bhikkhave vuddhi yadidaṃ ñātivuddhi. Etadaggaṃ bhikkhave vuddhīnaṃ yadidaṃ paññāvuddhi . Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ ‘paññāvuddhiyā vaddhissāmā’ti. Evañhi vo bhikkhave sikkhitabba’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,正自觉者在放逸等品中是如何宣说第二经等经的?巴利
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena pamādādivagge dutiyasuttādīni kathaṃ bhāsitāni.
回答:“比丘们,我看不到有任何一个别的法,会像放逸这样带来这么大的危害。比丘们,放逸确实会带来巨大的危害。比丘们,我看不到有任何一个别的法,会像不放逸这样带来这么大的利益。比丘们,不放逸确实会带来巨大的利益。”尊者世尊就是以如是等语宣说的。巴利
Vissajjanā – nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yo evaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave pamādo. Pamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattati. Nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi, yo evaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave appamādo, appamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattatīti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
第二放逸等品巴利
Dutiya pamādādivagga
问:那么,贤友,在第二放逸等品中,世尊是如何宣说第一经等经的?巴利
Pucchā – dutiye panāvuso pamādādivagge paṭhamasuttādīni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答——尊者,在第二放逸等品中,世尊是这么说的:“比丘们,把内在的支分拿来考量,我看不到还有别的任何一支,能像放逸这样带来这么大的危害。比丘们,放逸会带来大危害。比丘们,把内在的支分拿来考量,我看不到还有别的任何一支,能像不放逸这样带来这么大的利益。比丘们,不放逸会带来大利益。”世尊就是以这种方式宣说的。巴利
Vissajjanā – dutiye bhante pamādādivagge ajjhattikaṃ bhikkhave aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahato anatthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave pamādo. Pamādo bhikkhave mahato anatthāya saṃvattati. Ajjhattikaṃ bhikkhave aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi, yaṃ evaṃ mahato atthāya saṃvattati, yathayidaṃ bhikkhave appamādo. Appamādo bhikkhave mahato atthāya saṃvattatīti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,就在那里,三十三经等十部经,以及非法品中的十部经,世尊是如何宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tettiṃsamādīnica dasasuttāni adhammavagge ca dasasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:就在这里,尊者,世尊宣说了《三十三经》等十部经,以及《非法品》中的十部经,比如:“比丘们,那些把非法说成是‘法’的比丘,是在为大众带来不利,为大众带来不安乐,为众多人带来无益、不利和痛苦,对天和人都是如此。比丘们,这些比丘还会造下很多非福,并且让这正法隐没。”世尊还以这样的方式宣说:“比丘们,那些把非法说成是‘非法’的比丘,是在为大众带来利益,为大众带来安乐,为众多人带来利益、有益和安乐,对天和人都是如此。比丘们,这些比丘还会积累很多福德,并且让这正法得以住立。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante tettiṃsamādīni dasasuttāni ca adhammavagge dasasuttāni ca ye te bhikkhave bhikkhū adhammaṃ ‘‘dhammo’’ti dīpenti, te bhikkhave bhikkhū bahujanaahitāya paṭipannā bahujanaasukhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te bhikkhave bhikkhū apuññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ antaradhāpentīti evamādinā ca, ye te bhikkhave bhikkhū adhammaṃ ‘‘adhammo’’ti dīpenti, te bhikkhave bhikkhū bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya bahujano janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Bahuñca te bhikkhave bhikkhū puññaṃ pasavanti, te cimaṃ saddhammaṃ ṭhapentīti evamādinā ca bhante bhagavatā bhāsitāni.
提问——贤友,在《一人品》中,世尊宣说了什么样的法教?巴利
Pucchā – ekapuggalavagge āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
解答——在《一人品》中,世尊这样宣说:“比丘们,有一个人出现在世间时,是为了众多人的利益,为了众多人的安乐,为了悲悯世间,为了天与人的利益、福祉和安乐而出现。这一个人是谁呢?就是如来、阿拉汉、正自觉者。比丘们,这一个人出现在世间时,就是为了众多人的利益,为了众多人的安乐,为了悲悯世间,为了天与人的利益、福祉和安乐而出现。”世尊所宣说的就是诸如此类的法教。巴利
Vissajjanā – ekapuggalavagge bhante bhagavatā ekapuggalo bhikkhave loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamo ekapuggalo, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho, ayaṃ kho bhikkhave ekapuggalo loke uppajjamāno uppajjati bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
憍陈如的故事巴利
Aññāsikoṇḍañña vatthu
问:贤友,在这个第一品里,当提到四十一位长老时,具寿阿若憍陈如长老是怎样被世尊安立在这个第一位的?巴利
Pucchā – etadavagge āvuso āgatesu ekacattālīsāya theresu āyasmā aññāsikoṇḍaññatthero kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答——尊者,在《第一品》中提到的四十一位大长老里,世尊这样说:“比丘们,在我的比丘弟子中,资历最久的就是憍陈如。”尊者,憍陈如长老就是这样被世尊安立在第一的位置上。巴利
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ aññāsikoṇḍañño’’ti, evaṃ kho bhante āyasmā aññāsikoṇḍaññatthero bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
上首弟子的故事巴利
Aggasāvakavatthu
问:贤友,世尊、正自觉者在《增支部·一集·第一品》的“首位品”中,提到了四十一位大长老。其中,法将舍利弗长老是第一上首弟子,大目犍连长老是第二上首弟子。他们是怎么被世尊安立为首位的呢?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā ca sāriputtatthero dhammasenāpati paṭhamo aggasāvako āyasmā ca mahāmoggallānatthero dutiyo aggasāvako kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答——尊者,法将舍利弗长老,世尊这样说:“比丘们,在我的比丘弟子中,智慧第一的就是舍利弗。”而大目犍连长老则说:“比丘们,在我的比丘弟子中,神通第一的就是大目犍连。”尊者,他们就是这样被世尊安立在第一位的。巴利
Vissajjanā – āyasmā bhante sāriputtatthero dhammasenāpati ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto’’ti. Āyasmā pana mahāmoggallānatthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
勇士,这个座位已经为你铺好了,正合你的身形。
令我心生净信者,请坐在花座上。巴利
Idaṃ te āsanaṃ vīra, paññattaṃ tavanucchaviṃ; Mama cittaṃ pasādento, nisīda pupphamāsane.
世间那些阿拉汉,或者已经进入阿拉汉道的人,这位比丘就是他们当中的一位。巴利
Ye vata loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā, ayaṃ tesaṃ bhikkhu aññataro.
我何不走到那位比丘跟前,向他问一个问题呢?巴利
Yaṃnūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā pañhaṃ puccheyyaṃ.
凡是因缘所生的法,
如来宣说了它们的因。
世尊又说了他们的灭尽,
大沙门这样说——巴利
Ye dhammā hetuppabhavā, Tesaṃ hetuṃ tathāgato; Āha tesañca yo nirodho, Evaṃvādī mahāsamaṇo –
尊者,希望我们能在世尊身边出家,能受具足戒。巴利
Labheyyāma mayaṃ bhante bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampadaṃ.
比丘们,在我的比丘弟子当中,智慧最广大的第一人,就是舍利弗。巴利
Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto.
比丘们,在我的比丘弟子当中,具足神通第一的,就是大目犍连。巴利
Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno.
大迦叶的故事巴利
Mahākassapavatthu
问:贤友,大迦叶长老在第一次大结集时是僧团的上首导师,世尊是如何把他安立为第一的?巴利
Pucchā – āyasmā pana āvuso mahākassapatthero paṭhamamahāsaṃgītikāle pāmokkhasaṅghanāyakabhūto bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答:尊者,大迦叶长老在第一次大结集时是僧团的上首。世尊说过:“比丘们,在我的比丘弟子中,头陀说第一的,就是这位大迦叶。”尊者,世尊就是这样把他安立在这个第一的位置上。巴利
Vissajjanā – āyasmā bhante mahākassapatthero paṭhamamahāsaṃgītikāle saṅghapāmokkhabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
阿那律长老的故事巴利
Anuruddhattheravatthu
问:贤友,在正自觉者于《增支部·一集·第一品》中所说的四十一位大长老当中,具寿阿那律长老是怎样被安立在这个第一的位置上的?巴利
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā anuruddhatthero kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答:尊者,阿那律长老被世尊安立在这个第一的位置上,就像这样说的:“比丘们,在我的比丘弟子中,天眼第一的,就是阿那律。”尊者,世尊就是这样把他安立在第一的位置上。巴利
Vissajjanā – āyasmā bhante anuruddhatthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dibbacakkhukānaṃ yadidaṃ anuruddho’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
问:贤友,那么具寿希瓦利长老是怎样被世尊安立在这个第一之位上的呢?巴利
Pucchā – āyasmā pana āvuso sīvalitthero bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答:尊者,具寿希瓦利长老被世尊安立在第一之位,就像这样说的:“比丘们,在我的比丘弟子中,得利养第一的,就是希瓦利。”巴利
Vissajjanā – āyasmā bhante sīvalitthero ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ lābhīnaṃ yadidaṃ sīvalī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
那位世尊确实是正自觉者,因为他为了断除这样的苦而宣说法。巴利
Sammāsambuddho vata so bhagavā, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya dhammaṃ deseti.
世尊的弟子僧团确实是善行道者,因为他们为了断除这样的苦而修行。巴利
Suppaṭipanno vata tassa bhagavato sāvakasaṅgho, yo imassa evarūpassa dukkhassa pahānāya paṭipanno.
涅槃确实极其安乐,在那里,这样的苦根本不存在——巴利
Susukhaṃ vata nibbānaṃ, yatthidaṃ evarūpaṃ dukkhaṃ na saṃvijjati –
比丘们,在我的比丘弟子当中,获得利养最多第一的,就是希瓦利。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ lābhīnaṃ yadidaṃ sīvali’’ hu –
阿难长老的故事巴利
Ānandātheravatthu
问:贤友,阿难长老是法的库藏者,在第一次大结集时担任解答法义的长老,他是怎样被世尊安立在这个第一的位置上的?巴利
Pucchā – āyasmā pana āvuso ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko paṭhamamahāsaṃgītikāle dhammavissajjakatherabhūto kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答:尊者,阿难长老是法库,在第一次大结集时担任解答法义的人。世尊在五个“第一”的位置上这样安立了他:“比丘们,在我的比丘弟子中,多闻第一的就是阿难。比丘们,在我的比丘弟子中,具念第一的就是阿难。比丘们,在我的比丘弟子中,具行第一的就是阿难。比丘们,在我的比丘弟子中,具精进第一的就是阿难。比丘们,在我的比丘弟子中,侍者第一的就是阿难。”巴利
Vissajjanā – āyasmā bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko paṭhamamahāsaṃgītikāle dhammavissajjakabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ satimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ gatimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhitimantānaṃ yadidaṃ ānando. Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā pañcasu etadaggaṭṭhānesu ṭhapito.
我花十万钱把它买了下来,
用十万(钱)建成的;
有一座园林名叫美园;
大牟尼,请接受——巴利
Satasahassena me kītaṃ, Satasahassena māpitaṃ; Sobhanaṃ nāma uyyānaṃ; Paṭiggaṇha mahāmuni –
比丘们,在我的比丘弟子当中,多闻第一、具念第一、具行第一、具坚毅第一、侍者第一的,就是阿难。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ. Satimantānaṃ. Gatimantānaṃ. Dhitimantānaṃ. Upaṭṭhākānaṃ yadidaṃ ānando’’ –
问:贤友,在《增支部·一集·第一品》中提到的四十一 位大长老里,具寿优波离长老在第一次大结集时是解答律藏的人,他是如何被安立为第一位的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekacattālīsāya mahātheresu āyasmā upālitthero paṭhamamahāsaṃgītikāle vinayavissajjakabhūto kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答:尊者,优波离长老在第一次大结集时是负责解答律藏的人。世尊就是这样把他安立在第一的位置上:“比丘们,在我的比丘弟子中,持律第一的,就是这位优波离。”巴利
Vissajjanā – āyasmā bhante upālitthero paṭhamamahāsaṃgītikāle vinayavissajjakabhūto ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ upālī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
律是我的依靠,
律是我经行和安住的地方;
我发愿安住于律中,
律是我的行境。巴利
Vinayo vāsayo mayhaṃ, Vinayo ṭhānacaṅkamaṃ; Kappemi vinaye vāsaṃ, Vinayo mama gocaro.
玛哈巴嘉巴娣大爱道长老尼事巴利
Mahāpajāpatigotamītherīvatthu
问:贤友,在《第一品》提到的十三位长老尼中,大爱道·乔达弥长老尼是怎样被世尊安立在第一位的?巴利
Pucchā – etadaggavagge āvuso āgatāsu terasasu therīsu mahāpajāpati gotamītherī kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答——尊者,在《第一品》提到的十三位长老尼中,大爱道·大爱道长老尼就是被世尊这样安立在第一位的:“比丘们,在我的比丘尼弟子中,出家最久的第一位,就是大爱道·乔达弥。”巴利
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu terasasu therīsu mahāpajāpatigotamītherī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpati gotamī’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
比丘们,在我的比丘尼女弟子中,出家时间最久的,就是大爱道·大爱道。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ rattaññūnaṃ yadidaṃ mahāpajāpatigotamī’’ –
提问——贤友,谶摩长老尼作为上首女弟子,是怎样被世尊安立在这个最上位的呢?巴利
Pucchā – khemātherī pana āvuso aggasāvikā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,差摩长老尼是第一位上首女弟子。世尊把她安立在这个“第一”的位置上,是这样说的:“比丘们,在我的比丘尼女弟子中,智慧第一的,就是差摩。”巴利
Vissajjanā – khemātherī bhante paṭhamā aggasāvikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
那些被贪欲染污的人,跟着水流跑,
就像蜘蛛自己造出的网。
智者连这个也斩断后,依然闪耀。
不再有任何牵挂,已经舍弃了一切苦。巴利
‘‘Ye rāgarattānupatanti sotaṃ, Sayaṃkataṃ makkaṭova jālaṃ, Etampi chetvāna vajanti dhīrā; Anapekkhino sabbadukkhaṃ pahāya’’ –
比丘们,在我的比丘尼女弟子中,智慧第一的就是差摩。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ khemā’’ –
问:贤友,莲华色长老尼是第二上首弟子,世尊是怎么把她安立于第一(上首)之位的呢?巴利
Pucchā – uppalavaṇṇā pana āvuso therī dutiyaaggasāvikā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,莲华色长老尼是第二位首席女弟子。世尊这样把她安立在“第一”的位置上:“比丘们,在我的比丘尼弟子中,神通第一的,就是莲华色。”巴利
Vissajjanā – uppalavaṇṇā bhante therī dutiyaaggasāvikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
比丘们,在我的比丘尼弟子中,神通第一的,就是莲华色。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ iddhimantīnaṃ yadidaṃ uppalavaṇṇā’’ –
波咤左罗长老尼的故事巴利
Paṭācārātherībhikkhunīmavatthu
问:朋友,那位世尊……也就是正等正觉者,在《增支部》第一集《第一品》里提到的十三位长老尼当中,有一位名叫波吒左罗的长老尼,她是怎样被放在这第一的位置上的呢?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatāsu terasasu therīsu paṭācārānāma therī kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,在《第一品》里提到的十三位长老尼当中,世尊把波咤左罗长老尼安立在这个第一的位置上,就像这样说的:“比丘们,在我的比丘尼女弟子中,持律第一的,就是波咤左罗。”巴利
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu terasasu therikāsu paṭācārā therī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
我的两个儿子都死了,
在路上,我的丈夫死了。
母亲、父亲和兄弟,
在同一座火葬柴堆上燃烧。
在四大海之中,水是很少的,
比起那个,泪水更多,多得不少。
被苦所触之人的忧愁。
母亲啊,你为什么要放逸呢?
子女无法成为庇护,
不是父亲,也不是亲友。
被死神掌控时,
在亲人当中,不存在庇护。
明白了这个道理后,持戒的智者;
应该赶快净化通往涅槃的道路。
就算一个人活到一百岁,
不见生起与危险;
活一天,也更好。
看见生灭的人巴利
‘‘Ubho puttā kālaṅkatā, Panthe mayhaṃ patī mato; Mātāpitā ca bhātā ca, Ekacitakasmiṃ ḍayhare’’ – ‘‘Catūsu samuddesu jalaṃ parittakaṃ, Tato bahuṃ assujalaṃ anappakaṃ; Dukkhena phuṭṭhassa narassa socanā, Kiṃ kāraṇā amma tuvaṃ pamajjasi’’ – ‘‘Na santi puttā tāṇāya, Na pitā nāpi bandhavā; Antakenādhipannassa, Natthi ñātīsu tāṇatā; Etamatthavasaṃ ñatvā, paṇḍito sīlasaṃvuto; Nibbānagamanaṃ maggaṃ, khippameva visodhaye’’ – ‘‘Yo ca vassasataṃ jīve, Apassaṃ udayabbayaṃ; Ekāhaṃ jīvitaṃ seyyo, Passato udayabbayaṃ’’ –
比丘们,在我的女弟子比丘尼当中,持律第一的就是波咤左罗。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ paṭācārā’’ –
法喜长老尼的故事巴利
Dhammadinnātherībhikkhunīmavatthu
提问:贤友,法乐长老尼是怎样被世尊安立为第一的?巴利
Pucchā – dhammadinnā pana āvuso therī bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,法乐长老尼被世尊如此安立在第一的位置上:“比丘们,在我的比丘尼弟子中,说法第一的,就是这位法乐。”巴利
Vissajjanā – dhammadinnā bhante therī ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
对于他,过去和以后,
在中间也什么都没有。
一无所有,无所执取,
我就称他为婆罗门。巴利
‘‘Yassa pure ca pacchā ca, Majjheca natthi kiñcanaṃ; Akiñcanaṃ anādānaṃ, Tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ’’ –
比丘们,在我的女弟子比丘尼当中,说法第一的,就是法授。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ dhammadinnā’’ –
耶输陀罗长老尼的故事巴利
Yasodharātherībhikkhunīmavatthu
问:贤友,那位名叫跋陀迦旃延的长老尼,世尊是怎么把她列为第一的?巴利
Pucchā – bhaddakaccānānāma āvuso yasodharātherī bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,那位名叫跋陀迦旃延的跋陀迦旃延长老尼,被世尊放在“第一”的位置上,就像这样说的:“比丘们,在我的比丘尼弟子当中,已得大神通者之中,第一的就是这位跋陀迦旃延。”尊者,她就是这样被放在第一的位置上。巴利
Vissajjanā – bhaddakaccānā bhante yasodharātherī bhagavatā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahābhiññapattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā’’ti. Evaṃ kho bhante etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
比丘们,在我的女弟子比丘尼当中,获得大神通的第一名,就是跋陀迦旃延。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ mahābhiññapattānaṃ yadidaṃ bhaddakaccānā’’ –
提谓与跋利迦的故事巴利
Tapussabhallikavatthu
问:朋友,在《增支部》的《此第一品》里提到的十一位近事男中,提谓与波利这两位商人,世尊是如何把他们安立为第一位的?巴利
Pucchā – aṅguttaranikāye āvuso etadaggavagge āgatesu ekādasasu upāsakesu tapussabhallikānāma vāṇijā bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,提谓和波利这两位商人,世尊是这样把他们放在第一位的:“比丘们,在我的弟子近事男当中,最先皈依的,就是提谓和波利这两位商人。”尊者,世尊确实就是这样把他们放在第一位的。巴利
Vissajjanā – tapussabhallikā bhante vāṇijā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
尊者,我们皈依世尊和法。愿世尊接受我们做近事男,从今天起,直到命终,都皈依。巴利
‘‘Ete bhante mayaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca, upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ hu –
比丘们,在我的弟子近事男当中,最早皈依的,就是商人提谓和跋利迦,这是第一。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantānaṃ yadidaṃ tapussabhallikā vāṇijā’’ –
给孤独长者的故事巴利
Anāthapiṇḍakavatthu
提问:善友,在《增支部·一集·第一品》所记载的十一位近事男当中,世尊、阿拉汉、正自觉者是怎样把居士须达多·给孤独长者安立为第一的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā arahatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatesu ekādasasu upāsakesu sudatto gahapati anāthapiṇḍiko kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
说明:在《最上品》提到的十一位近事男中,尊者,居士须达多·给孤独被这样安立为第一:“比丘们,在我的弟子近事男中,布施者第一的,就是居士须达多·给孤独。”尊者,世尊就是这样把他安立在第一的位置上。巴利
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatesu ekādasasu upāsakesu sudatto gahapati anāthapiṇḍiko ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
比丘们,在我的弟子近事男当中,布施第一的就是这位居士须达多·给孤独。巴利
Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ dāyakānaṃ yadidaṃ sudatto gahapati anāthapiṇḍiko–
苏罗阿般陀居士的故事巴利
Sūrambaṭṭhaupāsakāvatthu
问:贤友,世尊是怎样把名叫苏兰跋塔的居士安立在第一位的?巴利
Pucchā – sūrambaṭṭho nāma āvuso upāsako bhagavatā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
回答:居士苏兰跋塔被世尊这样安立在第一的位置上:“比丘们,在我的弟子居士当中,具足不坏净信第一的,就是这位苏兰跋塔。”尊者,世尊确实就是这样把他安立在第一的位置上。巴利
Vissajjanā – sūrambaṭṭho upāsako ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapito.
比丘们,在我的弟子近事男当中,对佛具有不动摇净信的第一人,就是苏兰跋塔。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ aveccappasannānaṃ yadidaṃ sūrambaṭṭho’’ hu –
善生女居士的故事巴利
Sujātā upāsikāvatthu
问:贤友,在《最上品》里提到的十位近事女中,名为苏嘉达的那位近事女——塞尼耶之女,世尊是怎么把她安立为最上位的?巴利
Pucchā – etadaggavagge āvuso āgatāsu dasasu upāsikāsu sujātānāma upāsikā seniyadhītā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,善生女——塞尼耶的女儿——世尊说过:“比丘们,在我的女弟子、近事女当中,最先皈依的就是善生女,塞尼耶的女儿。”尊者,世尊就是这样把她安立在这个第一的位置上。巴利
Vissajjanā – sujātā bhante seniyadhītā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
尊者,我们皈依世尊、法以及比丘僧团。愿世尊认我们为近事女,从今天起,直到命终,我们都已皈依。巴利
‘‘Etā mayaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca, upāsikāyo no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetā saraṇaṃ gatā’’ hu –
比丘们,在我的女弟子、近事女当中,最先皈依的就是善生女,塞尼耶的女儿。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchantīnaṃ yadidaṃ sujātā seniyadhītā’’ –
毗舍佉近事女的故事巴利
Visākhā upāsikāvatthu
问:贤友,那么毗舍佉近事女是怎样被世尊安立在这个第一位的呢?巴利
Pucchā – visākhā pana āvuso upāsikā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
尊者,近事女毗舍佉·鹿子母被世尊安立在第一之位,就像这样说的:“诸比丘,在我的女弟子近事女布施者当中,第一的就是毗舍佉·鹿子母。”巴利
Vissajjanā – visākhā bhante upāsikā migāramātā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
比丘们,在我的女弟子、女居士当中,最善于布施的第一人,就是毗舍佉·鹿子母。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ dāyikānaṃ yadidaṃ visākhā migāramātā’’ hu –
在家女信徒久寿多罗的故事巴利
Khujjuttarā upāsikāvatthu
问:朋友,在《增支部·一集·最上品》中提到的十位近事女里,那位名叫久寿多罗的近事女,是怎样被世尊……乃至……正自觉者安立在这个最胜位上的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye ekakanipāte etadaggavagge āgatāsu dasasu upāsikāsu khujjuttarānāma upāsikā kathaṃ etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:在《最上品》提到的十位近事女中,尊者,久寿多罗近事女被世尊安立在这个最上位,也就是这样说:“比丘们,在我的女弟子近事女中,多闻第一的,就是久寿多罗。”巴利
Vissajjanā – etadaggavagge bhante āgatāsu dasasu upāsikāsu khujjuttarā upāsikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
比丘们,在我的近事女弟子中,多闻第一的就是久寿多罗。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ upāsikānaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ khujjuttarā’’ hu –
近事女咖离的故事巴利
Kāḷīupāsikāvatthu
问:贤友,那位名叫迦梨的拘罗罗城近事女,世尊是怎么把她安立在最胜位上的?巴利
Pucchā – kāḷīnāma āvuso upāsikā kuraragharikā kathaṃ bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
回答:尊者,拘罗罗迦利迦的近事女咖莉,被世尊这样安立在第一的位置上:“比丘们,在我的女弟子中,随闻即信的近事女里,第一就是拘罗罗迦利迦的近事女咖莉。”巴利
Vissajjanā – kāḷī bhante upāsikā kuraragharikā ‘‘etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kuraragharikā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā etadaggaṭṭhāne ṭhapitā.
比丘们,在我的近事女弟子中,听到就信受的人里,第一就是这位来自拘罗罗迦利迦的近事女咖莉。巴利
‘‘Etadaggaṃ bhikkhave mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kuraragharikā’’ –
问:贤友,世尊是怎么宣说整部《不可能经》的?巴利
Pucchā – sakalāpi āvuso aṭṭhānapāḷi bhagavatā kathaṃ bhāsitā.
回答:比丘们,这是不可能的,绝无可能——一个见具足的人会把任何行执为常,这种事不存在。可是,比丘们,这倒是可能的——凡夫会把任何行执为常,这种事是存在的。尊者,世尊就是以这样的方式,宣说了整部《无此理经》。巴利
Vissajjanā – aṭṭhānametaṃ bhikkhave anavakāso, yaṃ diṭṭhisampanno puggalo kañcisaṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Ṭhānañca kho etaṃ bhikkhave vijjati, yaṃ puthujjano kañcisaṅkhāraṃ niccato upagaccheyya, ṭhānametaṃ vijjatīti evamādinā bhante bhagavatā sakalāpi aṭṭhānapāḷi bhāsitā.
《一法经》第一品巴利
Ekadhammapāḷi paṭhamavagga
问:贤友,在《一法经》的初品中,世尊宣说了什么样的法教?巴利
Pucchā – ekadhammapāḷiyaṃ āvuso paṭhamavagge kīdisī dhammadesanā bhagavatā desitā.
回答:在《一法经》的初品里,尊者,世尊这样宣说法教:“比丘们,有一法,修习了、反复修习了,就能导向纯一厌离、离欲、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。哪一法呢?佛随念。比丘们,这一法,修习了、反复修习了,就能导向纯一厌离、离欲、灭尽、寂静、证智、正觉、涅槃。”世尊宣说了诸如此类的法教。巴利
Vissajjanā – ekadhammapāḷiyaṃ bhante paṭhamavagge ‘‘ekadhammo bhikkhave bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamo ekadhammo, buddhānussati, ayaṃ kho bhikkhave ekadhammo bhāvito bahulīkato ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattatī’’ti evamādikā bhagavatā dhammadesanā desitā.
问:贤友,那么在第二品里,世尊宣说了什么样的法教?巴利
Pucchā – dutiyavagge pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
回答:在第二品中,尊者,世尊这样开示:“比丘们,我没有看到任何别的单一法,能像邪见这样,让还没生起的不善法生起,或者让已经生起的不善法变得更多、更扩大。比丘们,对于有邪见的人,还没生起的不善法会生起,已经生起的不善法会变得更多、更扩大。”世尊所宣说的法教就是诸如此类的。巴利
Vissajjanā – dutiyavagge bhante bhagavatā ‘‘nāhaṃ bhikkhave aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppannā vā akusalā dhammā uppajjanti, uppannā vā akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti, yathayidaṃ bhikkhave micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa bhikkhave anuppannā ceva akusalā dhammā uppajjanti, uppannā ca akusalā dhammā bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattantī’’ti. Evamādikā bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
问:贤友,在第三品中,从第五经开始的那八部经,世尊是怎么宣说的?巴利
Pucchā – tatiyavagge pana āvuso pañcamādīni aṭṭha suttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
说明:在第三品里,尊者,从第五经开始的那八部经,是世尊这样说的:“比丘们,在讲得不好的法与律当中,无论是劝别人的人、被劝的人,还是受了劝之后照着去做的人,这些人全都会生出很多罪业。为什么呢?比丘们,因为那个法是讲得不好的。比丘们,在讲得好的法与律当中,无论是劝别人的人、被劝的人,还是受了劝之后照着去做的人,这些人全都会生出很多福业。为什么呢?比丘们,因为那个法是讲得好的。”世尊就是用这类话来说的。巴利
Vissajjanā – tatiyavagge bhante pañcamādīni aṭṭhasuttāni ‘‘durakkhāte bhikkhave dhammavinaye yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbete bahuṃ apuññaṃ pasavanti. Taṃkissahetu, durakkhābhattā bhikkhave dhammassa. Svākkhāte bhikkhave dhammavinaye yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito, tathattāya paṭipajjati, sabbete bahuṃ puññaṃ pasavanti. Taṃkissahetu svākkhātattā bhikkhave dhammassā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
另一弹指顷品巴利
Apara accharāsaṅghātavagga
问:贤友,在另一弹指顷品中,世尊宣说了什么样的法教?巴利
Pucchā – aparaaccharāsaṅghātavagge pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
解释:在《另一弹指顷品》中,尊者,世尊宣说了这样的法教:“比丘们,如果一位比丘哪怕只是在弹指那么短的时间里修习初禅,比丘们,这位比丘就称为住于不散乱的禅那、奉行师教、遵从教诫、不白白受用国土布施之食的人,更何况那些不断反复修习它的人呢?”——世尊宣说了诸如此类的法教。巴利
Vissajjanā – aparaaccharāsaṅghātavagge bhante ‘‘accharāsaṅghātamattampi ce bhikkhave bhikkhu paṭhamaṃ jhānaṃ bhāveti, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu arittajjhāno viharati satthusāsanakaro ovādapatikaro amoghaṃ raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjati, ko pana vādo ye naṃ bahulīkarontī’’ti evamādikā bhante bhagavatā dhammadesanāyo desitā.
问:贤友,世尊是怎样宣说整个身至念品的?巴利
Pucchā – sakalopi āvuso kāyagatāsativaggo bhagavatā kathaṃ bhāsito.
宣说:比丘们,就像无论谁用他的心把大海完全充满,所有流入大海的河流都包含在其中;同样地,比丘们,无论谁修习、反复修习身至念,所有属于明分的善法都包含在其中。尊者,世尊就是这样以这些话宣说了整个身至念品。巴利
Vissajjanā – yassa kassaci bhikkhave mahāsamuddo cetasā phuṭo, antogadhā tassa kunnadiyo yākāci samuddaṅgamā, evameva bhikkhave yassa kassaci kāyagatāsati bhāvitā bahulīkatā, antogadhā tassa kusalā dhammā yekeci vijjābhāgiyā’’ti evamādinā bhante bhagavatā sakalopi kāyagatāsativaggo bhāsito.
问:贤友,世尊是否也宣说了整个不死品?巴利
Pucchā – sakalopi āvuso amatavaggo bhagavatā kathaṃ bhāsato.
回答:比丘们,那些不修习身至念的人,没有享用不死。比丘们,那些修习身至念的人,享用了不死。比丘们,那些没有修习身至念的人,不死对他们来说就没有被享用。比丘们,那些修习了身至念的人,不死对他们来说就已经被享用。尊者,世尊就是这样把整个不死品都讲完了。巴利
Vissajjanā – amataṃ te bhikkhave na paribhuñjanti, ye kāyagatāsatiṃ na paribhuñjanti. Amataṃ te bhikkhave paribhuñjanti, ye kāyagatāsatiṃ paribhuñjanti. Amataṃ te bhikkhave aparibhuttaṃ, yesaṃ kāyagatāsati aparibhuttā. Amataṃ te bhikkhave paribhuttaṃ, yesaṃ kāyagatāsati paribhuttāti evamādinā bhante bhagavatā sakalopi amatavaggo bhāsito.
《业行品》中的《过失经》巴利
Kammakaraṇavagga, vajjasutta
问:贤友,由世尊……中略……正自觉者在《增支部》二集“业所作品”中所宣说的第一《过失经》,是在哪里、对谁、怎样宣说的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte kammakaraṇavagge paṭhamaṃ vajjasuttaṃ kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,在舍卫城,世尊对众多比丘这样说:“比丘们,有两种过失。哪两种?现法过失和后世过失。”巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘dvemāni bhikkhave vajjāni. Katamāni dve diṭṭhadhammikañca vajjaṃ samparāyikañca vajja’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
所以,比丘们,你们应当这样训练自己:我们要害怕现世的过失,要害怕来世的过失;我们要成为害怕过失的人,要成为看清过失可怕的人。比丘们,你们确实应当这样训练自己。巴利
Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘diṭṭhadhammikassa vajjassa bhāyissāma, samparāyikassa vajjassa bhāyissāma, vajjabhīruno bhavissāma vajjabhayadassāvino’’ti. Evañhi kho bhikkhave sikkhitabbaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊所说的第二《精勤经》,是在哪里、对谁、怎样宣说的呢?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dutiyaṃ padhānasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,就是在舍卫城,世尊对众多比丘这样说:“比丘们,世间有两种精勤很难做到。是哪两种?一种是住在家里的在家人,为了得到衣服、饮食、住处、生病所需的医药等资具而付出的精勤;另一种是从在家出家的人,为了彻底舍弃一切执著而付出的精勤。比丘们,这就是世间两种很难做到的精勤。”世尊是这样说的。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃyeva bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘dvemāni bhikkhave padhānāni durabhisambhavāni lokasmiṃ. Katamāni dve, yañca gihīnaṃ agāraṃ ajjhāvasataṃ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānuppādanatthaṃ padhānaṃ, yañca agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ sabbūpadhipaṭinissaggattaṃ padhānaṃ. Imāni kho bhikkhave dve padhānāni durabhisambhavāni lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,世尊就在那里是怎样宣说《可恼经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tapanīyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:比丘们,有两种会让人热恼后悔的法。是哪两种呢?比丘们,在这里,有的人做了身恶行,没做身善行;做了语恶行,没做语善行;做了意恶行,没做意善行。他因为“我做了身恶行”而热恼后悔,因为“我没做身善行”而热恼后悔;因为“我做了语恶行”而热恼后悔,因为“我没做语善行”而热恼后悔;因为“我做了意恶行”而热恼后悔,因为“我没做意善行”而热恼后悔。比丘们,这就是两种会让人热恼后悔的法。尊者,世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – dveme bhikkhave dhammā tapanīyā. Katame dve, idha bhikkhave ekaccassa kāyaduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti kāya sucaritaṃ, vacīduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti vacīsucaritaṃ, manoduccaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti manosucaritaṃ. So ‘‘kāyaduccaritaṃ me kata’’nti tappati, ‘‘akataṃ me kāyasucarita’’nti tappati. Vacīduccaritaṃ (pa) ‘‘manoduccaritaṃ me kata’’nti tappati, ‘‘akataṃ me manosucarita’’nti tappati. Ime kho bhikkhave dve dhammā tapanīyāti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,世尊是怎样宣说第四《无热恼经》的?巴利
Pucchā – catutthaṃ pana āvuso atapanīyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:第四,尊者,关于《无热恼经》,世尊是这样说的:“比丘们,有两种法是无热恼的。哪两种呢?比丘们,在这里,有的人已经做了身善行,没有做身恶行;已经做了语善行,没有做语恶行;已经做了意善行,没有做意恶行。他因为‘我已经做了身善行’而不热恼,因为‘我没有做身恶行’而不热恼;因为‘我已经做了语善行……我已经做了意善行’而不热恼,因为‘我没有做意恶行’而不热恼。比丘们,这两种法就是无热恼的。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vissajjanā – catutthaṃ bhante atapanīyasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave dhammā atapanīyā. Katame dve, idha bhikkhave ekaccassa kāyasucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti kāyaduccaritaṃ. Vacīsucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti vacīduccaritaṃ. Manosucaritaṃ kataṃ hoti, akataṃ hoti manoduccaritaṃ. So ‘kāyasucaritaṃ me kata’nti na tappati, ‘akataṃ me kāyaduccarita’nti natappati. ‘Vacīsucaritaṃ…pe… manosucaritaṃ me kata’nti na tappati. ‘Akataṃ me manoduccarita’nti na tappati. Ime kho bhikkhave dve dhammā atapanīyā’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,第五,《了知经》是世尊怎样宣说的?巴利
Pucchā – pañcamaṃ pana āvuso upaññātasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:第五,尊者,是《了知经》。世尊这样说:“比丘们,我了知了两种法:对善法不知足,以及在精勤上不退缩。比丘们,我确实精勤不退:‘宁可只剩皮、筋、骨,身体里的血肉都干枯,只要还没有以人的力量、人的精进、人的奋斗证得应当证得的,我的精进就不会停下来。’”尊者,世尊是这样说的。巴利
Vissajjanā – pañcamaṃ bhante upaññātasuttaṃ ‘‘dvinnāhaṃ bhikkhave dhammānaṃ upaññāsiṃ. Yā ca asantuṭṭhitā kusalesu dhammesu, yā ca appaṭivānitā padhānasmiṃ. Appaṭivāni sudāhaṃ bhikkhave padahāmi ‘kāmaṃ-taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatu upasussatu sarīre maṃsalohitaṃ, yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’ti. Evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,第九,《行经》这部经,世尊是怎么说的?巴利
Pucchā – navamaṃ pana āvuso cariyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:第九,尊者,在《行经》中,世尊这样说道:“比丘们,有两种白法守护着世间。是哪两种呢?就是惭和愧。比丘们,如果这两种白法不守护世间,那么在这里就看不到‘母亲’、‘姨母’、‘舅母’、‘师母’、‘尊长之妻’这样的称呼了。”尊者,世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – navamaṃ bhante cariyasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave dhammā sukkā lokaṃ pālenti. Katame dve, hirīca ottappañca. Ime kho bhikkhave dve sukkā dhammā lokaṃ na pāleyyuṃ, nayidha paññāyetha ‘mātā’tivā ‘mātucchā’tivā ‘mātulānī’tivā ‘ācariyabhariyā’tivā ‘garūnaṃ dārā’ti’’vāti, evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
《诤事品》第七经巴利
Adhikaraṇavagga, sattamasutta
提问:贤友,在《诤事品》中,第七经是世尊在哪里、针对谁、以什么为因由、怎样宣说的?巴利
Pucchā – adhikaraṇavagge pana āvuso sattamasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,这是世尊在舍卫城针对生闻婆罗门所说的。尊者,生闻婆罗门对世尊这样说:“乔达摩贤者,到底是什么因、什么缘,使得这里有些众生身坏命终之后,投生到苦界、恶趣、堕处、地狱?”尊者,在这个事中,世尊这样说:“婆罗门,因为已作和未作,所以这里有些众生身坏命终之后,投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。”世尊就是这样等种种宣说的。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Jāṇussoṇi bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃmaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘katattā ca brāhmaṇa akatattā ca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃmaraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjantī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
乔达摩贤者,到底是什么因、什么缘,使得这里有些众生身体坏灭、死后投生到苦处、恶道、堕落之处、地狱呢?巴利
Ko nu kho bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti.
婆罗门,正是因为已作和未作,这里有些众生在身体毁坏、死后,投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。巴利
‘‘Katattāca brāhmaṇa akatattāca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti’’ –
乔达摩贤者,到底是什么因、什么缘,让这里有些众生在身体坏灭、命终之后,投生到善趣、天界呢?巴利
Ko pana bho gotama hetu ko paccayo, yena midhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti –
婆罗门,正是因为已作和未作,这里有些众生在身体坏灭、死后,投生到善趣、天界。巴利
Katattā ca brāhmaṇa akatattā ca evamidhekacce sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti.
我确实不能把乔达摩尊者简要所说的、没有详细解释的义理,详细地理解清楚。巴利
Na kho ahaṃ imassa bhoto gotamassa saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ –
尊者乔达摩,请您为我如是开示法。巴利
Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu.
问:贤友,就在那里,世尊是在什么地方、对谁、怎样宣说这第八经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
注释:在舍卫城,尊者,世尊对具寿阿难这样说:“阿难,我一方面说身恶行和意恶行是不该做的。”等等。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmato ānandassa ‘‘ekaṃsenāhaṃ ānanda akaraṇīyaṃ vadāmi kāyaduccaritaṃ manoduccarita’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
阿难,我明确地说:身善行、语善行、意善行是应当做的。巴利
‘‘Ekaṃsenāhaṃ ānanda karaṇīyaṃ vadāmi kāyasucaritaṃ vacīsucaritaṃ manosucaritaṃ’’ –
问:朋友,这是世尊……正自觉者在《增支部·二集·诤事品》中所说的第九经。巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte adhikaraṇavagge navamasuttaṃ bhāsitaṃ.
回答:比丘们,要舍弃不善。比丘们,不善是可以舍弃的。比丘们,如果不善不可能被舍弃,我就不会说“比丘们,要舍弃不善”。正因为不善可以被舍弃,所以我才说“比丘们,要舍弃不善”。比丘们,如果舍弃不善会带来损害和痛苦,我就不会说“比丘们,要舍弃不善”。正因为舍弃不善能带来利益和安乐,所以我才说“比丘们,要舍弃不善”。尊者,世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – akusalaṃ bhikkhave pajahatha, sakkā bhikkhave akusalaṃ pajahituṃ. Nocedaṃ bhikkhave sakkā abhavissa akusalaṃ pajahituṃ, nāhaṃ evaṃ vadeyyaṃ ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Yasmā ca kho bhikkhave sakkā akusalaṃ pajahituṃ, tasmāhaṃ evaṃ vadāmi ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Akusalañca hidaṃ bhikkhave pahīnaṃ ahitāya dukkhāya saṃvatteyya, nāhaṃ evaṃvadeyyaṃ ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti. Yasmā ca kho bhikkhave akusalaṃ pahīnaṃ hitāya sukhāya saṃvattati, tasmāhaṃ evaṃ vadāmi ‘‘akusalaṃ bhikkhave pajahathā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
第十经、第十一经巴利
Dasamasutta, ekādasamasutta
问:贤友,世尊就是在这里怎么讲第十经和第十一经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dasamaekādasamasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:就在这里,尊者,第十经和第十一经中这样说:“比丘们,有两种法会导致正法混乱和消失。哪两种?就是词句安排错误,以及义理解释错误。比丘们,词句安排错误时,义理也会被解释错误。比丘们,这两种法会导致正法混乱和消失。”还有:“比丘们,有两种法能令正法住立、不混乱、不消失。哪两种?就是词句安排正确,以及义理解释正确。比丘们,词句安排正确时,义理也会被解释正确。比丘们,这两种法能令正法住立、不混乱、不消失。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante dasamaekādasamasuttāni ‘‘dveme bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame dve, dunnikkhittañca padabyañjanaṃ attho ca dunnīto, dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ime kho bhikkhave dve dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti ca. ‘‘Dveme bhikkhave dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame dve, sunikkhittañca padabyañjanaṃ attho ca sunīto, sunikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ime kho bhikkhave dve dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti ca. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,在《愚人品》中,世尊是怎么说第二经的?巴利
Pucchā – bālavagge pana āvuso dutiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:在《愚人品》中,尊者,第二经是这样说的:“比丘们,有两种人诽谤如来。是哪两种?一种是心怀嗔怒、充满恶意的人,另一种是虽有信心却错误执取的人。比丘们,就是这两种人诽谤如来。”尊者,世尊确实是这样说的。巴利
Vissajjanā – bālavagge bhante dutiyaṃ suttaṃ ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, duṭṭho vā dosantaro saddho vā duggahitena. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ abbhācikkhantī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊是怎样说第三经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tatiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在这里,世尊在第三经中这样说:“比丘们,有两种人诽谤如来。哪两种?有人把如来没有说过、没有讲过的话,说成是‘这是如来所说、所讲’;有人把如来确实说过、讲过的话,说成是‘这是如来没有说过、没有讲过’。比丘们,这两种人诽谤如来。比丘们,还有两种人不诽谤如来。哪两种?有人把如来没有说过、没有讲过的话,说成是‘这是如来没有说过、没有讲过’;有人把如来确实说过、讲过的话,说成是‘这是如来所说、所讲’。比丘们,这两种人不诽谤如来。”尊者,世尊确实是这样说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyasuttaṃ bhagavatā ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, yo ca abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena ‘bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Yo ca bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena ‘abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti’ dīpeti. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ abbhācikkhanti. Dveme bhikkhave tathāgataṃ nābbhācikkhanti. Katame dve, yo ca abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena ‘abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Yo ca bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena ‘bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenā’ti dīpeti. Ime kho bhikkhave dve tathāgataṃ nābbhācikkhantī’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
第四品,第五经巴利
Catutthavagga, pañcamasutta
提问:贤友,就在那里,世尊是如何宣说第四经和第五经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso catutthapañcamasuttāni bhagavatā kathaṃ bhāsitāni.
回答:就在这里,尊者,第四经和第五经是世尊这样说的:“比丘们,有两种人诽谤如来。是哪两种?把需要解释义的经文说成是已经了义的经文的人,以及把已经了义的经文说成是需要解释义的经文的人。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante catutthapañcamasuttāni ‘‘dveme bhikkhave tathāgataṃ abbhācikkhanti. Katame dve, yo ca neyyatthaṃ suttantaṃ ‘nītattho suttanto’ti dīpeti, yo ca nītatthaṃ suttantaṃ ‘neyyattho suttanto’ti dīpetī’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
《平等心品》第一经巴利
Samacittavagga, paṭhamasutta
提问:贤友,在《平等心品》中,第一经世尊是怎么说的?巴利
Pucchā – samacittavagge āvuso paṭhamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答——尊者,在《平等心品》中,第一经是这样的:世尊说:“比丘们,我要为你们讲说不善士的境界和善士的境界。你们要仔细听,好好作意,我要说了。”尊者,世尊就是以这样的话宣说的。巴利
Vissajjanā – samacittavagge bhante paṭhamasuttaṃ ‘‘asappurisabhūmiñca vo bhikkhave desessāmi sappurisabhūmiñca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti, evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
提问——贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第二经的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dutiyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答——尊者,就在那里,第二经是世尊这样说的:“比丘们,我说有两个人是难以报答的。是哪两个人?母亲和父亲。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante dutiyasuttaṃ ‘‘dvinnāhaṃ bhikkhave na suppatikāra vadāmi. Katamesaṃ dvinnaṃ, mātu ca pitu cā’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里宣说的第五《平等心经》,是在哪里、对谁、由谁、怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ samacittasuttaṃ kattha kassa kena kathañca bhāsitaṃ.
回答:在舍卫城,尊者,对众多比丘,贤友们,我将宣说内有结者和外有结者,你们听。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ‘‘ajjhattasaṃyojanañca āvuso puggalaṃ desessāmi bahiddhāsaṃyojanañca, taṃsuṇātha
你们要好好作意,以此为开头,尊者,由尊者舍利弗长老法将所说。巴利
Sādhukaṃ manasikarothā’’ti, evamādinā bhante āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā bhāsitaṃ.
问:贤友,世尊在那里是怎样给予教诫的?巴利
Pucchā – kathañca āvuso tattha bhagavā ovādaṃ adāsi.
回答:在那里,尊者,世尊这样给出教诫:“舍利弗,因此你们应当这样修学:‘我们要诸根寂静,心意寂静。’舍利弗,你们确实应当这样修学。”——他以这类话语给予了教诫。巴利
Vissajjanā – tattha bhante bhagavā ‘‘tasmātiha sāriputta evaṃ sikkhitabbaṃ ‘santindriyā bhavissāma santamānasā’ti. Evañhi vo sāriputta sikkhitabba’’nti evamādinā ovādamadāsi.
尊者,那位具寿舍利弗正在东园鹿子母讲堂,为比丘们开示具内在结缚之人与具外在结缚之人。巴利
‘‘Eso bhante āyasmā sāriputto pubbārāme migāramātupāsā de bhikkhūnaṃ ajjhattasaṃyojanañca puggalaṃ deseti bahiddhā saṃyojanañca’’ –
善哉,尊者!愿世尊出于悲悯,前往具寿舍利弗那里。巴利
Sādhu bhante bhagavā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāya.
舍利弗,那些天神就算变成十个、二十个、三十个、四十个、五十个、六十个,也能站在只有一个针尖那么大的地方,而且彼此之间不会互相妨碍。巴利
Tā kho pana sāriputta devatā dasapi hutvā vīsampi hutvā tiṃsampi hutvā cattālīsampi hutvā paññāsampi hutvā saṭṭhipi hutvā āraggakoṭinitudanamattepi tiṭṭhanti, na ca aññamaññaṃ byābādhenti–
所以,舍利弗,应当这样修学:我们要成为诸根寂静、心意寂静的人。巴利
Tasmātiha sāriputta evaṃ sikkhitabbaṃ santindriyā bhavissāma santamānasā.
问:贤友,世尊……正自觉者在《增支部·二集·众品》中,是如何宣说第一《浅显经》的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte parisavagge paṭhamaṃ uttānasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第一《浅显经》是世尊这样说的:“诸比丘,有两种众。哪两种?浅显众和深奥众。诸比丘,什么是浅显众?诸比丘,在这样的众中,比丘们掉举、傲慢、轻浮、多嘴、言语散乱、失念、不正知、心不寂静、心散乱、诸根外露。诸比丘,这叫做浅显众。”巴利
Vissajjanā – paṭhamaṃ bhante uttānasuttaṃ ‘‘dvemā sikkhave parisā, katamā dve, uttānā ca parisā gambhīrā ca parisā, katamā ca bhikkhave uttānā parisā, idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ bhikkhū uddhatā honti unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatī asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā. Ayaṃ vuccati bhikkhave uttānā parisā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
比丘们,在这两类众中,最第一的就是甚深众。巴利
Etadaggaṃ bhikkhave imāsaṃ dvinnaṃ parisānaṃ yadidaṃ gambhīrā parisā.
提问:贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第三部《无胜者经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tatiyaṃ anaggavatīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在那里,尊者,世尊宣说了第三部《无胜者经》:“比丘们,有两种众。哪两种?无胜者众和有胜者众。比丘们,什么是无胜者众?在这里,比丘们,如果在一个僧团里,长老比丘们生活奢侈、散漫放逸,带头退堕,把远离的责任丢在一边,不为了获得尚未获得的、证得尚未证得的、实现尚未实现的而发起精进。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyaṃ anaggavatīsuttaṃ ‘‘dvemā bhikkhave parisā. Katamā dve, anaggavatī ca parisā aggavatī ca parisā. Katamā ca bhikkhave anaggavatī parisā, idha bhikkhave yassaṃ parisāyaṃ therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikabhassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《驱遣调伏经》巴利
Okkācitavinītasutta
提问:贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第六部《Okkācitavinīta经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ okkācitavinītasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在那里,世尊宣说了第六《随信调伏经》:“比丘们,有两种众。哪两种呢?一种是随信调伏而非依追问调伏的众,一种是依追问调伏而非随信调伏的众。”尊者,世尊以如是等语宣说了此经。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante chaṭṭhaṃ okkācitavinītasuttaṃ ‘‘dvemā bhikkhave parisā. Katamā dve, okkācitavinītā parisā no paṭipucchāvinītā, paṭipucchā vinītā parisā no okkācitavinītā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
与不善人共住经巴利
Asantasannivāsasutta
问:贤友,在《人品》中,世尊是怎样宣说第十一《非善人共住经》的?巴利
Pucchā – puggalavagge āvuso ekādasamaṃ asantasannivāsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,在《人品》中,世尊宣说了第十一经《与非善人共住经》:“比丘们,我要为你们讲说与非善人共住和与善人共住。你们要听,要好好作意,我要说了。”世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – puggalavagge bhante ekādasamaṃ asantasannivāsasuttaṃ ‘‘asantasannivāsañca vo bhikkhave desessāmi santasannivāsañca, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在乐品中,世尊宣说了什么样的法?巴利
Pucchā – sukhavagge pana āvuso bhagavatā kīdisī dhammadesanāyo desitā.
回答:尊者,在《乐品》里,世尊这样宣说法教:“比丘们,有两种乐。哪两种呢?在家乐和出家乐。比丘们,这就是两种乐。比丘们,在这两种乐当中,最殊胜的就是出家乐。”像这样一类的法教。巴利
Vissajjanā – sukhavagge bhante bhagavatā ‘‘dvemāni bhikkhave sukhāni. Katamāni dve, gihisukhañca pabbajitasukhañca, imāni kho bhikkhave dve sukhāni. Etadaggaṃ bhikkhave imesaṃ dvinnaṃ sukhānaṃ yadidaṃ pabbajitasukha’’nti evamādikā dhammadesanāyo desitā.
问:贤友,在《请求品》中,世尊是怎样宣说最初那四部经的?巴利
Pucchā – āyācanavagge pana āvuso bhagavatā paṭhamādīni cattāri suttāni kathaṃ bhāsitāni.
回答:在《请求品》中,尊者,开头四部经是世尊这样说的:“比丘们,有信心的比丘这样正确地请求时,应当请求:‘愿我成为像舍利弗和目犍连那样的(比丘)。’”巴利
Vissajjanā – āyācanavagge bhante paṭhamādīni cattāri suttāni ‘‘saddho bhikkhave bhikkhu evaṃ sammā āyācamāno āyāceyya tādiso homi, yādisā sāriputtamoggallānā’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitāni.
问:贤友,就在同一处,世尊是怎么宣说第五经《不应称赞经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在那里,尊者,第五经《应受责难经》是世尊以“比丘们,具足两种法的愚人、无能者、非善士,护持着这已被损害的自己,他有过失,也被智者谴责,并且生起大量非福”等语所说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante pañcamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti, evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,世尊、正自觉者在《增支部》二集《请求品》中,是怎样宣说第六《不可喜经》的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye dukanipāte āyācanavagge chaṭṭhaṃ appasādanīyasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,世尊这样宣说了第六《不可喜经》:“比丘们,具足两种法的愚人、不成熟的人、非善士,带着已被毁坏的自我而活,他有过失,会被智者责备,还会生出许多非福。是哪两种呢?没有审察、没有深入理解,就对不该生信的地方表现出信心;没有审察、没有深入理解,就对应该生信的地方表现出不信。”巴利
Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante appasādanīyasuttaṃ ‘‘dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi dvīhi, ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, ananuvicca apariyo gāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃsetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊是怎么说第七《父母经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso sattamaṃ mātāpitusuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在这里,尊者,第七《父母经》是世尊这样说的:“比丘们,愚人、无智之人、不善之人如果在两方面错误行事,就会带着这个已被毁坏的自己,成为有罪过的、被智者责备的人,并且产生很多非善。是哪两方面呢?就是母亲和父亲。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante sattamaṃ mātāpitusuttaṃ ‘‘dvīsu bhikkhave micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hohi sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu dvīsu, mātari ca pitari cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,第八《如来经》是世尊怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ tathāgatasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在这里,尊者,第八《如来经》是世尊这样说的:“比丘们,如果一个人在两方面错误地行持,他就是愚人、无能者、不善之人,他就是在抱持一个已经受损的自我,他有过失,会被智者责备,还会生出很多不善的果报。是哪两方面呢?就是对如来和如来弟子。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhamaṃ tathāgatasuttaṃ ‘‘dvīsu bhikkhave micchāpaṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso etaṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu dvīsu, tathāgate ca tathāgatasāvake cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
愚人品,怖畏经巴利
Bālavagga, bhayasutta
问:贤友,在《三集》里,世尊是在哪里、对谁、怎样宣说第一部《怖畏经》的?巴利
Pucchā – tikanipāte pana āvuso paṭhamaṃ bhayasuttaṃ bhagavatā kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
回答:在舍卫城,尊者,世尊对众多比丘这样宣说:“诸比丘,凡是生起的恐惧,全都从愚人那里生起,不从智者那里生起。凡是生起的灾祸,全都从愚人那里生起,不从智者那里生起。凡是生起的祸患,全都从愚人那里生起,不从智者那里生起。”世尊以这类方式开示。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahulānaṃ ‘‘yāni kānici bhikkhave bhayāni uppajjanti, sabbāni tāni bālato uppajjanti no paṇḍitato. Ye keci uppaddavā uppajjanti, sabbete bālato uppajjanti no paṇḍitato. Yekeci upasaggā uppajjanti, sabbete bālato uppajjanti no paṇḍitato’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,第三部《思惟经》是世尊如何宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tatiyaṃ cintīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在这里,世尊这样宣说了《思惟经》:“比丘们,愚人有三种愚人的特征、愚人的标记、愚人的表现。是哪三种呢?比丘们,在这里,愚人想的是坏念头,说的是坏话,做的是坏行为。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante cintīsuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave bālassa bālalakkhaṇāni bālanimittāni bālāpadānāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave bālo duccintitacintī ca hoti dubbhāsitabhāsī ca dukkaṭakammakārī cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,第四《过失经》世尊是怎么说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso catutthaṃ accayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在这里,第四《过失经》是世尊这样说的:“比丘们,具足三种法的人应当知道是愚人。哪三种?把过失看成过失之后,却不如法补救;别人向自己承认过失时,也不如法接受。”世尊以这类方式开示。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante catutthaṃ accayasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bālo veditabbo. Katamehi tīhi, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ nappaṭikaroti, parassa kho pana accayaṃ desentassa yathādhammaṃ nappaṭiggaṇhātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊是怎么说第十《垢经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ malasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在同一处,第十《垢经》是世尊这样说的:“比丘们,具足三种法、不舍弃三种垢的人,就会像被丢弃的东西一样,堕入地狱。是哪三种呢?他破戒,而且没有舍弃破戒之垢;他嫉妒,而且没有舍弃嫉妒之垢;他悭吝,而且没有舍弃悭吝之垢。”世尊就是以这种方式等来说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante dasamaṃ malasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato tayo male appahāya yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi tīhi, dussīlo ca hoti, dussīlyamalañcassa appahīnaṃ hoti. Issukī ca hoti, issāmalañcassa appahīnaṃ hoti. Maccharī ca hoti, maccharamalañcassa appahīnaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《车匠品》中的《知名经》巴利
Rathakāravagga, ñātasutta
问:贤友,在车匠品中,第一《知名经》是世尊如何宣说的?巴利
Pucchā – rathakāravagge pana āvuso paṭhamaṃ ñātasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第一,《知名经》是世尊这样说的:“比丘们,具足三种法的知名比丘,会走上让众人受害、让众人受苦、让众人遭殃、让众人不利、让众人受苦的道路,对天与人都是如此。是哪三种呢?他劝人去做不合宜的身业,劝人去做不合宜的语业,劝人去做不合宜的法。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – paṭhamaṃ bhante ñātasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujana dukkhāya bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi, ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第三《期望经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso tatiyaṃ āsaṃsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在那里,世尊这样宣说了第三《期望经》:“比丘们,世间存在着这三种人。是哪三种呢?无期望者、有期望者。”等等。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante tatiyaṃ āsaṃsasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo nirāso āsaṃso’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,由世尊……正自觉者所说的《增支部》三集《车匠品》第五《有思经》,是在哪里、对谁、怎样说的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte rathakāravagge pañcamaṃ sacetanasuttaṃ kattha kassa kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,在波罗奈,世尊以众多比丘为对象而说:“诸比丘,过去有一位名叫有思的国王。那时,诸比丘,有思王叫来车匠,对他说:‘贤友车匠,六个月后我会有战事,贤友车匠,你能为我造一对新车轮吗?’”像这样等,是世尊所说的。巴利
Vissajjanā – bārāṇasiyaṃ bhante sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ ārabbha ‘‘bhūtapubbaṃ bhikkhave rājā ahosi sacetano nāma, atha kho bhikkhave rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi ito me samma rathakāra channaṃ māsānaṃ paccayena saṅgāmo bhavissati sakkhissasi me samma rathakāra navaṃ cakkayugaṃ kātu’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就那样,第六《无过经》是世尊怎么说的。巴利
Pucchā – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第六是《无误经》。世尊这样说道:“比丘们,具足三种法的比丘,已经走上无误之道,也已经为诸漏的灭尽打下了基础。是哪三种呢?比丘们,在这里,比丘守护根门,饮食知量,勤修警寤。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante apaṇṇakasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi, idha bhikkhave bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyamanuyutto hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那部经里,世尊是怎么说第八《天界经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ devalokasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在这里,尊者,第八《天界经》中,世尊这样说:“比丘们,如果外道游方者这样问你们:‘贤友,你们在沙门乔达摩座下修梵行,是为了往生天界吗?’比丘们,你们被这样问时,难道不会感到羞愧、羞耻、厌嫌吗?”世尊就是以这种方式等宣说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante aṭṭhamaṃ devalokasuttaṃ ‘‘sace vo bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ ‘‘devalokūpapattiyā āvuso samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti. Nanu tumhe bhikkhave evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一商人经巴利
Paṭhama pāpaṇikasutta
问:贤友,就在这里,第九《第一商人经》是世尊怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso navamaṃ paṭhamapāpaṇikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在这里,尊者,第九《第一商人经》中,世尊这样说道:“比丘们,具备三种特质的商人,无法获得还没得到的财富,也无法让已经得到的财富增长。是哪三种呢?比丘们,在这里,商人上午不认真投入工作……”世尊以这类话语所宣说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante navamaṃ paṭhamapāpaṇikasuttaṃ ‘‘tīhi bhikkhave aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi, idha bhikkhave pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在《人物品》中,第二《病者经》世尊是怎么说的?巴利
Pucchā – puggalavagge pana āvuso dutiyaṃ gilānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:在《人物品》中,世尊宣说了第二《病者经》:“比丘们,世间存在着三种病人。是哪三种呢?比丘们,在这里,有一种病人,无论他得到适合的食物,还是得不到适合的食物,无论他得到适合的药物,还是得不到适合的药物,无论他得到合适的看护者,还是得不到合适的看护者,他都能从那种疾病中痊愈。”世尊就是以这样的方式等宣说的。巴利
Vissajjanā – puggalavagge bhante dutiyaṃ gilānasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave gilānā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, idha bhikkhave ekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ alabhanto vā patirūpaṃ upaṭṭhākaṃ vuṭṭhāti tamhā ābādhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊是如何宣说第四《多所助益经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso catutthaṃ bahukārasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在同一处,第四《多所助益经》中,世尊这样宣说:“比丘们,有三种人对他人有大帮助。是哪三种呢?比丘们,有人依靠某人而皈依佛、皈依法、皈依僧。比丘们,这个人对那个人就是有大帮助的。”世尊以这样的方式等作了宣说。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante catutthaṃ bahukārasuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā puggalassa bahukārā. Katame tayo, yaṃ bhikkhave puggalaṃ āgamma puggalo buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ bhikkhave puggalo imassa puggalassa bahukāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,那位世尊——知者、见者……中略……正自觉者——在《增支部》三集人品中,第七《应厌避经》是如何宣说的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte puggalavagge sattamaṃ jigucchitabbasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第七《应厌避经》是这样说的:“比丘们,世间存在这三种人,确实可以见到。是哪三种呢?比丘们,有一种人应当厌避,不应亲近,不应结交,不应侍奉;比丘们,有一种人应当搁置不管,不应亲近,不应结交,不应侍奉;比丘们,有一种人应当亲近,应当结交,应当侍奉。”尊者,世尊是这样说的。巴利
Vissajjanā – sattamaṃ bhante jigucchitabbasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, atthi bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthi bhikkhave puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, atthi bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在这里,世尊是怎样开示那种应当厌避、不应亲近、不应结交、不应敬奉的人的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā jigucchitabbo puggalo nasevitabbo nabhajitabbo na payirupāsitabbo pakāsito.
回答:“比丘们,什么样的人应该被厌恶、不应该亲近、不应该结交、不应该侍奉呢?比丘们,在这里,有一类人持恶戒、具足恶法,行为不清净、污秽可疑,所作隐蔽,不是沙门却自称沙门,不是梵行者却自称梵行者,内心腐烂、漏泄、像垃圾一样。比丘们,这样的人应该被厌恶、不应该亲近、不应该结交、不应该侍奉。”尊者,世尊以这些方式开示了应该被厌恶、不应该亲近、不应该结交、不应该侍奉的人。巴利
Vissajjanā – ‘‘katamo ca bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo. Idha bhikkhave ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, evarūpo bhikkhave puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo’’ti evamādinā bhante bhagavatā jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo puggalo pakāsito.
问:贤友,那么,世尊在那里是如何开示那种应当被搁置、不应亲近、不应结交、不应侍奉的人呢?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā ajjhupekkhitabbo puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo pakāsito.
回答:比丘们,什么样的人应该被搁置不管、不该亲近、不该结交、不该侍奉呢?比丘们,在这里,有一类人容易发怒、常常心怀怨恨,哪怕只是被稍微说了一句,也会耿耿于怀、生气、怀恨、顽固对抗,表现出愤怒、嗔恨和不满。尊者,世尊就是这样开示了应该被搁置不管、不该亲近、不该结交、不该侍奉的人。巴利
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, idha bhikkhave ekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarotī’’ti evamādinā bhante bhagavatā tattha ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo puggalo pakāsito.
问:贤友,那么在这里,应当亲近、结交、侍奉的人是如何被世尊开示的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā sevitabbo puggalo bhajitabbo payirupāsitabbo pakāsito.
解答:“比丘们,什么样的人应该亲近、交往、侍奉呢?比丘们,在这里,有一种人具戒、具备善法。比丘们,这样的人应该亲近、交往、侍奉。”尊者,世尊就是通过这样的方式,在那里开示了应该亲近、交往、侍奉的人。巴利
Vissajjanā – ‘‘katamo ca bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo, idha bhikkhave ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo, evarūpo bhikkhave puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā sevitabbo puggalo bhajitabbo payirupāsitabbo pakāsito.
问:贤友,就在那《人品》中,第八《粪语经》是世尊怎么说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso puggalavagge aṭṭhamaṃ gūthabhāṇīsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
解释:尊者,就在那《人品》里的第八《粪语经》中,世尊是这样说的:“比丘们,世间存在三种人。哪三种?粪语者、花语者、蜜语者。”巴利
Vissajjanā – tattheva bhante puggalavagge aṭṭhamaṃ gūthabhāṇīsuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, gūthabhāṇī pupphabhāṇī madhubhāṇī’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,那么,世尊在那里是怎样说明粪语者的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā gūthabhāṇīpuggalo pakāsito.
回答:比丘们,什么样的人是粪语者呢?比丘们,在这里,有某一种人,或者到了集会中,或者到了人群中,或者到了亲属中间,或者到了团体中间,或者到了王族中间,被带去做证人,被问说:“来,男子,你知道什么就说什么。”他不知道却说“我知道”,知道却说“我不知道”,没看见却说“我看见了”,看见了却说“我没看见”。就这样,或者为了自己,或者为了别人,或者为了少许财物,他故意说了妄语。比丘们,这就叫作粪语者。尊者,世尊在那里就是这样开示粪语者的。巴利
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo gūthabhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagatovā pūgamajjhagatovā rājakulamajjhagatovā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘‘ehambho purisa yaṃ jānāsi, taṃ vadehī’’ti. So ajānaṃ vā āha ‘‘jānāmī’’ti, jānaṃ vā āha ‘‘na jānāmī’’ti, apassaṃ vā āha ‘‘passāmī’’ti, passaṃ vā āha ‘‘na passāmī’’ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave puggalo gūthabhāṇīti, evaṃ kho bhante tattha bhagavatā gūthabhāṇīpuggalo pakāsito.
问:贤友,那么世尊在那里是怎样说明花语者的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā pupphabhāṇīpuggalo pakāsito.
回答:比丘们,什么样的人是花语者呢?比丘们,在这里,有某一种人,他到了集会中,或到了众人中,或到了亲属中间,或到了团体中间,或到了王族中间,被带去做证人并受到询问:“来,男子,把你所知道的说出来。”他不知道就说“我不知道”,知道就说“我知道”,没看见就说“我没看见”,看见了就说“我看见”。像这样,不论是为了自己、为了别人,还是为了些许财物,他都不说故意妄语。比丘们,这就叫作花语者。尊者,世尊在那里就是这样开示花语者的。巴利
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo pupphabhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagatovā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ‘‘ehambho purisa yaṃ pajānāsi, taṃ vadehī’’ti. So ajānaṃ vā āha ‘‘na jānāmī’’ti, jānaṃ vā āha ‘‘jānāmī’’ti, apassaṃ vā āha ‘‘na passāmī’’ti, passaṃ vā āha ‘‘passāmī’’ti, iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti, ayaṃ vuccati bhikkhave puggalo pupphabhāṇīti, evaṃ kho bhante tattha bhagavatā pupphabhāṇīpuggalo pakāsito.
问:贤友,世尊在那里是怎样说明蜜语者的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā madhubhāṇī puggalo pakāsito.
回答:比丘们,什么样的人是蜜语者呢?比丘们,在这里,有些人舍弃了粗恶语,远离粗恶语。巴利
Vissajjanā – katamo ca bhikkhave puggalo madhubhāṇī, idha bhikkhave ekacco puggalo pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato
尊者,世尊就是通过“是”这样的说法等,在那里说明了蜜语者这个人。巴利
Hotīti evamādinā bhante bhagavatā tattha madhubhāṇī puggalo pakāsito.
问:贤友,就在这《人品》第九的《盲经》中,世尊是怎么说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso puggalavagge navamaṃ andhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:就在《人品》第九的《盲经》里,尊者,世尊这样说:“比丘们,世间存在这三种人。哪三种?盲人、独眼人、双眼人。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante puggalavagge navamaṃ andhasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo andho ekacakkhu dvicakkhū’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
提问:贤友,世尊在那里所说的盲人,是什么样的人?巴利
Pucchā – kīdiso āvuso puggalo tattha bhagavatā andho akkhāto.
回答:尊者,如果有人对财富和法都没有慧眼,世尊就说这种人是盲人。巴利
Vissajjanā – yassa bhante bhogesu ceva dhammesu ca paññācakkhu natthi, ediso bhante puggalo tattha bhagavatā andho akkhāto.
问:贤友,那么,世尊在那里说的“独眼人”是指什么样的人呢?巴利
Pucchā – kīdiso pana āvuso puggalo tattha bhagavatā ekacakkhu akkhāto.
回答:尊者,如果有人只在财富方面有慧眼,在法方面却没有,那么尊者,世尊就把这样的人称为独眼者。巴利
Vissajjanā – yassa bhante bhogesuyeva paññācakkhu atthi na dhammesu. Īdiso bhante puggalo tattha bhagavatā ekacakkhu akkhāto.
问:贤友,那么,世尊在那里说的“双眼者”又是怎样的人呢?巴利
Pucchā – kīdiso pana āvuso puggalo tattha bhagavatā dvicakkhu akkhāto.
回答:尊者,一个人如果在财富和法这两方面都有慧眼,尊者,世尊就说他是具二眼者。巴利
Vissajjanā – yassa bhante bhogesu ceva dhammesu ca paññācakkhu atthi, īdiso bhante puggalo tattha bhagavatā dvicakkhu akkhāto.
问:贤友,那位有知有见的世尊……中略……正自觉者,在《增支部·三集·人品》中,是怎样宣说第十《覆钵经》的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā jānatā passatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte puggalavagge dasamaṃ avakujjasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第十部《覆钵经》是世尊这样说的:“比丘们,世间存在三种人。是哪三种?覆钵慧的人、膝慧的人、广慧的人。比丘们,什么是覆钵慧的人?在这里,有某个人经常去僧园,频繁到比丘们跟前听法。比丘们为他说法,开头善、中间善、结尾善,有意义又有文句,完整圆满、清净地开示梵行。他坐在那个座位上,对这场说法既不注意开头,也不注意中间,也不注意结尾;从那个座位起来后,对这场说法同样既不注意开头,也不注意中间,也不注意结尾。”世尊就是以这种方式宣说的。巴利
Vissajjanā – dasamaṃ bhante avakujjasuttaṃ ‘‘tayo me bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, avakujjapañño puggalo ucchaṅgapañño puggalo puthupañño puggalo. Katamo ca bhikkhave avakujjapañño puggalo. Idha bhikkhave ekacco puggalo ārāmaṃ gantā hoti abhikkhaṇaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammassavanāya, tassa bhikkhū dhammaṃ desentiādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsenti. So tasmiṃ āsane nisinno tassā kathāya nevādiṃ manasikaroti, na majjhaṃ manasikaroti, na pariyosānaṃ manasikaroti, vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya nevādiṃ manasikaroti, na majjhaṃ manasikaroti, na pariyosānaṃ manasikarotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《天使品》中的《与梵天共住经》巴利
Devadūtavagga, sabrahmakasutta
问:贤友,在《天使品》中,世尊最初是怎样宣说第一《共梵天经》的?巴利
Pucchā – devadūtavagge pana āvuso paṭhamaṃ sabrahmakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,在《天使品》中,世尊是这样宣说第一《共梵天经》的:“比丘们,那些子女在自己家中恭敬父母的家族,就是与梵天共住的家族。比丘们,那些子女在自己家中恭敬父母的家族,就是与前师共住的家族。比丘们,那些子女在自己家中恭敬父母的家族,就是应受供养的家族。比丘们,‘梵天’是父母的同义语。比丘们,‘前师’是父母的同义语。比丘们,‘应受供养’是父母的同义语。这是什么原因呢?比丘们,父母对子女帮助很大:他们养育子女、抚养子女,把子女带到这个世间来。”尊者,世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – devadūtavagge bhante paṭhamaṃ sabrahmakasuttaṃ ‘‘sabrahmakāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Sapubbacariyakāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Āhuneyyāni bhikkhave tāni kulāni, yesaṃ puttānaṃ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti. Brahmāti bhikkhave mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Pubbācariyāti bhikkhave mātāpitūnaṃ etaṃ adhivacanaṃ. Āhuneyyāti bhikkhave etaṃ mātāpitūnaṃ adhivacanaṃ. Taṃ kissa hetu, bahukārā bhikkhave mātāpitaro puttānaṃ āpādakā posakā imassa lokassa dassetāro’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
父母就是“梵天”,也被称为“前师”;
应受供养的还有子女,他们怜悯众生;
所以,智者确实应当礼敬他们,恭敬供养他们;
以食物、饮品、衣物及卧具,
用涂油按摩、沐浴,以及洗脚;
智者用这样的侍奉来照顾父母。巴利
Brahmāti mātāpitaro, pubbācariyāti vuccare; Āhuneyyā ca puttānaṃ, pajāya anukampakā; Tasmā hi ne namasseyya, sakkareyya ca paṇḍito; Annena atha pānena, vatthena sayanena ca; Ucchādanena nhāpanena, pādānaṃ dhovanena ca; Tāya naṃ pāricariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā.
就在今生,人们就称赞他;死后,他会在天界欢喜。巴利
Idheva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatīti –
问:贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第五《手长者经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ hatthakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第五《手长者经》是在阿罗毗城,针对阿罗毗的手长者而说的。尊者,手长者对世尊这样说:“尊者,世尊睡得安乐吗?”尊者,就在这件事上,世尊用“童子,我确实睡得安乐,在这世间那些睡得安乐的人当中,我就是其中之一”等话来说。巴利
Vissajjanā – pañcamaṃ bhante hatthakasuttaṃ āḷaviyaṃ hatthakaṃ āḷavakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Hatthako bhante āḷavako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kacci bhante bhagavā sukhamasayitthā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘evaṃ kumāra sukhamasayittha ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
尊者,世尊睡得安稳吗?巴利
‘‘Kacci bhante bhagavā sukhamasayittha’’.
是的,童子,你睡得安乐。这世间凡是睡得安乐的人,我就是其中之一。巴利
‘‘Evaṃ kumāra sukhamasayittha, ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’.
童子,你這樣睡得安樂;世間那些睡得安樂的人當中,我就是其中一個。巴利
‘‘Evaṃ kumāra sukhamasayittha, ye ca pana loke sukhaṃ senti, ahaṃ tesaṃ aññataro’’.
无论何时,确实都睡得安乐;
婆罗门已寂灭。
对诸欲不沾染的人,
已经清凉寂静,不再有烦恼的依著。
斩断一切执著。
调伏了心中的热恼;
烦恼止息的人,安乐地安住。
证得心的寂静之后——巴利
‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, Brāhmaṇo parinibbuto; Yo na limpati kāmesu, Sītibhūto nirūpadhi; Sabbā āsattiyo chetvā, Vineyya hadaye daraṃ; Upasanto sukhaṃ seti; Santiṃ pappuyya cetaso’’ hu –
问:贤友,世尊……正自觉者在《增支部》三集天使品中,是如何宣说第六天使经的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte devadūtavagge chaṭṭhaṃ devadūtasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第六是天使经。世尊这样说:“比丘们,有三种天使。哪三种呢?比丘们,在这里,有些人以身行恶行,以语行恶行,以意行恶行。他以身行恶行、以语行恶行、以意行恶行之后,随着身体的破裂,死后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。比丘们,那时地狱的狱卒抓住他的双臂,把他带到阎王面前,说:‘大王,这个人不孝母、不孝父、不敬沙门、不敬婆罗门,不敬重家中的长辈。请大王对他施加刑罚。’”尊者,世尊正是这样说的。巴利
Vissajjanā – chaṭṭhaṃ bhante devadūtasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave devadūtāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave ekacco kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati. So kāyena duccaritaṃ caritvā vācāya duccaritaṃ caritvā manasā duccaritaṃ caritvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā nānābāhāsu gahetvā yamassa rañño dassenti-ayaṃ deva puriso amatteyyo apetteyyo asāmañño abrahmañño, na kule jeṭṭhapacāyī, imassa devo daṇḍaṃ paṇetū’’ti. Evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在那里,世尊是怎样开示阎王对第一个天使的审问的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño paṭhamadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.
回答:诸比丘,在那里,世尊以“阎王审问、追问、盘问那第一个天使:‘喂,男子,你在人间难道没见过第一个天使出现吗?’”等方式,开示了阎王对第一个天使的审问。巴利
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūta’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño paṭhamadevadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.
喂,男子,你在人间难道没见过第一个天使出现吗?巴利
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu paṭhamaṃ devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.
问:贤友,那么在那里,世尊是怎样开示阎王对第二天使的审问的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño dutiyadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.
回答:比丘们,阎王对那个男子先审问、追问、盘问第一天使,接着又审问、追问、盘问第二天使:“喂,男子,你在人间难道没有看见出现的第二天使吗?”尊者,世尊就是这样开示阎王对第二天使的审问的。巴利
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā paṭhamaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu dutiyaṃ devadūtaṃ pātubhūta’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño dutiyā devadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.
喂,男子,你在人间难道没看见第二天使出现吗?巴利
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu dutiya devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.
喂,你这个人,难道没看见人群中有女人或男人患病、痛苦、重病缠身,躺倒在自己的粪尿里,被旁人扶起来,又被旁人放下去吗?巴利
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu itthīṃ vā purisaṃ vā ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ sake muttakarīse palipannaṃ semānaṃ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ aññehi saṃvesiyamānaṃ’’ –
问:朋友,那么,世尊在那里是怎样开示阎魔王对第三天使的审问的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā yamassa rañño tatiyadevadūta samanuyuñjanā pakāsitā.
回答:比丘们,阎魔王就第二天使对那个人审问、追问、盘问之后,又就第三天使审问、追问、盘问:“喂,男子,你在人间难道没有见过第三天使出现吗?”尊者,世尊就是这样在那个地方开示了阎魔王对第三天使的审问。巴利
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave yamo rājā dutiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjati samanugāhati samanubhāsati ‘‘ambho purisa natvaṃ manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūtanti’’ evamādinā bhante tattha bhagavatā yamassa rañño tatiyā devadūtasamanuyuñjanā pakāsitā.
喂,男子,你没看见出现在人间的第三位天使吗?巴利
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu tatiyaṃ devadūtaṃ pātubhūtaṃ’’.
喂,男子,你没看见人群中有死了一天、或两天、或三天的女人或男人,尸体肿胀、发青、流脓吗?巴利
‘‘Ambho purisa na tvaṃ addasa manussesu itthiṃ vā purisaṃ vā ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ’’ –
尊者,我实在无法放逸。巴利
‘‘Nāsakkhissaṃ bhante pamādassaṃ bhante’’ –
提问:那么,朋友,世尊在那里是怎样开示地狱众生感受地狱之苦的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā nerayikassa sattassa niraya dukkhapaṭisaṃvedanā pakāsitā.
回答:比丘们,阎摩王就第三位天使审问、追问、盘问那人之后,就沉默不语。比丘们,然后地狱卒对他施加叫做“五种束缚”的刑罚:他们把烧红的铁桩钉进他一只手,把烧红的铁桩钉进他另一只手,把烧红的铁桩钉进他一只脚,把烧红的铁桩钉进他另一只脚,把烧红的铁桩钉进他胸口正中。他在那里感受苦、剧烈、粗恶、尖锐的受,只要那恶业还没有耗尽,他就不会死。尊者,世尊就是这样在那里开示了地狱众生感受地狱之苦的情形。巴利
Vissajjanā – tamenaṃ bhikkhave ‘‘yamo rājā tatiyaṃ devadūtaṃ samanuyuñjitvā samanugāhitvā samanubhāsitvā tuṇhī hoti. Tamenaṃ bhikkhave nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ karonti, tattaṃ ayokhilaṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ dutiyasmiṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhilaṃ majjheurasmiṃ gamenti. So tattha dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayati, na ca tāva kālaṃ karoti, yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhotī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā nerayikassa nirayadukkhapaṭisaṃvedanā pakāsitā.
令人警醒的开示巴利
Saṃvejanīyakathā
问:那么,朋友,世尊在那里是怎样说令人警策的话的?巴利
Pucchā – kathaṃ panāvuso tattha bhagavatā saṃvejanīyakathā kathitā.
回答:比丘们,从前阎摩王心里这样想:“听说世间那些造作恶业的人,他们正遭受这样种种的刑罚。要是我也能获得人身,而且如来、阿拉汉、正自觉者出现在世间,那该多好啊。”尊者,世尊在那里就是用这类话说了令人警策的教导。巴利
Vissajjanā – bhūtapubbaṃ bhikkhave yamassa rañño etadahosi ‘‘ye kira bho loke pāpakāni kammāni karonti, te evarūpā vividhā kammakaraṇā karīyanti, ahovatāhaṃ manussattaṃ labheyyaṃ, tathāgato ca loke uppajjeyya arahaṃ sammāsambuddho’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā saṃvejanīyakathā kathitā.
听说,贤者们,世间那些造作恶业的人……巴利
‘‘Ye kira bho loke pāpakāni kammāni karonti’’.
那些被天神使者催促,却仍然放逸的青年;
他们长久地忧愁,那些投生到低贱处的人。
而在这世间,那些已经寂静的善士们,当被天神使者(死神使者)督促时,
即使被劝诫,他们也从不于圣法上放逸。
见执取中的怖畏,以及生死生起中的怖畏;
无执取者便得解脱,于生死灭尽。
他们不放逸,安住在快乐中,在今生就止息了烦恼的灼热。
他们已超越一切怨仇与怖畏,彻底渡越了一切苦。巴利
‘‘Coditā devadūtehi, ye pamajjanti māṇavā; Te dīgharattaṃ socanti, hīnakāyūpagā narā. Ye ca kho devadūtehi, santo sappurisā idha; Coditā na pamajjanti, ariyadhamme kudācanaṃ. Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave; Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye. Te appamattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā; Sabbaverabhayātītā, sabbadukkhaṃ upaccaguṃ’’ hu –
问:尊者,世尊……中略……正自觉者,在《增支部·三集·天使品》中,第八《四大王经》是如何宣说的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte devadūtavagge aṭṭhamaṃ catumahārājasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答——尊者,第八《四大王经》是世尊这样说的:“比丘们,在半个月的第八天,四大王的大臣和随从们在这个世间巡行,看看有多少人对母亲孝顺、对父亲孝顺、对沙门恭敬、对婆罗门恭敬、尊敬家族中的长辈,受持布萨、保持警醒、做种种功德。”巴利
Vissajjanā – aṭṭhamaṃ bhante catumahārājasuttaṃ ‘‘aṭṭhamiyaṃ bhikkhave pakkhassa catunnaṃ mahārājānaṃ amaccā pārisajjā imaṃ lokaṃ anuvicaranti kacci bahū manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karontī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
朋友们,在人类当中,能够孝顺母亲、孝顺父亲、恭敬沙门、恭敬婆罗门、尊敬家中长辈,受持布萨、保持警醒、做种种功德的人,确实很少。巴利
Appakā kho mārisā manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karonti.
贤友们,天众确实会减少,阿修罗众会增多。巴利
‘‘Dibbā vata bho kāyā parihāyissanti, paripūrissanti asura kāyā’’ –
诸位贤友,在人类当中,确实有很多人孝顺母亲、孝顺父亲、恭敬沙门、恭敬婆罗门、敬重家中的长辈,他们受持布萨,保持警醒,广行功德。巴利
Bahū kho mārisā manussā manussesu matteyyā petteyyā sāmaññā brahmaññā kule jeṭṭhapacāyino, uposathaṃ upavasanti paṭijāgaronti, puññāni karonti.
天众确实会增长,阿修罗众会衰减。巴利
‘‘Dibbā vata bho kāyā paripūrissanti, parihāyissanti asura kāyā’’ –
问:贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第十《增上经》的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ ādhipateyyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,就在那里,第十《增上经》是世尊这样说的:“比丘们,有三种增上。哪三种呢?自增上、世增上、法增上。比丘们,什么是自增上呢?比丘们,在这里,一位比丘去到林中、树下或空屋,他这样思量……”以这样的方式等。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante dasamaṃ ādhipateyyasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave ādhipateyyāni. Katamāni tīṇi, attādhipateyyaṃ lokādhipateyyaṃ dhammādhipateyyaṃ. Katamañca bhikkhave attādhipateyyaṃ, idha bhikkhave bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
婆罗门品,游方者经巴利
Brāhmaṇavagga, paribbājakasutta
问:贤友,在《婆罗门品》中,第四部《游方者经》,世尊是依着谁、以什么为因由、又是怎样宣说的?巴利
Pucchā – brāhmaṇavagge āvuso catutthaṃ paribbājakasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:在《婆罗门品》中,第四部《游方者经》是世尊针对某位婆罗门游方者而说的。尊者,那位婆罗门游方者这样对世尊说:“乔达摩尊者,人们说‘法是自见的,法是现见的’,乔达摩尊者,法到底怎样才是现见的、无时的、来见的、导向的、为智者各自证知的呢?”尊者,针对这件事,世尊这样说:“婆罗门,被贪欲所染、被贪欲所征服、心被贪欲缠缚的人,会想伤害自己,也会想伤害他人,也会想伤害双方,并且感受心里的苦和忧。当贪欲被断除时,他既不想伤害自己,也不想伤害他人,也不想伤害双方,也不感受心里的苦和忧。”世尊就是以这种方式等而宣说的。巴利
Vissajjanā – brāhmaṇavagge bhante catutthaṃ paribbājakasuttaṃ aññataraṃ brāhmaṇa paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Aññataro bhante brāhmaṇaparibbājako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sanniṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammoti bho gotama vuccati, kittāvatānu kho bho gotama sandiṭṭhiko dhammo hoti akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ratto kho brāhmaṇa rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhaya byābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, naparabyābādhāyapi ceteti, naubhayabyābādhāyapi ceteti, nacetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
提问:贤友,就在同一处,第七部《婆蹉经》是世尊针对谁、以什么事为缘由、怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso sattamaṃ vacchagottasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
解答:第七部《婆蹉经》是世尊针对游方者婆蹉而说的。尊者,游方者婆蹉曾对世尊这样说:“乔达摩尊者,我听说沙门乔达摩这样说:‘只应该布施给我,不应该布施给别人……’我们出于好意,并不想诽谤乔达摩尊者。”尊者,世尊就是针对这件事,以“婆蹉,那些这样说的人——‘沙门乔达摩这样说:只应该布施给我,不应该布施给别人’”等等这样的话,宣说了这部经。巴利
Vissajjanā – sattamaṃ bhante vacchagottasuttaṃ vacchagottaṃ paribbājakaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vacchagotto bhante paribbājako bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sutaṃ metaṃ bho gotama samaṇo gotamo evamāha ‘‘mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dānaṃ dātabba. (Peyyāla) anabbhakkhā tukāmāhi mayaṃ bhavantaṃ gotama’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ye te vaccha evamāhaṃsu samaṇo gotamo evamāha mayhameva dānaṃ dātabbaṃ, nāññesaṃ dātabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,第十部《僧伽罗婆经》是世尊针对谁、以什么事由、怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ saṅgāravasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
解答:尊者,第十经《僧伽罗婆经》是围绕婆罗门僧伽罗婆而说的。尊者,婆罗门僧伽罗婆曾对世尊这样说:“乔达摩尊者,我们这些被称为婆罗门的人,既自己献祭,也让别人献祭。乔达摩尊者,在那里,无论是自己献祭的人,还是让别人献祭的人,他们全都走上了涉及多人的福德行道,也就是与献祭有关的福德行道。可是,乔达摩尊者,如果有人从某个家族出家,离开在家生活而过无家生活,他只调伏自己一个人,只让自己一个人安定,只让自己一个人般涅槃,这样一来,他就走上了只涉及一个人的福德行道,也就是与出家有关的福德行道。”尊者,世尊就是针对这件事,以“那么,婆罗门,我在这里就这一点反问你,你按你能接受的方式回答吧”等话而宣说的。巴利
Vissajjanā – dasamaṃ bhante saṅgāravasuttaṃ saṅgāravaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Saṅgāravo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘mayamassu bho gotama brāhmaṇā nāma yaññaṃ yajāmapi yajāpemapi, tatra bho gotama yo ceva yajati yo ca yajāpeti, sabbe te anekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipannā honti, yadidaṃ yaññādhikaraṇaṃ, yopanāyaṃ bho gotama yassa vā kulā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito ekamattānaṃ dameti, ekamattānaṃ sameti, ekamattānaṃ parinibbāpeti, evamassāyaṃ ekasārīrikaṃ puññappaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yadidaṃ pabbajjādhikaraṇa’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tenahi brāhmaṇa taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
乔达摩贤者,如果是这样,尊者,那这就是多种形式的福德行道。巴利
‘‘Iccāyapi bho gotama evaṃ bhante anekasārīrikā puññappaṭipadā hoti’’ –
问:贤友,就在那里,在第二个衔接处,世尊宣说了什么样的法教?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dutiya anusandhimhi bhagavatā kīdisī dhammadesanā desitā.
回答:就在那里,尊者,在第二个衔接处,世尊宣说了与三种神变相关的法教。巴利
Vissajjanā – tattheva bhante dutiye anusandhimhi tividhā pāṭihāriyā paṭisaṃyuttā dhammadesanā bhagavatā desitā.
就像乔达摩尊者和阿难尊者,这两位是我所敬重、我所称赞的。巴利
‘‘Seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavañcānando, ete me pujjā ete me pāsaṃsā’’ –
就像乔达摩尊者和阿难尊者这两位,他们是我所敬重、我所称赞的。巴利
‘‘Seyyathāpi bhavaṃ gotamo bhavañcānando, ete me pujjā ete me pāsaṃsā’’ –
大品,韦那伽城经巴利
Mahāvagga, venāgapurasutta
问:贤友,世尊……正自觉者在《增支部》三集大品中说了第三《韦那伽城经》,是在哪里说的?是针对谁说的?以什么为因缘说的?又是怎么说的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanimāte mahāvagge tatiyaṃ venāgapurasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:在憍萨罗国,有一个名叫韦那伽城的婆罗门村,世尊是针对韦那伽城的婆罗门瓦恰戈达而说的。韦那伽城的婆罗门瓦恰戈达对世尊这样说:“乔达摩尊者,真是稀有!乔达摩尊者,真是奇妙!乔达摩尊者的诸根多么清净,肤色多么洁净、明澈……(略说)……想必乔达摩尊者对于这类高广的大床座,能够随心所欲地获得、毫不费力地获得吧?”尊者,就在这个因缘中,世尊这样说:“婆罗门,那些高广大床座,就是:高脚床、长榻、长毛毯、彩绣毯、白羊毛毯、绣花毯、棉垫、绣图毯、双面毛毯、单面毛毯、珠宝缀饰毯、丝绸毯、织锦毯、象毡、马毡、车毡、羚羊皮席、迦达利鹿皮殊胜敷具、上有华盖、两端有红色枕垫。这些对出家者来说难以得到,即使得到了也不允许。”世尊以这样的方式等作了宣说。巴利
Vissajjanā – kosalesu bhante venāgapure nāma brāhmaṇānaṃ gāme venāgapurikaṃ vacchagottaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Venāgapuriko bhante vacchagotto brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘acchariyaṃ bho gotama, abbhutaṃ bho gotama, yāvañcidaṃ bhoto gotamassa vippasannāni indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto (peyyāla) evarūpānaṃ nūna bhavaṃ gotamo uccāsayana mahāsayanānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yāni kho pana tāni brāhmaṇa uccāsayana mahāsayanāni. Seyyathidaṃ, āsandi pallaṅko gonako cittako paṭikā paṭalikā tūlikā vikatikā uddalomī ekantalomī kaṭṭissaṃ koseyyaṃ kuṭṭakaṃ hatthattharaṃ assattharaṃ rathattharaṃ ajinappaveṇī kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ sauttaracchadaṃ ubhatolohitakūpadhānaṃ. Dullabhāni tāni pabbajitānaṃ, laddhā ca pana nakappantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
真是稀有啊,贤者乔达摩!真是未曾有啊,贤者乔达摩!巴利
‘‘Acchariyaṃ bho gotama abbhutaṃ bho gotama’’.
天界的高广大床座巴利
Dibba uccāsayanamahāsayana
问:贤友,世尊在那里是怎样宣说天界的高广大床座的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
回答:尊者,婆罗门啊,我依止某个村落或城镇而住。上午时分,我穿好袈裟,拿着衣钵,为了乞食进入那个村落或城镇。饭后,乞食回来,我就进入森林深处。尊者,世尊在那里就是以这样等方式教导了天界的高广卧具。巴利
Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇa yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi, so pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vanantaññeva pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā dibbaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
梵天的高广大床座巴利
Brahma uccāsayanamahāsayana
问:贤友,世尊在那里是怎样讲述梵天的高广大床座的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā brahmaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
回答:尊者,这里我说:婆罗门,我无论依止哪个村落或城镇而住,到了上午,我就穿好下衣,拿着衣钵,为了乞食而进入那个村落或城镇。尊者,世尊在那里就是以这种方式和其他类似说法,开示了梵天的高广床座。巴利
Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇaṃ yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā brahmauccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
乔达摩尊者,那什么是梵天的高广大床座呢?巴利
Katamaṃ pana taṃ bho gotama brahmauccāsayanamahāsayanaṃ.
圣者的高广大床座巴利
Ariya uccāsayanamahāsayana
问:贤友,世尊在那里是怎样开示圣者高广大床座的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
回答:婆罗门,我在这里依靠某个村落或城镇住下来。上午时分,我穿好下衣,拿着衣钵,为了乞食进入那个村落或城镇。吃完饭后,乞食回来,就径直进入林野。尊者,世尊在那里就是以这种方式等,开示了圣者的高广大床座。巴利
Vissajjanā – idhāhaṃ brāhmaṇa yaṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharāmi, so pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisāmi. So pacchābhattaṃ piṇḍapāta paṭikkanto vanantaññeva pavisāmīti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyaṃ uccāsayanamahāsayanaṃ desitaṃ.
问:贤友,就在那《大品》里的第五《羁舍子经》,世尊是在哪里、针对谁、以什么事为因缘、又是怎样说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso mahāvagge pañcamaṃ kesamuttisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,是在憍萨罗国一个叫羁舍子的迦罗摩人镇上,针对羁舍子的迦罗摩人而说的。尊者,羁舍子的迦罗摩人对世尊这样说:“尊者,有些沙门、婆罗门来到羁舍子,他们只宣扬、阐发自己的主张,却贬低、轻蔑、藐视、诋毁别人的主张。尊者,又有另外一些沙门、婆罗门来到羁舍子,他们也同样只宣扬、阐发自己的主张,也贬低、轻蔑、藐视、诋毁别人的主张。尊者,对这些人,我们心里确实生起疑惑,生起犹豫:这些尊贵的沙门、婆罗门当中,到底谁说的是真的,谁说的是假的?”尊者,就是针对这件事,世尊说:“迦罗摩人,你们确实有理由疑惑,确实有理由犹豫,因为在可疑的地方,你们生起了犹豫。”像这样等等,是世尊所开示的。巴利
Vissajjanā – kosalesu bhante kesamuttenāma kālāmānaṃ nigame kesamuttiye kālāme ārabbha bhāsitaṃ. Kesamuttiyā bhante kālāmā bhagavantaṃ etadavocuṃ ‘‘santi bhante eke samaṇa brāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti, te sakaṃyeva vādaṃ dīpenti, jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti, omakkhiṃ karonti, aparepi bhante eke samaṇabrāhmaṇā kesamuttaṃ āgacchanti, tepi sakaṃyeva vādaṃ dīpenti jotenti, parappavādaṃ pana khuṃsenti vambhenti paribhavanti, omakkhiṃ karonti. Tesaṃ no bhante amhākaṃ hoteva kaṅkhā, hoti vicikicchā ko su nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘alañhi vo kālāmā kaṅkhituṃ alaṃ vicikicchituṃ, kaṅkhīyeva pana vo ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti eva mādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,那位世尊……乃至……正自觉者,是在哪里、针对谁、怎样说出《增支部·三集·大品》中第十《布萨经》的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte mahāvagge dasamaṃ uposathasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,这是世尊在舍卫城,针对毗舍佉·弥伽罗母而说的:“毗舍佉,有三种布萨。哪三种?牧牛布萨、尼乾陀布萨、圣布萨。”巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante visākhaṃ migāramātaraṃ ārabbha ‘‘tayo kho me visākhe uposathā. Katame tayo. Gopālakuposatho nigaṇṭhuposatho ariyuposatho’’ti evaṃ kho bhagavatā bhāsitaṃ.
毗舍佉,现在你从哪儿来呀,大白天的?巴利
Handa kuto nu tvaṃ visākhe āgacchasi divā divassa.
毗舍佉,我有三种布萨。哪三种呢?牧牛人的布萨、尼干子的布萨、圣者的布萨。巴利
‘‘Tayo kho me visākhe uposathā. Katame tayo, gopālakuposatho nigaṇṭhuposatho ariyuposatho’’ –
问:朋友,世尊在那里是怎样说明牧牛布萨的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā gopālakuposatho pakāsito.
回答:毗舍佉,怎样的牧牛斋戒呢?毗舍佉,就像牧牛人在傍晚把牛交还给主人后,心里这样盘算:“今天牛群在某处、某处吃草,在某处、某处喝水。”巴利
Vissajjanā – kathañca visākhe gopālakuposatho hoti, seyyathāpi visākhe gopālako sāyanhasamaye sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā iti paṭisañcikkhati ‘‘ajja kho gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese cariṃsu, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni piviṃsu.
尊者,世尊在那里就是这样用“明天牛群将在某处、某处吃草,将在某处、某处饮水”这类说法,开示了牧牛布萨。巴利
Sve dāni gāvo amukasmiñca amukasmiñca padese carissanti, amukasmiñca amukasmiñca padese pānīyāni pivissantī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā gopālakuposatho pakāsito.
问:尊者,世尊在那里是怎样开示尼干陀布萨的?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā nigaṇṭhuposatho pakāsito.
回答:毗舍佉,尼干陀布萨是怎样的呢?毗舍佉,有一些被称为尼干陀的出家修行人,他们这样教导自己的弟子:“来吧,你这个人,对东方一百由旬以外的众生放下棍棒;对西方……对北方……对南方一百由旬以外的众生放下棍棒。”尊者,世尊在那里就是这样说明尼干陀布萨的。巴利
Vissajjanā – kathañca visākhe nigaṇṭhuposatho hoti, atthi visākhe nigaṇṭhānāma samaṇajātikā, te sāvakaṃ evaṃ samādapenti, ‘‘ehitvaṃ ambhopurisa ye puratthimāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ, tesu daṇḍaṃ nikkhipāhi, ye pacchimāya disāya. Ye uttarāya disāya. Ye dakkhiṇāya disāya pāṇā paraṃ yojanasataṃ, tesu daṇḍaṃ nikkhipāhī’’ti evamādinā bhante tattha bhagavatā nigaṇṭhuposatho pakāsito.
来吧,你这个人。巴利
Ehi tvaṃ ambho purisa.
来吧,你这个人,把所有衣服都脱掉,这样说。巴利
Ehi tvaṃ ambho purisa sabbacelāni nikkhipitvā evaṃ vadehi.
我不在任何地方属于任何人的任何财产,也没有任何东西在任何地方属于我。巴利
Nāhaṃ kvacani kassaci kiñcanatasmiṃ, na ca mama kvacani katthaci kiñcana tatthi.
问:尊者,世尊在那里是怎样详细分别开示圣布萨的呢?巴利
Pucchā – kathañcāvuso tattha bhagavatā ariyuposatho vitthārena vibhajitvā pakāsito.
回答:毗舍佉,怎样才是圣布萨呢?毗舍佉,就是通过精勤努力,让被染污的心得到净化。毗舍佉,怎样通过精勤努力,让被染污的心得到净化呢?毗舍佉,在这里,圣弟子随念如来:“如此,那位世尊是阿拉汉、正自觉者、明行具足、善至、世间解、无上可调之士的御者、天人师、佛、世尊。”当他随念如来时,心就变得清净,生起喜悦,心中那些杂染就被断除。尊者,世尊就是在这里,用这样的方式详细开示了圣布萨。巴利
Vissajjanā – kathañca visākhe ariyuposatho hoti, upakkiliṭṭhassa visākhe cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Kathañca visākhe upakkiliṭṭhassa cittassa upakkamena pariyodapanā hoti. Idha visākhe ariyasāvako tathāgataṃ anussarati ‘‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’’ti. Tassa tathāgataṃ anussarato cittaṃ pasīdati, pāmojjaṃ uppajjati, ye cittassa upakkilesā te pahīyantīti evamādinā bhante tattha bhagavatā ariyo uposatho vitthāretvā pakāsito.
问:贤友,那么对于这样受持的圣布萨,世尊是如何说它有大果报、大功德的呢?巴利
Pucchā – evaṃ upavutthassa pana āvuso ariyuposathassa kathaṃ mahapphalatā mahānisaṃsatā vuttā bhagavatā.
它的果报有多大?利益有多大?光明有多大?影响有多大?毗舍佉,就好比有人在这十六个富庶繁荣的大国中行使王权、统治国家,也就是鸯伽、摩揭陀、迦尸、憍萨罗、跋耆、末罗、支提、梵伽、俱卢、般遮罗、末阇、苏罗西那、阿湿波、阿槃提、犍陀罗、剑浮阇。可是,比起具足八支的布萨,这连它的十六分之一都比不上。尊者,世尊就是在这里这样宣说了:如此受持的圣布萨具有大果报、大利益。巴利
Vissajjanā – kīvamahapphalā hoti, kīvamahānisaṃso, kīvamahājutiko, kīvamahāvipphāro, seyyathāpi visākhe yo imesaṃ soḷasannaṃ mahājanapadānaṃ pahūtarattajanapadānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreyya, seyyathidaṃ ‘‘aṅgānaṃ magadhānaṃ kāsīnaṃ kosalānaṃ vajjīnaṃ mallānaṃ cetīnaṃ vaṅgānaṃ kurūnaṃ pañcālānaṃ macchānaṃ sūrasenānaṃ assakānaṃ avantīnaṃ gandhārānaṃ kambojānaṃ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṃ kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti evamādinā bhante tattha bhagavatā evaṃ upavutthassa ariyuposathassa mahapphalatā mahānisaṃsatā vuttā.
问:贤友,在《增支部·三集·阿难品》中,第二经《邪命外道经》是在哪里、针对谁、以什么事为因缘、由谁、怎样说出来的?巴利
Pucchā – aṅguttaranikāye āvuso tikanipāte ānandavagge dutiyaṃ ājīvakasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,在憍赏弥,这是法藏长老阿难尊者针对一位邪命外道的在家弟子居士所说的。尊者,当时有一位邪命外道的在家弟子居士对具寿阿难这样说:“阿难尊者,谁的法是善说的?世间谁是善行者?世间谁是善作者?”尊者,就在这件事上,法藏长老阿难尊者用“那么,居士,我在这里就这一点反问你,你觉得怎么合适,就那样回答”这样的话来说。巴利
Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante aññataraṃ ājīvakasāvakaṃ gahapatiṃ ārabbha āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ. Aññataro bhante ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘kesaṃ no bhante ānanda dhammo svākkhāto, ke loke suppaṭipannā, ke loke sukatā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi gahapati taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya, tathā naṃ byākareyyāsī’’ti evamādinā āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.
尊者阿难,谁的法是善说的?世间谁是善行者?世间谁是善作者?巴利
‘‘Kesaṃ no bhante ānanda dhammo svākkhāto, ke loke suppaṭipannā, ke loke sukatā’’.
居士,你觉得怎么样?巴利
‘‘Taṃ kiṃ maññasi gahapati’’ –
居士,因此,这确实是被你所说了。巴利
‘‘Iti kho gahapati tayāvetaṃ byākataṃ’’ –
太精彩了,尊者!太精彩了,尊者!尊者,就好比把倒扣的东西翻正过来……巴利
‘‘Abhikkantaṃ bhante, abhikkantaṃ bhante, seyyathāpi bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya’’ –
问:贤友,就在那里,第九部《香生经》是世尊针对谁、以什么事为缘由、怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso navamaṃ gandhajātasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:这是针对具寿阿难尊者所说的。具寿阿难尊者对世尊这样说:“尊者,有这三种香,它们的香气只顺风飘,不逆风飘……尊者,有没有哪一种香,它的香气既顺风飘,也逆风飘,既顺风又逆风都飘呢?”对于这件事,世尊以“阿难,确实有某一种香,它的香气既顺风飘,也逆风飘,既顺风又逆风都飘”等语句作了宣说。巴利
Vissajjanā – āyasmantaṃ bhante ānandaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘tīṇimāni bhante gandhajātāni, yesaṃ anuvātaṃyeva gandho gacchati no paṭivātaṃ…pe… atthi nu kho bhante kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘atthānanda kiñci gandhajātaṃ, yassa anuvātampi gandho gacchati, paṭivātampi gandho gacchati, anuvātapaṭivātampi gandho gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
花的香气不逆风而行。
旃檀香、多揭罗香和茉莉香,都不能逆风飘送;
善人的香气能逆风飘送,
善人的名声飘向四面八方。巴利
Na pupphagandho paṭivātameti; Na candanaṃ tagaramallikā vā; Satañca gandho paṭivātameti; Sabbā disā sappuriso pavāyati;
问:贤友,在沙门品中,世尊是怎样宣说第二部驴经的?巴利
Pucchā – samaṇavagge āvuso dutiyaṃ gadrabhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:在“沙门品”中,尊者,世尊这样宣说了第二部《驴经》:“比丘们,就像一头驴跟在牛群后面,一步一步紧跟着,心里想:‘我也是牛,我也是牛。’可是它没有牛那样的毛色,没有牛那样的叫声,也没有牛那样的步伐。它只是跟在牛群后面,一步一步紧跟着,心里想:‘我也是牛,我也是牛。’”世尊就是以这类话宣说的。巴利
Vissajjanā – samaṇavagge bhante dutiyaṃ gadrabhasuttaṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhave gadrabho gogaṇaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti ‘ahampi dammo ahampi dammo’ti, tassa na tādiso vaṇṇo hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādiso saro hoti seyyathāpi gunnaṃ, na tādisaṃ padaṃ hoti seyyathāpi gunnaṃ, so gogaṇaṃyeva piṭṭhito piṭṭhito anubandho hoti ahampi dammo ahampi dammo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
所以,比丘们,应当这样修学:巴利
Tasmātiha bhikkhave evaṃ sikkhitabbaṃ.
我们要生起强烈的欲求,去受持增上戒学……乃至去受持增上慧学。巴利
‘‘Tibbo no chando bhavissati adhisīlasikkhāsamādāne…pe… adhipaññāsikkhāsamādāne’’ –
问:贤友,就在那里,世尊所说的第十一部《商迦婆经》,是在哪里、针对谁、以什么为因由、又是怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso ekādasamaṃ saṅkavāsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,这是在憍萨罗国一个叫桑迦婆的憍萨罗人村镇里,因迦叶姓比丘而说的。尊者,迦叶姓比丘对世尊起了恶念,之后在世尊面前,把过失如实地发露忏悔。尊者,就是基于这件事,世尊这样说道:“迦叶比丘虽然是长老,却不想修学,也不称赞受持修学;对别的不想修学的比丘,他不劝导他们修学;对别的想修学的比丘,他也不在适当的时候,用真实、如实的话来称赞他们。”——世尊就是以这类话来说的。巴利
Vissajjanā – kosalesu bhante saṅkavāyaṃ nāma kosalānaṃ nigame kassapagottaṃ nāma bhikkhuṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kassapa gotto bhante bhikkhu bhagavati manopadūsitvā bhagavato santike accayaṃ accayato desesi. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘thero cepi kassapa bhikkhu na sikkhākāmo na sikkhāsamādānassa vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na sikkhākāmā, te ca na sikkhāya samādapeti, ye caññe bhikkhū sikkhākāmā tesañca na vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
提问:贤友,正自觉者在《增支部》三集《盐叶品》中,是如何宣说第一《急迫经》的?巴利
Pucchā – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte loṇakapallavagge paṭhamaṃ accāyikasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,在《盐叶品》中,第一《急迫经》是这样说的:“比丘们,农夫居士有三件必须赶紧做的事。是哪三件呢?比丘们,在这里,农夫居士赶快把田好好耕好、好好整平;赶快把田好好耕好、好好整平之后,赶快把种子播下去;赶快把种子播下去之后,赶快把水引进来,也排出去。比丘们,这就是农夫居士必须赶紧做的三件事。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vissajjanā – loṇakapallavagge bhante paṭhamaṃ accāyikasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni. Katamāni tīṇi, idha bhikkhave kassako gahapati sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karoti sumatikataṃ. Sīghaṃ sīghaṃ khettaṃ sukaṭṭhaṃ karitvā sumatikataṃ sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpeti. Sīghaṃ sīghaṃ bījāni patiṭṭhāpetvā sīghaṃ sīghaṃ udakaṃ abhinetipi apanetipi. Imāni kho bhikkhave tīṇi kassakassa gahapatissa accāyikāni karaṇīyāni’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在《正觉品》中,第五《哭泣经》世尊是如何宣说的?巴利
Pucchā – sambodhavagge panāvuso pañcamaṃ ruṇṇasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,在《正觉品》中,第五《哭泣经》是这样说的:“比丘们,在圣者的律法中,唱歌就是哭泣;比丘们,在圣者的律法中,跳舞就是疯狂;比丘们,在圣者的律法中,过度露齿大笑就是幼稚。所以,比丘们,要断除唱歌,断除跳舞;你们这些依法而欢喜的具念者,微笑就够了,只是微笑而已。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vissajjanā – sambodhavagge bhante pañcamaṃ ruṇṇasuttaṃ ‘‘ruṇṇamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ gītaṃ, ummattakamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ naccaṃ, komārakamidaṃ bhikkhave ariyassa vinaye yadidaṃ ativelaṃ dantavidaṃsakahasitaṃ. Tasmātiha bhikkhave setughāto gīte setughāto nacce, alaṃ vo dhammappamoditānaṃ sataṃ sitaṃ sitamattāyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在同一处,世尊在何处针对谁、又是怎样宣说第七《无守护经》的呢?巴利
Pucchā – tattheva āvuso sattamaṃ arakkhitasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
回答:在舍卫城,尊者,世尊是针对给孤独长者而说的:“居士,心没有守护时,身业也没有守护,语业也没有守护,意业也没有守护。他的身业没有守护、语业没有守护、意业没有守护时,身业就漏泄,语业就漏泄,意业就漏泄。”世尊是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anātapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘citte gahapati arakkhite kāyakammampi arakkhitaṃ hoti, vacīkammampi. Manokammampi arakkhitaṃ hoti. Tassa arakkhitakāyakammantassa arakkhitavacīkammantassa arakkhitamanokammantassa kāyakammampi avassutaṃ hoti, vacīkammampi avassutaṃ hoti, manokammampi avassutaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在《恶趣品》中,第六《无猜经》,世尊是怎么说的?巴利
Pucchā – āpāyikavagge āvuso chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:在《恶趣品》中,第六《无过失经》是世尊这样说的:“比丘们,有三种衰损。哪三种?戒衰损、心衰损、见衰损。比丘们,什么是戒衰损?比丘们,这里有人杀生……乃至……说杂秽语。比丘们,这称为戒衰损。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vissajjanā – āpāyikavagge bhante chaṭṭhaṃ apaṇṇakasuttaṃ ‘‘tisso imā bhikkhave vipattiyo. Katamā tisso sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca bhikkhave sīlavipatti, idha bhikkhave ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati bhikkhave sīlavipattī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在《拘尸那品》中,第一部《拘尸那经》,世尊是在哪里、针对谁、怎样宣说的?巴利
Pucchā – kusināravagge panāvuso paṭhamaṃ kusinārasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,在拘尸那的送祭林丛中,世尊是针对众多比丘而说了这样的话:“诸比丘,在这里,有位比丘依止某个村落或城镇而住,然后有位居士或居士之子来到他那里,以明天的饭食邀请他……”等等。巴利
Vissajjanā – kusinārāyaṃ bhante baliharaṇe vanasaṇḍe sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘idha bhikkhave bhikkhu aññataraṃ gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharati, tamenaṃ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena nimantetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在那里,世尊是在什么地方、和谁一起、怎样宣说这第五《哈陀迦经》的呢?巴利
Pucchā – tattheva āvuso pañcamaṃ hatthakasuttaṃ bhagavatā kattha kena saddhiṃ kathañca bhāsitaṃ.
回答:在舍卫城,尊者,世尊和手长者天子一起时,这样说道:“手长者,你过去生为人的时候所具有的那些法,现在那些法还在吗?”等等。巴利
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante hatthakena devaputtena saddhiṃ ‘‘ye te hatthaka dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṃ, apinu te te dhammā etarahi pavattino’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
提问:贤友,就在那里,第八《阿那律经》是针对谁、由谁、怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ anuruddhasuttaṃ kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.
回答:尊者,第八《阿那律经》是法将舍利弗长老针对具寿阿那律长老而说的,他说:“贤友阿那律,如果你心里这样想:‘我用清净、超越常人的天眼,观察一千个世界’,这就是你心里的慢。”巴利
Vissajjanā – aṭṭhamaṃ bhante anuruddhasuttaṃ āyasmantaṃ anuruddhattheraṃ ārabbha āyasmatā sāriputtattherena dhammasenāpatinā ‘‘yaṃ kho te āvuso anuruddhaṃ evaṃ hoti ‘ahaṃ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sahassaṃ lokaṃ volokemī’ti, idaṃ te mānasmiṃ’’ti evamādinā bhāsitaṃ.
尊者阿那律,善哉!请你舍弃这三种法,不理会这三种法,把心导向不死界。巴利
‘‘Sādhu vatāyasmā anuruddho ime tayo dhamme pahāya ime tayo dhamme amanasikaritvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharatu’’ –
问:贤友,世尊……正自觉者在《增支部·三集·拘尸那罗品》中第九《隐覆经》是如何宣说的?巴利
Pucchā – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye tikanipāte kusināravagge navamaṃ paṭicchannasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第九《隐覆经》是这样说的:“比丘们,有三种东西隐藏起来才能带来利益,显露出来就不会。哪三种呢?比丘们,女人隐藏起来才能带来利益,显露出来就不会;比丘们,婆罗门的咒语隐藏起来才能带来利益,显露出来就不会;比丘们,邪见隐藏起来才能带来利益,显露出来就不会。比丘们,就是这三种东西隐藏起来才能带来利益,显露出来就不会。”世尊是这样说的。巴利
Vissajjanā – navamaṃ bhante paṭicchannasuttaṃ ‘‘tīṇimāni bhikkhave paṭicchannāni āvahanti no vivaṭāni. Katamāni tīṇi, mātugāmo bhikkhave paṭicchanno āvahati no vivaṭo, brāhmaṇānaṃ bhikkhave mantā paṭicchannā āvahanti no vivaṭā, micchādiṭṭhi bhikkhave paṭicchannā āvahati no vivaṭā. Imāni kho bhikkhave tīṇi paṭicchannāni āvahanti no vivaṭānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,就在同一处,第十《刻痕经》是世尊怎样说的?巴利
Pucchā – tattheva āvuso dasamaṃ lekhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,第十《刻痕经》是这样说的:“比丘们,世间存在这三种人。哪三种?像刻在石头上的痕、像刻在地上的痕、像刻在水上的痕的人。比丘们,什么样的人是像刻在石头上的痕呢?比丘们,在这里,有一类人经常发怒,而且他的愤怒长期潜伏。比丘们,就像刻在石头上的痕不会被风或水很快磨灭,能长久留存;同样地,比丘们,在这里,有一类人经常发怒,而且他的愤怒长期潜伏。比丘们,这就叫作像刻在石头上的痕的人。”世尊就是这样以种种方式说的。巴利
Vissajjanā – dasamaṃ bhante lekhasuttaṃ ‘‘tayome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo, pāsāṇalekhūpamo puggalo pathavilekhūpamo puggalo udakalekhūpamo puggalo. Katamo ca bhikkhave pāsāṇa lekhūpamo puggalo, idha bhikkhave ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati, so ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Seyyathāpi bhikkhave pāsāṇalekhā na khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, ciraṭṭhitikā hoti, evameva kho bhikkhave idhekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati, so ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti. Ayaṃ vuccati bhikkhave pāsāṇalekhūpamo puggalo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在战士品中,第五《毛发毡经》是被世尊如何说的?巴利
Pucchā – yodhājīvavagge pana āvuso pañcamaṃ kesakambalasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,在《战士品》中,第五《毛发毡经》里,世尊是这样说的:“比丘们,就像所有编织而成的衣物中,毛发毡被认为是最差的。比丘们,毛发毡冷的时候冰冷,热的时候灼热,颜色难看,气味难闻,触感粗劣。同样地,比丘们,在各种沙门、婆罗门的学说中,末伽梨的学说被认为是最差的。”世尊就是以这样的比喻来说的。巴利
Vissajjanā – yodhājīvavagge bhante pañcamaṃ kesakambalasuttaṃ ‘‘seyyathāpi bhikkhave yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati. Kesakambalo bhikkhave sīte sīto uṇhe uṇho dubbaṇṇo duggandho dukkhasamphasso. Evameva kho bhikkhave yānikānici puthusamaṇabrāhmaṇavādānaṃ, makkhalivādo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyatīti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
问:贤友,在吉祥品中,第九《礼敬经》是世尊如何宣说的?巴利
Pucchā – maṅgalavagge panāvuso navamaṃ vandanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答:尊者,在吉祥品中,第九《礼敬经》是这样说的:“比丘们,有三种礼敬。哪三种?以身、以语、以意。比丘们,这就是三种礼敬。”尊者,世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – maṅgalavagge bhante navamaṃ vandanāsuttaṃ ‘‘tisso imā bhikkhave vandanā. Katamā tisso, kāyena vācāya manasā. Imā kho bhikkhave tisso vandanā’’ti, evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
比丘们,有三种礼敬。哪三种?以身礼敬、以语礼敬、以意礼敬。比丘们,这就是三种礼敬。巴利
‘‘Tisso imā bhikkhave vandanā. Katamā tisso, kāyena vācāya manasā. Imā kho bhikkhave tisso vandanā’’.
问:于此,贤友,第十《午前经》是世尊怎样宣说的?巴利
Pucchā – tattho āvuso dasamaṃ pubbaṇhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
回答——尊者,第十《午前经》是这样的:“比丘们,那些在午前时分以身行善、以语行善、以意行善的众生,比丘们,那些众生的午前是美好的。比丘们,那些在正午时分……(中略)……在傍晚时分以身行善、以语行善、以意行善的众生,比丘们,那些众生的傍晚是美好的。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vissajjanā – dasamaṃ bhante pubbaṇhasuttaṃ ‘‘ye bhikkhave sattā pubbaṇhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti. Supubbaṇho bhikkhave tesaṃ sattānaṃ. Ye bhikkhave sattā majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ kāyena sucaritaṃ caranti, vācāya sucaritaṃ caranti, manasā sucaritaṃ caranti. Susāyanho bhikkhave tesaṃ sattāna’’nti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
善星宿、善吉祥,善破晓、善起;
这是殊胜的刹那,也是殊胜的时刻,对梵行者的供养也是善妙的。巴利
Sunakkhattaṃ sumaṅgalaṃ, suppabhātaṃ suhuṭṭhitaṃ; Sukhaṇo sumuhutto ca, suyiṭṭhaṃ brahmacārisu.
问:贤友,在四集篇的婆罗村品中,第一部《随觉经》是世尊、导师针对谁、怎样宣说的?巴利
Pucchā – catukkanipāte pana āvuso bhaṇḍagāmavagge paṭhamaṃ anubuddhasuttaṃ bhagavatā sattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
回答——尊者,在跋耆国的婆罗村,世尊针对众多比丘这样说:“诸比丘,因为对四种法没有随觉、没有通达,我和你们就这样在这条漫长的路上流转、轮回。是哪四种呢?诸比丘,因为对圣戒没有随觉、没有通达,我和你们就这样在这条漫长的路上流转、轮回;诸比丘,因为对圣定……诸比丘,因为对圣慧……诸比丘,因为对圣解脱没有随觉、没有通达,我和你们就这样在这条漫长的路上流转、轮回。”尊者,世尊就是这样宣说的。巴利
Vissajjanā – vajjīsu bhante bhaṇḍagāme sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Katamesaṃ catunnaṃ, ariyassa bhikkhave sīlassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Ariyassa bhikkhave samādhissa…. Ariyāya bhikkhave paññāya…. Ariyāya bhikkhave vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañcā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊所说的第六《少闻经》是怎么说的?巴利
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ appassutasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在那里,世尊宣说了第六《少闻经》:“比丘们,世间存在四种人。是哪四种?少闻而对所闻无所成就的人,少闻而对所闻有所成就的人,多闻而对所闻无所成就的人,多闻而对所闻有所成就的人。”巴利
Vi – tattha bhante chaṭṭhaṃ appassutasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, appassuto sutena anupapanno, appassuto sutena upapanno, bahussuto sutena anupapanno, bahussuto sutena upapanno’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《行品》中,世尊是如何宣说第一《行经》的?巴利
Pu – caravagge pana āvuso paṭhamaṃ carasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《行品》中,世尊这样宣说了第一《行经》:“比丘们,如果比丘在行走时,生起欲寻、瞋寻或害寻,而这位比丘却忍受它,不舍弃、不驱除、不灭尽、不令它归于无有……”巴利
Vi – caravagge bhante paṭhamaṃ carasuttaṃ ‘‘carato cepi bhikkhave bhikkhuno uppajjati kāmavitakko vā byāpādavitakko vā vihiṃsāvibhatto vā, taṃ ce bhikkhu adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṃ gametī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,正等正觉者在《增支部》四集《优楼频螺品》中,是如何宣说第三《世间经》的?巴利
Pu – tenāvuso…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte uruvelavagge tatiyaṃ lokasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《优楼频螺品》中,世尊宣说了第三《世间经》:“比丘们,世间已被如来彻底觉悟,如来已从世间解脱。比丘们,世间的集起已被如来彻底觉悟,如来已断除世间的集起。比丘们,世间的灭尽已被如来彻底觉悟,如来已证得世间的灭尽。比丘们,通向世间灭尽之道已被如来彻底觉悟,如来已修习通向世间灭尽之道。”世尊就是这样宣说的。巴利
Vi – uruvelavagge bhante tatiyaṃ lokasuttaṃ ‘‘loko bhikkhave tathāgatena abhisambuddho, lokasmā tathāgato visaṃyutto, lokasamudayo bhikkhave tathāgatena abhisambuddho, lokasamudayo tathāgatassa pahīno, lokanirodho bhikkhave tathāgatena abhisambuddho lokanirodho tathāgatassa sacchikato, lokanirodhagāminī paṭipadā bhikkhave tathāgatena abhisambuddhā, lokanirodhagāmini paṭipadā tathāgatassa bhāvitā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
已调御者是调御者中的至尊,
寂静者在寂静者中是仙人。
自身已解脱者,在能令解脱者中最殊胜。
已度脱者,是能度人者中最殊胜的——
彻底了知整个世间,
如实看清世间的一切。
彻底脱离了一切世间。
对一切世间都不执著。
他确实征服了一切,是位智者,
彻底解脱一切结缚。
被问者的至高寂静
涅槃没有从任何地方来的恐惧。
这位诸漏已尽者就是佛陀,
他没有苦恼,已经断除了一切疑惑。
已经达到一切业的灭尽,
在诸依着灭尽时获得解脱。
这位就是那位世尊,佛陀。
这位就是无与伦比的狮子。
包括天神在内的世间
他让梵轮转动了起来。
就这样,天人们和人们,
凡是已经皈依佛陀的人,
大家聚集在一起,向他礼敬,
伟大而无所畏惧者。
已调御的人,在能调御他人的人当中最为殊胜,
已寂静的人,在能令寂静的人当中是仙人。
在能使人解脱的人当中,他自己已得解脱,是最殊胜的。
已度脱者,在能度人者当中最为殊胜。
因此,人们这样礼敬他,
伟大而无所畏惧者;
在包括天众的世间里,
对我来说,没有同等之人。巴利
Danto damayataṃ seṭṭho, Santo samayataṃ isi; Mutto mocayataṃ aggo, Tiṇṇo tārayataṃ varo– Sabbaṃ lokaṃ abhiññāya, Sabbaṃ loke yathātathaṃ; Sabbaṃ lokaṃ visaṃyutto, Sabbaloke anūpayo. Sa ve sabbābhibhū dhīro, Sabbaganthappamocano; Puṭṭha’ssa paramā santi, Nibbānaṃ akuto bhayaṃ. Esa khīṇāsavo buddho, Anīgho chinnasaṃsayo; Sabbakammakkhayaṃ patto, Vimutto upadhisaṅkhaye; Esa so bhagavā buddho, Esa sīho anuttaro; Sadevakassa lokassa, Brahmacakkaṃ pavattayī. Iti devā manussā ca, Ye buddhaṃ saraṇaṃ gatā; Saṅgamma taṃ namassanti, Mahantaṃ vītasāradaṃ. Danto damayataṃ seṭṭho, Santo samayataṃ isi; Mutto mocayataṃ aggo, Tiṇṇo tārayataṃ varo. Iti hetaṃ namassanti, Mahantaṃ vītasāradaṃ; Sadevakasmiṃ lokasmiṃ, Natthi me paṭipuggalo–
贤友,就在那里,世尊是怎么说第五梵行经的?巴利
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ brahmacariyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第五《梵行经》是世尊这样说的:“比丘们,这种梵行不是为了欺骗人而修,不是为了讨好奉承人而修,不是为了得到利养、恭敬和名声而修,不是为了摆脱别人议论而修,也不是为了让人如此知道‘我’而修。比丘们,这种梵行是为了守护、为了断除、为了离欲、为了灭尽而修。”世尊就是以这样的方式宣说了这部经。巴利
Vi – pañcamaṃ bhante brahmacariyasuttaṃ ‘‘nayidaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati janakuhanatthaṃ, na janalapanatthaṃ, na lābhasakkārasilokānisaṃsuttaṃ , na itivādappamokkhānisaṃsatthaṃ, na ‘iti maṃ jano jānātū’ti. Atha kho idaṃ bhikkhave brahmacariyaṃ vussati saṃvaratthaṃ pahānatthaṃ virāgatthaṃ nirodhattha’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在这里,第八《圣种经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ ariyavaṃsasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,就在这里,第八《圣种经》中,世尊这样说道:“比丘们,有四种圣种,是最初的、久远的、传统的、古老的,不曾混杂,过去不曾混杂,将来也不会混杂,不会被沙门、婆罗门和智者所呵责。是哪四种呢?比丘们,在这里,一位比丘满足于任何衣服,也称赞满足于任何衣服,不因为衣服而做出非法、不恰当的行为;没有得到衣服时不焦虑,得到衣服后不贪著、不迷恋、不沉溺,看见它的过患,以出离的智慧来受用;而且不因为满足于任何衣服就赞叹自己、贬低别人。比丘们,凡是在这方面善巧、不懒惰、具足正知、能够应对的人,就被称为安住在最初、古老的圣种中的比丘。”世尊就是这样说的,等等。巴利
Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ ariyavaṃsasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave ariyavaṃsā aggaññā rattaññā vaṃsaññā porāṇā, asaṃkiṇṇā asaṃkiṇṇapubbāna saṃkīyissanti, appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katame cattāro, idha bhikkhave bhikkhu santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati, aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati, laddhā ca cīvaraṃ agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati, tāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṃseti no paraṃ vambheti. Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno paṭissabho, ayaṃ vuccati bhikkhave bhikkhu porāṇe aggaññe ariyavaṃse ṭhito’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在轮品中,世尊是怎样宣说第一部《轮经》的?巴利
Pu – cakkavagge pana āvuso paṭhamaṃ cakkasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,在轮品中,第一部《轮经》是世尊这样说的:“比丘们,有这四种轮。具足这些轮的天与人,四轮得以运转;具足这些轮的天与人,不久就在财富上达到广大和丰盛。是哪四种?住在适宜的地方、亲近善士、自己端正立志,以及过去所造的福。”世尊以此等方式宣说。巴利
Vi – cakkavagge bhante paṭhamaṃ cakkasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave cakkāni, yehi samannāgatānaṃ devamanussānaṃ catucakkaṃ vattati, yehi samannāgatā devamanussā nacirasseva mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇanti bhogesu. Katamāni cattāri, patirūpadesavāso sappurisāvassayo attasammāpaṇidhi pubbe ca katapuññatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何宣说第二部《摄事经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso dutiyaṃ saṅgahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,就在那里,世尊开示了第二部《摄事经》,内容是:“比丘们,有四种摄事。哪四种?布施、爱语、利行、同事。”巴利
Vi – tattheva bhante dutiyaṃ saṅgahasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave saṅgahavatthūni. Katamāni cattāri, dānaṃ peyyavajjaṃ atthacariyā samānattatā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,进一步,当时,世尊是如何宣说第三部《狮子经》的?巴利
Pu – bhattheva āvuso tatiyaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,第三部《狮子经》中,世尊是这样说的:“比丘们,狮子是兽王。傍晚时分,它从栖息处出来;从栖息处出来后,便伸展身体;伸展身体后,便环视四方;环视四方后,便发出三遍狮子吼;发出三遍狮子吼后,便出发去觅食。”巴利
Vi – tattheva bhante tatiyaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanusamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisā anuviloketi, samantā catuddisā anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadati, tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā gocarāya pakkamatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普问:尊者,那位世尊……正自觉者在《增支部》第四集《轮品》中的第六《多那经》里,是在哪里、针对谁、以什么事为缘由、又是怎么说的?巴利
Pu – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte cakkavagge chaṭṭhaṃ doṇasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗问:尊者,这部经是从炬立城到塞多毗耶之间的路上,针对度那婆罗门而说的。尊者,度那婆罗门曾对世尊这样说:“尊者,您会成为天人吗?”尊者,就在那个事项上,世尊才用“婆罗门,我不会成为天人”这样的话等来宣说。巴利
Vi – antarā ca bhante ukkaṭṭhaṃ antarā ca setabyaṃ doṇaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Doṇo bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘devo no bhavaṃ bhavissatī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ahaṃ brāhmaṇa devo bhavissāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤者们,这真是奇妙啊!贤者们,这真是未曾有啊!这些足迹肯定不是人类能留下的。巴利
‘‘Acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho, na vatimāni manussabhūtassa padāni bhavissanti’’.
尊者您会成为我们的天人吗?巴利
‘‘Devo no bhavaṃ bhavissati’’.
婆罗门,我不会成为天人。巴利
‘‘Na kho ahaṃ brāhmaṇa devo bhavissami’’.
尊者您会成为乾闼婆吗?巴利
‘‘Gandhabbo no bhavaṃ bhavissati’’.
婆罗门,我不会成为乾闼婆。巴利
‘‘Na kho ahaṃ brāhmaṇa gandhabbo bhavissāmi’’.
贤友,就在那里,第九《伍迦亚经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ ujjayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗答:尊者,第九《伍迦亚经》中,世尊是这样说的:“婆罗门,我并不是称赞一切祭祀,但婆罗门,我也不是不称赞一切祭祀。婆罗门,那种祭祀里,牛被杀害,山羊和绵羊被杀害,鸡和猪被杀害,各种生命遭到杀戮。”巴利
Vi – navamaṃ bhante ujjayasuttaṃ ‘‘na kho ahaṃ brāhmaṇa sabbaṃ yaññaṃ vaṇṇemi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ yaññaṃ na vaṇṇemi. Yathārūpe kho brāhmaṇa yaññe gāvo haññanti, ajeḷakā haññanti, kukkuṭasūkarā haññanti, vividhā pāṇā saṅghātaṃ āpajjantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
难道乔达摩尊者也称赞祭祀吗?巴利
‘‘Bhavampi no gotamo yaññaṃ vaṇṇeti’’.
定修习经巴利
Samādhibhāvanāsutta
贤友,世尊在《普罗希塔沙品》中是怎样开示第一定修习经的?巴利
Pu – rohitassavagge pana āvuso paṭhamaṃ samādhibhāvanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《罗希塔沙品》中,世尊开示了第一定修习经:“比丘们,有四种定修习。哪四种?比丘们,有一种定修习,已修习、多修习,能带来现法乐住;比丘们,有一种定修习,已修习、多修习,能带来智见的获得;比丘们,有一种定修习,已修习、多修习,能带来念与正知;比丘们,有一种定修习,已修习、多修习,能带来诸漏的灭尽。”世尊就是以这样的方式开示的。巴利
Vi – rohitassavagge bhante paṭhamaṃ samādhibhāvanāsuttaṃ ‘‘catasso imā bhikkhave samādhibhāvanā, katamā catasso, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā satisampajaññāya saṃvattati, atthi bhikkhave samādhibhāvanā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
Pu,贤友,就在那里,第二问答经是被世尊怎样宣说的?巴利
Pu – tattheva āvuso dutiyaṃ pañhabyākaraṇasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊这样开示了第二部《问记经》:“比丘们,有四种问记。哪四种呢?比丘们,有一种问应当一向记;比丘们,有一种问应当分别记;比丘们,有一种问应当反问后再记;比丘们,有一种问应当搁置不答。”世尊就是以这样的方式开示的。巴利
Vi – tattheva bhante dutiyaṃ pañhabyākaraṇasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave pañhabyākaraṇāni. Katamāni cattāri, atthi bhikkhave pañho ekaṃsabyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho vibhajjabyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho paṭipucchābyākaraṇīyo, atthi bhikkhave pañho ṭhapanīyo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三同住经巴利
Tatiyasaṃvāsasutta
贤友,在福德流品中,第三共住经是世尊在哪里、针对谁、怎样宣说的?巴利
Pu – puññābhisandavagge pana āvuso tatiyaṃ saṃvāsasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
在《福德流品》中,尊者,第三《共住经》是世尊在摩偷罗与毗兰若之间,针对众多居士和居士女而说的:“居士们,有这四种共住。哪四种?卑劣的男子与卑劣的女子共住;卑劣的男子与天女共住;天男与卑劣的女子共住;天男与天女共住。”世尊就是以这样的方式等来开示的。巴利
Vi – puññābhisandavagge bhante tatiyaṃ saṃvāsasuttaṃ antarā ca madhuraṃ antarā ca verañjaṃ sambahule gahapatayo ca gahapatāniyo ca ārabbha ‘‘cattārome gahapatayo saṃvāsā. Katame cattāro, chavo chavāya saddhiṃ saṃvasati, chavo deviyā saddhiṃ saṃvasati, devo chavāya saddhiṃ saṃvasati, devo deviyā saddhiṃ saṃvasatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一 同活经巴利
Paṭhamasamajīvīsutta
朋友,那位世尊、无师自悟者,在增支部第四集《福德流品》中,是怎样开示第五《同活经》的?巴利
Pu – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte puññābhisandavagge pañcamaṃ samajīvisuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第五《同活经》中,世尊这样说道:“居士们,如果夫妻二人都希望今生能彼此相见,来生也能彼此相见,那么二人就应当具有同样的信心、同样的戒行、同样的施舍、同样的智慧。这样,他们今生就能彼此相见,来生也能彼此相见。”巴利
Vi – pañcamaṃ bhante samajīvisuttaṃ ‘‘ākaṅkheyyuṃ ce gahapatayo ubho jānipatayo diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṃ passituṃ, abhisamparāyañca aññamaññaṃ passituṃ, ubhova assu samasaddhā samasīlā samacāgā samapaññā, te diṭṭhe ceva dhamme aññamaññaṃ passanti, abhisamparāyañca aññamaññaṃ passantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《应作之事品》中,第二《无债乐经》是世尊在哪里、针对谁、怎样宣说的?巴利
Pu – pattakammavagge pana āvuso dutiyaṃ ānaṇyasukhasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
在《应作之事品》中,第二《无债乐经》是世尊在舍卫城,针对给孤独居士而说的。经文说:“居士,有四种乐,是居家享受欲乐的人可以适时、应机获得的。哪四种?拥有之乐、受用之乐、无债之乐、无过失之乐。”世尊就是这样开示的。巴利
Vi – pattakammavagge bhante dutiyaṃ ānaṇyasukhasuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘cattārimāni gahapati sukhāni adhigamanīyāni gihinā kāmabhoginā kālena kālaṃ samayena samayaṃ upādāya. Katamāni cattāri, atthisukhaṃ bhogasukhaṃ anaṇyasukhaṃ anavajjasukha’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
知道了无债的快乐,也知道了拥有财富的快乐;
凡人享受受用带来的快乐,然后以慧去观察;
修观的人能清楚了知这两方面,具足妙慧的人也是如此。
此(前三种乐)连无过失之乐的十六分之一都抵不上。巴利
Ānaṇyasukhaṃ ñatvāna, atho atthisukhaṃ paraṃ; Bhuñjaṃ bhogasukhaṃ macco, tato paññā vipassati; Vipassamāno jānāti, ubho bhāge sumedhaso; Anavajjasukhassetaṃ, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ–
贤友,在《无过失品》中,第三《善士经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – apaṇṇakavagge pana āvuso tatiyaṃ sappurisasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《无过失品》中,世尊这样宣说了第三《善士经》:“比丘们,具足四种法的人,应当知道他就是不善士。是哪四种呢?比丘们,在这里,不善士即使没有被问,也会揭露别人的过失,更何况被问的时候呢?”巴利
Vi – apaṇṇakavagge bhante tatiyaṃ sappurisasuttaṃ ‘‘catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato asappuriso veditabbo. Katamehi catūhi, idha bhikkhave asappuriso yo hoti parassa avaṇṇo taṃ apuṭṭhopi pātu karoti ko pana vādo puṭṭhassā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
我们要以像刚进门的新媳妇那样的心态来安住。巴利
Adhunāgatavadhukāsamena cetasā viharissāma’’ –
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第七《不可思议经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ acinteyyasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第七《不可思议经》是世尊这样说的:“比丘们,有这四种不可思议,不应该去思惟,如果去思惟,就会陷入疯狂和苦恼。是哪四种呢?比丘们,诸佛的佛境界不可思议,不应该去思惟,如果去思惟,就会陷入疯狂和苦恼……”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vi – sattamaṃ bhante acinteyyasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave acinteyyāni na cintetabbāni, yāni cintento ummādassa vighātassa bhāgī assa. Katamāni cattāri, buddhānaṃ bhikkhave buddhavisayo acinteyyo na cintetabbo, yaṃ cintento ummādassa vighātassa bhāgī assā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,那么,在不动摇品中,第五《暗至暗经》世尊是如何宣说的呢?巴利
Pu – macalavagge pana āvuso pañcamaṃ tamotamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在不动品中,第五部《暗至暗经》里,世尊这样说道:“比丘们,世间存在四种人。是哪四种?从暗走向暗的人、从暗走向明的人、从明走向暗的人、从明走向明的人。”世尊就是以这样的方式等宣说的。巴利
Vi – macalavagge bhante pañcamaṃ tamotamasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, tamotamaparāyaṇo, tamojotiparāyaṇo, jotitamaparāyaṇo, jotijotiparāyaṇo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
朋友,那位世尊……正等正觉者在《增支部》四集〈阿修罗品〉中的第一《阿修罗经》里,是怎么说的?巴利
Pu – tenāvuso bhagavatā…pe… sammāsambuddhena aṅguttaranikāye catukkanipāte asuravagge paṭhamaṃ asurasuttaṃ kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在阿修罗品中,第一是《阿修罗经》。世尊在那里这样说:“比丘们,世间存在四种人。是哪四种?阿修罗伴阿修罗众、阿修罗伴天众、天伴阿修罗众、天伴天众。”世尊就是以如此等等的方式而说的。巴利
Vi – asuravagge bhante paṭhamaṃ asurasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, asuro asuraparivāro, asuro devaparivāro, devo asuraparivāro, devo devaparivāro’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎么宣说第四定经的?巴利
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ samādhisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,世尊是这样宣说第四定经的:“比丘们,世间存在四种人。哪四种呢?比丘们,在这里,有一种人获得了内心的止,但没有获得增上慧法的观。比丘们,在这里,又有一种人获得了增上慧法的观,但没有获得内心的止。比丘们,在这里,又有一种人既没有获得内心的止,也没有获得增上慧法的观。比丘们,在这里,又有一种人既获得了内心的止,也获得了增上慧法的观。”巴利
Vi – catutthaṃ bhante samādhisuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, idha bhikkhave ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana bhikkhave puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa. Idha pana bhikkhave ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana bhikkhave ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何宣说第六调伏贪经的?巴利
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ rāgavinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
答:尊者,第六《调伏贪经》中,世尊这样宣说:“比丘们,世间确实存在四种人。哪四种?为自己利益而行、不为他人利益而行的人;为他人利益而行、不为自己利益而行的人;既不为自己的利益而行、也不为他人利益而行的人;既为自己的利益而行、也为他人利益而行的人。”巴利
Vi – chaṭṭhaṃ bhante rāgavinayasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一云经巴利
Paṭhamavalāhakasutta
贤友,那么,在云品中,世尊是在哪里、针对谁、又是怎样宣说第一部云经的呢?巴利
Pu – valāhakavagge pana āvuso paṭhamaṃ valāhakasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
答——在舍卫城,尊者,世尊以众多比丘为对象而这样说:“诸比丘,有这四种云。哪四种?只打雷不下雨,只下雨不打雷,既不打雷也不下雨,既打雷又下雨。诸比丘,这就是四种云。同样地,诸比丘,世间存在着四种像云一样的人。哪四种?只打雷不下雨,只下雨不打雷,既不打雷也不下雨,既打雷又下雨。”巴利
Vi – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘cattārome bhikkhave valāhakā. Katame cattāro, gajjitā no vassitā, vassitā no gajjitā, neva gajjitā no vassitā, gajjitā ca vassitā ca. Ime kho bhikkhave cattāro valāhakā. Evameva kho bhikkhave cattāro valāhakūpamā puggalā santo saṃvijjāmānā lokasmiṃ. Katame cattāro, gajjitā no vassitā, vassitā no gajjitā, neva gajjitā no vassitā, gajjitā ca vassitā cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
蒲——贤友,就在这里,世尊是怎样宣说第四《水塘经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ udakarahadasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,第四《水塘经》。世尊这样宣说:“比丘们,有四种水塘。哪四种?浅而看起来深、深而看起来浅、浅而看起来浅、深而看起来深。比丘们,这就是四种水塘。同样地,比丘们,世间确实存在四种像水塘一样的人。哪四种?浅而看起来深、深而看起来浅、浅而看起来浅、深而看起来深。”巴利
Vi – catuttha bhante udakarahadasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave udakarahadā. Katame cattāro, uttāno gambhīrobhāso, gambhīro uttānobhāso, uttāno uttānobhāso, gambhīro gambhīrobhāso, ime kho bhikkhave cattāro udakarahadā. Evameva kho bhikkhave cattāro udakarahadūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, uttāno gambhīrobhāso, gambhīro uttānobhāso, uttāno uttānobhāso, gambhīro gambhīrobhāso’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
蒲——贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第七《鼠经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ mūsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,第七《鼠经》中,世尊这样说道:“比丘们,有四种老鼠。哪四种?会打洞却不居住、居住却不打洞、既不打洞也不居住、既打洞又居住。比丘们,这就是四种老鼠。同样地,比丘们,世间确实存在着四种像老鼠一样的人。哪四种?会打洞却不居住的、居住却不打洞的、既不打洞也不居住的、既打洞又居住的。”巴利
Vi – sattamaṃ bhante mūsikasuttaṃ ‘‘catasso imā bhikkhave mūsikā. Katamā catasso, gādhaṃ kattā no vasitā, vasitā no gādhaṃ kattā, neva gādhaṃ kattā no vasitā, gādhaṃ kattā ca vasitā ca. Imā kho bhikkhave catasso mūsikā. Evameva kho bhikkhave cattāro mūsikūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro, gādhaṃ kattā no vasitā, vasitā no gādhaṃ kattā, neva gādhaṃ kattā no vasitā, gādhaṃ kattā ca vasitā cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
蒲:贤友,我也要从《增支部》里挑出几部经来提问,好让大众增长听闻。贤友,在已结集的《增支部》第四集云品中,第八《公牛经》,世尊是怎么说的?巴利
Pu – saṃgītāpi āvuso aṅguttaranikāyato kānici suttāni uddharitvā paṭipucchissāmi bahujanassa sutavuḍḍhiyā. Saṃgīte āvuso aṅguttaranikāye catukkanipāte valāhakavagge aṭṭhamaṃ balībaddhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:尊者,在云品中,第八《公牛经》里,世尊这样说道:“比丘们,有四种公牛。哪四种?在自己牛群里凶暴、在别人牛群里不凶暴的;在别人牛群里凶暴、在自己牛群里不凶暴的;在自己牛群里也凶暴、在别人牛群里也凶暴的;在自己牛群里不凶暴、在别人牛群里也不凶暴的。比丘们,这就是四种公牛。同样地,比丘们,世间存在着四种像公牛一样的人。”巴利
Vi – valāhakavagge bhante aṭṭhamaṃ balībaddhasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave balībaddhā. Katame cattāro, sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo, paragavacaṇḍo no sagavacaṇḍo, sagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca, neva sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo. Ime kho bhikkhave cattāro balībaddhā. Evameva kho bhikkhave cattāro balībaddhūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在凯西品中,第一《凯西经》是世尊针对谁、以什么为因缘、怎样宣说的?巴利
Pu – kesivagge pana āvuso paṭhamaṃ kesisuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,这部经是针对驯马师凯西所说的。尊者,驯马师凯西曾这样问世尊:“尊者,世尊是无上调御丈夫,那么,尊者,世尊是怎样调御应受调御的人呢?”尊者,就是在这个因缘下,世尊说道:“凯西,我用柔和的方式调御应受调御的人,也用严厉的方式调御,也用既柔和又严厉的方式调御。凯西,其中柔和的方式是这样的:这是身善行,这是身善行的果报;这是语善行,这是语善行的果报;这是意善行,这是意善行的果报;这是天,这是人。”巴利
Vi – kesiṃ bhante assadammasārathiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Kesi bhante assadammasārathi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘bhagavā pana bhante anuttaro purisadammasārathi, kathaṃ pana bhante bhagavā purisadammaṃ vinetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘ahaṃ kho kesi purisadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi. Tatridaṃ kesi saṇhasmiṃ – iti kāyasucaritaṃ iti kāyasucaritassa vipāko, iti vacīsucaritaṃ iti vacīsucaritassa vipāko, iti manosucaritaṃ iti manosucaritassa vipāko, iti devā iti manussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
偈尸,你被称为驯马师,那么你是怎么调御马匹的呢?巴利
‘‘Tvaṃ khosi kesi paññāto assadammasārathīti, kathaṃ pana tvaṃ kesi assadammasārathi’’ –
尊者,我确实用柔和的方式调伏该调伏的马,也用严厉的方式调伏,还用柔和与严厉兼具的方式调伏。巴利
‘‘Ahaṃ kho bhante assadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi’’ –
如果给西,你那匹应当被调伏的马,用柔和的方式调伏不了,用粗暴的方式调伏不了,用柔和与粗暴兼具的方式也调伏不了,那你拿它怎么办?巴利
‘‘Sace te kesi assadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, kinti naṃ karosi’’ –
尊者,世尊是无与伦比的调御丈夫。那么,尊者,世尊是怎样调御应被调御之人的呢?巴利
‘‘Bhagavā pana bhante anuttaro purisadammasārathi, kathaṃ pana bhante bhagavā purisadammaṃ vineti’’ –
尊者,世尊确实不允许杀生,可世尊却这样说:“给西,我杀他。”巴利
Na 0.0087 kho bhante bhagavato pāṇātipāto kappati, atha ca pana bhagavā evamāha ‘‘hanāmi naṃ kesī’’ti.
贤友,在《怖畏品》中,世尊是怎样宣说第一《自谴责经》的?巴利
Pu – bhayavagge pana āvuso paṭhamaṃ attānuvādasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《怖畏品》中,世尊宣说了第一《自谴责经》:“比丘们,有这四种恐惧。哪四种?自谴责的恐惧、他人谴责的恐惧、刑罚的恐惧、恶趣的恐惧。”巴利
Vi – bhayavagge bhante paṭhamaṃ attānuvādasuttaṃ ‘‘cattārimāni bhikkhave bhayāni. Katamāni cattāri, attānuvādabhayaṃ parānuvādabhayaṃ daṇḍabhayaṃ duggatibhaya’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《说法者经》巴利
Dhammakathikasutta
贤友,现在为了增长大众的多闻,我将从已结集的《增支部》中选取几部经来提问。贤友,在已结集的《增支部·四集·人品》中,第九《说法者经》,世尊是如何宣说的?巴利
Pu – idāni āvuso bahujanassa sutavuḍḍhiyā saṃgītā aṅguttaranikāyatopi kānici suttāni uddharitvā paṭipucchissāmi, saṃgīte āvuso aṅguttaranikāye catukkanipāte puggalavagge navamaṃ dhammakathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《人品》中,世尊这样宣说了第九《说法者经》:“比丘们,有这四种说法者。哪四种呢?比丘们,在这里,有一种说法者说得少,而且说得不契理,他的会众又对契理和不契理都不善巧。比丘们,这样的说法者,对于这样的会众,就只算是有说法者之名而已。”巴利
Vi – puggalavagge bhante navamaṃ dhammakathikasuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave dhammakathikā. Katame cattāro, idha bhikkhave ekacco dhammakathiko appañca bhāsati asahitañca, parisā cassa na kusalā hoti sahitāsahitassa. Evarūpo bhikkhave dhammakathiko evarūpāya parisāya dhammakathikotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《根品》中,第七《病经》世尊又是怎么说的呢?巴利
Pu – indriyavagge pana āvuso sattamaṃ rogasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第七《病经》里,世尊这样说过:“比丘们,有两种病。哪两种呢?身病和心病。比丘们,世间能看到有些众生,就身病而言,能自称一年没病,两年、三年、四年、五年、十年、二十年、三十年、四十年、五十年、一百年,甚至更久都没病。可是,比丘们,除了漏尽的人以外,能就心病而自称哪怕片刻没病的众生,在这世间实在太难遇到了。”世尊就是以这类方式来说的。巴利
Vi – sattamaṃ bhante rogasuttaṃ ‘‘dveme bhikkhave rogā. Katame dve, kāyiko ca rogo, cetasiko ca rogo. Dissanti bhikkhave sattā kāyikena rogena ekampi vassaṃ ārogyaṃ paṭijānamānā dvepi vassāni tīṇipi vassāni cattāripi vassāni pañcapi vassāni dasapi vassāni vīsampi vassāni tiṃsampi vassāni cattārīsampi vassāni paññāsampi vassāni ārogyaṃ paṭijānamānā vassasatampi bhiyyopi ārogyaṃ paṭijānamānā. Te bhikkhave sattā sudullabhā lokasmiṃ, ye cetasikena rogena muhuttampi ārogyaṃ paṭijānanti aññatra khīṇāsavehī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
比丘们,出家人有四种病。巴利
Cattārome 0.0096 bhikkhave pabbajitassa rogā.
贤友,在《行道品》中,第十《双连经》是在哪里、针对谁、由谁、又是怎样宣说的?巴利
Pu – paṭipadāvagge āvuso dasamaṃ yuganaddhasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kena kathañca bhāsitaṃ.
尊者,在憍赏弥,针对众多比丘,持法藏者具寿阿难长老这样说:“贤友,任何比丘或比丘尼在我面前宣称证得阿罗汉果,他们全都是通过四道,或通过这四道中的某一道。”巴利
Vi – kosambiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘yo hi koci āvuso bhikkhu vā bhikkhunī vā mama santike arahattappattiṃ byākaroti, sabbo so catūhi maggehi etesaṃ vā aññatarenā’’ti evamādinā bhante āyasmatā ānandattherena dhammabhaṇḍāgārikena bhāsitaṃ.
贤友,在《婆罗门品》中,第二《担保经》世尊是如何宣说的?巴利
Pu – brāhmaṇavagge pana āvuso dutiyaṃ pāṭibhogasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《婆罗门品》中,第二《担保经》是世尊这样说的:“比丘们,有四种法,没有任何人能为其作担保,无论是沙门、婆罗门、天人、魔罗、梵天,还是世间任何其他众生。”巴利
Vi – brāhmaṇavagge bhante dutiyaṃ pāṭibhogasuttaṃ ‘‘catunnaṃ bhikkhave dhammānaṃ natthi koci pāṭibhogo samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmi’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在这里,世尊是在哪里、针对谁、以什么为因由、又是怎样宣说第三《所闻经》的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ sutasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,这部经是世尊在王舍城,针对摩揭陀国大臣雨行婆罗门而说的。尊者,雨行婆罗门摩揭陀国大臣曾对世尊这样说:“乔达摩贤者,我持这样的说法、这样的见解:不管是谁,把自己所见说出来——‘我所见是这样’,这没有过错;不管是谁,把自己所闻说出来——‘我所闻是这样’,这没有过错。”尊者,关于这件事,世尊说:“婆罗门,我不说一切所见都该说出来,但婆罗门,我也不说一切所见都不该说出来;婆罗门,我不说一切所闻都该说出来,但婆罗门,我也不说一切所闻都不该说出来。”世尊就是以这样等话语来宣说的。巴利
Vi – rājagahe bhante vassakāraṃ brāhmaṇaṃ magadhamahāmattaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Vassakāro bhante brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ahañhi bho gotama evaṃvādī evaṃdiṭṭhi yo koci diṭṭhaṃ bhāsati ‘evaṃ me diṭṭha’nti, natthi tato doso. Yo koci sutaṃ bhāsati ‘evaṃ me suta’nti, natthi tato doso’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘nāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ diṭṭhaṃ ‘bhāsitabba’nti vadāmi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ diṭṭhaṃ ‘na bhāsitabba’nti vadāmi, nāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ sutaṃ ‘bhāsitabba’nti vadāmi, na panāhaṃ brāhmaṇa sabbaṃ sutaṃ ‘na bhāsitabba’nti vadāmī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在增支部四集婆罗门品中,第四《无畏经》是世尊针对谁、以什么为因缘、怎样宣说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso catukkanipāte brāhmaṇavagge catutthaṃ abhayasuttaṃ bhagavatā kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,在婆罗门品中,第四《无畏经》是围绕生闻婆罗门而宣说的。尊者,生闻婆罗门曾对世尊这样说:“没有谁具有死的本性,却能不害怕、不产生对死亡的恐惧。”尊者,就是针对这件事,世尊以“婆罗门,有的众生具有死的本性,会害怕、会产生对死亡的恐惧;婆罗门,但也有的众生具有死的本性,却不害怕、不产生对死亡的恐惧”等话语作了宣说。巴利
Vi – brāhmaṇavagge bhante catutthaṃ abhayasuttaṃ jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Jāṇussoṇi bhante brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘natthi yo maraṇadhammo samāno na bhāyati, na santāsaṃ āpajjati maraṇassā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘atthi brāhmaṇa maraṇadhammo samāno bhāyati, santāsaṃ āpajjati maraṇassa. Atthi pana brāhmaṇa maraṇadhammo samāno na bhāyati, na santāsaṃ āpajjati maraṇassā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,大品中的第一《随耳所闻经》,世尊是怎么宣说的?巴利
Pu – mahāvagge pana āvuso paṭhamaṃ sotānugatasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在大品中,第一篇《随耳所闻经》是世尊这样说的:“比丘们,对于随耳所闻、以言语反复温习、以心意反复观察、以见解善加通达的诸法,可以预期四种利益。”巴利
Vi – mahāvagge bhante paṭhamaṃ sotānugatasuttaṃ ‘‘sotānugatānaṃ bhikkhave dhammānaṃ vacasā paricitānaṃ manasānupekkhitānaṃ diṭṭhiyā suppaṭividdhānaṃ cattāro ānisaṃsā pāṭikaṅkhā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
这正是那个法与律——我过去曾在那里修习梵行。巴利
Ayaṃ vā so dhammavinayo, yatthāhaṃ pubbe brahmacariyaṃ acariṃ.
贤友,在增支部四集大品中,第三跋提经是世尊在哪里、针对谁、以什么因由、怎样宣说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso catukkanipāte mahāvagge tatiyaṃ bhaddiyasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,这是在毗舍离,针对离车人跋提所说的。尊者,离车人跋提曾对世尊这样说:“尊者,我听说过:‘沙门乔达摩是幻术师,懂得一种诱转的幻术,用它来诱转其他外道的弟子。’尊者,那些说‘沙门乔达摩是幻术师,懂得一种诱转的幻术,用它来诱转其他外道的弟子’的人……尊者,我们并不想诽谤世尊。”尊者,就在这件事上,世尊这样开示:“来吧,跋提,不要因为传闻,不要因为代代相传,不要因为传说,不要因为经典传承,不要因为推理,不要因为推论,不要因为思辨考察,不要因为见解审察认可,不要因为表面看似合理,不要因为‘这位沙门是我们的师长’。跋提,当你们自己亲自了知:‘这些法是不善的,这些法是有过失的,这些法是智者所呵责的,这些法完全执取后会带来不利和痛苦’时,跋提,那时你们就应当舍弃。”世尊就是以这样等方式宣说的。巴利
Vi – vesāliyaṃ bhante bhaddiyaṃ licchavi ārabbha bhāsitaṃ. Bhaddiyo bhante licchavi bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sutaṃ metaṃ bhante ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṃ māyaṃ jānāti, yāya aññatitthiyānaṃ sāvake āvaṭṭetī’ti. Ye te bhante evamāhaṃsu ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṃ māyaṃ jānāti, yāya aññatitthiyānaṃ sāvake āvaṭṭetī’ti…pe… anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ bhante bhagavanta’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘etha tumhe bhaddiya mā anussavena mā paramparāya mā itikirāya mā piṭakasampadānena mā takkahetu mā nayahetu mā ākāravitakkena mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā mā bhabbarūpatāya mā samaṇo no garūti. Yadā tumhe bhaddiya attanāva jāneyyātha ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññū garahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī’ti. Atha tumhe bhaddiya pajaheyyāthā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,当这场开示宣说的时候,离车人跋提得到了什么样的闻法利益呢?世尊又是怎样通过反问追问他,从而解开他那些话的呢?巴利
Pu – imissā ca pana āvuso desanāya desitāya bhaddiyassa licchavissa kīdiso dhammasavanānisaṃso adhigato. Kathañca naṃ bhagavā anuyuñjitvā taṃ vacanaṃ viniveṭhesi.
尊者,当这个法教宣说时,离车人跋提获得了被称为入流果的闻法利益。尊者,难道世尊不曾以“来吧,跋提,你做我的弟子,我做你的导师”等语这样问他、追问他,从而解开他的那些话吗?巴利
Vi – imissā bhante dhammadesanāya desitāya bhaddiyassa licchavissa sotāpattiphalasaṅkhāto dhammasavanānisaṃso adhigato. Api nu tāhaṃ bhaddiya evaṃ avacaṃ ‘‘ehi me tvaṃ bhaddiya sāvako hohi, ahaṃ satthā bhavissāmī’’ti evamādinā ca naṃ bhante bhagavā paṭipucchitvā anuyuñjitvā taṃ vacanaṃ viniveṭhesi.
《玛丽卡王后经》巴利
Mallikādevīsutta
贤友,世尊是在哪里、针对谁、以什么事为缘由、怎样宣说第七部《茉莉王后经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ mallikādevīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗:在舍卫城,针对末利夫人而说。末利夫人问世尊:“尊者,是什么因、什么缘,使得有些女人容貌丑陋、身形难看、极其不堪入目,而且贫穷、财物极少、受用微薄、没有威势……尊者,又是什么因、什么缘,使得有些女人容貌端正、好看、令人欢喜、具足殊胜美妙的肤色,而且富有、大富、受用丰厚、有大威势?”尊者,就在这个事由中,世尊以“末利,这里女人容易发怒、常常恼怒……”等语作了开示。巴利
Vi – sāvatthiyaṃ bhante mallikādeviṃ ārabbha bhāsitaṃ. Mallikā bhante devī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco mātugāmo dubbaṇṇā ca hoti durūpā supāpikā dassanāya, daliddā ca hoti appassakā appabhogā appesakkhā ca…pe… ko pana bhante hetu ko paccayo, yena midhekacco mātugāmo abhirūpā ca hoti dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā, aḍḍhā ca hoti mahaddhanā mahābhogā mahesakkhā cā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘idha mallike mātugāmo kodhanā hoti upāyāsabahulā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《增支部》第四集《善士品》中,世尊是怎样宣说第四《十业经》的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso catukkanipāte sappurisavagge catutthaṃ dasakammasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗:在《善士品》中,尊者,第四《十业经》是世尊这样说的:“比丘们,我要为你们讲说非善士,以及比非善士更非善士的人;也要讲说善士,以及比善士更善士的人。你们要听,要好好作意!”巴利
Vi – sappurisavagge bhante catutthaṃ dasakammasuttaṃ ‘‘asappurisañca vo bhikkhave desessāmi asappurisena asappurisatarañca sappurisañca sappurisena sappurisatarañca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasi karothā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,在《众会品》的第一部《众会经》中,世尊是如何宣说的?巴利
Pu – tattheva āvuso parisāvagge paṭhamaṃ parisāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《众会品》中,第一部《众会经》里,世尊这样宣说:“比丘们,有四种败坏众会的人。哪四种呢?比丘们,戒行败坏、品性恶劣的比丘是败坏众会的人;比丘们,戒行败坏、品性恶劣的比丘尼是败坏众会的人;比丘们,戒行败坏、品性恶劣的近事男是败坏众会的人;比丘们,戒行败坏、品性恶劣的近事女是败坏众会的人。比丘们,这四种就是败坏众会的人。”巴利
Vi – parisāvagge bhante paṭhamaṃ parisāsuttaṃ ‘‘cattārome bhikkhave parisadūsanā. Katame cattāro, bhikkhu bhikkhave dussīlo pāpadhammo parisadūsano, bhikkhunī bhikkhave dussīlā pāpadhammā parisadūsanā, upāsako bhikkhave dussīlo pāpadhammo parisadūsano, upāsikā bhikkhave dussīlā pāpadhammā parisadūsanā. Ime kho bhikkhave cattāro parisadūsanā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在第五集中,第一《有学力品》里,第一部《略经》是世尊在哪里、针对谁、怎样宣说的?巴利
Pu – pañcakanipāte pana āvuso paṭhame sekhabalavagge paṭhamaṃ saṃkhittasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
答(义注):尊者,在舍卫城,世尊以众多比丘为对象而宣说:“诸比丘,有五种有学力。哪五种?信力、惭力、愧力、精进力、慧力。诸比丘,这就是五种有学力。”世尊以这样的方式等宣说。巴利
Vi – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha ‘‘pañcimāni bhikkhave sekhabalāni. Katamāni pañca, saddhābalaṃ hirībalaṃ ottappabalaṃ vīriyabalaṃ paññābalaṃ. Imāni kho bhikkhave pañca sekhabalānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎么宣说第三苦经的?巴利
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ dukkhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第三是苦经:“比丘们,具足五法的比丘,在现世中住于苦,伴随着恼害、伴随着忧恼、伴随着热恼,身体坏散、死后,可以预期堕入恶趣。是哪五法呢?比丘们,在这里,比丘没有信心、没有惭、没有愧、懈怠、慧劣。”世尊以这样的方式等宣说。巴利
Vi – tatiyaṃ bhante dukkhasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. Katamehi pañcahi, idha bhikkhave bhikkhu asaddho hoti ahiriko hoti, anottappī hoti, kusīto hoti, duppañño hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何宣说第六等至经的?巴利
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ samāpattisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,关于第六等至经,世尊这样宣说:“比丘们,只要对善法的信还在现前,就不会有不善的等至。可是,比丘们,当信消失,不信生起并持续存在时,不善的等至就出现了。”世尊以这样的方式等宣说了它。巴利
Vi – chaṭṭhaṃ bhante samāpattisuttaṃ ‘‘na tāva bhikkhave akusalassa samāpatti hoti, yāva saddhā paccupaṭṭhitā hoti kusalesu dhammesu. Yato ca kho bhikkhave saddhā antarahitā hoti asaddhiyaṃ pariyuṭṭhāya tiṭṭhati, atha akusalassa samāpatti hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第七欲经的?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ kāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第七《欲经》是这样的:世尊说:“比丘们,大多数众生都沉迷在欲乐里。比丘们,一个良家子弟放下犁耙,离开家,出家过没有家的生活,因为信心而出家,这样的人就足以被称为‘因信心出家的良家子弟’。”世尊就是用这样等的话来宣说的。巴利
Vi – sattamaṃ bhante kāmasuttaṃ ‘‘yebhuyyena bhikkhave sattā kāmesu laḷitā. Asitabyābhaṅgiṃ bhikkhave kulaputto ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti, saddhāpabbajito kulaputtoti alaṃ vacanāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
在《增支部》第五集五支品中,世尊是如何宣说第六《解脱处经》的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye pañcakanipāte pañcaṅgikavagge chaṭṭhaṃ vimuttāyatanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在五支品中,第六是《解脱处经》。世尊这样说:“比丘们,有这五种解脱处。在其中,比丘不放逸、热忱、精勤地安住时,未解脱的心或得到解脱,未灭尽的诸漏或得到灭尽,未证得的无上轭安稳或得到证得。”世尊以这样的话等来宣说。巴利
Vi – pañcaṅgikavagge bhante chaṭṭhaṃ vimuttāyatanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave vimuttāyatanāni, yattha bhikkhuno appamattassa ātāpino pahitattassa viharato avimuttaṃ vā cittaṃ vimuccati, aparikkhīṇā vā āsavā parikkhayaṃ gacchanti, ananuppattaṃ vā anuttaraṃ yogakkhemaṃ anupāpuṇātī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第九《经行经》的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ caṅkamasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第九《经行经》是这样说的:“比丘们,经行有五种利益。哪五种呢?能耐受长途行走,能耐受精进修行,少病,所吃、所喝、所嚼、所尝的东西都能正确消化,由经行所得的定能长久保持。比丘们,这就是经行的五种利益。”尊者,世尊确实是这样说的。巴利
Vi – navamaṃ bhante caṅkamasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave caṅkame ānisaṃsā. Katame pañca, addhānakkhamo hoti, padhānakkhamo hoti, appābādho hoti, asitaṃ pītaṃ khāyitaṃ sāyitaṃ sammā pariṇāmaṃ gacchati, caṅkamādhigato samādhi ciraṭṭhitiko hoti. Ime kho bhikkhave pañca caṅkame ānisaṃsā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在苏玛那品中,第一部《苏玛那经》是由世尊在哪里、针对谁、以什么事为因由、怎样宣说的?巴利
Pu – sumanavagge pana āvuso paṭhamaṃ sumanasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,这是发生在舍卫城,针对苏玛那王女所说的。尊者,苏玛那王女对世尊这样说:“世尊,假如世尊有两位弟子,信心相同、戒行相同、智慧相同,一个做布施,一个不做布施。他们身体坏灭、死后都投生到善趣天界。尊者,他们成为天神之后,有没有差别、有没有不同呢?”尊者,关于这件事,世尊这样说道:“苏玛那,那个做布施的人,成为天神后,在五个方面胜过那个不做布施的人:天寿、天色、天乐、天名、天威德。苏玛那,那个做布施的人,成为天神后,就是在这五个方面胜过那个不做布施的人。”尊者,世尊就是以这样的话等来宣说这件事的。巴利
Vi – sāvatthiyaṃ bhante sumanaṃ rājakumāriṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sumanā bhante rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘idhassu bhante bhagavato dve sāvakā samasaddhā samasīlā samapaññā eko dāyako eko adāyako. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyuṃ. Devabhūtānaṃ pana nesaṃ bhante siyā viseso siyā nānākaraṇa’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yo so sumane dāyako, so amhaṃ adāyakaṃ devabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti, dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena. Yo so sumane dāyako, so amhaṃ adāyakaṃ devabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
就像一轮没有污垢的月亮,运行在虚空中;
他在世间所有星群中,以光明胜过。
同样,具足戒行、有信仰的男子,也是如此。
在世间一切吝啬的人当中,他凭布施而格外闪耀。巴利
‘‘Yathāpi cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā; Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati; Tatheva sīlasampanno, saddho purisapuggalo; Sabbe maccharino loke, cāgena atirocati’’–
贤友,就在那里,第三《郁伽经》是世尊在何处、针对谁、以什么为因缘、怎样宣说的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ uggahasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗婆尸(毗答):尊者,第三篇是《郁伽经》,是世尊在跋提城,因门达卡之孙郁伽而说的。尊者,门达卡之孙郁伽对世尊这样说:“尊者,我这些少女要嫁到夫家去了,请世尊教导她们,请世尊教诫她们,让她们长久得到利益和安乐。”尊者,在这个事缘中,世尊说道:“因此,少女们,你们应当这样学:父母出于利益之心、求善益之心、悲悯之心,以悲悯把你们交给丈夫。对丈夫,我们要早起、晚睡、听从吩咐、行为合意、言语可爱。少女们,你们应当这样学。”世尊就是这样等说的。巴利
Vi – tatiyaṃ bhante uggahasuttaṃ bhaddiye uggahaṃ meṇḍakanattāraṃ ārabbha bhāsitaṃ. Uggaho bhante meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca ‘‘imā me bhante kumāriyo patikulāni gamissanti, ovadatu tāsaṃ bhante bhagavā, anusāsatu tāsaṃ bhante bhagavā, yaṃ tāsaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tasmātiha kumāriyo evaṃ sikkhitabbaṃ’’ yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṃ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyino pacchānipātiniyo kiṃ kārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti. Evañhi vo kumāriyo sikkhitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《增支部·五集·苏玛那品》中,第四《狮子将军经》,世尊是在哪里、针对谁、以什么事为缘由、又是怎样说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte sumanavagge catutthaṃ sīhasenāpatisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
毗答:尊者,这是世尊在毗舍离城,因狮子将军而说的。尊者,狮子将军向世尊这样说:“尊者,能不能开示现见的布施果报?”尊者,在这件事上,世尊说道:“能的,狮子。狮子,布施者、施主为众人所喜爱、所悦意。”等等。巴利
Vi – vesāliyaṃ bhante sīhaṃ senāpatiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Sīho bhante senāpati bhagavantaṃ etadavoca ‘‘sakkā nu kho bhante sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ paññāpetu’’nti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sakkā sīha, dāyako sīha dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第六《适时施经》是世尊怎样说的?巴利
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ kāladānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第六经《适时布施经》里,世尊这样说道:“比丘们,有五种适时的布施。哪五种呢?布施给来客,布施给远行的人,布施给病人,在闹饥荒时布施,还有新收的谷物、新结的果实,先拿来供养持戒的人。比丘们,这就是五种适时的布施。”——世尊就是这样说的,等等。巴利
Vi – chaṭṭhaṃ bhante kāladānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave kāladānāni. Katamāni pañca, āgantukassa dānaṃ deti, gamikassa dānaṃ deti, gilānassa dānaṃ deti, dubbhikkhe dānaṃ deti, yāni tāni navasassāni navaphalāni, tāni paṭhamaṃ sīlavantesu patiṭṭhāpeti. Imāni kho bhikkhave pañca kāladānānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎么说第七《食物经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ bhojanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第七《食物经》里,世尊这样说道:“比丘们,布施食物的人,是在给接受者五种东西。哪五种呢?给寿命,给容貌,给快乐,给力气,给辩才。给了寿命之后,他就分享到寿命——无论是天界的还是人间的。”等等。巴利
Vi – sattamaṃ bhante bhojanasuttaṃ ‘‘bhojanaṃ bhikkhave dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti. Katamāni pañca, āyuṃ deti, vaṇṇaṃ deti, sukhaṃ deti, balaṃ deti, paṭibhānaṃ deti. Āyuṃ kho pana datvā āyussa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何说第九《儿子经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ puttasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗陀:尊者,第九篇《儿子经》:“比丘们,父母观察到五种情况,就希望儿子生在家里。是哪五种呢?巴利
Vi – navamaṃ bhante puttasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni sampassanto mābhāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ. Katamāni pañca,
“他会养活我们,会替我们做事,家族血脉会延续很久,他会继承家业。”像这样一类话,是世尊说过的。巴利
Bhato vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati, kulavaṃso ciraṃ ṭhassati, dāyajjaṃ paṭipajjissatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,那么《蒙达王品》中的第十部《那罗陀经》,是在哪里、针对谁、以什么事为缘由、由谁、怎样宣说的呢?巴利
Pu – muṇḍarājavagge panāvuso dasamaṃ nāradasuttaṃ kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kena kathañca bhāsitaṃ.
毗——尊者,这是在华氏城,针对蒙达王而说的。尊者,蒙达王的跋达王后去世了,她是他所亲爱、所悦意的。因为那位所亲爱、所悦意的跋达王后去世了,国王既不沐浴,也不涂香,不吃饭,不处理政务,日日夜夜迷恋着跋达王后的遗体。尊者,就在这个因缘下,具寿那罗陀长老依照世尊为憍萨罗国波斯匿王所开示的法门,宣说道:“大王,有五种不可得之处,无论是沙门、婆罗门、天、魔、梵天,还是世间任何其他人,都不可得。”等等。巴利
Vi – pāṭaliputte bhante muṇḍaṃ rājānaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Muṇḍassa bhante rañño bhaddā devī kālaṅkatā hoti piyā manāpā. So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṃ bhuñjati, na kammantaṃ payojeti, rattindivaṃ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘pañcimāni mahārāja alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti evamādinā bhante āyasmatā nāradattherena rañño pasenadissa kosalassa bhagavatā desitaniyāmena desitaṃ.
尊者,这个法门叫什么名字?巴利
Ko nāmo ayaṃ bhante dhammapariyāyo.
尊者,确实是忧愁之箭的拔除者。巴利
Taggha bhante sokasallaharaṇo.
贤友,在《增支部·五集·盖品》中,第四《适时经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte nīvaraṇavagge catutthaṃ samayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,在《盖品》中,第四《适时经》是世尊这样说的:“比丘们,有五种不适合精进的时机。是哪五种呢?比丘们,在这里,有比丘年老,被衰老所压倒。比丘们,这是第一种不适合精进的时机。”等等。巴利
Vi – nīvaraṇavagge bhante catutthaṃ samayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave asamayā padhānāya. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhu jiṇṇo hoti jarāyābhibhūto. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo asamayo padhānāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第七《处经》是世尊如何宣说的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ ṭhānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——尊者,第七《处经》是这样说的:世尊开示:“比丘们,有五种处,无论女人或男人、在家人或出家人,都应当常常省察。哪五种?‘我有老法,不能超越老’,无论女人或男人、在家人或出家人,都应当常常省察。”巴利
Vi – sattamaṃ bhante ṭhānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave ṭhānāni abhiṇhaṃ paccavekkhitabbāni itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā. Katamāni pañca, jarādhammomhi jaraṃ anatītoti abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《住法者经》巴利
Dhammavihārīsutta
贤友,在《战士品》中,第三篇《法住者经》世尊是如何宣说的?巴利
Pu – yodhājīvavagge panāvuso tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《战士品》中,第三篇《法住者经》里,世尊这样宣说:“在这里,有位比丘学习法——契经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、方广。他把整天时间都花在学来的法上,荒废了独处禅修,不致力于内心的止息。这样的比丘,就叫做‘多学而非法住者’。”巴利
Vi – yodhājīvavagge bhante tatiyaṃ dhammavihārisuttaṃ ‘‘idha bhikkhu bhikkhu dhammaṃ pariyāpuṇāti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ dutivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ, so tāya dhammapariyattiyā divasaṃ atināmeti, riñcati paṭisallānaṃ, nānuyuñjati ajjhattaṃ cetosamathaṃ. Ayaṃ vuccati bhikkhu bhikkhu pariyattibahulo no dhammavihārī’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
尊者,人们常说“法住者、法住者”。尊者,比丘要怎样才算是法住者呢?巴利
Dhammavihārī dhammavihārīti bhante vuccati, kittāvatā nu kho bhante bhikkhu dhammavihārī hoti.
第二未来怖畏经巴利
Dutiyaanāgatabhayasutta
贤友,在《增支部·五集》的《战士品》中,第八经《第二未来怖畏经》,世尊是怎么说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《战士品》中,第八《第二未来怖畏经》里,世尊以如是等语这样说道:“比丘们,观察到这五种未来的怖畏,比丘就足以不放逸、精勤、心向解脱而安住,为了获得尚未获得的、证达尚未证达的、实现尚未实现的。”巴利
Vi – yodhājīvavagge bhante aṭṭhamaṃ dutiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni sampassamānena alameva bhikkhunā appamattena ātāpinā pahitattena viharituṃ appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三未来怖畏经巴利
Tatiyaanāgatabhayasutta
贤友,就在同一处,世尊是怎样宣说第九篇《第三未来怖畏经》的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ tatiyaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在同一处,第九经《第三未来怖畏经》中,世尊这样说道:“比丘们,有五种未来的怖畏,现在还没有生起,将来会生起。你们应当觉察它们,觉察之后,应当为了断除它们而努力。是哪五种呢?比丘们,将来会有比丘们,身体没有修习、戒没有修习、心没有修习、慧没有修习。”巴利
Vi – tattheva bhante navamaṃ katiyaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Katamāni pañca, bhavissanti bhikkhave bhikkhū anāgatamaddhānaṃ abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第四未来怖畏经巴利
Catutthaanāgatabhayasutta
贤友,在《增支部》五集“战士生计品”中,第十经《第四未来怖畏经》里,世尊是怎么说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte yodhājīvavagge dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在“战士生计品”中,第十经《第四未来怖畏经》里,世尊这样宣说:“比丘们,有这五种未来的怖畏,现在还没有生起,将来会生起。你们应当觉察它们,觉察之后,应当努力断除它们。”巴利
Vi – yodhājīvavagge bhante dasamaṃ catutthaanāgatabhayasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave anāgatabhayāni etarahi asamuppannāni āyatiṃ samuppajjissanti, tāni vo paṭibujjhitabbāni, paṭibujjhitvā ca tesaṃ pahānāya vāyamitabba’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在髻品中,第九部《狮子经》是世尊怎样宣说的?巴利
Pu – kakudhavagge āvuso navamaṃ sīhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在髻品中,第九部《狮子经》是世尊这样宣说的:“诸比丘,狮子是兽王,傍晚时分从栖息处出来,出来后伸展身体,伸展身体后环顾四方,环顾四方后三遍发出狮子吼。”巴利
Vi – kakudhavagge bhante navamaṃ sīhasuttaṃ ‘‘sīho bhikkhave migarājā sāyanhasamayaṃ āsayā nikkhamati, āsayā nikkhamitvā vijambhati, vijambhitvā samantā catuddisaṃ anuviloketi, samantā catuddisaṃ anuviloketvā tikkhattuṃ sīhanādaṃ nadatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在盲林品里,第一部《家族近事经》世尊是怎么说的?巴利
Pu – andhakavindavagge pana āvuso ‘‘paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在盲林品中,第一部《家族近事经》里,世尊这样说:“比丘们,具足五种法的亲近家族比丘,在诸家中不受喜爱、不受欢迎、不受尊重、不受恭敬。”巴利
Vi – andhakavindavagge bhante paṭhamaṃ kulūpakasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato kulūpako bhikkhu kulesu appiyo ca hoti amanāpo ca agaru ca abhāvanīyo cā’’ti evamādinā bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
Pu——贤友,就在那里,第四部《盲林经》是世尊在何处、针对谁、怎样说的?巴利
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ andhakavindasuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
尊者,在摩揭陀国的安陀迦频达,世尊针对阿难尊者这样说:“阿难,那些新出家不久、刚来到这个法与律的比丘们,阿难,你们应当劝导、安立、建立他们于五法。”世尊以这样的方式等开示。巴利
Vi – magadhesu bhante andhakavinde āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha ‘‘ye te ānanda bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ, te vo ānanda bhikkhū pañcasu dhammesu samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
善现前经巴利
Satisūpaṭṭhitasutta
贤友,在增支部五集病品中,世尊是怎样开示第二念现起经的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte gilānavagge dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在病品中,世尊这样开示了第二念现起经:“比丘们,如果有任何比丘或比丘尼修习五法、多作五法,就可以期望两种果中的一种:在现世得到究竟智,或者如果还有余依,就得到不还。是哪五种呢?比丘们,在这里,比丘内心……念已经现起……”世尊以这些语句作了开示。巴利
Vi – gilānavagge bhante dutiyaṃ satisūpaṭṭhitasuttaṃ ‘‘yo hi koci bhikkhave bhikkhu vā bhikkhunī vā pañca dhamme bhāveti, pañca dhamme bahulīkaroti, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ ‘diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā’. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhuno ajjhattaññeva satisūpaṭṭhitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第三《看护者经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso tatiyaṃ upaṭṭhākasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗罗答:尊者,第三《看护者经》是世尊这样说的:“比丘们,具足五法的病人难以看护。是哪五种呢?他做不适当的事,对适当的事不知节制,不服用药物……”世尊以这些话等作了开示。巴利
Vi – tatiyaṃ bhante upaṭṭhākasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato gilāno dūpaṭṭhāko hoti. Katamehi pañcahi, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, bhesajjaṃ nappaṭisevitā hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
普:贤友,就在这里,世尊是怎么开示第五《无寿经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ anāyussāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
Vi – 第五《无寿经》:尊者,世尊是这样说的:“比丘们,有五种法会导致短寿。哪五种呢?做不合适的事,对合适的事不知节制,吃未消化的食物,在不合适的时间出行,不修梵行。比丘们,这五种法确实会导致短寿。”世尊就是以这样的方式开示的。巴利
Vi – pañcamaṃ bhante anāyussāsuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā anāyussā. Katame pañca, asappāyakārī hoti, sappāye mattaṃ na jānāti, apariṇatabhojī ca hoti, akālacārī ca hoti, abrahmacārī ca. Ime kho bhikkhave pañca dhammā anāyussā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第八《沙门乐经》是世尊如是说的。巴利
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ samaṇasukhasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,第八《沙门乐经》中,世尊这样说道:“比丘们,有五种沙门之苦。是哪五种呢?比丘们,在这里,有位比丘对随得的任何衣服都不满足,对随得的任何食物都不满足,对随得的任何住处都不满足,对随得的任何病缘病缘药资具都不满足,并且不喜乐于梵行。比丘们,这就是五种沙门之苦。”世尊如此说了。巴利
Vi – aṭṭhamaṃ bhante samaṇasukhasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave samaṇadukkhāni. Katamāni pañca, idha bhikkhave bhikkhu asantuṭṭho hoti itarītarena cīvarena, asantuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena, asantuṭṭho hoti itarītarena senāsanena, asantuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena, anabhirato ca brahmacariyaṃ carati. Imāni kho bhikkhave pañca samaṇadukkhānī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在这里,世尊是怎样宣说第十《衰损经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso dasamaṃ byasanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,世尊这样宣说了第十经《衰损经》:“比丘们,有五种衰损。哪五种?亲族衰损、财富衰损、疾病衰损、戒衰损、见衰损。”巴利
Vi – dasamaṃ bhante byasanasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave byasanāni. Katamāni pañca, ñātibyasanaṃ bhogabyasanaṃ rogabyasanaṃ sīlabyasanaṃ diṭṭhibyasana’’nti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,世尊在《王品》中是怎样宣说第六《愿求经》的?巴利
Pu – rājavagge pana āvuso chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《王品》中,世尊这样宣说了第六《愿求经》:“诸比丘,刹帝利灌顶王的长子具足五种特质,会希求副王之位。”巴利
Vi – rājavagge bhante chaṭṭhaṃ patthanāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ patthetī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《善士施经》巴利
Sappurisadānasutta
贤友,在荆棘林品中,世尊是怎样宣说第八《善士施经》的?巴利
Pu – tikaṇḍakīvagge āvuso aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在荆棘林品中,世尊这样宣说了第八《善士施经》:“比丘们,有五种善士的布施。是哪五种呢?以信心布施,恭敬地布施,适时地布施,以无执著心布施,不伤害自己与他人而布施。”巴利
Vi – tikaṇḍakīvagge bhante aṭṭhamaṃ sappurisadānasuttaṃ ‘‘pañcimāni bhikkhave sappurisadānāni. Katamāni pañca, saddhāya dānaṃ deti, sakkaccaṃ dānaṃ deti, kālena dānaṃ deti, anuggahitacitto dānaṃ deti, attānañca parañca anupahacca dānaṃ detī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一正性决定经巴利
Paṭhamasammattaniyāmasutta
贤友,在正法品中,第一《正性决定经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – saddhammavagge pana āvuso paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在正法品中,第一《正性决定经》是世尊这样说的:“比丘们,具足五种法的人,即使是善星,也不能进入正性决定,不能在善法中得决定。是哪五种呢?轻蔑说法,轻蔑说法者,轻蔑自己”等。世尊以这样的方式宣说了这部经。巴利
Vi – saddhammavagge bhante paṭhamaṃ sammattaniyāmasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato sunakkhopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi, kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一正法隐没经巴利
Paṭhamasaddhammasammosasutta
贤友,就在那里,第四《第一正法混灭经》是世尊怎样宣说的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,第四《第一正法混灭经》是世尊这样说的:“比丘们,有五种法会导致正法混乱和消失。哪五种呢?比丘们,在这里,比丘们不恭敬地听法,不恭敬地学取法,不恭敬地受持法,不恭敬地审察所持之法的含义,了知含义、了知法之后,不恭敬地依循法随法而行。比丘们,这五种法会导致正法混乱和消失。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vi – tattheva bhante catutthaṃ paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho bhikkhave pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattantī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第二正法混灭经巴利
Dutiyasaddhammasammosasutta
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第五《第二正法混灭经》的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊这样宣说了第五部《第二正法混灭经》:“比丘们,有五种法会导致正法混乱、隐没。是哪五种呢?比丘们,在这里,比丘们不学通经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、问答。比丘们,这就是第一种能导致正法混乱、隐没的法。”巴利
Vi – tattheva bhante pañcamaṃ dutiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第三正法混灭经巴利
Tatiyasaddhammasammosasutta
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第六《第三正法混灭经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊确实宣说了第六经,也就是《第三正法湮没经》。经中说:“诸比丘,有五种法会导致正法湮没、消失。是哪五种呢?诸比丘,在这里,比丘们错误地受持经典,把词句放错了位置。诸比丘,词句放错了位置,义理也就难以理解。诸比丘,这是导致正法湮没、消失的第一种法。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vi – tattheva bhante chaṭṭhaṃ tatiyasaddhammasammosasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca, idha bhikkhave bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittahi padabyañjanehi. Dunnikkhittassa bhikkhave padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ bhikkhave paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《增支部·五集·正法品》中,第七《恶说经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – aṅguttaranikāye āvuso pañcakanipāte saddhammavagge sattamaṃ dukkathāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在正法品中,第七《难说经》是这样说的:“比丘们,拿人与人相比较来说,五种人的话是难说的。是哪五种呢?比丘们,对没有信心的人说信心的话题,话就难说;对破戒的人说戒律的话题,话就难说;对听闻少的人说多闻的话题,话就难说;对吝啬的人说布施的话题,话就难说;对智慧差的人说智慧的话题,话就难说。”世尊就是这样说的。巴利
Vi – saddhammavagge bhante sattamaṃ dukkathāsuttaṃ ‘‘pañcannaṃ bhikkhave puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ, assaddhassa bhikkhave saddhākathā dukkathā, dussīlassa sīlakathā dukkathā, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā, maccharissa cāgakathā dukkathā, duppaññassa paññākathā dukkathā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第九《优陀夷经》是世尊在何处、关于谁、在什么事由中、怎样宣说的?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ udāyisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,这部经是在憍赏弥,关于具寿优陀夷而说的。当时,具寿优陀夷被一大群在家众围绕着,坐在那里说法。具寿阿难看见具寿优陀夷被一大群在家众围绕着坐在那里说法,看见之后就去到世尊那里,到了以后顶礼世尊,坐在一边。坐在一边的具寿阿难对世尊这样说:“尊者,具寿优陀夷正被一大群在家众围绕着说法。”尊者,就是因为这件事,世尊这样说道:“阿难,为别人说法确实不容易。阿难,为别人说法的人,应当先在内心建立五种法,然后才能为别人说法。”世尊就是以这些话等而宣说的。巴利
Vi – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ udāyiṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante udāyī mahatiyā gīhiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca ‘‘āyasmā bhante udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘na kho ānanda sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ, paresaṃ ānanda dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一 调伏怨恨经巴利
Paṭhamaāghātapaṭivinayasutta
贤友,那么在怨恨品中,世尊最初是如何宣说第一调伏怨恨经的?巴利
Pu – āghātavagge pana āvuso paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《怨恨品》中,第一《调伏怨恨经》里,世尊这样宣说:“比丘们,有五种调伏怨恨的方法,比丘生起怨恨时,应当用这些方法把它彻底调伏。是哪五种呢?比丘们,如果对某个人生起了怨恨,就应当对这个人修慈心,这样就能调伏对那个人的怨恨。”世尊以这样的话等宣说。巴利
Vi – āghātavagge bhante paṭhamaṃ āghātapaṭivinayasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave āghātapaṭivinayā, yattha bhikkhuno uppanno āghāto sabbaso paṭivinetabbo. Katame pañca, yasmiṃ bhikkhave puggale āghāto jāyetha, mettā tasmiṃ puggale bhāvetabbā, evaṃ tasmiṃ puggale āghāto paṭivinetabbo’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《居士品》里,世尊是怎么说第五《贱民经》的?巴利
Pu – upāsakavagge pana āvuso pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《居士品》里,第五《贱民经》中,世尊这样说过:“比丘们,具足五种法的居士,就是居士中的贱民,也是居士中的污垢,也是居士中最下劣的人。”世尊就是用这类话来说的。巴利
Vi – upāsakavagge bhante pañcamaṃ caṇḍālasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho cā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是在何处、针对谁、又是怎样宣说这第六部《喜经》的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso chaṭṭhaṃ pītisuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第六《喜经》是在舍卫城,针对给孤独居士而说的:“居士,你们用衣、钵食、坐卧具、生病所需的医药用品来供养比丘僧团。居士,你们不应该仅仅因为‘我们用衣、钵食、坐卧具、生病所需的医药用品来供养比丘僧团’就感到满足。所以,居士,你们应当这样学:‘我们怎样才能时常进入远离的喜乐而安住呢?’”世尊就是以这样的方式宣说了这部经。巴利
Vi – chaṭṭhaṃ bhante pītisuttaṃ sāvatthiyaṃ anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ ārabbha ‘‘tumhe kho gahapati bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvara piṇḍapāta senāsana gilānapaccayabhesajjaparikkhārena . Na kho gahapati tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā ‘‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna paccaya bhesajjaparikkhārenā’’ti. Tasmātiha gahapati evaṃ sikkhitabbaṃ ‘‘kindi mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是怎样宣说第七《贸易经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊宣说了第七《贸易经》:“比丘们,有五种贸易是近事男不应做的。哪五种?武器贸易、人口贸易、肉类贸易、酒类贸易、毒药贸易。比丘们,这五种贸易是近事男不应做的。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vi – tattheva bhante sattamaṃ vaṇijjāsuttaṃ ‘‘pañcimā bhikkhave vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca, satthavaṇijjā sattavaṇijjā maṃsavaṇijjā majjavaṇijjā visavaṇijjā. Imā kho bhikkhave pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是在何处、针对谁、以什么事为所依、又是怎样宣说这第十《伽韦西经》的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso dasamaṃ gavesīsuttaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ kathañca bhāsitaṃ.
尊者,第十《伽韦西经》是世尊在憍萨罗国,针对法藏司库具寿阿难长老而宣说的。尊者,具寿阿难长老——法藏司库,对世尊这样说:“尊者,是什么因、什么缘,让世尊展现微笑?如来不会无缘无故展现微笑。”尊者,正是以这件事为因缘,世尊以“阿难,从前在这个地方曾有一座城市,富庶、繁荣、人口众多、人群密集。阿难,那位世尊、阿拉汉、正自觉者迦叶佛,正是依止这座城而住的”等语作了开示。巴利
Vi – dasamaṃ bhante gavesīsuttaṃ kosalesu āyasmantaṃ ānandattheraṃ dhammabhaṇḍāgārikaṃ ārabbha bhāsitaṃ. Āyasmā bhante ānandatthero dhammabhaṇḍāgāriko bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ko nu kho bhante hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya, na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘bhūtapubbaṃ ānanda imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ, taṃ kho panānanda nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在婆罗门品中,第八《语经》世尊是怎么说的?巴利
Pu – brāhmaṇavagge āvuso aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在婆罗门品中,第八《语经》是这样说的:“比丘们,具备五种法的言语才是善说,不是恶说,智者不会指责,也无可指摘。是哪五种呢?适时而说,真实而说,柔和而说,与义相应而说,以慈心而说。比丘们,具备这五种法的言语才是善说,不是恶说,智者不会指责,也无可指摘。”尊者,世尊正是这样说的。巴利
Vi – brāhmaṇavagge bhante aṭṭhamaṃ vācāsuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṃ. Katamehi pañcahi, kālena bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṃhitā ca bhāsitā hoti, mettācittena ca bhāsitā hoti, imehi kho bhikkhave pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūna’’nti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在这里,第九《家经》是世尊怎么说的?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ kulasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在同一处,第九《家经》里,世尊这样说道:“比丘们,当具戒的出家者走近一个家庭时,那里的人们以五种方式生出大量福德。是哪五种呢?比丘们,当具戒的出家者走近一个家庭时,人们看见后内心生起净信——比丘们,那时那个家庭就已经走上了通向天界的道路。”世尊就是以这样的方式等开示的。巴利
Vi – tattheva bhante navamaṃ kulasuttaṃ ‘‘yaṃ bhikkhave sīlavanto pabbajitā kulaṃ upasaṅkamanti, tattha manussā pañcahi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi pañcahi, yasmiṃ bhikkhave samaye sīlavante pabbajite kulaṃ upasaṅkamante manussā disvā cittāni pasādenti, saggasaṃvattanikaṃ bhikkhave taṃ kulaṃ tasmiṃ samaye paṭipadaṃ paṭipannaṃ hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
《闻法经》巴利
Dhammassavanasutta
贤友,那么,在Kimila品中,第二部《闻法经》世尊是怎么说的呢?巴利
Pu – kimilavagge pana āvuso dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在金毗罗品中,第二《闻法经》是这样说的:世尊说:“比丘们,闻法有五种利益。哪五种呢?听到未曾听过的,让已听过的变得清净,超越疑惑,使见解端正,内心生起净信。比丘们,这就是闻法的五种利益。”尊者,世尊就是这样说的。巴利
Vi – kimilavagge bhante dutiyaṃ dhammassavanasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ānisaṃsā dhammassavane. Katame pañca, assutaṃ suṇāti, sutaṃ pariyodāpeti, kaṅkhaṃ vitarati, diṭṭhiṃ ujuṃ karoti, cittamassa pasīdati, ime kho bhikkhave pañca ānisaṃsā dhammassavane’’ti evaṃ kho bhante bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,在《骂詈品》中,第五《忍辱经》世尊是怎么宣说的?巴利
Pu – akkosakavagge pana āvuso pañcamaṃ akkhantisuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《骂詈品》中,第五《不忍经》是世尊这样说的:“比丘们,不忍有五种过患。哪五种?被众人讨厌、不喜欢,结怨多,过失多,迷乱而死,身体坏散、死后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。”世尊以这些话等宣说。巴利
Vi – akkosakavagge bhante pañcamaṃ akkhantisuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā akkhantiyā. Katame pañca, bahuno janassa appiyo hoti amanāpo, verabahulo ca hoti, vajjabahulo ca, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,第八《不净信经》是世尊如何宣说的?巴利
Pu – tattheva āvuso aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,就在那里,世尊宣说了第八《不净信经》:“比丘们,对于不净信,有五种过患。是哪五种?未净信的人不生净信;已净信的人当中,有些人发生变异;导师的教诫没有被实行;后辈的人仿效所见;他自己的心不得净信。比丘们,这些就是对于不净信的五种过患。”世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vi – tattheva bhante aṭṭhamaṃ apāsādikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā apāsādike. Katame pañca, appasannā nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa nappasīdati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā apāsādike’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,那么,在《住处品》中,世尊是如何宣说第一《住处经》的呢?巴利
Pu – āvāsikavagge panāvuso paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《住处品》中,世尊宣说了第一《住处经》:“比丘们,具足五种法的住寺比丘不值得亲近。是哪五种呢?行为举止不圆满,行仪不圆满;不多闻,不能持守所闻之法;不修简朴之行,不乐于独处静修;不善言辞,不善表达;智慧低劣,愚昧迟钝,像哑羊一样。比丘们,具足这五种法的住寺比丘不值得亲近。”世尊就是这样宣说的。巴利
Vi – āvāsikavagge bhante paṭhamaṃ āvāsikasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi, na ākappasampanno hoti na vattasampanno, na bahussuto hoti na sutadharo, na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo, na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hotī’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,世尊就在那里宣说了第七《应毁经》,他是怎么说的呢?巴利
Pu – tattheva āvuso sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,世尊就在那里宣说了第七《应毁经》:
“比丘们,具足五法的住寺比丘,就像被丢弃的东西一样,会这样堕入地狱。是哪五种呢?不审察、不探究,就称赞应受谴责者的功德;不审察、不探究,就谴责应受称赞者;吝惜住处、贪恋住处;吝惜家族、贪恋家族;损毁信众布施之物。比丘们,具足这五法的住寺比丘,就像被丢弃的东西一样,会这样堕入地狱。”
世尊就是以这样的方式宣说的。巴利
Vi – tattheva bhante sattamaṃ avaṇṇārahasuttaṃ ‘‘pañcahi bhikkhave dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi, ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī, kulamaccharī hoti kulapaligedhi, saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho bhikkhave pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
第一恶行经巴利
Paṭhamaduccaritasutta
贤友,在恶行品里,世尊是怎么宣说第一《恶行经》的呢?巴利
Pu – duccaritavagge pana āvuso paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
尊者,在《恶行品》中,世尊宣说了第一部《恶行经》:“比丘们,恶行有这五种过患。哪五种呢?自己会责备自己;智者审察后会呵责;坏名声会传开;临终时心识迷乱;身体坏散、死后会投生到恶趣、苦处、堕落之处、地狱。比丘们,这就是恶行的五种过患。”世尊是这样说的。巴利
Vi – duccaritavagge bhante paṭhamaṃ duccaritasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā duccarite. Katame pañca, attāpi attānaṃ upavadati, anuvicca viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā duccarite’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.
贤友,就在那里,世尊是如何宣说第九《坟场经》的?巴利
Pu – tattheva āvuso navamaṃ sivathikasuttaṃ bhagavatā kathaṃ bhāsitaṃ.
毗——就在那里,尊者,世尊宣说了第九《坟场经》:“诸比丘,坟场有这五种过患。哪五种?不净、恶臭、令人恐惧、是凶暴野兽和非人的住处、众人哭泣哀号。诸比丘,这就是坟场的五种过患。”世尊如此宣说。巴利
Vi – tattheva bhante navamaṃ sivathikasuttaṃ ‘‘pañcime bhikkhave ādīnavā sivathikāya. Katame pañca, asuci, duggandhā, sappaṭibhayā, vāḷānaṃ amanussānaṃ āvāso, bahuno janassa ārodanā. Ime kho bhikkhave pañca ādīnavā sivathikāyā’’ti evamādinā bhagavatā bhāsitaṃ.