第58章
Aṭṭhapaññāsatima pariccheda
护持世间教法者
Lokasāsana saṃgahakaraṇo
他仔细挑选了出身高贵者之后,又以人民的方式把所有人召集起来。
国王为了自身的防卫,按照正当的行为方式做了安排。
Vicinitvā kulīne so, jane sabbe samādiya; Sakārakkhāya yojesi, yathācāraṃ mahīpati.
他在普拉提那城,建造了高大坚固的城墙;
具有众多城门楼相连,又以战斗器械装饰。
Uccaṃ pulatthinagare, pākāraṃ kārayī thiraṃ; Nekagopurasaṃyuttaṃ, yudhākammasurañjitaṃ.
四周环绕着又长又宽又深的护城河。
这座城建在高高的地基上,敌人很难攻破。
Samantāyatavitthiṇṇa-gambhīraparikhāyutaṃ; Uccapatthaṇḍilopetaṃ, duppadhaṃsamarātihi.
具足戒羯磨的,以及凑足僧团人数所需的比丘们;
因为(足数比丘)不足,他心里想着要让教法延续下去。
Upasampadakammassa, gaṇapūrakabhikkhūnaṃ; Appahonekabhāvena, sāsanaṭhitimānaso.
于是来到阿那律王的盟友面前。
派使者带着礼物,前往罗摩尼地区。
Anuruddhanarindassa, sahāyassātha santikaṃ; Rāmaññavisayaṃ dūte, pesetvā sahapābhate.
然后他派人迎请那些精通三藏的比丘,
那些在戒等功德上安住、被尊为长老的诸比库。
Tato āṇāpayitvāna, piṭakattayapārage; So sīlādiguṇāvāse, bhikkhavo therasammate.
人主以隆重的供养供养了他们之后,
让人多次出家并受具足戒。
Te uḷārāhi pūjāhi, pūjayitvā narissaro; Pabbajjā upasampatti, kārayitvā anekaso.
他多次让人讲解三藏及其注释,
他使在兰卡岛衰落的胜者教法重放光芒。
Piṭakattayañca bahuso, kathāpetvā savaṇṇanaṃ; Laṅkāyo’sakkamānaṃ so, jotayī jinasāsanaṃ.
在布塔提那城内的各个地方,
建好了许多让人心生欢喜的精舍。
Putatthinagarassanto , padesasmiṃ tahiṃ tahiṃ; Vihāre kārayitvāna, bahuke sumanohare.
把诸比库安置在那里,让他们住在三个部派中;
他用四种殊胜的资具,让他们得到满足。
Bhikkhavo tattha vāsetvā, nikāyattayavāsino; Paccayehi uḷārehi, santappesi catūhipi.
四周环绕着像水晶柱一样美丽的围墙和壕沟。
我们那殊胜的五层楼阁,为我们所庄严。
Phalikatthambhakacāru-pākāraparikhāyutaṃ; Pañcabhūmakapāsāda-pavare no’pasobhitaṃ.
被成排美丽又清幽的住处环绕,显得格外洁净庄严;
没有拥挤,也没有逼迫,那殊胜光辉的门楼。
Samasantā vāsapantīhi, subhāhi suvirājitaṃ; Nirakiṇṇamasambādha varabhāsura gopuraṃ.
建好精舍之后,他全心依靠三宝。
他供养了住于三部派的比丘僧团。
Vihāraṃ kārayitvāna, vatthuttayaparāyano; Nikāyattayavāsissa, bhikkhusaṅghassa’dāsiso.
他把国土连同阿利萨拉卡地区一起布施给僧团,作为僧团的饮食保障。
他与所有当地居民和首领一起。
Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, raṭṭhaṃ datvā’ḷisārakaṃ; Sakalaṃ sannivāsīhi, nettikehi saheva so.
他让好几百位比丘在那里住下来之后,
他持续不断地供养殊胜的四种生活必需品。
Nekasatānibhikkhūnaṃ, vāsayitvāna tattha so; Satataṃ sampavattesi, uḷāraṃ catupaccayaṃ.
建造了精美又极其珍贵的佛牙舍利塔之后,
他始终为佛牙舍利举行盛大的庆典。
Dāṭṭhādhātugharaṃcāru, kārayitvā mahārahaṃ; Dāṭhādhātussa niccaṃ so, mahāmahamakārayi.
远离了人群的喧闹,他把《法集论》这部典籍
他以甜美的声音在美丽的法堂中转身。
Gaṇasaṅgaṇikā’peto, potthakaṃ dhammasaṅgaṇiṃ; Parivattesi sopāto, sundare dhammamandire.
各种各样供养的进行,以舞蹈、香、花鬘等;
以头礼敬正觉者,与信心紧密相连。
Naccādigandhamālādi-nekapūjampavattiya; Sīrena saddhāsambandho, sambuddhamabhivandati.
他是来自赡部洲的布施勇士,是勇士中的勇士。
他以财物布施满足了众多应受施者,那位主宰者(君主)。
Jambudīpāgate cāga, sūro so bhuvirisūrayo; Tappesi dhanadānena, dāniyeneka so vibhū.
他一次又一次地供养那些宣说正法的人,
他还让人宣说正法,始终乐于正法的功德。
Saddhammakathikānaṃ so, pūjā katvāna nekaso; Desāpesica saddhammaṃ, sadādhammaguṇe rato.
他在那些日子里让人做了三遍等秤重量的布施。
他守了布萨,或者在极清净的布萨日守了布萨。
Tikkhattuṃ so tulābhāra-dānaṃ dinesu dāpayi; Uposathaṃ vopavasi, suvisuddhamuposathe.
他每年以杖主为对象而行布施,尊主。
他让人抄写了三藏,然后布施给了比丘僧团。
Adā daṇḍissaraṃ dāna-manusaṃvaccharaṃ vibhū; Piṭakattayaṃ likhāpetvā, bhikkhusaṅghassa dāpayi.
各种宝物,比如昂贵的摩尼宝珠、珍珠等等,都被送去;
在阎浮提洲,他多次供养大菩提树。
Mahagghamaṇimuttādi-ratanāni sapesiya; Jambudīpe mahābodhiṃ-nekakkhattuma pūjayi.
由卡纳塔国王和朱罗国王派遣而来,
使者们带着大批礼物,来到了这里。
Kaṇṇāṭabhūmipālena, coḷaraññā ca pesitā; Dūtāmahantamādāya, paṇṇākāramidhāgatā.
他们见到了那位大地守护者,那人因此心生欢喜。
这两位使者应该受到妥善的款待。
Addasaṃsu mahīpālaṃ, tato so tuṭṭhamānaso; Tesaṃ ubhinnaṃ dūtānaṃ, kattabbaṃ sādhukāriya.
在他们当中,最初就与卡纳塔的使者们一起派遣了;
萨迦的使者被派往卡纳塔附近,身形闪耀。
Tesu ādo’va kaṇṇāṭa-dūtehi saha pesiya; Dūte sakīye kaṇṇāṭa-nikaṭaṃ sārapābhate.
当朱罗和锡兰使者们到达自己的领土时……
他们粗暴地使耳朵、鼻子遭受毁容。
Attano visayaṃ patte, coḷo sīhaḷa dūtake; Sahasā kaṇṇanāsāsu, pāpayiṃsu virūpataṃ.
他们遭遇变故之后,来到这里觐见国王。
那时,他们把当时由朱罗人施加于自身的一切,都互相说了出来。
Sampattavippakārāke, idhāgantvāna rājino; Kathayiṃsu tadā sabbaṃ, coḷena katamattani.
他燃起了自负,站在满朝大臣中间。
他召来泰米尔使者,这样命令朱罗王。
Uddipitābhimāno so, sakalāmaccamajjhago; Avhāya damiḷe dūte, iti coḷassa sandisi.
没有军队陪伴,独自待在大海中央的一座岛上;
愿通过我们的单挑决斗来检验臂力。
Senaṃ vinā’va ekasmiṃ, dīpe majjhe mahaṇṇave; Bāhābalaparikkhāvā, hotuno dvandayuddhato.
把你的全部兵力都集结起来吧,不管是在你的国土上,还是在我的地盘上。
既然你觉得我有错,那就打一场吧。
Balaṃ sannayha sakalaṃ, rajje tuyhaṃ mamā’tha vā; Tavā’bhimata dosamhi, saṅgāmo vā karīyataṃ.
你们就照我说的方式,去禀告那位人主。
这样说完之后,那些使者就装扮成女子的模样。
Mayā vuttakkameneva, vattabbo vo janādhipo; Iti vatvāna te dūte, itthalaṅkāra maṇḍite.
迅速派轻快者到朱罗国王跟前;
随后他带上军队,前往阿努罗多城。
Vissajjiya lahuṃcoḷa-mahīpālassa santikaṃ; Tato senaṅgamādāya, anurādha puraṃ gami.
他又派他们去了马提卡瓦塔渡口和大渡口。
两位将军去了乔拉国,准备开战。
Mattikāvāṭatitthe ca, mahātitthe ca pesayī; Coḷaraṭṭhaṃ’va gantvāna, yujjhituṃ dve camūpati.
当军队正在整备时,船只和粮草也在筹措之中。
为战争之兵力,乃遣往朱罗国之缘由。
Sajjantesu camūpesu, nāvāpātheyyakāni ca; Yuddhatthāya balaṃ coḷa-raṭṭhapesanakāraṇā.
那时,在第三十年,名叫维拉卡拉的;
那支军队不想去那里,充满敌意。
Tadā tiṃsatime vasse, veḷakkārasanāmakā; Balakāyā tahiṃgantu-manicchantā virodhino.
杀死了两位军队统帅,就像杀死两头醉象一样;
他们从四面八方抢劫,把普拉提城搅得天翻地覆。
Māretvāna ubho senā-nāthe mattagajāviya; Samantato vilumpiṃsu, pulatthipuramuddhatā.
带着三个儿子,还有国王的幼妹;
他们清点后,就突然把国王的宫殿也烧了。
Puttehi tīhi sahitaṃ, rājino ca kaṇīyasiṃ; Gaṇitvā sahasā rāja-pāsādaṃ cāpi jhāpayuṃ.
国王迅速出宫后,就朝南边走去;
在风山的岩石上,放好了贵重的物品。
Rājā nikkhamma khippaṃ so, gantvā dakkhiṇapassakaṃ; Sele vātagirivhasmiṃ, sāraṃ bhaṇḍaṃ ṭhapāpiya.
勇臂副王具备雄狮般的威猛气概,
还有一支庞大的军队,从四面八方簇拥着他。
Vīrabāhuparājena, sīhavikkamasālinā; Mahatā ca baloghena, samantā parivārito.
来到普拉提城后,他展开了一场残酷的厮杀。
敌军刚一集结,他眨眼间就把他们打散了。
Pulatthipuramāgamma, vattento dāruṇaṃ raṇaṃ; Palāpesi khaṇeneva, balakāye samāgate.
站在被杀死的将领们所堆成的骨堆之上;
把火葬堆围起来后,敌对的将领们。
Māritāna camūpāna-maṭṭhisaṅghāṭadhiṭṭhitaṃ; Parikkhipitvā citakaṃ, veribhūte balādhipe.
把双手牢牢反绑在身后,再捆到木桩上。
用向四周喷射的火焰之网焚烧。
Bandhayitvāna khāṇumhi, pacchā bāhaṃ subandhanaṃ; Parito vipphurantīhi, aggijālāhi jhāpayi.
杀了在那里受尊敬的人,成为各村的土地之主。
他让楞伽大地在各方面都变得毫无荆棘。
Ghātetvā tattha mānītaṃ, gāmāni dharaṇīpati; Akāsi laṅkāvasudhaṃ, sabbathā vītakaṇṭakaṃ.
国王与朱罗人一同欲战,自己所定之期限;
他没有活过第四十五年。
Yujjhituṃ saha coḷena, rājā attakatāvadhiṃ; Anatikkamma so pañca-cattālīsamhi vacchare.
带上整装待发的军队,前往海港码头;
观望着他走过来,就在那里住了一段时间。
Sannaddhaṃ balamādāya, gantvā sāgarapaṭṭanaṃ; Tassābhigamanaṃ passaṃ, kañcikālaṃ tahiṃ vasaṃ.
因为朱罗人还没来,他就派了使者过去;
这位有威权之王再次归来,在波隆纳鲁沃长久居住。
Anāgatattā coḷassa, tassa dūte vissajjiya; Punāgantvā vasīrājā, pulatthinagare ciraṃ.
大赫利湖、萨雷哈鲁湖,名为大达提迦的湖。
咖吞纳白池,又名咖拉咖利咖。
Mahāheḷi sareharu, mahādattikanāmikā; Kaṭunnarūpaṇḍavāpī, kallagallika nāmikā.
伊兰达伽拉婆池,还有长基池;
曼达瓦塔卡池,以及基塔伽菩提山。
Eraṇḍegallavāpī ca, dīghavatthukavāpikā; Maṇḍavāṭakavāpī, ca, kittaggabodhipabbatā.
瓦拉哈的大树、伽拉鳄鱼与索巴卡鳄鱼;
帕塔帕萨那池和迦那池。
Valāhassa mahādāru, gallakumbhīlasobbhakā; Pattapāsāṇavāpī ca, vāpī ca kāṇanāmikā.
他和那些以及其他许多堤岸被毁的池塘;
他心怀利他之念,为了众生的长久安乐而修建池塘。
Etā caññā ca so chinna-mariyādā vāpiyo bahū; Bandhāpesi sadādīna-satte baddha hitāsayo.
大地之主、峡谷、恒河与河流,在种种地方;
他让整个国家变得粮食丰足,还筑起了防护的屏障。
Bhūmindo kandarā-gaṅgā-nadīsu ca tahiṃ tahiṃ; Subhikkhaṃ kārayī raṭṭhaṃ, bandhetvā’varaṇāni so.
摩醯湿迦是精舍无畏行的摧毁者;
彻底削夺其一切特权俸禄,抓着他的脖子。
Vihārā’bhayacāritta-bhediniṃ mahisaṃsaka; Parihāre sabbasocchijja-gāhayitvā galamhi taṃ.
将其赶出城外,再请大僧团原谅;
他还向世人显示了自己对僧团的恭敬。
Purambhā bahi kāretvā, mahāsaṅghaṃ khamāpiya; Pakāsesi ca lokassa, saṅghagāravamattano.
在大村里,属于三部的僧团被朱罗人毁坏时。
在舍利室和两座塔寺里也修建了。
Mahāgāme nikāyānaṃ, titaye coḷanāsite; Dhātugabbhe ca bandhesi, thūpārāmadvaye’pi ca.
在母亲的火葬处,同样也在父亲的火葬处;
他建了五座大寺,也同样在布达拉维提建了。
Mātuyā’ḷāhaṇaṭhāne, tatheva pitunopi ca; Akā pañca mahāvāse, tathā budalaviṭṭhiyaṃ.
还有潘达瓦比湖和帕提诺,以及守护支提山;
同样地,还有曼达拉山蜜地寺。
Paṇḍavāpī ca pāṭhīno, rakkhacetiyapabbato; Tatheva maṇḍalagiri-madhutthalavihārako.
在优楼频罗和天城中,也有寺院。
摩诃央伽那精舍和清凉村石窟。
Uruvelavhayo deva-nagare ca vihārako; Mahiyaṅgaṇavihāro ca, sītalaggāmaleṇakaṃ.
还有阎浮拘罗寺,以及同样地,山崎寺。
库伦迪寺和阎浮拘罗洞窟。
Jambukolavihāro ca, tatheva girikaṇḍako; Kurundiyavihāro ca, jambukolakaleṇakaṃ.
还有跋罗陀迦住处,以及同样偏远的村落;
名为迦萨迦罗的精舍与名为月山的精舍。
Bhallātakavihāro ca, tatheva paragāmako; Kāsagallavhayo canda-girivhaya vihārako.
还有韦拉伽摩的住处,以及名为大军的村落;
阿努拉德城的精舍,以及先前的那座菩提树殿。
Velagāmavihāro ca, mahāsenavhagāmako; Vihāro cā’nurādhamhi, pure bodhigharaṃ tathā.
就这样,还有许多像这样的精舍,以及众多君主。
他这位老修缮者,在村里分别布施。
Iccevamādayoneke, vihāre ca bahū vibhū; Paṭisaṅkharijiṇṇe so, gāme cā’dā visuṃ visuṃ.
至桑马塔古塔岩处,牟尼尊足檀香。
人们为了礼敬,正走在难行的险道上。
Samantakūṭa selatthaṃ, munindapadalañjanaṃ; Paṇamatthāya gacchantā, manussā duggamañjase.
他说“愿一切众生都不要劳累”,于是让人为了布施的相续而施舍。
稻田等样样齐备,名叫吉离摩勒耶。
Sabbe mā kilamantū’ti, dānavaṭṭāya dāpayi; Sālikkhettādisampannaṃ, gilīmalayanāmakaṃ.
在卡达利村的路上,以及胡瓦拉蓝遮的路上,也同样如此。
分别赐予了村落之后,又建造了殿堂。
Kadalīgāmamagge ca, hūvaraḷañjase tathā; Gāme datvāna paccekaṃ, sālāyo cāpi kārayi.
未来国王们不要夺取它,他写下这句话:
国王把文字安立在石柱上。
Anāgate taṃ bhūpālā, mā gaṇhantū’ti lekhiya; Akkharāni silāthambhe, patiṭṭhāpesi bhūmipo.
村庄、内街,以及僧伽蓝村;
他把师利曼达伽罗寺也布施给了那些靠利养生活的人。
Gāmaṃ antaraviṭṭhiñca, tathā saṅghāṭagāmakaṃ; Sirimaṇḍagalārāmañca, adāso lābhavāsinaṃ.
他向瓦那季伐卡比丘们施予酒类和四种资具;
他还让那些人的亲属也获得了可以受用的村落。
Vanajīvakabhikkhūna-madā so catupaccaye; Bandhūnampi ca so tesaṃ, bhogagāme padāpayi.
各种羊毛毯和取暖火盆,以及种种药物。
在寒冷的季节里,他常常让比丘僧团布施。
Pāvāraggikapallāni, vividhe osadhepi ca; Sīte utumhi bahuso, bhikkhusaṅghassa dāpayi.
他这样把一切资具都布施出去了,也把资具布施出去了。
那位有智慧的人,一次又一次恭敬地供养比丘僧团。
Adā sabbaparikkhāre, parikkhāre tathāttha so; Nekavāresu sakkaccaṃ, bhikkhusaṅghassa buddhimā.
为了僧团的日常饮食,也为了那些靠利养生活的比丘们;
还有为作务者,以及为供养塔庙等。
Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ; Veyyāvaccakarānañca, pūjetuṃ cetiyādikaṃ.
先前诸位国王所赐、位于罗诃那的众多村落,
他把那些全都完好无损地安置好,像从前一样。
Padinnā pubbarājūhi, ye gāmā rohaṇe bahū; Tepi sabbe anūne so, yathāpubbaṃ ṭhapesi ca.
他布施了给跛行者,强壮的公牛在外面。
他心怀悲悯,也把食物施给了乌鸦、狗等众生。
Adāsi piṭhasappīna-musabhe balino bahi; Bhattaṃ cā’dāsi so kāka soṇādīnaṃ dayāparo.
他把大量财物布施给了那些做苦工的人,这位大诗人。
他连同祖传的村庄一起,布施了广大无畏。
Adāsinekatā veyya-kārakānaṃ mahākavī; Saddhiṃ paveṇigāmehi, vittajātamanappakaṃ.
听到为国王、大臣等人之子所作的颂诗时,
这位诗王按他们各自应得的,把财富赐给了他们。
Rājāmaccādiputtānaṃ, siloke racite suṇaṃ; Yathānurūpaṃ pādāsi, dhanaṃ tesaṃ kavissaro.
盲人和跛脚的人在村里也分别被给予。
对种种天庙,他也没有让昔日所赐与的供奉减少。
Andhānaṃ paṅgulānañca, gāme cā’dā visuṃ visuṃ; Nānādevakulānañca, dinnaṃ pubbaṃ na hāpayi.
他把所得按各人应得的份分给你们良家妇女和无助者。
他给寡妇们提供住处、食物和衣服。
Patti vo so kulitthīna-manāthānaṃ yathārahaṃ; Vidhavānamadāgāme, bhattaacchādanāni ca.
这位国王在僧伽罗语诗歌创作中是大君主。
他曾是僧伽罗诗人中最顶尖的那一位,并且
Rājā sīhaḷakā veyya-karaṇe so mahāpati; Aggo sīhaḷakāveyya-kārakānamahosi ca.
在端严的精舍里,他怀着深深的敬意,名为巴达古那。
那位副王把被朱罗人破坏的塔庙重新修建起来。
Subhe baddhādaro baddha guṇavhaya vihārake; Bandhesi uparājā so, cetiyaṃ coḷanāsitaṃ.
他从此以后就慷慨施舍,把东西毫无保留地送出去,为那座殊胜的精舍。
他把最好的村庄布施出去后,一直不断地作供养。
Muttacāgī tato tassa, vihārapavarassa so; Datvā gāmavare niccaṃ, pūjāyo sampavattayi.
他也在那座精舍附近的树林边上。
他让人建起了一座大湖,堤岸坚固,蓄满了水。
Sova tassa vihārassa, upacāravanantike; Bandhāpesi mahāvāpiṃ, thīrībhūtamahodakaṃ.
在迦布罗(樟脑)根本处,国王的女儿耶输陀罗;
他让人建造了一座坚固、悦目、宏大的圣像殿。
Kappūramūlāyatane , rañño dhītā yasodharā; Akāresi thiraṃ rammaṃ, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.
在群山之间的岩窟群中,每一位国王各自拥有的——
他让人建造了一座华美又令人心生净信的殿堂,高耸而立。
Selantarasamūhasmiṃ, rājino rājino sakā; Kāresi cārupāsādaṃ, pasādāvahamuggataṃ.
那时,许多大臣以及他的后宫眷属们,
他们以种种方式积集了众多功德。
Tadā neke ca sacivā, tasso rodhajanāpi ca; Samāciniṃsu puññāni, anekāni anekaso.
当兰卡的人主这样教导兰卡人时,
副王被带入掌控,被可怖的死神调伏。
Evaṃ samanusāsante, laṃkaṃ laṃkā narissare; Uparājā vasaṃnīto, vinīto gheramaccunā.
他完成了所有该做的事,
他把副王之位授予了阇耶跋护,凭比丘们的智慧。
Tassa kattabbakiccāni, sakalāni samāpiya; Jayabāhussoparajjaṃ, bhikkhūnaṃ matiyā adā.
然后,把阿底巴达帕达维(Ādipādapadavi)交给了维卡玛巴胡(Vikkamabāhu)。
当“象臂”这个名号为人所知之后,他的儿子出生了,从那时起便听闻此事。
Athādipādapadaviṃ, datvā vikkamabāhuno; Gajabāhū’ti vidite, tassa jāte sute tato.
和众大臣商量过后,国王一心想为王子谋利益,
把罗诃那的遍处禅相给予他后,就派他到那里去住。
Mahāmaccehi mantetvā, rājāputtahitatthiko; Rohaṇaṃ kasiṇaṃ datvā, tahiṃ vāsāya pesayi.
随后他到了那里,前往大龙城;
把它定为都城后,就在那里安顿下来居住。
Tato so tattha gantvāna, mahānāgahulaṃ puraṃ; Rājadhāniṃ karitvāna, tattha vāsamakappayī.
我胜臂就这样如法治理了五十年。
人王已经远离一切过失,这教诫之轮五倍优越。
使教法增长后,他摧毁了那亦被恶劣达罗毗荼人恐惧所压迫的世界。
为了亲见那由福德所生、果实丰盛的天界,他庄严地登上(那里)。
Evaṃ paññāsavassāni’ha vijayabhujo vattayitvāna sammā, Āṇācakkaṃ janindo pyapagatakhalanaṃ esa pañcādhikāni; Vaḍḍhetvā sāsanaṃ taṃ khaladamiḷabhayo paddutañcāpilokaṃ, Saggaṃ lokaṃ sapuññappabhavamuruphalaṃ passituṃ cā’ru roha.