第65章
Ekūnasaṭṭhima pariccheda
四王行持解说
Caturājacariya niddeso
那时,国王的妹妹米特达,还有他的三个儿子;
大官们以及行者们,还有住在精舍里的人。
Tadārañño nujāmittā, tassa puttā tayo’pi ca; Mahāmaccā cayatayo, tathā yatanavāsino.
先以脚先行、住在罗诃那者
没有禀报国王驾崩的消息。
Tabbete ādipādassa, rohaṇe vasato sato; Anārocāpayitvāna, bhūpālamatasāsanaṃ.
他们一起商量之后,就有了共同的意愿。
他们给副王举行了灌顶,把兰卡的王位授予他。
Sambhūyamantayitvāna, samānacchandataṃ gatā; Adaṃsu yuvarājassa, laṅkārajjābhisecanaṃ.
他们把一个叫“摩那婆罗那”的人安置在副王的位置上。
他们所有人越过了童子过去行为之道。
Oparajje nivesesuṃ, mānabharaṇanāmakaṃ; Kumāraṃ pubbacāritta-maggaṃ laṅghittha te’khilā.
于是有三位兄弟,他们全都是摩那婆罗那等人。
那时,与胜臂大王一起,他们猛地迅速行动。
Tayo’tha bhātaro sabbe, te māṇabharaṇādayo; Jayabāhumahīpāla-sahitā sahasā tadā.
以珍珠和宝石等为首的宝物,被公认为精华之宝。
把一切都收归手中,连同象等坐骑。
Muttāmaṇippabhūtikaṃ, ratanaṃ sārasammataṃ; Sabbaṃ hatthagataṃ katvā, vāhanañca gajādikaṃ.
那时,他们带着全部军队从普拉提城出发;
“我们要赶快抓住那个臂力强健的家伙!”说完他们就出发了。
Sakalaṃ balamādāya, pulatthinagarā tadā; Khippaṃ taṃ vikkamabhujaṃ, gaṇhisāmā’ti nikkhamuṃ.
听说了全部经过之后,这位臂力非凡的人;
唉!我未能为父王举行最后的丧礼。
Sutvā pavattiṃ sakalaṃ, imaṃ vikkamabāhuso; Tā tassantimasakkāraṃ, vidhātuṃ handano labhiṃ.
现在赶快动身,前往波隆纳鲁沃那里,
在见到她的火葬之处时,我并非那个样子。
Idāni khippaṃ gantvāna, pulatthinagaraṃ tahiṃ, Tā tassāḷāhanaṭṭhāna dassane neva so ahaṃ.
我要消除忧愁的重担,我心里想着:我的心已经去了;
先前从那里出来,已作坚固的确定。
Sokabhāraṃ vinodessaṃ, mama ceto gataṃ iti; Katadaḷha vavatthāno, viniggamma tato purā.
来到波隆纳鲁沃城,副王(ādipāda)的兔子;
他被大约七八百人的兵力簇拥着。
Pulatthipuramāgacchaṃ, ādipādo’ti sāsaso; Sattaṭṭhasatasaṅkhena, balena parivārito.
就在半路途中,在古塔哈拉卡曼达罗。
不过,在Samukka村,他看见敌军已经来了。
Antarālapatheyeva, guttahālakamaṇḍale; Gāme pana samukkavhe, disvā senaṅgamāgataṃ.
他看见一支庞大且全副武装准备作战的军队,而他是独自一人的英雄,超越了恐惧。
和他们打了一仗,转眼间就把他们赶得四散奔逃。
Mahantaṃ yuddhasannaddhaṃ, ekavīro bhayātiko; Yujjhitvā te palāpesi, khaṇeneva disodisaṃ.
那时,他的三个兄弟正好到了那里,从那儿得胜归来;
他们被傲慢冲昏了头,很快便调集了强大的军旅战车。
Tayo te bhātaro tattha, sampattāva jayā tato; Abhimānuddhatā khippaṃ, annayha balavāhanaṃ.
在名叫阿迪帕达迦阎浮提的著名地方,
他在战斗中把他们打败,又跟那三个人继续打。
Ādipādakajambūti, vissutamhi padesake; Saṅgāmesuṃ parājesi, bhiyyo yujjhittha so tayo.
第三在卡塔村,第四在卡拉瓦比亚;
第五在乌达塔门,第六在潘卡维拉卡。
Tatiyaṃ kaṭagāmasmiṃ, kāḷavāpyaṃ catutthakaṃ; Pañcamaṃ uddhaṭadvāre, chaṭṭhaṃso paṅkavelake.
跟他们打完仗之后,总是能赢得胜利;
他带着大臣和随从们一起来到了普拉提普拉城。
Tehi yuddhaṃ karitvāna, gahītavijayo sadā; Pulatthipuramāgañci, sahāmacca parijjano.
仅仅凭自己的思惟,看见父亲的柴堆后;
他远离了那盛大的灌顶仪式,已获得呼吸,从前。
Sacintitakkameneva, passitvāḷāhanaṃ pitu; Vidūritamahāseko, laddhassāso purevasaṃ.
他在苦难中如理地成为众生的同伴,视之如己;
他确实把一切财富和职位都赐给了大臣们。
Dukkhe sahāya bhūtāna-mattano so yathārahaṃ; Amaccānamadā sabba-bhoge ṭhānantare hi so.
并且也对于所有的仆人,对于自己的同伴们,
他按照对方应得的方式给予生活所需,心里一直记着与自己共患难的同伴。
Bhaṭānañcāpi sabbesaṃ, sahāyātānamattano; Anurūpamadā vuttiṃ, saraṃ dukkhasahāyataṃ.
这位众宝庄严的国王,也和其余的兄弟们一起,
平定罗诃那地区之后,又亲手掌握了罗诃那国。
Māṇābharaṇabhūpopi, saddhiṃ sesehi bhātūhi; Karitvā rohaṇaṃ passaṃ, rohaṇañca sahatthagaṃ.
从那以后,基底斯里梅伽,拥有一万二千村的领地
把国土赐给他们,让他们就住在那里,并当场作了这样的安排。
Tato kittisirīmeghe, sadvādasasahassakaṃ; Raṭṭhaṃ datvāna vasituṃ, tahiṃyeva samādisi.
国王吉祥云色,奉兄长之命,
到了那里之后,他就住在名叫大龙围场的城里。
Āṇatto bhātarākitti-sirīmegho janādhipo; Gantvā vasi puretattha, mahānāgahulavhaye.
悉利瓦拉巴之名,王子亦如是。
给了他一处叫“八千”的封地,让他住在那里。
Sirīvallabhanāmassa, kumārassāpi cādisi; Desamaṭṭhasahassavhaṃ, datvāna vasituṃ tahiṃ.
他同样也去了一个叫乌丹纳瓦拉门的地方;
他建了一个村,作为王都,住在那里,治理该地。
Tatheva sopi gantvāna, uddhanadvāranāmakaṃ; Gāmaṃ katvā rājadāniṃ, vasanto anusāsitaṃ.
他亲自带着军队,前往南边那一侧;
他被称为勇猛臂,住在蓬卡村。
Sayañca sahasenāya, gantvā dakkhiṇapassakaṃ; Vīrabāhūti paññāto, puṅkhagāmaṃ samāvasi.
三兄弟的母亲与胜臂王;
那时,他们住在吉祥云尊者跟前。
Mātā ca tiṇṇaṃ bhātūnaṃ, jayabāhu ca bhūmipo; Nivasiṃsu tadā kitti-sirimeghassa santike.
从那以后,过了一年,那些以摩纳婆罗那为首的人,
战斗中他自己所做的一切,皆由勇臂王亲自完成。
Tato saṃvacchare’tīte, te māṇabharaṇādayo; Tenattani kataṃ yuddhe, sabbaṃ vikkamabāhunā.
那难以攀登、极其巨大、比失败更糟的堕落。
他们不断回忆着,因自负而变得傲慢自大。
Durārohaṃ mahantaṃ taṃ, parājayatarābhavaṃ; Anussarantabahuso, abhimānasamunnatā.
在众灌顶王之中,有一个独立的王国;
没有灌顶,究竟怎么能统治王国呢?
Muddhābhisittarājūna-mekākīrājaraṭṭhakaṃ; Vināyamabhisekena, kathaṃ nāmānubhossati.
就这样,嫉妒和对他人所得的贪著,都归到了摄受追随者的人身上。
他们为了会合作战,再次出发了。
Iti issā parattañca, yātā saṅgayhasāvake; Bhiyyo sambhūyasaṅgāma-karaṇatthāya nikkhamuṃ.
勇臂者从使者那里听说了这件事后,
他由大军开道,来到了他们的地界。
Sutvā tamatthaṃ dūtehi, so vikkamabhujopi ca; Agā tesaṃva visayaṃ, mahāsenāpurakkhato.
在南方,那个叫菩提军峰村的地方;
交战之后,他凭勇猛的手臂之力击败了那三者。
Dese dakkhiṇake bodhi-senapabbatagāmake; Yujjhitvā te parājesi, tayo vikkamabāhuso.
现在我要把我所有的敌人都连根拔除。
他们逃跑时,他紧追不舍,一步不落,就像影子一样跟着他们。
Ripavo dāni me sabbe, ummūlessāmahaṃ iti; Palāyante nubandhittha, padānupadikaṃ’va te.
他们逃进了难走的险地,那方圆五由旬的国境。
他迅速进入了善贤城,那个人也是为了捉拿他们。
Te ca duggaṃ palāyiṃsu, pañcayojanaraṭṭhake; Khippaṃ pāvekkhi kalyāṇiṃ, so’pi te gahaṇatthiko.
勇士是阿利耶国之人,以“勇士天”之名而广为人知。
当时,有一位帕兰迪君主,独自一人,非常勇猛。
Vīro ariyadesiyo, vīradevoti pākaṭo; Paḷandīpissaro eko, bhūsaṃ sahasiko tadā.
他和勇士们、战士们一起,在大渡口登了岸。
心里盘算着:可以将兰卡岛掌控到手中。
Saddhiṃ sūrehi yodhehi, mahātitthamhi otari; Kātuṃ hatthagahaṃ sakkā, laṃkādīpanti cintiya.
那时,那位臂力过人的他听闻了国王的行动,
只要他在这兰卡岛上还没站稳脚跟。
So vikkamabhujo sutvā, pavattiṃ bhūbhujo tadā; Yāvatā nātra laṃkāyaṃ, laddhogāho bhavissati.
要连根拔除那么久,从卡利亚尼城离开;
他去了位于大渡口的、名叫曼那罗的小村庄。
Tāva ummūlanīyoti, kalyāṇimhā viniggato; Mahātitthamhi mannāra-nāmakaṃ gāmakaṃ gato.
勇士天也与那位国王交战;
阿尼康伽等人是王子,两兄弟也是。
Katvāna vīradevo’pi, saṅgāmaṃ tena rājinā; Anīkaṅgādayo rāja-putte dve bhātaropi ca.
还有那位以名声著称的军队统帅,
迅速杀死被尊为勇士者以及许多人后
Senādhināyakañceva, kittināmappakāsitaṃ; Ghātetvā sahasā vīra-sammate ca bahūjane.
他活捉了jīvaggāhaṃso,还抓住了护卫和军队统帅。
打败了那斑驳者之后,他一步一步紧跟着它的足迹追去。
Gāhetvā jīvaggāhaṃso, rakkhakañca camūpatiṃ; Sabalaṃ taṃ parājetvā, anubandhi padāpadaṃ.
他害怕地逃跑,回到自己的城里;
拿起手之精髓,迅速前往要塞之精髓。
Palāyamāno so bhīto, āgantvāna nijaṃ puraṃ; Hatthasāraṃ samādāya, koṭṭhasāraṃ gato lahuṃ.
那位勇者天神紧跟在那后面,一路追随。
来到城中住处,住了两三天。
Pacchato pacchato vīra-devo tamanubandhiya; Āgantvāna purevāsaṃ, katipāhaṃ vidhāyaso.
他迅速赶到那里,就地要抓住那位臂力超群者。
他也派出了自己全部的庞大军队。
Gaṇhituṃ vikkamabhujaṃ, tattheva turitaṃ agā; Pesayitvā sakaṃ sopi, mahantaṃ sakalaṃ balaṃ.
在村落之间的险要地带,让他们互相厮杀并加以杀害;
在巨大而难以通行的泥沼中,那位大威势者,勇猛的天神。
Yujjhāpetvāna ghātetvā, gāme antaraviṭṭhike; Mahākaddamaduggamhi, vīradevaṃ mahabbalo.
没有经过灌顶,就住在补罗私底耶城里;
他为王国的治理制定了令人信服的制度,威势显赫。
Abhisekaṃ vināyeva, pulatthi nagare vasaṃ; Akāsi rājaraṭṭhassa, pasāsanavidhiṃ vibhū.
放下了争斗的欲望,三位兄弟也从那时起如此。
他们回到各自的国土后,像从前一样住了下来。
Apanīyaraṇe chandaṃ, bhātaropi tayo tato; Āvasiṃsu yathāpubbaṃ, gantvā raṭṭhaṃ sakaṃ sakaṃ.
四位国王也一直努力在那里。
他们完全无法把它做成单一伞盖标记。
Caturopi mahīpālā, yatamānā ciraṃ tahiṃ; Ekacchattaṅkitaṃ kātuṃ, neva sakkhiṃsu sabbaso.
因为做事不加思考,他们让出身高贵的人衰落了。
并将自己所宠幸的卑下之人置于显赫高位。
Anisammakāribhāvena, kulīne parihāpayuṃ; Ṭhapesuñca mahantatte, hīne sābhimate jane.
由胜臂王以种种方式正确地抚养。
那些无智之徒,就这样让佛陀的教法和世间衰败了。
Vaḍḍhitaṃnekadhā sammā, raññā vijayabāhunā; Sāsanañca tathālokaṃ, hāpayiṃsu subuddhino.
即使像那样出身高贵的人不存在了,
他们因嗔恨,还仗着蛮力把属于彼等的财物抢走了。
Kulīnānaṃ manussāna-mabhāvepi ca tādise; Dose vittaṃ tadāyattaṃ, pasayhāvahariṃsu ca.
为了压迫一切世间,他们榨取超量的贡品。
他们就像甘蔗和榨甘蔗的机器一样,一心只想着榨取,自己却早已干枯耗尽。
Pīḷetuṃ sakalaṃ loka-muddharantādhikaṃ baliṃ; Ucchūva ucchuyantete, khīṇako sādhanesino.
从佛陀等圣者的受用村落中夺走之后,
那位臂力强健的国王,把它赐给了侍从们。
Uddharitvāna buddhādi-santake bhogagāmake; So vikkamabhujo rājā, sevakesu samappayī.
在波隆纳鲁沃城里,有许多装饰着舍利的精舍;
他就把那地方交给外地来的士兵们居住。
Pulatthinagare neka-vihāre dhātumaṇḍite; Sova desantarīyānaṃ, bhaṭānaṃ vasituṃ adā.
由有信仰者(所敬奉)的钵舍利,以及殊胜的牙舍利;
为了供养而布施出去的珍珠、宝石等物品。
Saddhehi pattadhātussa, dāṭhādhātuvarassa ca; Pūjanatthāya dinnāni, maṇimuttādikāni ca.
旃檀、沉香、樟脑,以及许多黄金等做成的物品;
佛像也不会被砍坏,我们会随心所欲地拿走。
Candanāgarukappuraṃ, suvaṇṇādimayā bahū; Paṭimāyo ca acchijja, yathākāmaṃ vayaṃ nayī.
对教法和世间正在造成的伤害,
当时,众人屡屡于彼处,内心生起厌离。
Sāsanassa ca lokassa, kriyamānamupaddavaṃ; Passantā bahuso tasmiṃ, tadā nibbannamānasā.
在八座根本寺院里,住着受人敬重的修行者们;
还有穿粪扫衣的比丘们,他们依附于两个分组而住。
Aṭṭhamūlavihāresu, yatayo garusammatā; Paṃsukūlikabhikkhū ca, koṭṭhāsadvayanissitā.
就像那些跟外道一样的人,给教法带来很多损害;
他们自己所作的,是殊胜的行旅资粮。
Evaṃ titthiyatulyānaṃ, sāsanopaddavaṃ bahuṃ; Karontānaṃ sakā sambhā-payātaṃ pavaraṃ iti.
带着最殊胜的牙舍利和钵舍利,前往罗哈那;
到了之后,就在各处舒适的地方安顿下来住下。
Dāṭhādhātuvaraṃ patta-dhātumādāya rohaṇaṃ; Gantvā vāsamakappesuṃ, phāsuṭhāne tahiṃ tahiṃ.
同样地,他们分散在各个舒适的地方,到处都有。
他们出身高贵,却像隐退的人一样,在那里安顿下来居住。
Tatheva phāsuṭhānesu, vippakiṇṇā tahiṃ tahiṃ; Te kulīnā nilīnā’va, hutvā vāsamakappayuṃ.
两位国王所掌控的疆界被妥善划定;
邻近的诸侯们彼此频繁打仗。
Pakkhadvayamahīpāla-gayhāsīmā suṭhāpitā; Sāmantā aññamaññehi, karonto bahuso raṇaṃ.
在众多繁荣的城镇、村落和市镇里,
他们一边施火,一边破坏满是水的池塘。
Susamiddhesu nekesu, gāmesu nigamesu ca; Aggiṃ dentā taḷāke ca, chindantā jalapūrite.
以一切方式摧毁所有水渠与堤堰,
砍断椰子树等,以及以那种方式的树木。
Nāsentā sabbathā sabba-mātikāvaraṇāni ca; Chindantā nāḷikerādi, so pakāre ca bhūruhe.
就像连古老村庄的位置也无从知晓;
就这样,互相敌对的众人毁灭了国家。
Yathā porāṇakaggāma-ṭhānantipi na ñāyate; Vināsesuṃ tathā raṭṭhaṃ, aññamaññavirodhino.
那些也包括土地和村庄的毁灭,这在所有中是最首要的;
他们做着自己的恶行,给世间带来了灾祸。
Te ca bhūmi patīgāma-vilopaṃ patthamosanaṃ; Kārentā nijacārehi, ācaruṃ lokupaddavaṃ.
出身高贵的人的奴仆和佣人也有。
那些自称“我们有主人”的人,心里没有疑惑,也没有恐惧。
Kulīnānaṃ manussānaṃ, dāsakammakarāpi ca; Sasāmino’ti vattantā, nissaṅkā vītabhītikā.
国王们之间发生战争、内部纷争兴起之时,
他们变得更强大,那时获得职位。
Hutvā yudhīyā rājūnaṃ, abbhantarapavattino; Balavantatarā jātā, laddhaṭhānantarā tadā.
住在萨曼塔库塔等许多险要之地的民众;
不向土地守护者们缴纳先前定下的赋税。
Janā samantakūṭādi-nekadugganivāsino; Adentā bhūmipālānaṃ, pubbapaṭṭhapitaṃ karaṃ.
他们无视国王,就这样沦为乱民。
他们各自盘踞在自己的地盘上,一个个都趾高气扬。
Rājāṇamagaṇentā te, gatā dāmarikattanaṃ; Sakaṃ sakaṃ’va visaya-māvasiṃsu samuddhatā.
那些名为在无义中积聚的人,会在一切处不断流转。
应当这样说:就是那个,到那时楞伽的地面为止。
Anatthe nicitā nāma, parivattanti sabbatā; Iti vattabba taṃyeva, yātaṃ laṅkātalaṃ tadā.
就像村主们一样,始终缺乏强大的威力。
执著心者彻底陷入不幸,被国王的傲慢所抛弃。
Evaṃ gāmakabhojakā viya bhusaṃtejo vihīnā sadā; Accantaṃ byasanāti sattahadayā rājābhimānujjhitā.
永远远离那些偏离自他利益成就、意乐卑劣的执着。
那些地主国王全都住于已经越过实践之道。
Niccaṃ attaparatthasiddhividhurāsaṅgā vihīnāsayā; Sabbe te vihariṃsu bhūmipatayo cārittamaggātigā.