8. 依止缘巴利 8. Nissayapaccayo
11 段
依止缘有三种:俱生依止、所依处前生依止、所依处与所缘前生依止。巴利
Tividho nissayapaccayo, sahajātanissayo vatthu purejātanissayo vatthārammaṇapurejātanissayo.
在这里,什么是俱生依止?一切俱生缘就是俱生依止。因此,这里对缘的分别和对缘生法的分别,应当依照俱生缘中所述的方式来理解。巴利
Tattha katamo sahajātanissayo. Sabbo sahajāta paccayo sahajātanissayo. Tasmā tattha paccayavibhāgo ca paccayuppannavibhāgo ca sahajātapaccaye vuttanayena veditabbo.
那么,什么是依处前生依止呢?有六种依处:眼依处、耳依处、鼻依处、舌依处、身依处、心所依处。在转起时,这六种依处就是众生诸识界的依处前生依止。巴利
Katamo pana vatthupurejātanissayo. Cha vatthūni cakkhu vatthu sotavatthu ghānavatthu jithavatthu kāyavatthu hadayavatthu. Imāni chavatthūni pavattikāle sattānaṃ viññāṇadhātūnaṃ vatthupure jātanissayo.
依处色本身就是前生的,它成为依止,所以叫依处前生依止。其中,作为心和心所的依止处,所以叫依处。前生是指在各自由条件而生起的法生起的那一刹那之前的那一刹那已经生起。巴利
Vatthurūpameva purejātaṃ hutvā nissayo vatthupurejāta nissayo. Tattha cittacetasikānaṃ nissayaṭṭhānaṭṭhena vatthu nāma. Purejātanti attano attano paccayuppannassa dhammassa uppattikkhaṇato purime khaṇe jātaṃ.
在这里,结生心因为当时还没有先前生起的依处色,所以只依靠与自己同时生起的心处色而生起。第一个有分心则依靠与结生心同时生起的心处色而生起。第二个有分心依靠与第一个有分心同时生起的心处色而生起。第三个有分心依靠与第二个有分心同时生起的心处色而生起……像这样一直到临近死亡的时候。对于意界和意识界,应当理解它们的依处是前生的依止。巴利
Tattha paṭisandhicittaṃ tadā purejātassa vatthurūpassa abhāvato attanā sahuppannameva hadayavatthurūpaṃ nissāya uppajjati. Paṭhama bhavaṅgacittaṃ pana paṭisandhicittena sahuppannahadaya vatthurūpaṃ nissāya uppajjati. Dutiyabhavaṅgacittaṃ paṭhamabhavaṅgacittena sahuppannaṃ nissāya uppajjati. Evaṃ tatiyabhavaṅgacittaṃ dutiya bhavaṅgacittena sahuppannantiādinā yāvamaraṇāsannakālā dvinnaṃ manodhātumanoviññāṇadhātūnaṃ vatthupurejātanissayo veditabbo.
就像琴声,是靠着琴槌击打琴弦的力量才产生的,不会以别的方式产生。同样地,五识也是靠着五种所缘在五种门(即五种依处)上显现的力量才产生的,不会以别的方式产生。巴利
Yathā vīṇāsaddā nāma vīṇātantīsu vīṇādaṇḍakehi paharaṇavegena eva jāyanti, no aññathā. Tathā pañcaviññāṇāni nāma pañcavatthusaṅkhātesu pañcadvāresu pañcannaṃ ārammaṇānaṃ āpātā gamanavegena eva jāyanti, no aññathā.
那些门和所缘只有在达到住位的时候,所缘才现前。以所缘现前为缘,有分波动两次。以有分波动为缘,转向心生起。以转向心为缘,那五识生起。因此,眼等五种依处,在过去有分心的生起刹那就已经生起,它们作为五识界的依处前生缘。巴利
Āpātāgamanañca tesaṃ dvārārammaṇānaṃ ṭhitipattakāle eva hoti. Āpātāgamanapaccayā ca dvikkhattuṃ bhavaṅgaṃ calati. Bhavaṅgacalana paccayā ca āvajjanaṃ uppajjati. Āvajjanapaccayā ca tāni pañcaviññāṇāni uppajjanti. Tasmā cakkhādīni pañcavatthūni pure atītabhavaṅgacittassa uppādakkhaṇe uppannāni eva pañcaviññāṇadhātūnaṃ vatthupurejātapaccayā honti.
不过,临死的时候,所有六个依处都只在死心之前的第十七个有分心生起的那一刹那生起,在那之后就不再出生了。所以,临死的时候,有分心、所有六门心路过程的心,以及死心,都是依靠各自先前已经生起的依处才生起的。这就是依处前生依止。巴利
Maraṇāsannakāle pana sabbāni cha vatthūni cuticittato pure sattarasamassa bhavaṅgacittassa uppādakkhaṇe eva uppajjanti, tato paraṃ na uppajjanti. Tasmā maraṇāsannakāle bhavaṅgacittāni ca sabbāni chadvārikavīthicittāni ca cuticittañca puretaraṃ uppannāni tāniyeva attano attano vatthūni nissāya uppajjanti. Ayaṃ vatthupurejāta nissayo.
那么,什么是依处所缘前生依止呢?当一个人缘取自己内在的依处色,即我的意识所依止的那个色法,以贪、慢、邪见执取的方式作意“这是我的,这是我,这是我的自我”,或者以观照的方式作意“这是无常,这是苦,这是无我”时,转向等意门心路的心生起。那时,各自的依处色分别成为这些心的依止处,也成为它们的所缘。因此,各自的心色就是各自心生的依处所缘前生缘。这就是依处所缘前生依止。如此,依止缘共有三种。巴利
Katamo pana vatthārammaṇapurejātanissayo. Yadā attano ajjhattaṃ vatthurūpaṃ ārabbha yaṃ rūpaṃ nissāya mama manoviññāṇaṃ vattati, etaṃ mama eso hamasmi eso me attāti evaṃ taṇhāmāna diṭṭhīhi gahaṇavasena vā etaṃ aniccaṃ etaṃ dukkhaṃ etaṃ anattāti evaṃ sammasanavasena vā āvajjanādīni manodvārikavīthi cittāni pavattanti. Tadā taṃ taṃ vatthurūpaṃ paccekaṃ tesaṃ nissayavatthu ca hoti tesaṃ ārammaṇañca. Tasmā taṃ taṃ hadayarūpaṃ tassa tassa cittuppādassa vatthārammaṇapurejātapaccayo hoti. Ayaṃ vatthārammaṇa purejātanissayo. Evaṃ nissayapaccayo tividho hoti.
在这里,也应该说明依经的依止。这些人、畜生、树木等,都建立在大地上;大地又在下面的大水聚之上,大水聚又在下面的大风聚之上,大风聚又在下面的无依虚空之上。人住在家里,比丘住在精舍,天人住在天宫……像这样,了知世间一切运行之后,应当知道依止缘。依止缘的说明完毕。巴利
Idha suttantanissayopi vattabbo. Ime manussā vā tiracchānagatā vā rukkhādayo vā mahāpathaviyaṃ patiṭṭhitā, mahā pathavī ca heṭṭhā mahāudakakkhandhe, mahāudakakkhandho ca heṭṭhā mahāvātakkhandhe, mahāvātakkhandho ca heṭṭhā ajaṭākāse, manussā gehesu, bhikkhū vihāresu, devā dibbavimānesūtiādinā sabbaṃ lokappavattiṃ ñatvā nissayapaccayo veditabbo. Nissayapaccayadīpanā niṭṭhitā.