结语胜义灯
Nigama paramatthadīpanī
172172. 因为行为端正、家风良好,在亲友、朋友、财富、受用都圆满的广大族姓中,他的出生与成长,所以叫“行为端正、广大族姓所生者”。以此。因为信心增长,以及自己戒、闻、施等清净功德的出生与增长,所以叫“信心增长、清净功德所生者”。以此。名为南潘者,就是名叫南潘的近事男。发愿者,就是深深地放在心里、安立之后,依止、缘取。悲悯他人者,就是对他人——那些自己智慧迟钝的后世众生——的悲悯、同情、慈愍而发愿,这是关联。所希求者,就是被恳请。以此广大功德者,就是以此广大的造作《阿毗达摩义摄论》的功德。突穆拉索玛者,就是如此名称的寺院。因为在《小戒注》中说:“在狮子岛的突穆拉索玛寺,僧众的供食义务也是通过卖贝叶来完成的。因为那里不需要贝叶。所有的殿堂等也都是砖砌的。”据说,此寺院最初是由无畏山王的王后——成为第一王后的索玛天女所建,因此直至今日仍被称为“索玛寺”。而“突穆拉”一词,则是“广大”一词的同义词。
172. Cārittena kulācārena sobhite ñāti mitta dhana bhogasampattiyā visāle kule udayo vaḍḍhi yassa soti cārittasobhitavisālakulodayo. Tena. Saddhāya abhivuḍḍhānaṃ parisuddhānañca attano sīlasutacāgādiguṇānaṃ udayo vaḍḍhi etasminti saddhātivuḍḍhaparisuddhaguṇodayo. Tena. Nampavhayenāti nampanāmakena upāsakena. Paṇidhāyāti bhusaṃ nidhāya hadaye thapetvā upādāya paṭicca. Parānukampanti paresaṃ attano mandabuddhīnaṃ pacchimajanānaṃ anukampaṃ anudayaṃ kāruññaṃ paṇidhāyāti sambandho. Patthitanti abhiyācitaṃ. Puññena tena vipulenāti tena vipulena abhidhammattha saṅgahapakaraṇassa karaṇapuññena. Tumūlasomanti evaṃ nāmakaṃ vihāraṃ. Vuttañhi khuddasikkhāṭīkāyaṃsīhaḷadīpe tumūlasomavihāre saṅghassa pākavattaṃpi tāla paṇṇaṃ vikkiṇitvā karīyati. Na hi tattha paṇṇena attho atthi. Sabbepi iṭṭhakacchannā pāsādādayoti. Eso kira vihāro ādito abhayagirirañño aggamahesibhūtāya somadeviyā kārāpitattā yāvajjatanāpi somavihārotveva paññāyittha. Tumūlasaddo pana vipulasaddapariyāyo.
这时,那里响起了喧闹、可怕而巨大的声音。
当象宝被赠予时,他便是尸毗人的国土增长者。
Athettha vattati saddo, tumūlo bheravo mahā; Hatthināge padinnamhi, sivīnaṃ raṭṭhavaḍḍhaneti.
就像这样。那师承所住的精舍由六十座大院落组成,所以极其宽广、宏大、开阔。因此,由于它宽广、宏大、开阔,就称为“突穆拉索玛”。那座突穆拉索玛,从意义上说就是“大索玛精舍”。长老以此称扬自己师承所住的精舍。而他自己居住的地方,则在《名色分别》中已经称扬过了。“具福所居”,是指那座精舍曾是大玛欣德长老等具福长老最初修行居住的地方。因为出生于岛之照亮者大玛欣德长老的传承,所以那座精舍的第一任住持大长老也叫玛欣德长老,这在《界传承》中有记载。“极高升”,就是极为高耸。意思是说,就像天空正中的满月轮一样,在整个狮子岛上极为高悬。凭借圣道之慧,或者凭借教理无碍解等智慧,而具有清净、洁白功德者,称为“慧清净功德庄严者”。他们就是那些有惭愧心、呵责恶行的比丘。愿他们忆念。为了功德增长的吉祥,也就是广大功德增长的吉祥。这里的文义衔接是:以这广大的功德,愿后世众生为了功德增长的吉祥,长久忆念那座具福所居、极高升的突穆拉索玛精舍,以及住在那里的大玛欣德长老等慧清净功德庄严、有惭愧心的比丘们;或者,愿其他慧清净功德庄严、有惭愧心的比丘们忆念那座精舍,这就是衔接之义。以此,长老为后世众生开示了六种无上法中的随念无上之殊胜功德,以及“我们也将成为具有如此功德者”的策励方法。
Viya. Soca vihāro saṭṭhimattehi mahāpariveṇehi saṇṭhito hotīti ativiya vipulo mahanto vitthiṇṇo hoti. Tasmā so vipulattā mahantattā vitthiṇṇattā tumūla somoti vuccati. Taṃ tumūlasomaṃ. Atthato mahāsoma vihāranti vuttaṃ hoti. Etena thero attano ācariyavaṃsassa vasana vihāraṃ kitteti. Attano vasanaṭṭhānaṃ pana nāmarūpaparicchede kittitaṃ. Dhaññādhivāsanti tasmiṃ vihāre ādikammikabhūta mahindattherādīnaṃ puññavantattherānaṃ ajjhāvuṭṭhabhūtaṃ. Dīpapasādaka mahāmahindattherassa hi vaṃse jātattā tasmiṃ vihāre ādikammikabhūto mahātheropi mahindattheronāmāti dhātuvaṃse vutto. Uditoditanti ativiya uditaṃ. Nabhamajjhe puṇṇacandamaṇḍalaṃ viya sakalasīhaḷadīpe ativiya uggatanti attho. Ariyamaggapaññāvasena pariyattivesārajjādi paññāvasenavā avadātehi pariyodātehi guṇehi sotitāti paññāvadātaguṇasotitā. Te eva lajjīpāpagarahino. Maññantūti anussarantu. Puññavibhāvodaya maṅgalāyāti vipulānaṃ puññānaṃ vaḍḍhisaṅkhāta maṅgalatthāya. Tatrāyaṃ yojanā, puññena tena vipulena dhaññādhivāsaṃ uditoditaṃ tumūlasoma vihārañca tattha nipāsino mahindattherādike paññāvadāta guṇasobhite lajjibhūte bhikkhūca puññavibhavodayamaṅgalāya āyukantaṃ maññantu pacchimā janāti. Athavā, taṃvihāraṃ aññe paññāvadāta guṇasobhita lajjī bhikkhū maññantūti yojanā. Etena thero pacchimajanānaṃ chasu anuttariyadhammesu anussatānuttariyasaṅkhātaṃ puññavisesañca mayaṃpi tādisaguṇabhāgino bhavissāmāti ussāhanupāyañca paṭipādesīti.
《胜义灯》的结语
Paramatthadīpanī nigamakathā
在名为“地巴然嘎”的城里,在一个叫“提”的村庄中;
在八空二一缅历1208年,由出生于该萨迦年的我……
在蒙育瓦村的林野中,以“跃过”而闻名的那座居所,
由住在(此处的)伟大比丘、为僧团造福者。
名为《胜义灯》,由洞见核心者所编写;
为了寻求核心者的利益,也为了那些能分辨核心与非核心的人。
这部注疏已经圆满完成,没有怖畏,没有灾患;
在塞迦纪元一二五九年,白莲盛开的秋季。
同样,善的意向带来善者们的不死之果;
愿一切都能达到究竟,无所畏惧,没有灾祸。
就像世间日月双双放光一样,
同样地,于诸胜义中,此即《胜义灯》。
在巴利语中,它是善妙的,阐明音声与语源。
愿这两位在世间发光,直到正法还住世时。
Nagare dīparaṅgamhi, gāme ti nāmake; Aṭṭhasuññadvayekamhi, sāke jātena yā mayā. Muṃrvāgāme araññamhi, laṅghatīti vissutālaye; Vasatā mahato bhikkhu, gaṇassa hitakārinā. Paramatthadīpanīnāma, saṅkhatā sāradassinā; Sāresīnaṃ hitatthāya, sārāsāravivekinaṃ. Suniṭṭhitā ayaṃ ṭīkā, nibbhayā nirupaddavā; Navapañcadvayekamhi, sāke komudasārade. Tathā kalyāṇasaṅkappā, sādhūnaṃ amatapphalā; Niṭṭhaṃ gacchantu sabbepi, nibbhayā nirupaddavā. Yathā lokamhi jotanti, ubho candimasūriyā; Tatheva paramatthesu, ayaṃ paramatthadīpanī. Pāḷiyattesu sā subhā, saddaniruttidīpanī; Ubho lokamhi jotantu, saddhammo yāva tiṭṭhatīti.
其中,在名叫“岛喜”的城里——因为让岛上的居民欢喜,所以得到“岛喜”这个名字。在如是得名的大村庄里——因为它坐落在赤鹿居住的地面上,所以得了这个名字。在迦利世。“由我”——也就是名为《胜义灯》的复注,由我造作,这是上下文的关系。在名叫“勒迪”的著名寺院里——就是那样远近闻名的阿兰若住处。寻求核心的人们——就是探求核心的人。能辨别核心与非核心的人——就是能这样分辨“这是核心、这不是核心”并了知的人。在迦利世。白莲秋季——在白莲盛开、属于秋季的后迦提迦月。不死之果——是指以涅槃为目的。善妙——是指由于义与文具足而庄严。正法——是指三类佛陀教法。
Tattha nagare dīparaṅgamhīti dīpavāsimahājanaṃ rañjetīti dīparaṅganti laddhanāme nagare. Gāme nāmaketi rohitamigānaṃ nivāsabhūmitale patiṭṭhitattā evaṃnāmake mahāgāme. Sāketi kaliyuge. Yā mayāti paramatthadīpanīnāma yāṭīkā mayā saṅkhatāti sambandho. Laṅghatīti vissutālayeti evaṃvissute araññavihāre. Sāresīnanti sāragavesīnaṃ. Sārāsāravivekinanti ayaṃ sāro ayaṃ asāroti evaṃ sārañca asārañcavive cetvā jānituṃ samatthānaṃ. Sāketi kaliyuge. Komudasāra deti kumudapupphayutte saradautu pariyāpannepacchi makattikamāse. Amatapphalāti nibbānapayojanā. Subhāti atthabyañjanasampattiyā sobhaṇā. Saddhammoti tividhaṃ satthusāsanaṃ vuccatīti.