二法发趣论释
2. Dukapaṭṭhānavaṇṇanā
在二法发趣的注释里，一切二法组的问答和计数，都应该按照巴利圣典中传来的方式去理解。另外，这里对有因二法组、因相应二法组的解答，跟因二法组的解答是一样的；同样，因二法组、有因二法组、因相应二法组，以及有缘二法组、有为二法组，也是这样。这个二法组应该像有缘二法组那样处理——之所以这样说，是因为就像有缘一样，非有缘也和有为连接在一起，但没法跟无为结合在一起。有所缘二法组、心相应二法组、俱生二法组，它们的解答也是一样的；同样，漏组、暴流组、轭组、结缚组也是如此，因为这三组彼此的解答相同。还有，世间二法组、有漏二法组、系缚法二法组、缠缚法二法组、障碍法二法组、执取法二法组、杂染法二法组，与漏不相应二法组、有漏二法组、系缚不相应二法组、系缚法二法组、缠缚不相应二法组、缠缚法二法组、障碍不相应二法组、障碍法二法组、执取不相应二法组、执取法二法组、烦恼不相应二法组、杂染法二法组、所属二法组、有上二法组——这些二法组的解答也都是相同的。
Dukapaṭṭhānepi sabbadukesu pañhāvissajjanāni ceva gaṇanā ca pāḷiyaṃ āgatanayeneva veditabbā. Apicettha sahetukahetusampayuttadukānaṃ vissajjanaṃ hetudukavissajjanasadisaṃ; tathā hetūcevasahetukahetūcevahetusampayuttadukānaṃ, tathā sappaccayasaṅkhatadukānaṃ. Idaṃ dukaṃ yathā sappaccayadukaṃ, evaṃ kātabbanti idaṃ yasmā sappaccayo viya appaccayena saṅkhatopi, asaṅkhatena saddhiṃ yojanaṃ na labbhati, tasmā vuttaṃ. Sārammaṇacittasampayuttasaṃsaṭṭhadukāpi sadisavissajjanāyeva; tathā āsavaoghayogagocchakā. Ete hi tayo aññamaññaṃ sadisavissajjanāyeva. Apica lokiyasāsavasaṃyojaniyaganthaniyanīvaraṇiyaparāmaṭṭhasaṅkilesikadukā āsavavippayuttasāsavasaṃyojanavippayuttasaṃyojaniyaganthavippayuttaganthaniyanīvaraṇavippayuttanīvaraṇiyaparāmāsavippayuttaparāmaṭṭhakilesavippayuttasaṅkilesikapariyāpannasauttaradukāta imepi dukā samānā.
烦恼二法组和结二法组是一样的。杂染二法组、与烦恼相应的二法组、与盖相应的二法组、由见所断的二法组、有诤二法组，这些也都相同。同样，烦恼即是（烦恼）二法组、杂染（即是杂染）二法组、盖即是（盖）二法组、与盖相应的二法组、烦恼即是（烦恼）二法组、与烦恼相应的二法组，也是如此。按照这个方式，应当知道：所有在意义上相似的二法组，它们的解答也都相似。不过，在整个《发趣论》里，论母中的“何识可知二法”是找不到的。在“漏即是（漏）、与漏相应”“结即是（结）、与结相应”“缚即是（缚）、与缚相应”“盖即是（盖）、与盖相应”“烦恼即是（烦恼）、杂染”这类二法组中，异熟缘和异刹那业缘是找不到的。在非因有因二法组、非因无因二法组中，没有因缘。在“因即是（因）、与因相应”“漏即是（漏）、与漏相应”“缚即是（缚）、与缚相应”这些二法组中，非因、非禅、非道是找不到的。而在“结即是（结）、与结相应”“盖即是（盖）、与盖相应”“烦恼即是（烦恼）、与烦恼相应”“烦恼即是（烦恼）、杂染”这些二法组中，由于与疑和掉举俱行的痴，可以找到非因缘，但非禅缘和非道缘找不到。这样，在一切二法组中，应当仔细考察哪些缘可得、哪些缘不可得，然后纯粹依照巴利圣典来确定轮次的计数。
Kilesadukaṃ saṃyojanadukasadisaṃ. Saṅkiliṭṭhakilesasampayuttanīvaraṇasampayuttadassanenapahātabbasaraṇadukāpi samānā. Tathākilesā ceva saṅkiliṭṭhanīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttakilesā ceva kilesasampayuttadukā. Iminā nayena sabbesaṃ atthato sadisānaṃ dukānaṃ vissajjanāni sadisāneva hontīti veditabbāni. Sabbasmimpi pana paṭṭhāne kenaciviññeyyadukaṃ na labbhati. Āsavā ceva āsavasampayuttā ca, saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca, ganthā ceva ganthasampayuttā ca, nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca, kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cāti evarūpesu dukesu vipākapaccayo ceva nānākkhaṇikakammapaccayo ca na labbhati. Nahetusahetukanahetuahetukesu hetupaccayo natthi. Hetū ceva hetusampayuttā ca, āsavā ceva āsavasampayuttā ca, ganthā ceva ganthasampayuttā cāti imesu dukesu nahetunajhānanamaggā na labbhanti. Saṃyojanā ceva saṃyojanasampayuttā ca, nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā ca, kilesā ceva kilesasampayuttā ca, kilesā ceva saṅkiliṭṭhā cāti imesu pana vicikicchuddhaccasahagatassa mohassa vasena nahetupaccayo labbhati; najhānanamaggapaccayā na labbhantīti evaṃ sabbadukesu labbhamānālabbhamānaṃ upaparikkhitvā pāḷivaseneva vāragaṇanā veditabbāti.
