杂染三法等之解说巴利
5-22. Saṅkiliṭṭhattikādivaṇṇanā
在杂染与杂染相应这一类里,一切都要按照善这一类中所说的方式来了知。巴利
Saṅkiliṭṭhasaṅkilesikattike sabbaṃ kusalattike vuttanayānusāreneva veditabbaṃ.
79 79. 在寻三法里,如业往生智的遍作,就是天眼遍作,那是为了生起这个智而做的遍作。不过,这是针对已经生起之后、正在起作用时的遍作来说的。这里剩下的内容,按照巴利原文本身就能理解。巴利
79. Vitakkattike yathākammūpagañāṇassa parikammanti dibbacakkhuparikammameva tassa uppādanatthāya parikammaṃ. Uppannassa pana vaḷañjanakāle parikammaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Sesamettha yathāpāḷimeva niyyāti.
82 第八十二,这是依照彼所缘有分与有分根这两种来说的。这里其余的,都应只按巴利原文来了知。巴利
82. Ti tadārammaṇabhavaṅgamūlabhavaṅgānaṃ vasena vuttaṃ. Sesamettha sabbaṃ pāḷivaseneva veditabbaṃ.
在见断三法里,说到“由见所断的贪生起”等时,应知:由见所断的贪,在凡夫身上会生起;由修所断的贪,在入流者身上也会生起。这样,越往上的圣者,越往下的烦恼就不会再生起。由见所断的法,对由修所断的法,不成为任何一种缘。这里剩下的内容,应随顺巴利原文,按照善三法中所说的特征来理解。巴利
Dassanattike dassanena pahātabbo rāgo uppajjatītiādīsu dassanena pahātabbo puthujjanassa uppajjati. Bhāvanāya pahātabbo sotāpannassāpīti evaṃ uparimassa uparimassa heṭṭhimā heṭṭhimā nuppajjantīti veditabbā. Dassanena pahātabbo dhammo bhāvanāya pahātabbassa dhammassa ekenapi paccayena paccayo na hoti. Sesamettha pāḷiṃ anugantvā kusalattike vuttalakkhaṇavaseneva veditabbaṃ.
在见断因的范畴里,见断因等的分类,应当完全按照注释篇章中所说的方式来了知。与疑和掉举相应的痴,因为是无因的,所以归入第三句。这样,在这里,凡是具有应当由见和修断除的因的人,他们就是见断因;凡是没有这种因的人,他们就是非见非修所断因。了解了这个所断因的分类之后,其余部分应当依照见断的范畴和善的范畴中所显示的特征来了知。巴利
Dassanenapahātabbahetukattike dassanenapahātabbahetukādīnaṃ vibhāgo aṭṭhakathākaṇḍe vuttanayeneva veditabbo. Vicikicchuddhaccasahagato moho ahetukattā tatiyapade paviṭṭho. Evamettha yesaṃ dassanabhāvanāhi pahātabbo hetu atthi, te pahātabbahetukā. Yesaṃ so natthi te nevadassanena nabhāvanāyapahātabbahetukāti imaṃ pahātabbahetukavibhāgaṃ ñatvā sesaṃ dassanenapahātabbattike ceva kusalattike ca dassitalakkhaṇānusāreneva veditabbaṃ.
在积集趣三法里,缘起分和相杂分中的顺分,跟善三法完全一样。剩下的部分,按照解答和计数的方式,就照巴利原文那样理解。巴利
Ācayagāmittike ca paṭiccavārasaṃsaṭṭhavāresu anulomaṃ kusalattikasadisameva. Sesaṃ vissajjanato gaṇanato ca yathāpāḷimeva niyyāti.
在有学组中,无学法不以任何缘作为有学法的缘。但有学法作为无学法的等无间、自然亲依止缘。这里剩下的内容按照巴利原文本身进行;小分三法也是这样。巴利
Sekkhattike asekkho dhammo sekkhassa dhammassa na kenaci paccayena paccayo. Sekkho asekkhassa anantarapakatūpanissayo pana hoti. Sesamettha yathāpāḷimeva niyyāti, tathā parittattike.
在小所缘三法里,说到“无量所缘思”,这应当是指有学圣者的种姓思,也可以说为观察思。至于“属于异熟的小所缘”,是指:在结生时以业为所缘,在转起时以眼识等门取色等为所缘,以及以彼所缘的方式由速行所取的小所缘为所缘而生起的那些心。然而,凡是主张“以种姓心没有结生”的人,就应该用这段经文来驳斥。这里其余的内容,按照巴利原文的理路就能了解。劣三法与杂染三法相似。巴利
Parittārammaṇattike appamāṇārammaṇācetanāti sekkhānaṃ gotrabhucetanā, paccavekkhaṇacetanātipi vattuṃ vaṭṭati. Vipākānaṃ parittārammaṇānanti paṭisandhiyaṃ kammaṃ ārammaṇaṃ katvā, pavatte cakkhuviññāṇādivasenarūpādiārammaṇaṃ, tadārammaṇavasena javanena gahitaparittārammaṇañca ārammaṇaṃ katvā uppannānaṃ. Ye pana ‘‘gotrabhucittena natthi paṭisandhī’’ti vadanti, te iminā suttena paṭisedhetabbā. Sesamettha pāḷinayeneva veditabbaṃ. Hīnattiko saṅkiliṭṭhattikasadiso.
在邪性三法里,邪性决定者对正性决定者,或者正性决定者对邪性决定者,不会以任何一种缘成为缘。邪性决定者或正性决定者,不存在没有俱生增上缘的。对正性决定者来说,绝对没有单纯的所缘前生缘;对邪性决定者来说,则可能有单纯的所缘前生缘。缘取不定心时,决定性的邪见可能生起。其余情况,缘取决定性者时,决定性者不会生起;以邪性决定者为重时,没有任何法会生起。善法不会成为邪性的亲依止缘。这里其余的内容,应当依照巴利原文所说的方式来了知。巴利
Micchattattike micchattaniyato sammattaniyatassa, sammattaniyato vā micchattaniyatassa kenaci paccayena paccayo na hoti. Micchattaniyato vā sammattaniyato vā sahajātādhipatirahito nāma natthi. Sammattaniyate ekantato ārammaṇapurejātaṃ natthi, micchattaniyate siyā ārammaṇapurejātaṃ. Aniyataṃ cittaṃ ārabbha niyatā micchādiṭṭhi uppajjeyya. Sesā niyataṃ ārabbha niyataṃ nuppajjati, micchattaniyataṃ garuṃ katvā na koci dhammo uppajjati. Kusalo micchattassa upanissayapaccayo na hoti. Sesamettha pāḷiyaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ.
在道所缘三法中,缘起分的顺分部分没有果报缘。在业缘中,这个三法里也找不到异刹那的情况,已生三法和过去三法也是如此。在逆分部分,“无因的道所缘”就是指无因的道所缘,这是针对转向心而说的。这里剩下的内容,应该按照巴利原文的理路来理解。巴利
Maggārammaṇattike paṭiccavārassa anulome vipākapaccayo natthi. Kammapaccayepi imasmiṃ tike nānākkhaṇikaṃ na labbhati, tathā uppannattikaatītattikesu. Paccanīye ahetukaṃ maggārammaṇanti ahetukaṃ maggārammaṇaṃ, āvajjanaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Sesamettha pāḷianusāreneva veditabbaṃ.
在已生三法和过去三法里,没有缘起分等这些部分,只能得到问分。为什么?因为缘起分等只属于俱生、前生这类情况,而这两个三法是过去、未来、现在混杂的。而且在这里的已生三法中,连等无间分等缘也得不到。为什么?因为已生三法中没有过去。已生和未生这两法,对于已生和未生这两法,不通过任何缘成为缘。但未生和将生这两法,对于已生,则通过所缘和亲依止的力量,以两种缘成为缘。这里其余的内容,应当依照巴利原文中所述的方式来理解。巴利
Uppannattike ca atītattike ca paṭiccavārādayo natthi, pañhāvāramattameva labbhati. Kasmā? Paṭiccavārādayo hi sahajātapurejātānaññeva honti. Ime ca tikā atītānāgatamissakā. Uppannattike cettha anantarabhāgiyāpi paccayā na labbhanti. Kasmā? Uppannattike atītassa abhāvato. Uppanno ca anuppanno cāti ime cettha dve dhammā uppannassa ca anuppannassa cāti imesaṃ dvinnaṃ na kenaci paccayena paccayo. Anuppanno ca uppādī cāti ime pana dve uppannassa ārammaṇūpanissayavasena dvīhi paccayehi paccayo. Sesamettha pāḷiyaṃ āgatanayeneva veditabbaṃ.
在过去三法这一组里,现在法对过去、未来法,以及过去、未来法对过去、未来法,都不以任何缘作为缘。不过,涅槃在这两组三法里,既不能作为缘得到,也不能作为缘所生法得到。这里其余的内容,也应当依照巴利原文中所说的方式来理解。巴利
Atītattike paccuppannaṃ atītānāgatassa, atītānāgatañca atītānāgatassa na kenaci paccayena paccayo. Nibbānaṃ pana dvīsupi imesu tikesu neva paccayato na paccayuppannato labbhati. Sesamidhāpi pāḷiyaṃ āgatanayeneva veditabbaṃ.
在内三法里,没有采用“内与外”这一句。因为被称为内与外的那两堆法,既不能一起作为缘,也不是缘所生;所以要知道,就像放在手掌上的芥子,它的颜色和手掌的颜色不能一起成为同一个所缘。正如“内与外”这一句一样,在这里的内所缘三法里,也找不到“内与外所缘”这一句。其余部分,按照巴利原文本身就能理解。巴利
Ajjhattattike ajjhattabahiddhāpadaṃ na gahitaṃ. Ajjhattabahiddhāsaṅkhātā hi ubho rāsayo neva ekato paccayā honti, na paccayuppannā; tasmā hatthatale ṭhapitassa sāsapassa vaṇṇopi hatthatalavaṇṇena saddhiṃ ekato ārammaṇaṃ na hotīti veditabbo. Yathā ca ajjhattabahiddhāpadaṃ, evamettha ajjhattārammaṇattikepi ajjhattabahiddhārammaṇapadaṃ na labbhati. Sesaṃ yathāpāḷimeva niyyāti.
在有见三法里,含义也应当只按巴利原文来理解。这里的计数,则要把巴利文中已出现的场合归纳起来,再按前面所说的方式,在各项对照中加以对照后来了知。巴利
Sanidassanattikepi pāḷivaseneva attho gahetabbo. Gaṇanāpettha pāḷiyaṃ āgatavāre saṅkhipitvā heṭṭhā vuttanayeneva saṃsandanesu saṃsanditvā veditabbāti.