9. 确实存在论义注
4 段
第九、对“正是存在”之论的注释
9. Hevatthikathāvaṇṇanā
304304. 现在要讲的是所谓“正是存在”的论议。其中,有些人持有这样的见解:“一切过去等分类的法,以色等类别来说是存在的;过去以未来、现在的方式来说,或者未来、现在以过去等方式来说,则是不存在的。所以这一切就是这样存在、这样不存在。”比如现在所说的那些分派而说的案达罗派等。针对他们,自宗论师问“过去存在吗”,他宗论师回答“正是存在,正是非存在”。其中“正是”就是“这样”的意思。于是自宗论师为了质问——“如果过去本身就是这样的存在,又是这样的不存在,那么这样一来,同一个东西岂不就成了既存在又不存在吗?”——便说“正是存在,正是非存在”。对方则就同一自性的存在和同一自性的不存在加以否定。第二次被问时,对方就自性的存在和他性的不存在加以肯定。此后,自宗论师问:“所谓存在的意义和不存在的意义,就是存在的自性和不存在的自性吗?”依照这个方法,应当理解一切论辩中的含义。最后则说“因此,过去正是存在,正是非存在”,以及“因此,色正是存在,正是非存在”等等。虽然他宗论师这样建立了自己的见解,但由于是以不如理的方式建立的,所以这个见解实际上并没有建立起来。
304. Idāni hevatthikathā nāma hoti. Tattha yesaṃ ‘‘sabbepi atītādibhedā dhammā rūpādivasena atthi, atītaṃ anāgatapaccuppannavasena, anāgatapaccuppannāni vā atītādivasena natthi; tasmā sabbamevidaṃ evaṃ atthi evaṃ natthī’’ti laddhi, seyyathāpi etarahi vuttappabhedānaṃ andhakānaṃ; te sandhāya atītaṃ atthīti pucchā sakavādissa. Hevatthi heva natthīti vissajjanaṃ paravādissa. Tattha hevāti evaṃ . Atha naṃ sakavādī ‘‘yadi atītova evaṃ atthi, evaṃ natthīti laddhi, evaṃ sante soyeva atthi, soyeva natthi nāmā’’ti pucchanto sevatthi, seva natthīti āha. Itaro teneva sabhāvena atthitaṃ, teneva natthitaṃ sandhāya paṭikkhipati. Dutiyaṃ puṭṭho sakabhāveneva atthitaṃ, parabhāveneva natthitaṃ sandhāya paṭijānāti. Tato paraṃ atthaṭṭho natthaṭṭhoti atthisabhāvo natthisabhāvo nāma hotīti pucchati. Imināvupāyena sabbavāresu attho veditabbo. Pariyosāne pana ‘‘tena hi atītaṃ hevatthi, heva natthī’’ti ca ‘‘tena hi rūpaṃ hevatthi, heva natthī’’ti cātiādīni vatvā kiñcāpi paravādinā laddhi patiṭṭhāpitā, ayoniso patiṭṭhāpitattā panesā appatiṭṭhāpitāyevāti.
对“正是存在”论的注释。
《大品》已经结束。
