(21) 1. 业生身品
(21) 1. Karajakāyavaggo
211第五篇的第一品等,内容本身已经很清楚。
211. Pañcamassa paṭhamādīni uttānatthāneva.
《爬行经》的注释
6. Saṃsappanīyasuttavaṇṇanā
216第六篇中,“比丘们,我为你们讲说名为‘爬行’的法门”,意思是:这是说明爬行之因、以教说为形式的法义开示。“爬行”,是指造作那种业的人,会到处爬、乱爬、挣扎。“趣向弯曲”,是说由于那种业,他将投往的趣向是弯曲的。“受生弯曲”,是说他将投生到的那一趣向也是弯曲的。“具有爬行的性质”,是指以爬行为其本性。“已生者有其受生”,是说从已生的本性——也就是现存的业——有情的再生才得以发生。“触在接触”,是说果报之触在接触。
216. Chaṭṭhe saṃsappanīyapariyāyaṃ vo, bhikkhave, dhammapariyāyanti saṃsappanassa kāraṇaṃ desanāsaṅkhātaṃ dhammadesanaṃ. Saṃsappatīti taṃ kammaṃ karonto āsappati parisappati vipphandati. Jimhāgatīti tena kammena yaṃ gatiṃ gamissati, sā jimhā hoti. Jimhupapattīti tassa yaṃ gatiṃ upapajjissati, sāpi jimhāva hoti. Saṃsappajātikāti saṃsappanasabhāvā. Bhūtā bhūtassa upapatti hotīti bhūtasmā sabhāvato vijjamānakammā sattassa nibbatti hoti. Phassā phusantīti vipākaphassā phusanti.
7-8. 两篇《思经》的注释
7-8. Sañcetanikasuttadvayavaṇṇanā
217-218217-218. 第七篇中,“思所造”是指经过思量、筹划之后所造的业。“积集”是指已经累积、增长的业。“未领受”是指还没有感受那些业的果报。“归于穷尽”是指那些业消失终结的状态,也就是对它们加以限定、令其结束。“而唯于现法”是说,那果报属于现法受,就在这一世感受。“再生”是指再生受,在紧接着的下一世身体中感受。“或于其他时”是指后时受,只要轮回还在流转,哪怕在第一千个身体中也可能感受。这句话说明的是:“在轮回流转中,凡是已获得能生果报之业的人,世上找不到一个地方,站在那里就能从恶业中解脱。”“三种”是指三种类型。“身业损坏违犯”是指名为身业的败坏。按照这个方式,所有词句都应如此理解。第八篇中,“无险宝石”是指一块四面方正、没有瑕疵的宝石。
217-218. Sattame sañcetanikānanti cetetvā pakappetvā katānaṃ. Upacitānanti citānaṃ vaḍḍhitānaṃ. Appaṭisaṃveditvāti tesaṃ kammānaṃ vipākaṃ avediyitvā. Byantībhāvanti vigatantabhāvaṃ tesaṃ kammānaṃ paricchedaparivaṭumatākaraṇaṃ. Tañca kho diṭṭheva dhammeti tañca kho vipākaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ diṭṭheva dhamme. Upapajjanti upapajjavedanīyaṃ anantare attabhāve. Apare vā pariyāyeti aparapariyāyavedanīyaṃ pana saṃsārappavatte sati sahassimepi attabhāveti. Iminā idaṃ dasseti ‘‘saṃsārappavatte paṭiladdhavipākārahakamme na vijjati so jagatippadeso, yattha ṭhito mucceyya pāpakammā’’ti. Tividhāti tippakārā. Kāyakammantasandosabyāpattīti kāyakammantasaṅkhātā vipatti. Iminā nayena sabbapadāni veditabbāni. Aṭṭhame apaṇṇako maṇīti samantato caturasso pāsako.
《业生身经》的注释
9. Karajakāyasuttavaṇṇanā
219第九篇中,“于苦”是指果报之苦,或者就是指轮回之苦。这部经里没有宝石的譬喻。“如是离欲贪”中的“如是”只是一个不变词。或者也可以这样理解:就像修慈心的人离了欲贪那样,他也就离了欲贪。这样,先说明了以离欲贪等暂时压伏诸盖,接着讲种种不善的出离,便开始说“以慈俱行”等。“无量”的意思是:因为以无量有情为所缘,或者因为修习已达到自在,所以叫“无量”。所谓“有量所造业”,就是欲界的业。“它不能在那里立足”是说:那个有量的业,就像洪流中的一点水,没法在那里站住、停留;就像洪流吞没那一点水一样,这无量的业会覆盖它、吞没它,然后产生自己的果报。“从年少时”是指从幼年时代开始。
219. Navame dukkhassāti vipākadukkhassa, vaṭṭadukkhasseva vā. Imasmiṃ sutte maṇiopammaṃ natthi. Evaṃ vigatābhijjhoti evanti nipātamattaṃ. Yathā vā mettaṃ bhāventā vigatābhijjhā bhavanti, evaṃ vigatābhijjho. Evamassa vigatābhijjhatādīhi nīvaraṇavikkhambhanaṃ dassetvā idāni akusalanissaraṇāni kathento mettāsahagatenātiādimāha. Appamāṇanti appamāṇasattārammaṇatāya ciṇṇavasitāya vā appamāṇaṃ. Pamāṇakataṃ kammaṃ nāma kāmāvacarakammaṃ. Na taṃ tatrāvatiṭṭhatīti taṃ mahogho parittaṃ udakaṃ viya attano okāsaṃ gahetvā ṭhātuṃ na sakkoti, atha kho naṃ oghe parittaṃ udakaṃ viya idameva appamāṇaṃ kammaṃ ajjhottharitvā attano vipākaṃ nibbatteti. Daharataggeti daharakālato paṭṭhāya.
这个身体不能带着走到来世,意思是:抓住这个身体想要去到另一个世界,是根本做不到的。以心为内因,是说心是造作的原因,或者说,就是以心本身作为无间的因。因为仅仅在一念死心之后,紧接着第二念结生心时,就叫做天人、叫做地狱众生、叫做畜生道。按照前面同样的道理,也是以心作为原因,而成为天人或者地狱众生。那句“那一切要在这里感受”,是就现法受的部分来说的。它将不会随行,意思是:因为慈心的再生受性已经被彻底断除,所以依再生受而言,它不会随行。这应当理解为入流者与一到来者圣人的省察。以不还性,指以禅定之不还性。此处有慧者:于此教法中,慧称为‘此处的慧’,即安住于教法所行圣慧中的圣弟子。更上之解脱:指阿拉汉果。第十篇内容已明了。
Nāyaṃ kāyo ādāyagamaniyoti imaṃ kāyaṃ gahetvā paralokaṃ gantuṃ nāma na sakkāti attho . Cittantaroti cittakāraṇo, atha vā citteneva antariko. Ekasseva hi cuticittassa anantarā dutiye paṭisandhicitte devo nāma hoti, nerayiko nāma hoti, tiracchānagato nāma hoti. Purimanayepi cittena kāraṇabhūtena devo nerayiko vā hotīti attho. Sabbaṃ taṃ idha vedanīyanti diṭṭhadhammavedanīyakoṭṭhāsavanetaṃ vuttaṃ. Na taṃ anugaṃ bhavissatīti mettāya upapajjavedanīyabhāvassa upacchinnattā upapajjavedanīyavasena na anugataṃ bhavissati. Idaṃ sotāpannasakadāgāmiariyapuggalānaṃ paccavekkhaṇaṃ veditabbaṃ. Anāgāmitāyāti jhānānāgāmitāya. Idhapaññassāti imasmiṃ sāsane paññā idhapaññā nāma, sāsanacaritāya ariyapaññāya ṭhitassa ariyasāvakassāti attho. Uttarivimuttinti arahattaṃ. Dasamaṃ uttānatthamevāti.