(14)4. 善哉品的注释
(14) 4. Sādhuvaggavaṇṇanā
134第四品第一经里说的“善哉”,是指善好、流畅妥贴。第二经等,意思很明白。圣道品,意思也很明白。
134. Catutthassa paṭhame sādhunti bhaddakaṃ siliṭṭhakaṃ. Dutiyādīni uttānatthānevāti. Ariyamaggavaggo uttānatthoyevāti.
第四部分五十品
4. Catutthapaṇṇāsakaṃ
155第四品开头这几句等等,意思本身就很清楚。
155. Catutthassa paṭhamādīni uttānatthānevāti.
第8篇 业因缘经的注释
8. Kammanidānasuttavaṇṇanā
174174. 第八项“以贪为因者”等:对于杀生来说,贪作为上位因,即使它与嗔、痴相应时也是如此。按照这个方法,应当理解一切情况下的含义。
174. Aṭṭhame lobhahetukampīti pāṇātipātassa lobho upanissayakoṭiyā hetu hoti dosamohasampayuttopi. Iminā upāyena sabbattha attho veditabbo.
第九《回避经》的注释
9. Parikkamanasuttavaṇṇanā
175第九经中,“经行”就是回避的意思。
175. Navame parikkamanaṃ hotīti parivajjanaṃ hoti.
10. 《淳陀经》的注释
10. Cundasuttavaṇṇanā
176176. 第十经中,“铁匠之子”就是“金匠之子”。“你是谁的人”就是“你是谁家的”。“后地人”指住在后地的人。“持水罐者”指带着水罐的人。“持水草花环者”指他们把水草花环像花环一样戴在身上。也说成“穿水草布衣者”,意思一样。“入水者”指那些在傍晚第三次入水、专门修习入水修行的人。“你应抚摸”意思是用手擦拭。
176. Dasame kammāraputtassāti suvaṇṇakāraputtassa. Kassa no tvanti kassa nu tvaṃ. Pacchābhūmakāti pacchābhūmivāsikā. Kamaṇḍalukāti kamaṇḍaludhārino. Sevālamālikāti sevālamālā viya dhārenti. Sevālapaṭanivāsitātipi vuttameva. Udakorohakāti sāyatatiyakaṃ udakorohanānuyogamanuyuttā. Āmaseyyāsīti hatthena parimajjeyyāsi.
第十一 生闻经的注释
11. Jāṇussoṇisuttavaṇṇanā
177177. 在第十一经中,“令起作用”就是“令达到”。“处”指合适的地方。“非处”指不合适的地方。地狱众生的“食物”,其实就是让他们投生到那里的业,他们正是靠着这个业在那里维持生存。畜生道众生的食物,则应该理解为草、树叶之类。人类的食物是米饭、豆粥之类,天神的食物是甘露美食之类,饿鬼的食物是唾液、鼻涕之类。“那些从此处被转赠给他的”,是指他的朋友等人从这边布施后回向给他的。因为只有饿鬼才是靠别人布施而活,他人所施之物并不会使其他众生受益。“施主亦非无有果报”,意思是:无论那份布施对亡者是否产生了作用,施主这一方绝不会没有果报,施主必定会获得布施所带来的果报。
177. Ekādasame upakappatūti pāpuṇātu. Ṭhāneti okāse. No aṭṭhāneti no anokāse. Nerayikānaṃāhāro nāma tattha nibbattanakammameva. Teneva hi te tattha yāpenti. Tiracchānayonikānaṃ pana tiṇapaṇṇādivasena āhāro veditabbo. Manussānaṃ odanakummāsādivasena , devānaṃ sudhābhojanādivasena, pettivesayikānaṃ kheḷasiṅghāṇikādivasena. Yaṃ vā panassa ito anuppavecchantīti yaṃ tassa mittādayo ito dadantā anupavesenti. Pettivesayikā eva hi paradattūpajīvino honti, na aññesaṃ parehi dinnaṃ upakappati. Dāyakopi anipphaloti yaṃ sandhāya taṃ dānaṃ dinnaṃ, tassa upakappatu vā mā vā, dāyakena pana na sakkā nipphalena bhavituṃ, dāyako tassa dānassa vipākaṃ labhatiyeva.
即使在不该得到果报的地方,乔达摩尊者也说推测吗?这是在问:即使那个人投生到了没有机会的地方,乔达摩尊者也仍然会推测、明确解说布施的果报吗?因为这位婆罗门持有这样的见解:“这样布施的果报,施主是得不到的。”于是,世尊接受了这个问题,为了说明“所谓施主,无论投生在哪里、投生在能受用福德果报的地方,都一定会得到布施的果报”,就在这里说了“婆罗门啊”等话。“他就在那里成为得利者”,意思是:即使他投生在象胎中,当他到了吉祥象的位置,也会成为得利者。马等其他投生处也是同样的道理。善哉品的意思非常清楚。
Aṭṭhānepi bhavaṃ gotamo parikappaṃ vadatīti anokāse uppannepi tasmiṃ ñātake bhavaṃ gotamo dānassa phalaṃ parikappetiyeva paññāpetiyevāti pucchati. Brāhmaṇassa hi ‘‘evaṃ dinnassa dānassa phalaṃ dāyako na labhatī’’ti laddhi. Athassa bhagavā pañhaṃ paṭijānitvā ‘‘dāyako nāma yattha katthaci puññaphalūpajīviṭṭhāne nibbatto dānassa phalaṃ labhatiyevā’’ti dassetuṃ idha brāhmaṇātiādimāha. So tattha lābhī hotīti so tattha hatthiyoniyaṃ nibbattopi maṅgalahatthiṭṭhānaṃ patvā lābhī hoti. Assādīsupi eseva nayo. Sādhuvaggo uttānatthoyevāti.