57. 证智品义注
8 段
第六神通品
(26) 6. Abhiññāvaggo
《证知经》等的注解
1-3. Abhiññāsuttādivaṇṇanā
254-256254-256. 第六品的第一经中,“证知”的意思是了知。“止与观”指的是心的一境性(定)和把握诸行的观智。“明与解脱”指的是道智之明,以及其余的相应法。第二经中,“非圣求”指的是非圣者的寻求、追寻。“老法”指的是具有老的自性。其余的经句也应依此理解。第三经的意义浅显易懂。
254-256. Chaṭṭhassa paṭhame abhiññāyāti jānitvā. Samatho ca vipassanā cāti cittekaggatā ca saṅkhārapariggahavipassanāñāṇañca. Vijjā ca vimutti cāti maggañāṇavijjā ca sesā sampayuttakadhammā ca. Dutiye anariyapariyesanāti anariyānaṃ esanā gavesanā. Jarādhammanti jarāsabhāvaṃ. Sesesupi eseva nayo. Tatiyaṃ uttānameva.
《摩罗迦子经》的注释
4. Mālukyaputtasuttavaṇṇanā
257257. 第四经的“摩罗迦子”,就是摩罗迦婆罗门女的儿子。“在此”,指的是在你请求教导的这件事上。世尊用这个说法,既是在贬责这位长老,也是在激励这位长老。怎么讲呢?据说这位长老年轻时贪著于生活资具,到了晚年才想住到山林里去,于是来乞求禅修业处。这时,世尊心里想的是:“在这里,对年轻人我们还能说什么呢?就像摩罗迦子一样,你们也是年轻时贪著资具,到了晚年才进山林去修沙门法吗?”世尊带着这个意思说这番话,就是在贬责长老。可是,正因为这位长老正是在晚年才想进山林修沙门法,所以世尊又带着这样的意思说:“在这里,对年轻人我们还能说什么呢?我们这位摩罗迦子,即使到了晚年,也还想进山林修沙门法,还在乞求禅修业处。而你们呢,连年轻力壮时都不肯精进努力啊。”世尊带着这个意思说这番话,就是在激励长老。应当这样把前后文连起来理解。
257. Catutthe mālukyaputtoti mālukyabrāhmaṇiyā putto. Etthāti etasmiṃ tava ovādayācane. Iminā theraṃ apasādetipi ussādetipi. Kathaṃ? Ayaṃ kira daharakāle paccayesu laggo hutvā pacchā mahallakakāle araññavāsaṃ patthento kammaṭṭhānaṃ yācati. Atha bhagavā ‘‘ettha dahare kiṃ vakkhāma, mālukyaputto viya tumhepi taruṇakāle paccayesu laggitvā mahallakakāle araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kareyyāthā’’ti iminā adhippāyena bhaṇanto theraṃ apasādeti nāma. Yasmā pana thero mahallakakāleva araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kātukāmo, tasmā bhagavā ‘‘ettha dahare kiṃ vakkhāma, ayaṃ amhākaṃ mālukyaputto mahallakakālepi araññaṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kātukāmo kammaṭṭhānaṃ yācati. Tumhe tāva taruṇakālepi vīriyaṃ na karothā’’ti iminā adhippāyena bhaṇanto theraṃ ussādeti nāmāti yojanā.
《家经》等的注释
5-10. Kulasuttādivaṇṇanā
258-263第五种里说“把他们放在主导位置上”,意思是把他们安置在管库藏的职位上。第六种里说“具足色”,意思是拥有美好的身体外形。“具足力”,意思是拥有身体的力量。如果按比丘来说,“具足色”意思是具备德行的光彩。“具足力”,意思是具备精进的力量。“具足速疾”,意思是具备智慧的敏捷。第七种也是同样的理解方式。这里剩下的内容都很浅显易懂。
258-263. Pañcame ādhipacce ṭhapentīti bhaṇḍāgārikaṭṭhāne ṭhapenti. Chaṭṭhe vaṇṇasampannoti sarīravaṇṇena samannāgato. Balasampannoti kāyabalena samannāgato. Bhikkhuvāre vaṇṇasampannoti guṇavaṇṇena samannāgato. Balasampannoti vīriyabalena samannāgato. Javasampannoti ñāṇajavena samannāgato. Sattamepi eseva nayo. Sesamettha uttānamevāti.
第六品 神通品
