做了对一切世间都有利益的事,到达了能带来寂静的境地;
世间导师躺卧在涅槃之床上。
Sabbalokahītaṃ katvā, patvā santikaraṃ padaṃ; Parinibbānamañcamhi, nipanno lokanāyako.
在盛大的诸天集会中,大牟尼;
最善言说者向站在近旁的帝释这样说道。
Devatāsannipātamhi, mahantamhi mahāmuni; Sakka tatrasamīpaṭṭhaṃ, avoca vadataṃ varo.
维阇耶是狮子臂王之子,来自拉拉地区;
他获得了兰卡之财富,带着七百个随从。
Vijayo lāḷāvisayā, sīhabāhunarindajo; Esalaṅkādhanupatto, sattabhaccasatānugo.
天帝啊,我的教法将在兰卡岛站稳脚跟。
所以,你要好好守护他和他的随从,以及兰卡岛。
Patiṭṭhahissati devindaṃ, laṃkāyaṃ mama sāsanaṃ; Tasmā saparivāraṃ taṃ, rakkhalaṃkañca sādhukaṃ.
天帝之主宰听了如来的话,立刻满怀恭敬;
把兰卡岛的守护职责交给了优波罗色天子。
Tathāgatassa devindo, vaco sutvāva sādaro; Devassuppalavaṇṇassa, laṃkārakkhaṃ samappayi.
按照帝释天所说,他径直来到了楞伽岛。
我穿着游方者的衣服,坐在树根下。
Sakkena vuttamattoso, laṅkāmāgammasajjukaṃ; Paribbājaka vesena, rukkhamūla mūpavisiṃ.
所有人都面对胜利
他们走上前去问道:
贤者们,这是什么岛?
他回答说:这是楞伽岛。
Vijayasammukhā sabbe, Taṃ upacca apucchisuṃ; Ayaṃ bho konu dīpotī, Laṃkādīpoti so bravi.
这里没有人类,你们也不会有恐惧。
说完这话,就用瓶子给他们洒水。
Na santi manujā hettha, na ca hessati vo bhayaṃ; Iti vatvā kuṇḍīkāya, te jalena nisiñciya.
把线系在他们手上之后,就从空中离开了。
她以母狗的形相现身,作为随从的夜叉女。
Suttañca tesaṃ hatthesu, lagetvānabhasā’gamā; Dassesi soṇirūpena, parivārikayakkhinī.
有一个人即使被阻止,还是跟着王子走了。
有村庄在,就会有狗。
Eko taṃ vāriyantopi, rājaputtena anvagā; Gāmamhi vijjamānamhi, bhavanti sunakhā iti.
她的女主人是那里一个叫俱毗尼的女夜叉。
她坐在树根下,像苦行女一样纺着线。
Tassā ca sāmīnī tattha, kuveṇīnāma yakkhinī; Nisīdi rukkhamūlamhi, kantanti tāpasī viya.
他看见那座莲池,也看见坐在那里的苦行女;
在那里,洗浴并饮水后,拿取莲藕。
Disvāna so pokkharaṇī, nisinnaṃ tañca tāpasiṃ; Tattha nhātvā pivitvā ca, ādāya ca mulāliyo.
他就像水珠从莲叶上滚落一样(不沾)站起身来,她对他说了句话。
“你是我的食物,站住!”——人就这样被束缚捆住。
Vāriñca pokkhareheva, vuṭṭhāsi sātamabravi; Bhakkho’si mama tiṭṭhāti, aṭṭhā baddho vaso naro.
靠着护卫经的威力,她没法把他吃掉;
即使有人请求,那人也不从夜叉女那里接受这部经。
Parittasutta tejena, bhakkhituṃ sā na sakkuṇī; Yāciyantopi taṃ suttaṃ, nā’dāyakkhiniyā naro.
她抓住他,把他扔进隧道里,他哭个不停。
就这样,她在那处,一个一个地,也投掷了七百个。
Taṃ gahetvā suruṅgāyaṃ, rudantaṃ yakkhinī khipi; Evaṃ ekekaso tattha, khipī sattasatānipi.
当所有人都没有回来时,维阇耶心中充满恐惧。
佩带五种武器的南陀走过去,看见一座美丽的池塘。
Anāyantesu sabbesu, vijayo bhayasaṃkito; Nantapañcāyudho gantvā, disvā pokkharaṇiṃ subhaṃ.
没看见上岸的脚印,却看见了那个苦行女。
他心想:我的食物确实已经被她拿走了。
Apassa muttiṇṇapadaṃ, passaṃ tañceva tāpasiṃ; ‘‘Imāya khalu bhaccā me, gahitānu’’ti cintiya.
我的仆人们,你难道没看见什么吗?
他对他说:你是。
王子啊,要那些仆从做什么?
“你喝吧、洗澡吧。”她说道。
Kiṃ na passasi bhacce me, Hoti tvaṃ iti āhataṃ; ‘‘Kiṃ rājaputta bhaccehi, Piva nahāyā’’ti āhasā.
女夜叉这时知道:“这是我的儿子。”她对此确信不疑。
他通知了他的部众,持弓赶了过来。
Yakkhinī tāva jānāti, mama jātinti nicchito; Saṅghaṃ sanāmaṃ sāvetvā, dhanuṃ sandhāyu’ pāgato.
他抓住夜叉女的脖子,他就用臂环套住那女子;
他左手抓住她的头发,而不是用右手。
Yakkhiṃ ādāya gīvāya, nārā ca valayena so; Vāmahatthena kesesu, gahetvā dakkhiṇe na tu.
他举起剑说道:“把我的奴隶还给我,你这贱婢!”
她害怕“他要杀我”,于是那女夜叉便求饶活命。
Ukkhipitvā asiṃāha, ‘‘bhacce me dehi dāsitaṃ; Māremī’’ti bhayaṭṭāsā, jīvitaṃ yāci yakkhinī.
主人,请赐我一命,我愿意把王位让给你。
我会去做应做的事,也会去做其他随心所欲的事。
Jīvitaṃ dehi me sāmi, rajjaṃ dajjāmi te ahaṃ; Karissami’tti kiccañca, kiccaṃ aññaṃ yathicchitaṃ.
为了让对方不欺骗自己,他就让那个女夜叉立下了誓约。
“快把孩子们带来”这话刚说完,她就带来了。
Adubbhātthāya sapathaṃ, so taṃ yakkhiṃ akārayi; ‘‘Ānehi bhacce sīgha’’nti, vuttamattāva sā’nayi.
她说“这些已经出生了”,
她指出了稻米之类的东西。
被吃掉的商人们,
船上空旷荒芜,很多。
‘‘Ime jātā’’ti vuttāsā, Taṇḍulādiṃ viniddisi; Bhakkhitānaṃ vāṇijānaṃ, Nāvaṭṭhaṃ vivikhaṃ bahuṃ.
你的仆人们准备好了主食和各种菜肴;
国王让儿子吃完后,所有人也都吃了。
Bhaccā te sādhayitvāna, bhattāni byañjanānica; Rājā puttaṃ bhojayitvā, sabbecāpi abhuñjisuṃ.
维阇耶让人布施了这顿上等食物,夜叉女吃后满心欢喜。
她变出一个十六岁大的、迷人的色身之后,
Dāpitaṃ vijayena’ggaṃ, yakkhī bhuñjiya pīṇitā; Soḷasavassikaṃ rūpaṃ, māpayitvā manoharaṃ.
她全身佩戴着各种装饰品,来到王子面前。
她在树根旁变化出一张极其贵重的卧榻。
Rājaputta mupagañchi, sabbābharaṇabhūsitā; Māpesi rukkhamūlasmiṃ, sayanañca mahārahaṃ.
用布幔仔细围好,用华盖装饰得漂漂亮亮;
王子看到那情形,预见到将来的利益。
Sāṇiyā suparikkhittaṃ, vitānasamalaṅkataṃ; Taṃ disvā rājatanayo, pekkhaṃ atthamanāgataṃ.
与她在船上做完之后,他舒服地躺到床上。
用布幔围起来之后,所有随从都躺下了。
Katvāna tāyanāvāyaṃ, nipajja sayane sukhaṃ; Sāṇī parikkhipitvāna, sabbe bhaccā nipajjisuṃ.
夜里,他听到乐器的声音和歌声;
他问那与他同卧的夜叉女:“这是什么声音?”
Rattiṃ tūriyasaddañca, sutvā gītaravañca so; Apucchi sahasemānaṃ, kiṃ saddo iti yakkhiniṃ.
王位应该交给它的主人,还要杀掉所有的夜叉。
人类是造作住所者,夜叉却确实杀害我。
Rajjañca sāmino deyyaṃ, sabbe yakkhe ca ghātiya; Manussā vāsakaraṇā, yakkhā maṃ ghātayantihi.
夜叉女这样想过之后,就对王子说了:
主人,这就是以尸利沙树为标志的夜叉城,在这里。
Iti cintiya yakkhī sā, abravi rājanandanaṃ; Sīrīsavatthunā metaṃ, sāmi yakkhapuraṃ idha.
在那里,对于那位最年长的夜叉,有一位住在兰卡城的女居民。
少女被带到了这里,她的母亲也来了。
Tattha jeṭṭhassa yakkhassa, laṃkānagaravāsinī; Kumārikā idhā’nītā, tassā mātā ca āgatā.
在那里,有迎亲的喜庆,在这里,也有盛大的欢庆。
在那里,这样的声音正流传着:这是马匹的大集会。
Āvāha maṅgale tattha, idhāpi ussave mahā; Vattate tattha saddoyaṃ, mahāhesa samāgamo.
今天就把夜叉杀掉,
从此以后确实不可能了。
他说:不要把我带到这里来。
我要怎么杀呢?
Ajjeva yakkhe ghātehi, Na hi sakkhā ito paraṃ; So āhā’dissa mānete, Ghātessāmi kathaṃ ahaṃ.
我们将在哪里发出声音,就用那个声音去击杀。
我的武器会靠我的威力,落到他们身上。
Yattha saddaṃ karissāma, tena saddena ghātaya; Āyudhaṃ me’nubhāvena, tesaṃ kāye patissati.
听了她的话之后,照那样做了,把所有夜叉都杀了。
我自己也获得了胜利,还有夜叉王的装饰。
Tassā sutvā tathā katvā, sabbe yakkhe aghātayi; Sayampi laddhavijayo, yakkharāja pasādhanaṃ.
用其余的装饰品,把各自的随从都打扮起来;
在这里住了几天后,就去了铜叶岛。
Pasādhanehi sesehi, taṃtaṃ bhaccaṃ pasādhayi; Katipahaṃ vasitve’ttha, tambapaṇṇimupāgami.
维阇耶在那里建好了铜叶城;
他与夜叉女住在一起,身边围绕着大臣们。
Māpayitvā tampapaṇṇi-nagaraṃ vijayo tahiṃ; Vasī yakkhiniyā saddhiṃ, amacca parivārito.
那时,以维阇耶为首,他们乘船登上了陆地;
他们累得不行,就用手撑在地上坐了下来。
Nāvāya bhūmimotiṇṇā, vijayapamukhā tadā; Kilantā pāṇinābhūmiṃ, ālambiya nisīdisuṃ.
因为我被那片铜色土地的尘土所触,遂成了铜手之人。
那个地方和那座岛,也就因此得了这个名字。
Tambabhūmirajophuṭṭho, tambopāṇi yato ahuṃ; So desoceva dīpo ca, tena tannāmako ahu.
这位名叫狮臂的国王,据说他是擒获狮子的人。
因为和他有血缘关系,所以他是锡兰人,这些人全都是锡兰人。
Sīhabāhu narindo so, sīhamādinnavā iti; Sīhaḷo tena sambandhā, ete sabbepi sīhaḷā.
在那里,他的大臣们也在各个村庄定居下来。
阿努拉达村就叫这个名字,在咖丹巴河附近。
Tattha tattha ca gāme te, tassā’maccā nivesayuṃ; Anurādhagāmaṃ tannāmo, kadamba nadīyantike.
在深河的岸边,国师优波提舍;
在阿努罗陀的北边,建起了优波提舍村。
Gambhīranadīyā tīre, upatisso purohito; Upatissagāmaṃ māpesi, anurādhassa uttare.
另外三位大臣,他让他们各自分别去做。
优禅尼城、优楼频螺,还有毗阇多城,同样如此。
Aññe tayo amaccā te, māpayiṃsu visuṃ visuṃ; Ujjeniṃ uruvelañca, vijitaṃ nagaraṃ tathā.
穿上袈裟后,所有大臣也一致同意;
大臣们对王子说:主人,请受灌顶登位。
Nivāsetvā janapadaṃ, sabbe’maccā samaccataṃ; Avocuṃ rājatanayā, sāmi rajjebhisecaya.
王子听到这话,就不想要灌顶仪式了。
大王后在没有刹帝利少女的情况下接受灌顶。
Iti vutto rājaputto, na icchi abhisecanaṃ; Vinā khattiyakaññāya, abhisekaṃ mahesiyā.
于是大臣们为了主公的灌顶大典非常热忱尽心。
即使在艰难的事情中,他们也一心想着他的利益。
Athāmaccā sāmino he, abhiseka katā darā; Dukkaresupi kiccesu, tadatthabhirutā tigā.
用各种礼物和大量贵重物品,比如珠宝、珍珠等许多东西,
让人收下后,派他们去了南方的马图拉城。
Paṇṇākāre mahāsāre, maṇimuttādike bahū; Gāhāpayitvā pāhesuṃ, dakkhiṇaṃ madhuraṃ puraṃ.
为了般度王之女(的缘故/求娶),属于主人、忠于主人的人;
也是为了其他女儿,以及为了大臣和民众。
Paṇḍurājassa dhītatthaṃ, sāmino sāmibhattino; Aññesaṃ cāpi dhītatthaṃ, amaccānaṃ janassa ca.
使者们迅速乘船,赶往那座甜蜜之城。
他们把礼物和书信拿给那位国王看。
Sīghaṃ nāvāya gantvāna, dūtā te madhuraṃ puraṃ; Paṇṇākāre ca lekhañca, tassa rañño adassayuṃ.
于是国王和大臣们商量过后,带着自己的女儿,
想送出大臣们以及其他人的女儿的人。
Tato rājāamaccehi, mantayitvā sadhītaraṃ; Pāhetukāmo’maccānaṃ, aññesaṃ cāpi dhītaro.
得到不足一百个少女后,就让人击鼓巡行宣告;
人们在这里希望女儿能去兰卡岛。
Laddhā ūnasataṃ kaññā, athabheriṃ carāpayi; Laṃkāya dhītugamanaṃ, icchamānā narā idha.
女儿们穿上双层衣,在家门口。
让他们安置,凭那个标记,我将接受她们,如此。
Nivāsayitvā diguṇaṃ, gharadvāresu dhītaro; Ṭhapentu tena liṅgena, ādīyissāmitā iti.
就这样得到许多少女,让那家族心满意足;
接下了这位具足一切庄严的女儿。
Evaṃ laddhā bahūkaññā, tappayitvāna taṃ kulaṃ; Sampannasabbālaṅkāraṃ, dhītaraṃ sampaṭicchadaṃ.
所有那些少女也都随其应得,获得了供养与礼敬;
还有那些配得上国王、负责象与战车事务的役工。
Sabbā tā laddhasakkārā, kaññāyo ca yathārahaṃ; Rājārahe ca hatthassa-rathapessiya kārake.
他向十八个行会和一千个家族;
写了信之后,就派使者去给克敌制胜的维阇耶报信。
Aṭṭhārasannaṃ seṇīnaṃ, sahassañca kulāni so; Lekhaṃ datvāna pesesi, vijayassa jitā’rino.
所有人都乘船渡过了,在大渡口那里,人群熙熙攘攘。
正因为这样,那个港口才被称为大渡口。
Sabboso’tarī nāvāhi, mahātitthe mahājano; Teneva paṭṭanaṃ tañhi, mahātitthaṃti vuccati.
维阇耶和那夜叉女所生的,是一个儿子和一个女儿。
维阇耶听说王女们来了,就对那个夜叉女说。
Vijayassa sutodhītā, tassā yakkhiniyā ahu; Rājakaññāgamaṃ sutvā, vijayo āha yakkhiniṃ.
女士,你现在走吧,留下两个孩子。
人们总是害怕非人。
‘‘Gaccha dāni tuvaṃ bhoti, ṭhapetvā puttake duve; Manussā amanussehi, bhāyintīhi sadā’’ iti.
听了那件事后,就对那个因害怕夜叉而惊恐的女夜叉说:
别担心,我会用你的勇气为你供奉供品。
Sutvā taṃ yakkhabhayato, bhītaṃ taṃ āha yakkhiniṃ; Mā cintayi sāhassena, dāpayissāmi te baliṃ.
她一次又一次地向他乞求,然后带着两个儿子;
她虽然害怕,但因为没有别的去处,还是来到了兰卡城。
Punappunaṃ taṃ yācitvā, ubho ādāya puttake; Bhītāpi sā agatiyā, laṃkāpuramupāgami.
孩子们坐下后,他自己进入了那座城。
认出那是个女鬼之后,她惊恐地被认为是个女贼。
Putte bihi nisīdetvā, sayaṃ pāvisi taṃ puraṃ; Sañjānitvāna taṃ yakkhiṃ, bhītā corīti saññito.
过去,夜叉们骚动起来,但有一个胆大的人;
他一巴掌就把那个女夜叉打得粉碎。
Saṃkhubhiṃsu pure yakkhā, eko sāhasiko pana; Ekapāṇippahārena, vilayaṃ nayi yakkhiniṃ.
她的舅舅是个夜叉,从城里出来,到了城外。
看见那些孩子,就问他们:你们是谁的儿子?
Tassātu mātulo yakkho, nikkhamma nagarā bahi; Disvā te dārake pucchi, tumhe kassa sutā iti.
听到“库韦尼亚之子”这话后,他说:你们的母亲就是在这里被杀害的。
你们要是看见他们,他们也会把你们杀掉,赶紧逃吧!
Kuveṇiyā’ti sutvā’ha, mātā vo māritā idha; Tumhepi disvā māreyyuṃ, palāyatha lahuṃ iti.
他们迅速来到苏摩那峰,然后迅速从那里逃离。
那位最年长的兄长长大后就和那位最小的妹妹一起住了下来。
Āguṃ sumanakūṭaṃ te, palāyitvā tato lahuṃ; Vāsaṃ kappesi jeṭṭho so, vuddho tāya kaṇiṭṭhiyā.
儿女已经增盛,得到国王准许,他们住了下来。
就在那里,在摩罗耶山区,他成了布林德族的起源。
Puttadhītāhi vaḍḍhitvā, rājānuññāya te vasuṃ; Tattheva malaye eso, pulindānañhi sambhavo.
般度王的那些使者,把礼物呈了上去;
这些是呈送给维阇耶王子的,以及呈送给王室官员们的那些女子。
Paṇḍurājassa dūtā te, paṇṇākāraṃ samappayuṃ; Vijayassa kumārassa, rājādhikārikā ca tā.
维阇耶向使者们表达敬意、给予礼遇之后,
他把少女们按合适的礼数嫁给了大臣和民众。
Katvā sakkārasammānaṃ, dūtānaṃ vijayo pana; Adā yāthārahaṃ kaññā, amaccānaṃ janassa ca.
就像按照仪轨和维阇耶,所有聚集来的人;
他们为他举行了灌顶仪式,让他登上王位,还办了盛大的庆典。
Yathā vidhi ca vijayaṃ, sabbe maccāsamāgatā; Rajjesamabhisiñciṃsu, kariṃsuca mahāchaṇaṃ.
从那以后,那位胜利王维阇耶娶了般度王的女儿,
以盛大的排场,为她灌顶加冕为大王后。
Tato so vijayo rājā, paṇḍurājassa dhītaraṃ; Mahatā parihārena, mahesitte’bhisecayi.
他把财富施给了大臣们,也施给了岳父;
每年赠送螺贝与珍珠,价值分别为十万与二十万。
Dhanāna’dā amaccānaṃ, adāsi sasurassatu; Anuvassaṃ saṅkhamuttaṃ, satasahassa dvayārahaṃ.
舍弃了以往的不平之行,以均平而行;
他如法地教导着整个兰卡岛。
那位维阇耶王,在塔帕尼那城里,
他确实统治了整整三十八年。
Hitvā pubbācaritaṃ visamaṃ samena; Dhammena laṃkamakhilaṃ anusāsamāno; So tamapaṇṇinagare vijayo narindo; Rajjaṃ akārayi samā khalu aṭṭhatiṃsā’ti.