等无间缘
5. Samanantarapaccayo
缘法的分别和缘所生法的分别,跟无间缘是一样的。
Paccayadhammavibhāgo ca paccayuppannadhammavibhāgo ca anantapaccaya sadiso.
问:以什么含义称为“等无间”?以完全无间的含义,称为“等无间”。譬如在石柱等物当中,色聚虽然连成一体,但由于色法本身是有形质的,所以中间确实夹着限定色。两个色聚之间,确实存在所谓的空隙或间隙。但前后两个心与心所的聚集团则不是这样。因为它们属于非色法,没有形质,中间没有任何称为限定法的虚空或间隙,所以完全没有任何间隔。世间也看不到两个聚之间有什么“中间”。因此,这些众生就把心执为恒常、稳固、不变、不会变易的法,对心生起恒常想。这样,就是以完全无间的含义,称为“等无间”。而“以无间的含义”,就是前面已经说过的:令与自己相似的另一法,在自己无间之处生起的含义。
Kenaṭṭhena samanantaroti. Suṭṭhu anantaraṭṭhena samanantaro. Yathā silāthambhādīsu rūpakalāpā ekābaddhā samānāpi rūpa dhammabhāvena saṇṭhāna jātikattā majjhe paricchedarūpasahitā eva honti. Dvinnaṃ rūpakalāpānaṃ majjhe antaraṃ nāma vivaraṃ nāma atthiyeva. Na tathā purimapacchimānaṃ dvinnaṃ cittacetasika kalāpānaṃ majjhe. Te pana arūpadhammabhāvena asaṇṭhāna jātikattā majjhe paricchedadhammassa nāma kassaci ākāsavivarassa abhāvato sabbaso antara rahitā eva honti. Lokassapi dvinnaṃ kalāpānaṃ antaraṃ nāma na dissati. Tato ime sattā cittaṃ nāma niccaṃ dhuvaṃ thāvaraṃ avipariṇāmadhammanti evaṃ citte niccasaññino honti. Evaṃ suṭṭhu anantaraṭṭhena samanantaro. Anantaraṭṭhenāti ca attano anantare attasadisassa dhammantarassa uppādanaṭṭhenāti pubbe vuttameva.
如果是这样,在灭尽定的时候,前心并不是非想非非想处心,后心是圣果心,在前后两心之间,甚至一昼夜、两昼夜……乃至七昼夜,都是无心的。在无想有情地,先前在欲界投生时的死亡心也叫做前心,后来在欲界投生时的结生心叫做后心,在这两心之间,有情在无想有情天中住立五百大劫,都是无心的。在这里,那两种前心难道没有在自己之后、令与自己相似的另一法生起的力量吗?并不是没有。不过,因为被强大的修行力和誓愿力所阻挡,前心灭去时,确实是带着令另一法在自己之后生起的力量而灭去的;后心生起时,并不是在同一刹那的同一相续中生起,而是在很久之后才生起。不能仅仅因为这一点,就说前心没有令另一法在自己之后生起的力量,也不能说它们不是无间缘的法。就像国王有战士,国王有时知道时机,会说:你们现在不要作战,还没到作战的时候,到某个时候再战。他们那时就不作战,只是四处巡行。即便如此,也不能说他们没有作战能力,也不能说他们不是战士。
Evaṃ sante nirodhasamāpattikāle purimacittaṃ nāma neva saññānāsaññāyatanacittaṃ, pacchimacittaṃ nāma ariyaphalacittaṃ, dvinnaṃ cittānaṃ antare ekarattidivampi dverattidivānipi.La. Sattarattidivānipi acittako hoti. Asaññasattabhūmiyaṃpi purime kāmabhave cuticittaṃ purimacittaṃ nāma. Pacchime kāmabhave paṭisandhicittaṃ pacchimacittaṃ nāma, dvinnaṃ cittānaṃ antare asaññasattabhave pañcakappasatāni puggalo acittako tiṭṭhati. Tattha dve purimacittāni attano anantare attasadisassa dhammantarassa uppādanapaccayasattirahitāni hontīti. Na honti. Mahantehi pana bhāvanāpaṇidhibalehi paṭibāhitattā purimacittāni ca nirujjhamānāni anantare dhammantarassa uppādana sattisahitāni eva nirujjhanti. Pacchimacittāni ca uppajjamānāni tasmiṃ khaṇe ekābaddhabhāvena anuppajjitvā cirakāle eva uppajjanti. Na ca ettakamattena purimacittānaṃ anantare dhammantarassa uppādana sattināma natthīti ca, te anantarapaccayadhammā nāma na hontīti ca sakkā vattuṃ. Yathā taṃ rañño yodhā nāma atthi, kadāci rājā kālaṃ ñatvā tumhe idāni māyujjhatha, yuddhakālo na hoti, asukasmiṃ kāle eva yujjhathāti vadeyya. Te ca tadā ayujjhamānā vicareyyuṃ. Evaṃ santepi tesaṃ yujjhanasatti nāma natthīti ca, te yodhā nāma na hontīti ca na sakkā vattunti.
在这里,有人可能会说:对于这个缘,曾说过“它们因为是非色法的性质,没有形体,不存在任何名为中间限定法之法,所以完全没有间隔”。既然这样,那么先前在所缘缘中,用鼓声、琴声作譬喻,说诸心每一刹那都在生起和灭去,我们怎么能相信呢?因为世间可以看到,种种彼此相违的心,即使只在一刹那之间,也有前后的转变。这个道理在前面《心双论释》中已经详细说过了。等无间缘的解释到此结束。
Ettha vadeyyuṃ, imasmiṃ paccaye te pana arūpadhammabhāvena asaṇṭhāna jātikattā majjheparicchedadhammassa nāma kassaci abhāvato sabbaso antararahitā eva hontīti vuttaṃ. Evaṃ sante pubbe ārammaṇa paccaye bherisaddavīṇāsaddopamāhi yo cittānaṃ khaṇe khaṇe uppādo ca nirodho ca vutto, so amhehi kathaṃ paccetabboti. Aññamaññaviruddhānaṃ nānācittānaṃ khaṇamattepi pubbāpara parivattanassa loke paññāyanato. Ayamattho pubbe citta yamakadīpaniyaṃ vitthārato vuttoyevāti. Samanantarapaccaya dīpanā niṭṭhitā.