180世尊住在舍卫城(Sāvatthī)……“诸比丘,利养、恭敬与名声是极为可畏的。诸比丘,提婆达多(Devadatta)被利养、恭敬与名声所征服,心被占据之后,便行破僧。诸比丘,利养、恭敬与名声如此可畏……应当如此修学。”第一。
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto, bhikkhave, devadatto saṅghaṃ bhindi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.
2. 善根经
2. Kusalamūlasuttaṃ
181世尊在舍卫城……“诸比丘,利养、恭敬与名声是极其险恶的。比丘们,提婆达多被利养、恭敬与名声所折服、心为其所夺后,善根便断绝了。诸比丘,利养、恭敬与名声正是如此险恶……应当这样学。”第二。
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa kusalamūlaṃ samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.
3. 善法经
3. Kusaladhammasuttaṃ
182一时,世尊住于舍卫城……“诸比丘,利养、恭敬、名声,是极其可怖的。诸比丘,提婆达多被利养、恭敬、名声所征服,心被占据,他的善法便遭断灭。诸比丘,利养、恭敬、名声,就是如此可怖……应当如此修学。”第三。
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa kusalo dhammo samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ.
4. 白法经
4. Sukkadhammasuttaṃ
183(世尊)住在舍卫城……“诸比丘,利养、恭敬、名声极为严酷。诸比丘,提婆达多为利养、恭敬、名声所败,心被其吞没,白法遂告断绝。诸比丘,利养、恭敬、名声确是如此严酷……应当这样学。” 第四。
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa sukko dhammo samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti . Catutthaṃ.
5. 不久离去经
5. Acirapakkantasuttaṃ
184一时,世尊住于王舍城(Rājagaha)灵鹫山(Gijjhakūṭa),那时提婆达多离去未久。世尊便就提婆达多之事对诸比丘说:“诸比丘,提婆达多所得的利养、恭敬、名声,正是为了他自身的毁灭,为了他自身的衰败。”
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte. Tatra kho bhagavā devadattaṃ ārabbha bhikkhū āmantesi – ‘‘attavadhāya, bhikkhave, devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi’’.
“诸比丘,正如芭蕉结果,是毁灭自己,是令自己衰败;同样地,诸比丘,利养、恭敬与名声在提婆达多身上生起,是毁灭他自己,是令他衰败。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kadalī attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi.
“诸比丘,正如竹结果,是毁灭自己,是令自己衰败;同样地,诸比丘,利养、恭敬与名声在提婆达多身上生起,是毁灭他自己,是令他衰败。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, veḷu attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi.
“诸比丘,正如芦苇结果,是毁灭自己,是令自己衰败;同样地,诸比丘,利养、恭敬与名声在提婆达多身上生起,是毁灭他自己,是令他衰败。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, naḷo attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi.
“诸比丘,正如母骡怀胎,只招致自身的毁灭与衰败;同样地,诸比丘,利养、恭敬、名声为了提婆达多自身的毁灭与衰败而生起。诸比丘,利养、恭敬、名声就是如此可怖。你们应当这样来学。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, assatarī attavadhāya gabbhaṃ gaṇhāti, parābhavāya gabbhaṃ gaṇhāti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti.
世尊如是说。说已,善逝、导师又说出如下偈颂:
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
“果实摧毁芭蕉,果实摧毁竹子,果实摧毁芦苇;
恭敬能毁掉一个卑劣之人,正如怀胎能夺去母骡的性命。” 第五经。
‘‘Phalaṃ ve kadaliṃ hanti, phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷaṃ; Sakkāro kāpurisaṃ hanti, gabbho assatariṃ yathāti’’. pañcamaṃ;
6. 五百车经
6. Pañcarathasatasuttaṃ
185一时,世尊住王舍城竹林迦兰陀迦园(Kalandakanivāpa)。那时,阿阇世王子(Ajātasattukumāra)每天早晚以五百辆车前去承事提婆达多,并送去五百份熟食作为供养。于是,众多比丘来到世尊处;到达后,向世尊礼敬,坐于一旁。在旁坐定后,那些比丘对世尊这样说:“尊者,阿阇世王子每天早晚以五百辆车前去承事提婆达多,并送去五百份熟食作为供养。”
“诸比丘,不要羡慕提婆达多的利养、恭敬与名声。诸比丘,只要阿阇世王子还每天早晚以五百辆车前去承事提婆达多,并送去五百份熟食作为供养,诸比丘,提婆达多在善法上所应预期的唯有退减,而非增长。”
Rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘devadattassa, bhante, ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyatī’’ti. ‘‘Mā, bhikkhave, devadattassa lābhasakkārasilokaṃ pihayittha. Yāvakīvañca, bhikkhave, devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gamissati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro āharīyissati, hāniyeva, bhikkhave, devadattassa pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi’’.
“诸比丘,譬如有人挑破猛犬鼻上的疮,那犬便会变得加倍凶猛。同样的,诸比丘,只要阿阇世王子朝夕以五百辆车前往侍奉提婆达多,并供奉五百钵食,提婆达多在善法上所应预期的唯有退减,而非增长。诸比丘,利养、恭敬与名声便是如此可怖……(中略)……诸比丘,你们应当这样学。”第六。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, caṇḍassa kukkurassa nāsāya pittaṃ bhindeyyuṃ , evañhi so, bhikkhave , kukkuro bhiyyosomattāya caṇḍataro assa; evameva, bhikkhave, yāvakīvañca devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gamissati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro āharīyissati, hāniyeva, bhikkhave, devadattassa pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ.
186住在舍卫城……(中略)……“诸比丘,利养、恭敬与名声是怖畏的、苦痛的、粗涩的,是证得无上安稳的障碍。在此,诸比丘,我以心了知某人之心,遍知:‘这位具寿即使为了母亲,也不会故意说妄语。’后来,我却见他被利养、恭敬与名声所征服,心被占据而故意说妄语。诸比丘,利养、恭敬与名声即是这样怖畏、苦痛、粗涩,是证得无上安稳的障碍。因此,诸比丘,你们应当这样学:‘已生起的利养、恭敬与名声,我们当舍弃。已生起的利养、恭敬与名声将不占据我们的心而住。’诸比丘,你们应当这样学。”第七经。
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Idhāhaṃ , bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā mātupi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma. Na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.
父经等六部经(第8–13经)
8-13. Pitusuttādichakkaṃ
187一时,世尊住在舍卫城……(中略)……“诸比丘,利养、恭敬与名声,是残酷、苦涩、粗重之法,是证得无上安稳的障碍。诸比丘,在此,我以心观心,了知某人有如此之心:‘这位具寿,即使是为了父亲……(中略)……为了兄弟……为了姐妹……为了儿子……为了女儿……为了妻子,也决不会故意说妄语。’然而,之后我却见他被利养、恭敬与名声所征服,心被占据,而故意说妄语。诸比丘,利养、恭敬与名声,是如此残酷、苦涩、粗重之法,是证得无上安稳的障碍。因此,诸比丘,你们应当这样修学:‘对于已生起的利养、恭敬与名声,我们应当舍离它,已生起的利养、恭敬与名声,不应占据我们的心而安住。’诸比丘,你们应当这样修学。”第十三经。
Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Idhāhaṃ , bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā pitupi hetu…pe… bhātupi hetu… bhaginiyāpi hetu… puttassapi hetu… dhītuyāpi hetu… pajāpatiyāpi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Terasamaṃ.
根破、二法逝——车与母,
父、兄弟与姐妹,儿、女儿与妻子。
Bhindi mūlaṃ duve dhammā, pakkantaṃ ratha mātari; Pitā bhātā ca bhaginī, putto dhītā pajāpatīti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这组在讲什么
本组围绕“利养、恭敬、名声”三种世间诱惑对出家修行人的危害。佛陀通过一系列尖锐比喻(鱼钩、毒箭、粪虫、韦兰巴风等),反复告诫比丘:它们看似甜蜜,实则是“证得无上离轭安稳的障碍”,能将修行者彻底摧毁,令其退回世俗生活或堕入恶趣。
核心法义(白话+重点)
利养、恭敬、名声本身不是解脱道上的助缘,而是绑住修行人的绳索和毒饵。佛陀并不否认它们会生起,但强调被它们“征服、占据心”才是真正的灾难:
→ 拆开看: 这里不是禁止比丘接受供养,而是指出内心如果去“享受、爱乐”那份受捧的愉悦感,就直接吞下了魔罗的钩,丧失了修行自主权,命运由魔罗全权操纵。
→ 要旨: 对利养恭敬的正确态度是“舍断已生起的,不让它占据心而住”,将其视为魔罗射来的毒箭而非应得的成就。
关键术语锚
| Pali | 中文(经文用名) | 为什么易错 |
|---|
| lābhasakkārasiloka | 利养、恭敬、名声 | 三词常并列,不是三个独立法,而是一个“名利恭敬复合体”,要看作同一股毁灭性力量。 |
| *vadhaka* | 可怕的 | 本组高频定语,意为“杀人者、致命者”,极易译成温和的“危险”;它直指名利能“杀”掉你的梵行生命。 |
| *salla* | 箭 | 在“龟经”和“毒箭经”中,特指被名利击中后内在生起的“欢喜贪”,是魔罗的控制线。 |
| *ādīnavo* | 过患/患 | 本组不单讲“味道”,重点讲“味、患、出离”,*ādīnavo* 是看清诱惑内在的败坏性后果。 |
| *annā* / *yogakkhema* | 安稳/离轭安稳 | 指的是阿拉汉果的解脱涅槃,是本组设定的对立面——“名利”是障碍此安稳的唯一原因。 |
| *senāsana* | 坐具/坐卧具 | 在“韦兰巴风经”中,衣、钵、坐具、针筒散落一地,比喻比丘名声扫地、体面全失。 |
代表经(本组重点)
1. 第二经·鱼钩经 — 奠定全组核心比喻:利养 = 魔罗的鱼钩。
2. 第三经·龟经 — “欢喜贪”是看不见的绳索,让修行人被魔罗牵回家。
3. 第四经·长毛经 — 因名利而在村落中被世俗纠纷“钩缠”住。
4. 第九经·韦兰巴经 — 贪染导致还俗的完整心理链,身败名裂如风中散鸟。
5. 第三品第3经·独子经 — 在家信徒对出家子女的教导,别求利养恭敬,求修行成模范。
6. 第三品第5经·沙门婆罗门经 — 总结检验标准:不了知利养的“味、患、出离”,不算真沙门。