裸行者学处的注释
1. Acelakasikkhāpadavaṇṇanā
273273. 在裸行者品第一学处中,“他们的”是指外道。“在那里”是指在容器里。“从此”是指从钵里。如果外道说:“这是最先专门为我拿来放好的,是我的东西,请倒在这个容器里。”这样说就可以。这里其余的内容很清楚。所施者为外道、所施物为可吞咽之物、为吞咽故亲手于未放置(在地上、仍拿在手中)的容器中施与——这里是三个条件。
273. Acelakavaggassa paṭhamasikkhāpade tesanti titthiyānaṃ. Tatthāti bhājane. Itoti pattato. Sace titthiyo vadatīti ‘‘paṭhamameva maṃ sandhāya abhiharitvā ṭhapitaṃ mayhaṃ santakaṃ hoti, imasmiṃ bhājane ākirathā’’ti vadati, vaṭṭati. Sesamettha uttānameva. Aññatitthiyatā, ajjhoharaṇīyatā , ajjhoharaṇatthāya sahatthā anikkhittabhājane dānanti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
2. 遣离学处的注释
2. Uyyojanasikkhāpadavaṇṇanā
274274. 第二项内容本身很浅显。想要做不合规矩的事,为了这个目的而遣离已经受具足戒的人,这样遣离时对方越过了近行区域——这里就是这三个条件。
274. Dutiyaṃ uttānatthameva. Anācāraṃ ācaritukāmatā, tadatthameva upasampannassa uyyojanā, evaṃ uyyojentassa upacārātikkamoti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
3. 有食学处注释
3. Sabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
280280. 在第三学处中,“背梁”是门闩的别名。所谓“小”卧室,按宽度来说有五肘长,而它中间的位置从背梁算起正好是两肘半。因此,在那样的小卧室里,离开背梁一肘而坐,就叫做“越过背梁而坐”。这样坐着,也叫“越过中间而坐”,所以说“以此显示越过中间”。无论如何安置——“或架在背梁上、或没架在背梁上”——都算在内。“有心的”是指进入后,以坐下时的那个心成为有心的。这里其余的内容都很清楚。夫妇二人有被贪欲缠缚的心而共处一室、是卧室、没有第二位比丘、潜入而坐——这些就是这里的四个条件。
280. Tatiye piṭṭhasaṅghāṭoti dvārabāhāyetaṃ adhivacanaṃ. Khuddakaṃ nāma sayanigharaṃ vitthārato pañcahatthappamāṇaṃ hoti, tassa ca majjhimaṭṭhānaṃ piṭṭhasaṅghāṭato aḍḍhateyyahatthappamāṇameva hoti, tasmā tādise sayanighare piṭṭhasaṅghāṭato hatthapāsaṃ vijahitvā nisinno piṭṭhivaṃsaṃ atikkamitvā nisinno nāma hoti. Evaṃ nisinno ca majjhaṃ atikkamitvā nisinno nāma hotīti āha ‘‘iminā majjhātikkamaṃ dassetī’’ti. Yathā vā tathā vā katassāti piṭṭhivaṃsaṃ āropetvā vā anāropetvā vā katassa. Sacittakanti anupavisitvā nisīdanacittena sacittakaṃ. Sesamettha uttānameva. Pariyuṭṭhitarāgajāyampatikānaṃ sannihitatā, sayanigharatā, dutiyassa bhikkhuno abhāvo, anupakhajja nisīdananti imāni panettha cattāri aṅgāni.
284-289关于第四和第五条学处,没有什么需要说明的。
284-289. Catutthapañcamesu natthi kiñci vattabbaṃ.
6. 行仪学处注释
6. Cārittasikkhāpadavaṇṇanā
298298. 第六学处中,所谓“自然声”,是指站在十二肘范围内能够听到的声音,这就叫自然声。所谓“应当告知”,是指应当用“我去某某家”或“我行仪”这样的话来告知。这里其余的内容都很清楚。接受五种食物中任何一种的邀请、有比丘在场却不告知、从施食之家进入其他人家、超过正午、没有时间或灾难——这些就是这里的五个条件。
298. Chaṭṭhe pakativacanenāti ettha yaṃ dvādasahatthabbhantare ṭhitena sotuṃ sakkā bhaveyya, taṃ pakativacanaṃ nāma. Āpucchitabboti ‘‘ahaṃ itthannāmassa gharaṃ gacchāmī’’ti vā ‘‘cārittaṃ āpajjāmī’’ti vā īdisena vacanena āpucchitabbo. Sesamettha uttānameva. Pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena nimantanasādiyanaṃ, santaṃ bhikkhuṃ anāpucchanā, bhattiyagharato aññagharappavesanaṃ, majjhanhikānatikkamo, samayassa vā āpadānaṃ vā abhāvoti imāni panettha pañca aṅgāni.
7. 玛哈那玛学处注释
7. Mahānāmasikkhāpadavaṇṇanā
303303. 在第七学处中,“名叫玛哈那玛”指的是阿那律长老的兄弟,也就是世尊的叔父之子。苏托达那王、白饭王、甘露饭王、斛饭王、阿弥饭王,这五个人是兄弟。名叫阿弥陀的王后是他们的姐妹,帝萨长老是她的儿子。如来和难陀长老是苏托达那王的儿子,玛哈那玛和阿那律长老是甘露饭王的儿子,阿难长老是阿弥饭王的儿子。他(阿那律)是世尊的弟弟,而玛哈那玛年纪更大,是一位证得一来果的圣弟子。因此经文说“名叫玛哈那玛……圣弟子”。
303. Sattame mahānāmo nāmāti anuruddhattherassa bhātā bhagavato cūḷapitu putto. Suddhodano sakkodano sukkodano dhotodano amitodanoti ime hi pañca janā bhātaro. Amitā nāma devī tesaṃ bhaginī, tissatthero tassā putto. Tathāgato ca nandatthero ca suddhodanassa puttā, mahānāmo ca anuruddhatthero ca sukkodanassa, ānandatthero amitodanassa. So bhagavato kaniṭṭho, mahānāmo mahallakataro sakadāgāmī ariyasāvako. Tena vuttaṃ ‘‘mahānāmo nāma…pe… ariyasāvako’’ti.
305-306305-306. 巴利文里,“ajjaṇho”的意思是“今天”,也就是指一天;或者也可以取“ajjano”这个意思,但那不是我们这里要取的意思。“kālaṃ āharissatha”意思是“你们明天带来”。如果在那之后还继续接受,就犯。所谓“在那之后”,是指已经对夜晚或药物作了限定——“只应告知这么多夜晚”或“只应告知这么多药物”。那么,超过夜晚的限度或药物的限度之后,他若再告知并接受,就犯。至于说明“我们已经被您用这些药物邀请过了,我们正需要这种药物”,即使这样说明,也只有病人才能告知。
305-306. Pāḷiyaṃ ajjaṇhoti ajja ekadivasanti attho, ‘‘ajjano’’ti vā attho gahetabbo, no amhākaṃ. Kālaṃ āharissathāti sve harissatha. Tato ce uttari sādiyeyyāti sace tattha rattīhi vā bhesajjehi vā paricchedo kato hoti ‘‘ettakāyeva vā rattiyo ettakāni vā bhesajjāni viññāpetabbānī’’ti, tato rattipariyantato vā bhesajjapariyantato vā uttari viññāpento sādiyeyya. ‘‘Imehi tayā bhesajjehi pavāritamha, amhākañca imināva bhesajjena attho’’ti ācikkhitvā viññāpetumpi gilānova labhati.
310因为这条规定只适用于僧团的自恣,所以才说“那些依自己的个人自恣而自恣的人”。其余内容浅显易懂。这里共有四个要素:属于僧团的自恣、告知药物、没有生病、超出期限。
310. Yasmā saṅghapavāraṇāyamevāyaṃ vidhi, tasmā ‘‘ye attano puggalikāya pavāraṇāya pavāritā’’ti vuttaṃ. Sesaṃ uttānameva. Saṅghapavāraṇatā , bhesajjaviññatti, agilānatā, pariyantātikkamoti imāni panettha cattāri aṅgāni.
8. 出征军学处注释
8. Uyyuttasenāsikkhāpadavaṇṇanā
311第八条本身的意思很浅显。这里一共有四个构成条件:军队已经出发;为了去看而前往;在允许范围之外观看;没有这类原因或危险。
311. Aṭṭhamaṃ uttānatthameva. Uyyuttasenā, dassanatthāya gamanaṃ, anuññātokāsato aññatra dassanaṃ, tathārūpapaccayassa āpadāya vā abhāvoti imāni panettha cattāri aṅgāni.
9. 军中住宿学处注释
9. Senāvāsasikkhāpadavaṇṇanā
3179. 第九学处也很清楚。这里有三点:超过三夜、在军中日落、没有生病等情形。
317. Navamasikkhāpadampi uttānameva. Tirattātikkamo, senāya sūriyassa atthaṅgamo, gilānatādīnaṃ abhāvoti imāni panettha tīṇi aṅgāni.
10. 争论学处注释
10. Uyyodhikasikkhāpadavaṇṇanā
322322. 在第十条学处中,“你得到了多少标记?”意思是:作为你箭射的标记,你得到了多少人?也就是说,你射中了多少人?这里其余的内容都很清楚。为了观看演习等而前往,在允许的区域之外观看,以及没有这样的因缘或灾难——这里共有这三个要素。
322. Dasame kati te lakkhāni laddhānīti tava sarappahārassa lakkhaṇabhūtā kittakā janā tayā laddhāti attho, kittakā tayā viddhāti vuttaṃ hoti. Sesamettha uttānameva. Uyyodhikādidassanatthāya gamanaṃ, anuññātokāsato aññatra dassanaṃ, tathārūpapaccayassa āpadāya vā abhāvoti imāni panettha tīṇi aṅgāni.