2. 第二巴拉基格巴利 2. Dutiyapārājikaṃ
1. 巴拉基格篇义注 · 416 段
第二(巴拉基格),由无与伦比的胜者所宣说;
彼巴拉基格的注释次第,如今已至。
因先已宣说,其义易可知;
是故舍彼已,今成此注释。巴利
Dutiyaṃ adutiyena, yaṃ jinena pakāsitaṃ; Pārājikaṃ tassa dāni, patto saṃvaṇṇanākkamo. Yasmā tasmā suviññeyyaṃ, yaṃ pubbe ca pakāsitaṃ; Taṃ sabbaṃ vajjayitvāna, hoti saṃvaṇṇanā ayaṃ.
达尼亚故事的注释巴利
Dhaniyavatthuvaṇṇanā
84 那时,世尊住在王舍城的灵鹫山。其中“在王舍城”是指在一座名叫王舍城的城市。因为这座城曾被顶生王、大瞿文提等占有,所以称为“王舍城”。关于这个名字,这里还有别的解释,但何必管那些呢?这只是那座城市的名字罢了。不过,这座城在佛陀时代和转轮王时代是城市,其他时候则是空的,被夜叉占据,成了他们的住处。这样说明了行境村落之后,接着说明住处:“在灵鹫山”。应当知道,因为秃鹫曾住在它的山峰上,或者它的山峰形状像秃鹫,所以称为灵鹫山。巴利
84.Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbateti tattha rājagaheti evaṃnāmake nagare, tañhi mandhātu-mahāgovindādīhi pariggahitattā ‘‘rājagaha’’nti vuccati. Aññepettha pakāre vaṇṇayanti. Kiṃ tehi! Nāmametaṃ tassa nagarassa. Taṃ panetaṃ buddhakāle ca cakkavattikāle ca nagaraṃ hoti. Sesakāle suññaṃ hoti yakkhapariggahitaṃ, tesaṃ vasantavanaṃ hutvā tiṭṭhati. Evaṃ gocaragāmaṃ dassetvā nivāsanaṭṭhānamāha – gijjhakūṭe pabbateti. So ca gijjhā tassa kūṭesu vasiṃsu, gijjhasadisāni vā tassa kūṭāni; tasmā gijjhakūṭoti vuccatīti veditabbo.
“众多”这个词,按律藏的用法,三个人就叫“众多”,超过三个人就叫“僧团”。按经藏的用法,三个人就是三个人,从三个人以上才开始叫“众多”。这里应当按经藏的理解,把它理解为“众多”。“现见”是指不太可信、交情不深的朋友;因为他们只是到处碰巧遇到才认识的,所以叫“现见”。“熟伴”是指非常可信、交情深厚的朋友;因为他们彼此真心交往、亲密相处,共享受用,所以叫“熟伴”。“在仙吞山侧”,伊西吉利是一座山的名字,山侧就是山脚。据说从前大约有五百位独觉佛,在迦尸、憍萨罗等地方托钵乞食,吃完饭后聚集到那座山上,以等至安住。人们只看见他们进去,没看见他们出来,就说:“这座山把这些仙人吞掉了。”从此,这座山就得到了“伊西吉利”这个名字。巴利
Sambahulāti vinayapariyāyena tayo janā sambahulāti vuccanti, tato paraṃ saṅgho. Suttantapariyāyena tayo tayo eva, tato paṭṭhāya sambahulā. Idha pana te suttantapariyāyena sambahulāti veditabbā. Sandiṭṭhāti nātivissāsikā na daḷhamittā; tattha tattha saṅgamma diṭṭhattā hi te sandiṭṭhāti vuccanti. Sambhattāti ativissāsikā daḷhamittā; te hi suṭṭhu bhattā bhajamānā ekasambhogaparibhogāti katvā ‘‘sambhattā’’ti vuccanti. Isigilipasseti isigili nāma pabbato, tassa passe. Pubbe kira pañcasatamattā paccekabuddhā kāsikosalādīsu janapadesu piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ tasmiṃ pabbate sannipatitvā samāpattiyā vītināmenti. Manussā te pavisanteva passanti na nikkhamante. Tato āhaṃsu – ‘‘ayaṃ pabbato ime isayo gilatī’’ti. Tadupādāya tassa ‘‘isigili’’tveva samaññā udapādi, tassa passe pabbatapāde.
搭了草屋之后:用草盖顶、门闩齐全的屋子建好以后。入雨安居的人,即使修的是头陀行,也必须住进五种覆盖物之一所盖、门闩齐全的住处。经里确实这样说:“诸比丘,不能没有住处就入雨安居。谁入了,就犯恶作罪。”所以在雨安居期间,如果得到住处,那很好;如果得不到,就该去找人帮忙做,也要做出来。找不到人帮忙的,就自己动手做。但绝不能没有住处就入雨安居。这是随顺法。因此,那些比丘搭了草屋,划定了夜间住处和白天住处等,定下共住规约和犍度所规定的义务,在三学中修学,入了雨安居。巴利
Tiṇakuṭiyo karitvāti tiṇacchadanā sadvārabandhā kuṭiyo katvā. Vassaṃ upagacchantena hi nālakapaṭipadaṃ paṭipannenāpi pañcannaṃ chadanānaṃ aññatarena channeyeva sadvārabandhe senāsane upagantabbaṃ. Vuttañhetaṃ – ‘‘na, bhikkhave, asenāsanikena vassaṃ upagantabbaṃ. Yo upagaccheyya, āpatti dukkaṭassā’’ti (mahāva. 204). Tasmā vassakāle sace senāsanaṃ labhati, iccetaṃ kusalaṃ; no ce labhati, hatthakammaṃ pariyesitvāpi kātabbaṃ. Hatthakammaṃ alabhantena sāmampi kātabbaṃ. Na tveva asenāsanikena vassaṃ upagantabbaṃ. Ayamanudhammatā. Tasmā te bhikkhū tiṇakuṭiyo karitvā rattiṭṭhānadivāṭṭhānādīni paricchinditvā katikavattāni ca khandhakavattāni ca adhiṭṭhāya tīsu sikkhāsu sikkhamānā vassaṃ upagacchiṃsu.
具寿达尼耶也是:并不只是那些长老,具寿达尼耶也是这条学戒的最初违犯者。陶匠之子:就是陶匠的儿子;他的名字叫达尼耶,父亲是陶匠,所以说“达尼耶是陶匠之子”。入雨安居:他和那些长老在同一处搭了草屋,然后入雨安居。已住雨安居:在前雨安居入居的人,在大自恣时自恣之后,从初一日起,就称为“已住雨安居者”。他这样成为已住雨安居者之后。巴利
Āyasmāpi dhaniyoti na kevalaṃ te therāva imassa sikkhāpadassa ādikammiko āyasmā dhaniyopi. Kumbhakāraputtoti kumbhakārassa putto; tassa hi nāmaṃ dhaniyo, pitā kumbhakāro, tena vuttaṃ – ‘‘dhaniyo kumbhakāraputto’’ti. Vassaṃ upagacchīti tehi therehi saddhiṃ ekaṭṭhāneyeva tiṇakuṭikaṃ karitvā vassaṃ upagacchi. Vassaṃvutthāti purimikāya upagatā mahāpavāraṇāya pavāritā pāṭipadadivasato paṭṭhāya ‘‘vutthavassā’’ti vuccanti. Evaṃ vassaṃvutthā hutvā.
把草屋拆掉,并不是用棍棒、锤子等把它砸成粉末,而是按照义务把草和木藤等取下来,这就是这句话的意思。如果草屋建在寺院边上,而那里有常住的比丘,就应该先告诉他们。说了“如果有人愿意照料这间草屋并住下来,就把它给他”,然后才能离开。如果草屋建在森林里,或者找不到人照料,就应该把它收拾好,心想“别人也能用得上”,然后离开。那些比丘在森林里建了草屋,却找不到人照料,就把草和木料收拾、存放起来。意思是说,要存放得不让白蚁啃食,也不会漏雨,放好之后心想“这个地方,对来到这里想住的梵行同伴会有帮助”,这样就完成了离开时的义务。巴利
Tiṇakuṭiyo bhinditvāti na daṇḍamuggarādīhi cuṇṇavicuṇṇaṃ katvā, vattasīsena pana tiṇañca dāruvalli-ādīni ca oropetvāti attho. Yena hi vihārapaccante kuṭi katā hoti, tena sace āvāsikā bhikkhū honti, te āpucchitabbā. ‘‘Sace imaṃ kuṭiṃ paṭijaggitvā koci vasituṃ ussahati, tassa dethā’’ti vatvā pakkamitabbaṃ. Yena araññe vā katā hoti , paṭijagganakaṃ vā na labhati, tena ‘‘aññesampi paribhogaṃ bhavissatī’’ti paṭisāmetvā gantabbaṃ. Te pana bhikkhū araññe kuṭiyo katvā paṭijagganakaṃ alabhantā tiṇañca kaṭṭhañca paṭisāmetvā saṅgopetvāti attho. Yathā ca ṭhapitaṃ taṃ upacikāhi na khajjati , anovassakañca hoti, tathā ṭhapetvā ‘‘idaṃ ṭhānaṃ āgantvā vasitukāmānaṃ sabrahmacārīnaṃ upakārāya bhavissatī’’ti gamiyavattaṃ pūretvā.
他们出发去各地游行,也就是各自前往自己觉得合意的地方。至于具寿达尼耶,那个陶匠的儿子,就留在当地结夏安居——这些意思都很浅显明白。“乃至第三次”就是到第三回。“无缺”就是 anuavayo,因为连读的关系省略了 u 音。意思是随顺的各个部分,凡是陶匠该做的活儿,在各方面都没有欠缺,技艺圆满。“自己的”是指属于他自己的。“师传的”是指师传的技艺。“陶匠业”是指陶匠们的工作,也就是陶匠该做的活儿。由此显示出他自己师传技艺的具体样子。“技艺纯熟”就是技艺清净。这里是说,即使没有欠缺,他的技艺也跟别人的不一样。巴利
Janapadacārikaṃ pakkamiṃsūti attano attano cittānukūlaṃ janapadaṃ agamaṃsu. Āyasmā pana dhaniyo kumbhakāraputto tattheva vassaṃ vasītiādi uttānatthameva. Yāvatatiyakanti yāvatatiyavāraṃ. Anavayoti anuavayo, sandhivasena ukāralopo. Anu anu avayo, yaṃ yaṃ kumbhakārehi kattabbaṃ nāma atthi, sabbattha anūno paripuṇṇasippoti attho. Saketi attano santake. Ācariyaketi ācariyakamme. Kumbhakārakammeti kumbhakārānaṃ kamme; kumbhakārehi kattabbakammeti attho. Etena sakaṃ ācariyakaṃ sarūpato dassitaṃ hoti. Pariyodātasippoti parisuddhasippo. Anavayattepi sati aññehi asadisasippoti vuttaṃ hoti.
“全部以泥制成”的意思是:除了门闩、门板、门锁、窗板之外,其余像墙壁、屋顶、砖、柱子等一切房屋构件,全都用泥做成。把草、木、牛粪收集起来,烧制那座小屋:就是把那座全泥做成的小屋,用手抹平,晒干,涂上油铜泥,内外都塞满草等,烧到熟透。就这样烧成了那座小屋。这样烧成之后,那座小屋美丽,就是外形好看;令人愉悦,就是能让人生起净信;红色,就是红颜色。发出叮当声,就是叮当网的声音。据说,就像各种宝石做成的叮当网发出的声音那样,风吹进那座小屋的窗缝等处,撞击小屋,就发出了这样的声音。由此显示它内外都烧得熟透。不过《大注疏》里说:“‘叮当’是指黄铜器,所以,就像敲击黄铜器发出的声音那样,风吹小屋时也发出了这样的声音。”巴利
Sabbamattikāmayanti piṭṭhasaṅghāṭakakavāṭasūcighaṭikavātapānakavāṭamattaṃ ṭhapetvā avasesaṃ bhittichadaniṭṭhakathambhādibhedaṃ sabbaṃ gehasambhāraṃ mattikāmayameva katvāti attho. Tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca saṅkaḍḍhitvā taṃ kuṭikaṃ pacīti taṃ sabbamattikāmayaṃ katvā pāṇikāya ghaṃsitvā sukkhāpetvā telatambamattikāya parimajjitvā anto ca bahi ca tiṇādīhi pūretvā yathā pakkā supakkā hoti, evaṃ paci. Evaṃ pakkā ca pana sā ahosi kuṭikā . Abhirūpāti surūpā. Pāsādikāti pasādajanikā. Lohitikāti lohitavaṇṇā. Kiṅkaṇikasaddoti kiṅkaṇikajālassa saddo. Yathā kira nānāratanehi katassa kiṅkaṇikajālassa saddo hoti, evaṃ tassā kuṭikāya vātapānantarikādīhi paviṭṭhena vātena samāhatāya saddo ahosi. Etenassā anto ca bahi ca supakkabhāvo dassito hoti. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘kiṅkaṇikā’’ti kaṃsabhājanaṃ, tasmā yathā abhihatassa kaṃsabhājanassa saddo, evamassā vātappahatāya saddo ahosī’’ti vuttaṃ.
85 “这是什么,诸比丘?”在这里,世尊其实已经知道,但为了引出话题才发问。比丘们把这件事禀告世尊:他们从一开始就把整间纯泥小屋的建造经过都禀告了。“诸比丘,他怎么会……造小屋呢?”这是用将来时表达过去的意思,也就是说“他造了”。它的语法特征要从语法书里去查。
“诸比丘,那个愚人对众生确实不会有呵护、慈悯、不害。”这里,“呵护”是保护的意思,以此显示慈心的前行;“慈悯”是因为他人的痛苦而内心颤动;“不害”是不伤害,以此显示悲心的前行。这段话的意思是:“诸比丘,那个愚人在挖地、踩泥、烧火时,伤害并毁灭了许多大大小小的众生。对这些众生,他确实连慈和悲的前行都不会有,连一丝一毫的呵护、慈悯、不害都不会有。”
“愿后世之人不要对众生犯下杀害。”就是说,愿后来的众人不要对众生犯下杀害之事。这段话的意思是:不要以为“佛陀时代比丘们也这样做,在这些地方杀生没有过失”,从而跟着学;愿后世之人不要这样想:“对于该被杀害、该被杀戮的众生,这样做没有过失。”巴利
85.Kiṃ etaṃ, bhikkhaveti ettha jānantova bhagavā kathāsamuṭṭhāpanatthaṃ pucchi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesunti sabbamattikāmayāya kuṭikāya karaṇabhāvaṃ ādito paṭṭhāya bhagavato ārocesuṃ. Kathañhi nāma so, bhikkhave…pe… kuṭikaṃ karissatīti idaṃ atītatthe anāgatavacanaṃ; akāsīti vuttaṃ hoti. Tassa lakkhaṇaṃ saddasatthato pariyesitabbaṃ. Na hi nāma, bhikkhave, tassa moghapurisassa pāṇesu anuddayā anukampā avihesā bhavissatīti ettha anuddayāti anurakkhaṇā; etena mettāpubbabhāgaṃ dasseti. Anukampāti paradukkhena cittakampanā. Avihesāti avihiṃsanā; etehi karuṇāpubbabhāgaṃ dasseti. Idaṃ vuttaṃ hoti – ‘‘bhikkhave , tassa moghapurisassa pathavīkhaṇanacikkhallamaddanaaggidānesu bahū khuddānukhuddake pāṇe byābādhentassa vināsentassa tesu pāṇesu mettākaruṇānaṃ pubbabhāgamattāpi anuddayā anukampā avihesā na hi nāma bhavissati appamattakāpi nāma na bhavissatī’’ti. Mā pacchimā janatā pāṇesu pātabyataṃ āpajjīti pacchimo janasamūho pāṇesu pātabyabhāvaṃ mā āpajji. ‘‘Buddhakālepi bhikkhūhi evaṃ kataṃ, īdisesu ṭhānesu pāṇātipātaṃ karontānaṃ natthi doso’’ti maññitvā imassa diṭṭhānugatiṃ āpajjamānā pacchimā janatā mā pāṇesu pātabye ghaṃsitabbe evaṃ maññīti vuttaṃ hoti.
世尊这样呵责了达尼耶之后,为了将来不再发生同样的事,就禁止建造那种纯泥做的小屋:“诸比丘,不应该建造纯泥做的小屋。”禁止之后,又规定说:“如果有人建造,就犯恶作罪。”因此,即使有人建造那种小屋时没有通过挖地等行为伤害众生,也一样犯恶作罪。但如果通过挖地等行为伤害了众生,那么他每违犯一件事,就按各自对应的规定得罪。达尼耶长老因为是初犯,所以无犯。其余的人如果违越学处去建造,或者接受已经建好的小屋住在里面,都同样犯恶作罪。不过,如果混入木材等材料,不管怎么混合,都可以。唯独纯泥做的才不允许。那种纯泥小屋如果以砖块砌成,算作砖瓦房,就可以允许。“是的,世尊!”……他们拆毁了那间小屋:也就是接受了世尊的教示后,用木棍和石块把那间小屋砸碎拆毁了。巴利
Evaṃ dhaniyaṃ garahitvā na ca, bhikkhave, sabbamattikāmayā kuṭikā kātabbāti āyatiṃ tādisāya kuṭikāya karaṇaṃ paṭikkhipi; paṭikkhipitvā ca ‘‘yo kareyya āpatti dukkaṭassā’’ti sabbamattikāmayakuṭikākaraṇe āpattiṃ ṭhapesi. Tasmā yopi pathavīkhaṇanādinā pāṇesu pātabyataṃ anāpajjanto tādisaṃ kuṭikaṃ karoti, sopi dukkaṭaṃ āpajjati. Pathavīkhaṇanādīhi pana pāṇesu pātabyataṃ āpajjanto yaṃ yaṃ vatthuṃ vītikkamati, tattha tattha vuttameva āpattiṃ āpajjati. Dhaniyattherassa ādikammikattā anāpatti. Sesānaṃ sikkhāpadaṃ atikkamitvā karontānampi kataṃ labhitvā tattha vasantānampi dukkaṭameva. Dabbasambhāramissakā pana yathā vā tathā vā missā hotu, vaṭṭati. Suddhamattikāmayāva na vaṭṭati. Sāpi iṭṭhakāhi giñjakāvasathasaṅkhepena katā vaṭṭati. Evaṃ bhanteti kho…pe… taṃ kuṭiṃ bhindiṃsūti bhagavato vacanaṃ sampaṭicchitvā kaṭṭhehi ca pāsāṇehi ca taṃ kuṭikaṃ vikirantā bhindiṃsu.
那时,具寿达尼耶这段话的简要意思是:达尼耶在一边坐着白昼休息,听到那个声音后,就来到那些比丘那里,问他们:“贤友们,你们为什么拆我的小屋?”听说“是世尊让人拆的”之后,他因为性情柔顺,就接受了。巴利
Atha kho āyasmā dhaniyotiādimhi ayaṃ saṅkhepattho – dhaniyo ekapasse divāvihāraṃ nisinno tena saddena āgantvā te bhikkhū ‘‘kissa me tumhe, āvuso, kuṭiṃ bhindathā’’ti pucchitvā ‘‘bhagavā bhedāpetī’’ti sutvā subbacatāya sampaṭicchi.
那么,世尊为什么要让人拆掉那间以极大努力专门为自己住而搭的小屋呢?难道这里面没有花费过工夫吗?虽然确实花过工夫,但世尊还是让人拆掉了,因为那是不如法的;因为那是外道的标志,所以让人拆掉了。这是这里的判定。不过,注释书里还提到了其他一些原因:为了怜悯众生、为了保护钵和衣、为了防止住所过多等等。所以,即使是现在,如果有博学多闻、通达律藏的比丘,看到别的比丘拿着不如法的资具到处走,就把它砍断或拆毁,他也没有过错,既不应该被举罪,也不应该被提醒;不能说“我的资具被你毁了,把它还给我”。巴利
Kasmā pana bhagavā iminā atimahantena ussāhena attano vasanatthaṃ kataṃ kuṭikaṃ bhedāpesi, nanu etassettha vayakammampi atthīti? Kiñcāpi atthi, atha kho naṃ bhagavā akappiyāti bhindāpesi, titthiyadhajoti bhindāpesi. Ayamettha vinicchayo. Aṭṭhakathāyaṃ pana aññānipi kāraṇāni vuttāni – sattānuddayāya, pattacīvaraguttatthāya, senāsanabāhullapaasedhanāyātiādīni. Tasmā idānipi yo bhikkhu bahussuto vinayaññū aññaṃ bhikkhuṃ akappiyaṃ parikkhāraṃ gahetvā vicarantaṃ disvā taṃ chindāpeyya vā bhindāpeyya vā anupavajjo , so neva codetabbo na sāretabbo; na taṃ labbhā vattuṃ ‘‘mama parikkhāro tayā nāsito, taṃ me dehī’’ti.
巴利三藏弃舍判定巴利
Pāḷimuttakavinicchayo
这里讲的是律藏之外对如法、不如法资具的判断:有些人用五色线缝制贝叶伞的内侧或外侧,做成彩饰,这不允许。如果用一种颜色的线——青色、黄色或任何一种颜色的线——缝制伞的内侧或外侧,或者绑缚伞柄的握把、伞骨的框架,则允许。但那只是为了加固,不是为了彩饰。在伞叶上,切成鳄齿形或半月形,不允许。在伞柄上,像在家屋柱子那样做成瓶状或猛兽形像,不允许。即使到处用针尖刻出线条,也不允许。瓶状和猛兽形像要打碎后才能持用。线条也要磨掉或去掉,或者用线把伞柄缠起来。在伞柄顶端,做成蘑菇形状则允许。为了防止被风吹动,人们用绳子系住伞轮,绑在伞柄上,并在绑缚的地方旋刻出环状线条,这是允许的。巴利
Tatrāyaṃ pāḷimuttako kappiyākappiyaparikkhāravinicchayo – keci tālapaṇṇacchattaṃ anto vā bahi vā pañcavaṇṇena suttena sibbantā vaṇṇamaṭṭhaṃ karonti, taṃ na vaṭṭati. Ekavaṇṇena pana nīlena vā pītakena vā yena kenaci suttena anto vā bahi vā sibbituṃ chattadaṇḍaggāhakaṃ salākapañjaraṃ vā vinandhituṃ vaṭṭati. Tañca kho thirakaraṇatthaṃ, na vaṇṇamaṭṭhatthāya. Chattapaṇṇakesu makaradantakaṃ vā aḍḍhacandakaṃ vā chindituṃ na vaṭṭati. Chattadaṇḍe gehathambhesu viya ghaṭako vā vāḷarūpakaṃ vā na vaṭṭati. Sacepi sabbattha āraggena lekhā dinnā hoti, sāpi na vaṭṭati. Ghaṭakampi vāḷarūpampi bhinditvā dhāretabbaṃ. Lekhāpi ghaṃsitvā vā apanetabbā, suttakena vā daṇḍo veṭhetabbo. Daṇḍabunde pana ahicchattakasaṇṭhānaṃ vaṭṭati. Vātappahārena acalanatthaṃ chattamaṇḍalikaṃ rajjukehi gāhetvā daṇḍe bandhanti, tasmiṃ bandhanaṭṭhāne valayamiva ukkiritvā lekhaṃ ṭhapenti, sā vaṭṭati.
为了装饰衣袍,用各种线缝成像蜈蚣一样的东西,安上客条,或者做其他任何针线活的变形——比如在布头或边缘做辫子、链子之类的——这一切都不允许,只有平常的针线活才可以。做纽扣条和纽扣孔条时,做成八角形或十六角形,在上面做出门柱形、杵形等图案,或者刻出蟹眼,这一切都不允许,只有四角形才可以。衣角上的线结,在染过色的衣上如果难以辨认,是可以的。不可以把衣浸到酸粥水、米粉糊之类的东西里。但在做衣的时候,为了洗掉手上的污垢、针上的锈垢等,以及衣脏了要洗的时候,是可以的。不可以把香料、虫漆或油放进染料里。巴利
Cīvaramaṇḍanatthāya nānāsuttakehi satapadīsadisaṃ sibbantā āgantukapaṭṭaṃ ṭhapenti, aññampi yaṃkiñci sūcikammavikāraṃ karonti, paṭṭamukhe vā pariyante vā veṇiṃ vā saṅkhalikaṃ vā, evamādi sabbaṃ na vaṭṭati, pakatisūcikammameva vaṭṭati. Gaṇṭhikapaṭṭakañca pāsakapaṭṭañca aṭṭhakoṇampi soḷasakoṇampi karonti, tattha agghiyagayamuggarādīni dassenti, kakkaṭakkhīni ukkiranti, sabbaṃ na vaṭṭati, catukoṇameva vaṭṭati. Koṇasuttapiḷakā ca cīvare ratte duviññeyyarūpā vaṭṭanti. Kañjikapiṭṭhakhaliādīsu cīvaraṃ pakkhipituṃ na vaṭṭati. Cīvarakammakāle pana hatthamalasūcimalādīnaṃ dhovanatthaṃ kiliṭṭhakāle ca dhovanatthaṃ vaṭṭati. Gandhaṃ vā lākhaṃ vā telaṃ vā rajane pakkhipituṃ na vaṭṭati.
染好衣之后,不能用贝壳、宝石或任何东西去摩擦它。不能跪在地上,用双手抓住衣在槽里搓揉。但把衣放在槽里或木板上,让人抓住两端,用手拍打,这是可以的;不过也不能用拳头捶。古代的长老们甚至不把衣放进槽里。一个人拿着站着,另一个人把衣放在手上,用手拍打。衣的耳线是不允许的,染色的时候应该剪掉。不过世尊曾经开许说“诸比丘,我允许耳线”,那是为了染色时悬挂用的,应该在顺风处做成环扣系上。在纽扣上为了好看而刻线条或做凸粒,也是不允许的,要去掉之后才能用。巴利
Cīvaraṃ rajitvā saṅkhena vā maṇinā vā yena kenaci na ghaṭṭetabbaṃ. Bhūmiyaṃ jāṇukāni nihantvā hatthehi gahetvā doṇiyampi na ghaṃsitabbaṃ. Doṇiyaṃ vā phalake vā ṭhapetvā ante gāhāpetvā hatthehi paharituṃ pana vaṭṭati; tampi muṭṭhinā na kātabbaṃ. Porāṇakattherā pana doṇiyampi na ṭhapesuṃ. Eko gahetvā tiṭṭhati; aparo hatthe katvā hatthena paharati. Cīvarassa kaṇṇasuttakaṃ na vaṭṭati, rajitakāle chinditabbaṃ. Yaṃ pana ‘‘anujānāmi, bhikkhave, kaṇṇasuttaka’’nti (mahāva. 344) evaṃ anuññātaṃ, taṃ anuvāte pāsakaṃ katvā bandhitabbaṃ rajanakāle lagganatthāya. Gaṇṭhikepi sobhākaraṇatthaṃ lekhā vā piḷakā vā na vaṭṭati, nāsetvā paribhuñjitabbaṃ.
在钵或盘子上用尖针刺划线,不管是在里面还是外面,都不允许。把钵装上转轮,磨光后再烧制,如果想着“我要做成宝石色”,不允许;但做成油色,则允许。在钵的圆形表面上做壁画式的装饰纹样,不允许;但刻上摩羯鱼齿纹,则允许。巴利
Patte vā thālake vā āraggena lekhaṃ karonti, anto vā bahi vā na vaṭṭati. Pattaṃ bhamaṃ āropetvā majjitvā pacanti – ‘‘maṇivaṇṇaṃ karissāmā’’ti, na vaṭṭati; telavaṇṇo pana vaṭṭati. Pattamaṇḍale bhittikammaṃ na vaṭṭati, makaradantakaṃ pana vaṭṭati.
在扇风伞的上方、下方,或者在扇风伞的内部,都不允许刻画图案;但在伞盖口沿处,则允许刻画。巴利
Dhamakaraṇachattakassa upari vā heṭṭhā vā dhamakaraṇakucchiyaṃ vā lekhā na vaṭṭati, chattamukhavaṭṭiyaṃ panassa lekhā vaṭṭati.
为了腰带好看,人们在各处把线编成双股,做出蟹眼一样的凸起,这是不允许的。不过,在两端为了带端牢固而编成双股,是允许的。但在带端做成罐形、鳄鱼嘴形或水蛇头形之类的任何变形,都不允许。在各处露出线眼,做成花环纹、藤蔓纹等再编成腰带,也不允许。只有做成笔直的鱼骨形、棕榈叶形或光滑的板条形来编,才允许。腰带的带端,一条允许,两条、三条、四条也允许;超过这个数就不允许了。绳子做的腰带,只有一条是允许的。环钏形状的腰带,哪怕一条也不允许。不过,带端做成环钏形是允许的。把多条绳子合在一起,再用一条绳子不间断地缠绕做成的,不能叫“多股绳”,这种是允许的。巴利
Kāyabandhanassa sobhanatthaṃ tahiṃ tahiṃ diguṇaṃ suttaṃ koṭṭenti, kakkaṭacchīni uṭṭhapenti, na vaṭṭati. Ubhosu pana antesu dasāmukhassa thirabhāvāya diguṇaṃ koṭṭetuṃ vaṭṭati. Dasāmukhe pana ghaṭakaṃ vā makaramukhaṃ vā deḍḍubhasīsaṃ vā yaṃkiñci vikārarūpaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Tattha tattha acchīni dassetvā mālākammalatākammādīni vā katvā koṭṭitakāyabandhanampi na vaṭṭati. Ujukameva pana macchakaṇṭakaṃ vā khajjuripattakaṃ vā maṭṭhapaṭṭikaṃ vā katvā koṭṭituṃ vaṭṭati. Kāyabandhanassa dasā ekā vaṭṭati, dve tīṇi cattāripi vaṭṭanti; tato paraṃ na vaṭṭanti. Rajjukakāyabandhanaṃ ekameva vaṭṭati. Pāmaṅgasaṇṭhānaṃ pana ekampi na vaṭṭati. Dasā pana pāmaṅgasaṇṭhānāpi vaṭṭati. Bahurajjuke ekato katvā ekena nirantaraṃ veṭhetvā kataṃ bahurajjukanti na vattabbaṃ, taṃ vaṭṭati.
在腰带扣上,不允许有任何八吉祥等变形图案,只允许划一条分界线。在带扣两端,为了让它更牢固而做成小罐形,这也是允许的。巴利
Kāyabandhanavidhe aṭṭhamaṅgalādikaṃ yaṃkiñci vikārarūpaṃ na vaṭṭati, paricchedalekhāmattaṃ vaṭṭati. Vidhakassa ubhosu antesu thirakaraṇatthāya ghaṭakaṃ karonti, ayampi vaṭṭati.
眼药管上不能有女人、男人、四足兽、鸟等形象,也不能有花环纹、藤蔓纹、摩羯牙纹、牛尿纹、半月纹之类的变形图案。要把它磨掉或削掉,或者用线缠到看不出原来的纹样,才能使用。眼药管只允许是笔直的四角形、八角形或十六角形。管的下端可以有两三道环形线。管颈处为了系住盖子,可以有一道环形线。巴利
Añjaniyaṃ itthipurisacatuppadasakuṇarūpaṃ vā mālākamma-latākammamakaradantaka-gomuttakaaḍḍhacandakādibhedaṃ vā vikārarūpaṃ na vaṭṭati. Ghaṃsitvā vā chinditvā vā yathā vā na paññāyati, tathā suttena veṭhetvā vaḷañjetabbā. Ujukameva pana caturaṃsā vā aṭṭhaṃsā vā soḷasaṃsā vā añjanī vaṭṭati. Heṭṭhato pissā dve vā tisso vā vaṭṭalekhāyo vaṭṭanti. Gīvāyampissā pidhānakabandhanatthaṃ ekā vaṭṭalekhā vaṭṭati.
眼药棒上也不允许有彩色装饰。眼药袋上也不允许用任何杂色线做彩色装饰。钥匙袋也是同样的原则。钥匙上不允许有彩色装饰,针盒也一样。不过,在这里用单色线随便怎么缝都是允许的。巴利
Añjanisalākāyapi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati. Añjanitthavikāyampi yaṃkiñci nānāvaṇṇena suttena vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati. Eseva nayo kuñcikākosakepi. Kuñcikāya vaṇṇamaṭṭhakammaṃ na vaṭṭati, tathā sipāṭikāyaṃ. Ekavaṇṇasuttena panettha yena kenaci sibbituṃ vaṭṭati.
在锥子上,环形宝珠或者其他彩绘装饰都不允许。但在颈部,刻一条分界线是允许的。在小刀上,不管做宝珠还是凸粒,任何凸起的东西都不允许。但在刀柄上,刻一条分界线是允许的。他们做指甲剪只做成带纹路的,所以那个是允许的。在上火钻木、下火钻木、火钻弓或者上压棒上,花鬘纹之类的任何彩绘装饰都不允许;不过压棒中间有一个圆面,在那里只刻一条分界线是允许的。他们做夹针器,用来夹住针磨擦,在那上面,摩羯鱼口形之类的任何彩绘装饰都不允许;但为了夹针只做一个口形,那是允许的。巴利
Ārakaṇṭakepi vaṭṭamaṇikaṃ vā aññaṃ vā vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati. Gīvāyaṃ pana paricchedalekhā vaṭṭati. Pipphalikepi maṇikaṃ vā piḷakaṃ vā yaṃkiñci uṭṭhapetuṃ na vaṭṭati. Daṇḍake pana paricchedalekhā vaṭṭati. Nakhacchedanaṃ valitakaṃyeva karonti, tasmā taṃ vaṭṭati. Uttarāraṇiyaṃ vā adharāraṇiyaṃ vā araṇidhanuke vā uparipellanadaṇḍake vā mālākammādikaṃ yaṃkiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, pellanadaṇḍakassa pana vemajjhe maṇḍalaṃ hoti, tattha paricchedalekhāmattaṃ vaṭṭati. Sūcisaṇḍāsaṃ karonti, yena sūciṃ ḍaṃsāpetvā ghaṃsanti, tattha makaramukhādikaṃ yaṃkiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, sūciḍaṃsanatthaṃ pana mukhamattaṃ hoti, taṃ vaṭṭati.
在截齿木刀上,任何彩绘装饰都不允许;只能用如法的金属,在两侧做成笔直的四角形或八角形,这样才允许。在剪刀柄上,任何彩绘装饰也不允许;下面一条或两条环形刻线,上面一个蛇伞形或花蕾大小的装饰,这样才允许。巴利
Dantakaṭṭhacchedanavāsiyampi yaṃkiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, ujukameva kappiyalohena ubhosu vā passesu caturaṃsaṃ vā aṭṭhaṃsaṃ vā bandhituṃ vaṭṭati. Kattaradaṇḍepi yaṃkiñci vaṇṇamaṭṭhaṃ na vaṭṭati, heṭṭhā ekā vā dve vā vaṭṭalekhā upari ahicchattakamakuḷamattañca vaṭṭati.
在油罐、角器、管器、葫芦器或木果器上,除了不能画女人像和男人像以外,其余一切彩绘装饰都可以。巴利
Telabhājanesu visāṇe vā nāḷiyaṃ vā alābuke vā āmaṇḍasārake vā ṭhapetvā itthirūpaṃ purisarūpañca avasesaṃ sabbampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati.
在床、椅、褥垫、枕头、铺地物、擦脚布、经行垫、扫帚、垃圾簸箕、染衣槽、饮水瓢、饮水罐、足凳、板座、环架、杖架、钵盖、扇子、拂尘这些物品上,做各种花鬘图案之类的彩绘装饰,都是允许的。至于住处,在门板、窗板等上面,即使做全部由宝石制成的彩绘装饰,也是允许的。巴利
Mañcapīṭhe bhisibimbohane bhūmattharaṇe pādapuñchane caṅkamanabhisiyā sammuñjaniyaṃ kacavarachaḍḍanake rajanadoṇikāya pānīyauḷuṅke pānīyaghaṭe pādakathalikāya phalakapīṭhake valayādhārake daṇḍādhārakepattapidhāne tālavaṇṭe vījaneti – etesu sabbaṃ mālākammādivaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati. Senāsane pana dvārakavāṭavātapānakavāṭādīsu sabbaratanamayampi vaṇṇamaṭṭhakammaṃ vaṭṭati.
关于住处,除了相违的住处之外,没有什么需要禁止的。所谓相违的住处,是指别人界内由国王宠臣建造的住处。所以,对那些建造这种住处的人,应当说:“不要在我们的界内建造住处。”如果他们不听,照样建造,就应当再说:“不要这样做,不要对我们的伍波萨他和自恣造成障碍,不要破坏和合。就算你们把住处建成了,它也不会留在建成的那个地方。”如果他们仍然强行建造,等到他们那边有惭有愧的僧众增多,而且能够获得如法的裁决时,就应当派人去对他们说:“把你们的住处搬走。”如果派去说了三次,他们搬走了,那很好;如果不搬走,那么除了菩提树和塔庙以外,其余的住处都应当拆除。但不应该使它们变成无法使用,而应当按顺序把屋顶、椽子、砖瓦等取下来,然后派人去对他们说:“把你们的建筑材料搬走。”如果他们搬走,那很好;如果不搬走,后来那些建筑材料被雪、雨、风、日晒等腐坏,或者被贼偷走,或者被火烧掉,界主比丘没有过失,不能指责说“你们毁坏了我们的建筑材料”,也不能说“这是你们的责任”。而由界主比丘自己建造的,那才是真正建好了。巴利
Senāsane kiñci paṭisedhetabbaṃ natthi, aññatra viruddhasenāsanā. Viruddhasenāsanaṃ nāma aññesaṃ sīmāya rājavallabhehi katasenāsanaṃ vuccati, tasmā ye tādisaṃ senāsanaṃ karonti, te vattabbā – ‘‘mā amhākaṃ sīmāya senāsanaṃ karothā’’ti. Anādiyitvā karontiyeva, punapi vattabbā – ‘‘mā evaṃ akattha, mā amhākaṃ uposathapavāraṇānaṃ antarāyamakattha, mā sāmaggiṃ bhindittha, tumhākaṃ senāsanaṃ katampi kataṭṭhāne na ṭhassatī’’ti. Sace balakkārena karontiyeva, yadā tesaṃ lajjiparisā ussannā hoti, sakkā ca hoti laddhuṃ dhammiko vinicchayo, tadā tesaṃ pesetabbaṃ – ‘‘tumhākaṃ āvāsaṃ harathā’’ti. Sace yāva tatiyaṃ pesite haranti, sādhu; no ce haranti, ṭhapetvā bodhiñca cetiyañca avasesasenāsanāni bhinditabbāni, no ca kho aparibhogaṃ karontehi, paṭipāṭiyā pana chadana-gopānasī-iṭṭhakādīni apanetvā tesaṃ pesetabbaṃ – ‘‘tumhākaṃ dabbasambhāre harathā’’ti. Sace haranti, sādhu; no ce haranti, atha tesu dabbasambhāresu himavassavātātapādīhi pūtibhūtesu vā corehi vā haṭesu agginā vā daḍḍhesu sīmasāmikā bhikkhū anupavajjā, na labbhā codetuṃ ‘‘tumhehi amhākaṃ dabbasambhārā nāsitā’’ti vā ‘‘tumhākaṃ gīvā’’ti vā. Yaṃ pana sīmasāmikehi bhikkhūhi kataṃ, taṃ sukatameva hotīti.
86 86. 不过,为了说明小屋被拆毁后达尼耶的思虑,以及他为了重新建小屋而付出的努力,所以说了“那时,尊者……”等话。其中,“木材库的看守”是指国王木材仓库里管木材的人。“国王所取之木”是指被国王取走的木材,意思是已经被国王接收的木材。“城镇修缮用材”是指用来修缮城镇的材料。“为灾难而存放的”是指因为火灾、或者因为年久老旧、或者因为被敌国围攻等原因,城门、瞭望塔、王宫、象厩等遭到毁坏,这就叫灾难。为了这个目的而存放的,就是这个意思。“令人切割成一段一段”是指他按照自己小屋的尺寸,把木材在顶端、中部、根部各自截断成一段一段。巴利
86. Evaṃ bhinnāya pana kuṭikāya dhaniyassa parivitakkañca puna kuṭikaraṇatthāya ussāhañca dassetuṃ ‘‘atha kho āyasmato’’tiādi vuttaṃ. Tattha dārugahe gaṇakoti rañño dārubhaṇḍāgāre dārugopako. Devagahadārūnīti devena gahitadārūni. Rājapaṭiggahitabhūtāni dārūnīti attho. Nagarapaṭisaṅkhārikānīti nagarassa paṭisaṅkhārūpakaraṇāni. Āpadatthāya nikkhittānīti aggidāhena vā purāṇabhāvena vā paṭirājūparundhanādinā vā gopuraṭṭālakarājantepurahatthisālādīnaṃ vipatti āpadāti vuccati. Tadatthaṃ nikkhittānīti vuttaṃ hoti. Khaṇḍākhaṇḍikaṃ chedāpetvāti attano kuṭiyā pamāṇaṃ sallakkhetvā kiñci agge kiñci majjhe kiñci mūle khaṇḍākhaṇḍaṃ karonto chedāpesi.
87 “瓦萨卡罗”是那个婆罗门的名字。“摩揭陀大臣”是指在摩揭陀国担任大臣的人,拥有很大的权势,或者是摩揭陀国王的大臣,意思就是大官。“正在巡察”是指到各处走动、观察。“说”是对有权势者的下属人员的一种称呼。“命令捆绑”:那个婆罗门本来就对他心怀嫉妒。他听到国王只说“命令吧”,而没有说“召来”,于是心想:“我要先绑住他的手和脚,再下令。”于是就命令人捆绑。具寿达尼耶是怎么看见的呢?据说他通过自己的某种方便得知木材已被拿走,心想:“毫无疑问,此人会因为木材之事而遭受王宫的杀害或捆绑,那时我要亲自解救他。”于是经常一边听着他的消息一边游走。因此就在那一刻前去看见了。所以这样说:“具寿达尼耶看见了。”“木材之事”即因为木材的缘故。“在我被杀之前”即在我被杀之前;在我尚未被杀之前,你应当来,这是意思。巴利
87.Vassakāroti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ. Magadhamahāmattoti magadharaṭṭhe mahāmatto, mahatiyā issariyamattāya samannāgato, magadharañño vā mahāmatto; mahāamaccoti vuttaṃ hoti. Anusaññāyamānoti tattha tattha gantvā paccavekkhamāno. Bhaṇeti issarānaṃ nīcaṭṭhānikapurisālapanaṃ. Bandhaṃ āṇāpesīti brāhmaṇo pakatiyāpi tasmiṃ issāpakatova. So rañño ‘‘āṇāpehī’’ti vacanaṃ sutvā yasmā ‘‘pakkosāpehī’’ti rañño na vuttaṃ, tasmā ‘‘naṃ hatthesu ca pādesu ca bandhaṃ katvā āṇāpessāmī’’ti bandhaṃ āṇāpesi. Addasa kho āyasmā dhaniyoti kathaṃ addasa? So kira attanā lesena dārūnaṃ haṭabhāvaṃ ñatvā ‘‘nissaṃsayaṃ esa dārūnaṃ kāraṇā rājakulato vadhaṃ vā bandhaṃ vā pāpuṇissati, tadā naṃ ahameva mocessāmī’’ti niccakālaṃ tassa pavattiṃ suṇantoyeva vicarati. Tasmā takhaṇaññeva gantvā addasa. Tena vuttaṃ – ‘‘addasa kho āyasmā dhaniyo’’ti. Dārūnaṃ kiccāti dārūnaṃ kāraṇā. Purāhaṃ haññāmīti ahaṃ purā haññāmi; yāva ahaṃ na haññāmi, tāva tvaṃ eyyāsīti attho.
88 “来吧,尊者,请回忆一下。”这里“来吧”是个表示催促的虚词。“初次灌顶后”意思是灌顶之后最初的时候。“说了这样的话”是指“沙门婆罗门们应当享用已经布施给他们的草、木、水”这样的话。你灌顶之后最初就说过了这样的话,现在你自己说出来,是记得还是不记得呢?据说国王们刚灌顶完就会让人敲着法鼓巡行宣告:“沙门婆罗门们应当享用已经布施给他们的草、木、水。”他就是针对这个说的。“我是针对他们说的”意思是:我这话是针对沙门婆罗门取用草、木、水而说的——那些沙门婆罗门即使对极小的事也会心生懊悔、已经止息了恶行;不是针对像你这样的人——这是他的意思。“而且那是在森林里没有归属的”意思是那些草、木、水在森林中是没有主的;他表明自己就是针对这个说的。巴利
88.Iṅgha, bhante, sarāpehīti ettha iṅghāti codanatthe nipāto. Paṭhamābhisittoti abhisitto hutvā paṭhamaṃ. Evarūpiṃ vācaṃ bhāsitāti ‘‘dinnaññeva samaṇabrāhmaṇānaṃ tiṇakaṭṭhodakaṃ paribhuñjantū’’ti imaṃ evarūpiṃ vācaṃ abhisitto hutvā paṭhamameva yaṃ tvaṃ abhāsi, taṃ sayameva bhāsitvā idāni sarasi, na sarasīti vuttaṃ hoti. Rājāno kira abhisittamattāyeva dhammabheriṃ carāpenti – ‘‘dinnaññeva samaṇabrāhmaṇānaṃ tiṇakaṭṭhodakaṃ paribhuñjantū’’ti taṃ sandhāya esa vadati. Tesaṃ mayā sandhāya bhāsitanti tesaṃ appamattakepi kukkuccāyantānaṃ samitabāhitapāpānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ tiṇakaṭṭhodakaharaṇaṃ sandhāya mayā etaṃ bhāsitaṃ; na tumhādisānanti adhippāyo. Tañca kho araññe apariggahitanti tañca tiṇakaṭṭhodakaṃ yaṃ araññe apariggahitaṃ hoti; etaṃ sandhāya mayā bhāsitanti dīpeti.
“你因毛而得以脱身”这句话里,毛好比什么呢?就是出家的标志。这话说的是什么意思呢?譬如有些骗子说“我们要吃肉”,就抓来一只毛很值钱的羊。另一个明白人看见了,心想:“这只羊的肉大概只值一个钱,可它的毛每次剪下来都值好多钱。”于是拿两只没这种好毛的羊把那只羊换过来。这样,那只羊因为遇到明白人,就靠它的毛脱了身。同样,你因为造了那个业,本该被处死或捆绑。可是,阿拉汉的旗帜在善士们看来是不可加害的形象,而你又因为在教法里出家,身上带着这个作为出家标志的阿拉汉旗帜。所以你靠着这出家标志的毛,就像那只羊遇到明白人一样,得以脱身。巴利
Lomena tvaṃ muttosīti ettha lomamiva lomaṃ, kiṃ pana taṃ? Pabbajjāliṅgaṃ. Kiṃ vuttaṃ hoti? Yathā nāma dhuttā ‘‘maṃsaṃ khādissāmā’’ti mahagghalomaṃ eḷakaṃ gaṇheyyuṃ. Tamenaṃ añño viññupuriso disvā ‘‘imassa eḷakassa maṃsaṃ kahāpaṇamattaṃ agghati. Lomāni pana lomavāre lomavāre aneke kahāpaṇe agghantī’’ti dve alomake eḷake datvā gaṇheyya. Evaṃ so eḷako viññupurisamāgamma lomena mucceyya. Evameva tvaṃ imassa kammassa katattā vadhabandhanāraho. Yasmā pana arahaddhajo sabbhi avajjharūpo, tvañca sāsane pabbajitattā yaṃ pabbajjāliṅgabhūtaṃ arahaddhajaṃ dhāresi. Tasmā tvaṃ iminā pabbajjāliṅgalomena eḷako viya viññupurisamāgamma muttosīti.
人们会讥嫌:在国王的集会中,当他讲说时,人们当面和背后听到后,就在各处讥嫌、不满、轻视,他们思量、观察,或者从低劣的角度去想——这就是其含义。所谓“khiyyanti”,就是他们宣说、揭露他的过失。所谓“vipācenti”,就是加以详细阐述、到处散布;这个含义应当依据语言学来理解。这里的具体连接是——心里想着“这些释迦子沙门是无惭无愧的”等等,就是讥嫌;说着“他们没有沙门性”等等,就是揭露过失;将“这些沙门已远离沙门性”等等在各处详细阐述、散布,就是vipācenti。按照这种方式,这些词句在后文各处出现时,也应当依照那里所出现的词句来理解其连接。“梵行者”指行最胜之行。“沙门性”即沙门的状态。“梵性”即最胜的状态。其余内容含义浅显易懂。巴利
Manussā ujjhāyantīti rañño parisati bhāsamānassa sammukhā ca parammukhā ca sutvā tattha tattha manussā ujjhāyanti, avajjhāyanti, avajānantā taṃ jhāyanti olokenti lāmakato vā cintentīti attho. Khiyyantīti tassa avaṇṇaṃ kathenti pakāsenti. Vipācentīti vitthārikaṃ karonti, sabbattha pattharanti; ayañca attho saddasatthānusārena veditabbo. Ayaṃ panettha yojanā – ‘‘alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā’’tiādīni cintentā ujjhāyanti. ‘‘Natthi imesaṃ sāmañña’’ntiādīni bhaṇantā khiyyanti. ‘‘Apagatā ime sāmaññā’’tiādīni tattha tattha vitthārentā vipācentīti. Etena nayena imesaṃ padānaṃ ito parampi tattha tattha āgatapadānurūpena yojanā veditabbā. Brahmacārinoti seṭṭhacārino. Sāmaññanti samaṇabhāvo. Brahmaññanti seṭṭhabhāvo. Sesaṃ uttānatthameva.
在“国王的木材”等语句中,“他将拿取未给予之物”这一句是起指责念头的意思。而为了指出他所拿的正是那未给予之物,才说“国王的木材”。如此,当言辞表达有所不同时,应当由能辨别而不混淆的人了知其中的含义。“古时的司法官大臣”:因为他在出家成为比丘之前,在家时曾从事审判断案的事务,所以被称为“司法官”,是一位大官。巴利
Rañño dārūnītiādimhi ‘‘adinnaṃ ādiyissatī’’ti ayaṃ ujjhāyanattho. Yaṃ panetaṃ adinnaṃ ādiyi, taṃ dassetuṃ ‘‘rañño dārūnī’’ti vuttaṃ. Iti vacanabhede asammuyhantehi attho veditabbo. Purāṇavohāriko mahāmattoti bhikkhubhāvato purāṇe gihikāle vinicchayavohāre niyuttattā ‘‘vohāriko’’ti saṅkhaṃ gato mahāamacco.
那时,世尊对那位比丘这样说道。世尊自己本来就了知世间惯例,也了知过去诸佛的制定——过去的诸佛以这个限度制定巴拉基格,以这个限度制定土喇咤亚,以这个限度制定恶作。即便如此,如果世尊不先与其它了知世间惯例的人商量,只凭四分之一钱就制定巴拉基格,就会有人指责说:所谓的戒律防护,哪怕对一位比丘来说也是不可估量、不可计算的,像大地、大海、虚空一样极其广大,世尊怎么能只凭四分之一钱就把它毁掉呢?这样一来,那些不了知如来智慧之力的人就会扰乱学处,已经制定的学处也无法在恰当的位置上站住。反之,与了知世间惯例的人商量之后再制定,就不会有这种指责。人们反而会这样说:连在家人都能因为四分之一钱就处死盗贼、捆绑盗贼、驱逐盗贼,世尊为什么不应驱逐这个连别人所有的一根草、一片叶都不该拿的出家人呢?而且他们也会了知如来的智慧之力。所制定的学处也将不可动摇,稳稳地安立在恰当的位置上。因此,世尊想要与了知世间惯例的人商量之后再制定,便环视整个大众。那时,世尊看见那位比丘坐在不远处,就对他说:比丘,摩揭陀国的频婆娑罗王捉到盗贼后,是以多少来处死、捆绑或驱逐的呢?巴利
Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavocāti bhagavā sāmaṃyeva lokavohārampi jānāti, atītabuddhānaṃ paññattimpi jānāti – ‘‘pubbepi buddhā ettakena pārājikaṃ paññapenti, ettakena thullaccayaṃ, ettakena dukkaṭa’’nti. Evaṃ santepi sace aññehi lokavohāraviññūhi saddhiṃ asaṃsanditvā pādamattena pārājikaṃ paññapeyya, tenassa siyuṃ vattāro ‘‘sīlasaṃvaro nāma ekabhikkhussapi appameyyo asaṅkhyeyyo mahāpathavī-samudda-ākāsāni viya ativitthiṇṇo, kathañhi nāma bhagavā pādamattakena nāsesī’’ti! Tato tathāgatassa ñāṇabalaṃ ajānantā sikkhāpadaṃ kopeyyuṃ, paññattampi sikkhāpadaṃ yathāṭhāne na tiṭṭheyya. Lokavohāraviññūhi pana saddhiṃ saṃsanditvā paññatte so upavādo na hoti. Aññadatthu evaṃ vattāro honti – ‘‘imehi nāma agārikāpi pādamattena coraṃ hanantipi bandhantipi pabbājentipi. Kasmā bhagavā pabbajitaṃ na nāsessati; yena parasantakaṃ tiṇasalākamattampi na gahetabba’’nti! Tathāgatassa ca ñāṇabalaṃ jānissanti. Paññattampi ca sikkhāpadaṃ akuppaṃ bhavissati, yathāṭhāne ṭhassati. Tasmā lokavohāraviññūhi saddhiṃ saṃsanditvā paññapetukāmo sabbāvantaṃ parisaṃ anuvilokento atha kho bhagavā avidūre nisinnaṃ disvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca ‘‘kittakena kho bhikkhu rājā māgadho seniyo bimbisāro coraṃ gahetvā hanati vā bandhati vā pabbājeti vā’’ti.
这里,“摩揭陀人”指摩揭陀国的君主。“有军队者”指拥有军队。“频婆娑罗”是他的名字。“或驱逐”指逐出国境。这里其余的内容意思都很清楚。“五摩沙迦为四分之一”:当时在王舍城,一迦诃波那等于二十摩沙迦,所以五摩沙迦就是四分之一。按照这个标准,在一切国土中,迦诃波那的四分之一就应理解为“四分之一”。而且这是按古代的蓝色迦诃波那来算,不是按其他如鲁陀罗达摩迦等钱币来算。因为以这四分之一,过去诸佛也制定了巴拉基格,未来诸佛也将制定。对一切诸佛来说,巴拉基格事或巴拉基格并没有差别。就是这四种巴拉基格事,就是这四种巴拉基格,不会比这更少或更多。因此,世尊呵责檀尼耶之后,正是以四分之一来制定第二巴拉基格,而说:“若比丘,以盗心取未给予之物……”等。巴利
Tattha māgadhoti magadhānaṃ issaro. Seniyoti senāya sampanno. Bimbisāroti tassa nāmaṃ. Pabbājeti vāti raṭṭhato nikkhāmeti. Sesamettha uttānatthameva. Pañcamāsako pādoti tadā rājagahe vīsatimāsako kahāpaṇo hoti, tasmā pañcamāsako pādo. Etena lakkhaṇena sabbajanapadesu kahāpaṇassa catuttho bhāgo ‘‘pādo’’ti veditabbo. So ca kho porāṇassa nīlakahāpaṇassa vasena, na itaresaṃ rudradāmakādīnaṃ. Tena hi pādena atītabuddhāpi pārājikaṃ paññapesuṃ, anāgatāpi paññapessanti. Sabbabuddhānañhi pārājikavatthumhi vā pārājike vā nānattaṃ natthi. Imāneva cattāri pārājikavatthūni . Imāneva cattāri pārājikāni. Ito ūnaṃ vā atirekaṃ vā natthi. Tasmā bhagavāpi dhaniyaṃ vigarahitvā pādeneva dutiyapārājikaṃ paññapento ‘‘yo pana bhikkhu adinnaṃ theyyasaṅkhāta’’ntiādimāha.
就这样,世尊以断除根本的方式牢牢制定第二巴拉基格之后,为了后来另外的随制,又发生了染衣布料这件事。为了说明它的发生,才说了这句话:“就这样,世尊为诸比丘制定了这条学处。”它的含义以及与随制的关联,应当依照第一巴拉基格注释中所说的方式来了知。就像这里一样,从这以后的一切学处也都是如此。凡是先前已经说过的,就全部省略,只对后面越来越新的、之前没讲过的内容加以注释。因为如果对已经说过的方式再再注释,那注释什么时候才能到头呢!所以,凡是先前已经说过的,都应当好好留意,在各处了知其含义和文脉关联。至于任何之前没讲过、含义又不明显的内容,那就全部由我们来注释。巴利
Evaṃ mūlacchejjavasena daḷhaṃ katvā dutiyapārājike paññatte aparampi anupaññattatthāya rajakabhaṇḍikavatthu udapādi, tassuppattidīpanatthametaṃ vuttaṃ – ‘‘evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hotī’’ti. Tassattho ca anupaññattisambandho ca paṭhamapārājikavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbo. Yathā ca idha, evaṃ ito paresu sabbasikkhāpadesu. Yaṃ yaṃ pubbe vuttaṃ, taṃ taṃ sabbaṃ vajjetvā uparūpari apubbameva vaṇṇayissāma. Yadi hi yaṃ yaṃ vuttanayaṃ, taṃ taṃ punapi vaṇṇayissāma, kadā vaṇṇanāya antaṃ gamissāma! Tasmā yaṃ yaṃ pubbe vuttaṃ, taṃ taṃ sabbaṃ sādhukaṃ upasallakkhetvā tattha tattha attho ca yojanā ca veditabbā. Apubbaṃ pana yaṃkiñci anuttānatthaṃ, taṃ sabbaṃ mayameva vaṇṇayissāma.
90 前往染衣处:就是去染衣的渡口。因为染工们在那里铺晒衣物,所以叫做染衣处。染衣物品:就是染工们的一捆东西。染工们傍晚进城时,把许多衣物各各捆成一捆。于是,趁他们疏忽没有看见,取走其中一捆并带走,这就是这段话的意思。巴利
90.Rajakattharaṇaṃ gantvāti rajakatitthaṃ gantvā; tañhi yasmā tattha rajakā vatthāni attharanti, tasmā rajakattharaṇanti vuccati. Rajakabhaṇḍikanti rajakānaṃ bhaṇḍikaṃ; rajakā sāyanhasamaye nagaraṃ pavisantā bahūni vatthāni ekekaṃ bhaṇḍikaṃ bandhanti. Tato ekaṃ bhaṇḍikaṃ tesaṃ pamādena apassantānaṃ avaharitvā thenetvāti attho.
词句分别的注释巴利
Padabhājanīyavaṇṇanā
92 “村庄名”等这样的说法,是为了说明前面“或村或林”这句话里所说的村和林有哪些种类。其中,如果某个村庄里只有一间小屋、一所房子,比如摩罗耶地区那样,这就叫单屋村。按照这个方式,其他几种也应该这样理解。所谓“非人”,是指因为完全没有人,而被夜叉占据的地方;或者人们因为某种原因离开之后,还打算再回来的地方。所谓“被围绕”,是指用砖墙等围起来,乃至至少用荆棘枝条等围起来。所谓“如牛卧般建立”,是指不按街道布局等来建,而是像牛在那里那里两三头卧下一样,在那里那里建起两三间房子而住。所谓“商队”,是指徒步商队、车乘商队等当中的任何一种。在这个学处里,应当知道聚落和城镇也都包括在“村”这个说法里了。巴利
92.Gāmonāmāti evamādi ‘‘gāmā vā araññā vā’’ti ettha vuttassa gāmassa ca araññassa ca pabhedadassanatthaṃ vuttaṃ. Tattha yasmiṃ gāme ekā eva kuṭi, ekaṃ gehaṃ seyyathāpi malayajanapade; ayaṃ ekakuṭiko gāmo nāma. Etena nayena aparepi veditabbā. Amanussonāma yo sabbaso vā manussānaṃ abhāvena yakkhapariggahabhūto; yato vā manussā kenaci kāraṇena punapi āgantukāmā eva apakkantā. Parikkhittonāma iṭṭhakapākāraṃ ādiṃ katvā antamaso kaṇṭakasākhāhipi parikkhitto. Gonisādiniviṭṭhonāma vīthisannivesādivasena anivisitvā yathā gāvo tattha tattha dve tayo nisīdanti, evaṃ tattha tattha dve tīṇi gharāni katvā niviṭṭho. Satthoti jaṅghasatthasakaṭasatthādīsu yo koci. Imasmiñca sikkhāpade nigamopi nagarampi gāmaggahaṇeneva gahitanti veditabbaṃ.
“村近边”等语,是为了说明林的界限。“站在门槛柱处”,是指像阿努拉德普勒城那样有两根门槛柱的村庄,站在它靠里的那根门槛柱处;因为按阿毗达摩的判定方式,它外面那根门槛柱算作林的范围。如果只有一根门槛柱,就指站在村门两侧臂膀之间的中间位置。即使没有门槛柱的地方,村门两侧臂膀之间的中间位置也就叫作“门槛柱”。因此说“站在村门两侧臂膀的中间”。“中等”是指力气中等,不是体型中等;既不是力气小,也不是力气大,意思是具有中等的力气。“土块所落处”,是指不像女人赶乌鸦那样直直举起手把土块扔出去,也不像泼水时那样把水泼出去,而是像年轻人为了展示自己的力量,伸出手臂把土块扔出去那样,土块落下的地方。至于落地后滚动所到之处,则不应算入。巴利
Gāmūpacārotiādi araññaparicchedadassanatthaṃ vuttaṃ. Indakhīle ṭhitassāti yassa gāmassa anurādhapurasseva dve indakhīlā, tassa abbhantarime indakhīle ṭhitassa; tassa hi bāhiro indakhīlo ābhidhammikanayena araññasaṅkhepaṃ gacchati. Yassa pana eko, tassa gāmadvārabāhānaṃ vemajjhe ṭhitassa. Yatrāpi hi indakhīlo natthi, tatra gāmadvārabāhānaṃ vemajjhameva ‘‘indakhīlo’’ti vuccati. Tena vuttaṃ – ‘‘gāmadvārabāhānaṃ vemajjhe ṭhitassā’’ti. Majjhimassāti thāmamajjhimassa, no pamāṇamajjhimassa, neva appathāmassa, na mahāthāmassa; majjhimathāmassāti vuttaṃ hoti. Leḍḍupātoti yathā mātugāmo kāke uḍḍāpento ujukameva hatthaṃ ukkhipitvā leḍḍuṃ khipati, yathā ca udakukkhepe udakaṃ khipanti, evaṃ akhipitvā yathā taruṇamanussā attano balaṃ dassentā bāhaṃ pasāretvā leḍḍuṃ khipanti, evaṃ khittassa leḍḍussa patanaṭṭhānaṃ. Patito pana luṭhitvā yattha gacchati, taṃ na gahetabbaṃ.
对于没有围墙的村庄,站在房屋周边范围内的中等力气男子扔出的土块落在哪里,这里进一步说:站在屋檐排水处的中等力气男子,他扬簸箕落下的地方或者杵落下的地方,就叫作房屋周边范围。库伦德注释中说:站在那个房屋周边范围内的人,他扔出的土块落在哪里,那就是村庄周边范围。大帕查利注释也是这样说的。大注释则先立了一个纲目:“什么叫房屋,什么叫房屋周边范围,什么叫村庄,什么叫村庄周边范围”,然后说:屋檐排水处以内,叫作房屋。而站在门口的女人倒掉洗器皿的水,水落下的地方;女人在屋内以平常方式向外扔出的簸箕或扫帚落下的地方;以及在房屋前面连接两个角落、中间留一个木针门、为了防止牛进去而做的围栏——这一切都叫作房屋周边范围。站在那个房屋周边范围内的中等力气男子,他扔出的土块落在哪里,哪里以内就叫作村庄。从那里再往外,另一个土块落下的地方以内,就叫作村庄周边范围。这就是这里的标准。就像在这里一样,在一切地方,凡是后来所说的注释说法或长老说法,都应当以这个标准来看待。巴利
Aparikkhittassa gāmassa gharūpacāre ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupātoti ettha pana nibbakosassa udakapātaṭṭhāne ṭhitassa majjhimassa purisassa suppapāto vā musalapāto vā gharūpacāro nāma. Tasmiṃ gharūpacāre ṭhitassa leḍḍupāto gāmūpacāroti kurundaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Mahāpaccariyampi tādisameva. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘gharaṃ nāma, gharūpacāro nāma, gāmo nāma, gāmūpacāro nāmā’’ti mātikaṃ ṭhapetvā nibbakosassa udakapātaṭṭhānabbhantaraṃ gharaṃ nāma. Yaṃ pana dvāre ṭhito mātugāmo bhājanadhovanaudakaṃ chaḍḍeti, tassa patanaṭṭhānañca mātugāmeneva antogehe ṭhitena pakatiyā bahi khittassa suppassa vā sammuñjaniyā vā patanaṭṭhānañca, gharassa purato dvīsu koṇesu sambandhitvā majjhe rukkhasūcidvāraṃ ṭhapetvā gorūpānaṃ pavesananivāraṇatthaṃ kataparikkhepo ca ayaṃ sabbopi gharūpacāro nāma. Tasmiṃ gharūpacāre ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupātabbhantaraṃ gāmo nāma. Tato aññassa leḍḍupātassa abbhantaraṃ gāmūpacāro nāmāti vuttaṃ. Idamettha pamāṇaṃ. Yathā cettha, evaṃ sabbattha yo yo aṭṭhakathāvādo vā theravādo vā pacchā vuccati so pamāṇato daṭṭhabbo.
大注释里所说的这一点,看起来跟巴利文相矛盾。因为巴利文里只说了“站在屋界处的中等男子投掷土块”,就这么多。但注释里却把那个土块投掷当作村的界限,然后说从那以外就是村近处,这是怎么回事?回答是:巴利文里所说的确实如是,但这里还要理解它的意图。而这个意图只有注释师们才清楚。所以,就像“站在屋界处”这句话里,屋界的特征虽然在巴利文中没有说,却按照注释所说的来采纳;同样,其余的部分也应该这样来采纳。巴利
Yañcetaṃ mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ, taṃ pāḷiyā viruddhamiva dissati. Pāḷiyañhi – ‘‘gharūpacāre ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto’’ti ettakameva vuttaṃ. Aṭṭhakathāyaṃ pana taṃ leḍḍupātaṃ gāmasaṅkhepaṃ katvā tato paraṃ gāmūpacāro vuttoti? Vuccate – saccameva pāḷiyaṃ vuttaṃ , adhippāyo panettha veditabbo. So ca aṭṭhakathācariyānameva vidito. Tasmā yathā ‘‘gharūpacāre ṭhitassā’’ti ettha gharūpacāralakkhaṇaṃ pāḷiyaṃ avuttampi aṭṭhakathāyaṃ vuttavasena gahitaṃ. Evaṃ sesampi gahetabbaṃ.
这里的方法是:村有两种,有围栏的和没有围栏的。对有围栏的村来说,围栏本身就是界限。所以不必另外说它的界限,巴利文里就直接说:“所谓村界,就是站在有围栏村的界柱处的中等身材男子扔土块所落的地方。”但对没有围栏的村,就得说明村的界限。因此,为了显示这种村的界限,就说:“没有围栏的村,村界是站在屋界处的中等身材男子扔土块所落的地方。”村的界限一旦显示出来,村界的特征按前面所说的方式就能知道,所以不再重复说“站在那里中等身材男子扔土块所落的地方”。如果有人把站在屋界处扔土块所落的地方本身说成是“村界”,那他的屋界就成了村。这样一来,屋、屋界、村、村界这四种区分就混在一起了。而在非时入村等情况中,应当知道这里的判定是不混淆的。所以,要把巴利文和注释对照起来,按上面所说的方式来理解这里的村和村界。另外,如果一个村以前很大,后来家族衰败了,变得很小,那就应当以屋界处扔土块所落的地方来划定界限。而它先前的界限,不管是有围栏的还是没围栏的,都一概无效。巴利
Tatrāyaṃ nayo – idha gāmo nāma duvidho hoti – parikkhitto ca aparikkhitto ca. Tatra parikkhittassa parikkhepoyeva paricchedo. Tasmā tassa visuṃ paricchedaṃ avatvā ‘‘gāmūpacāro nāma parikkhittassa gāmassa indakhīle ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto’’ti pāḷiyaṃ vuttaṃ. Aparikkhittassa pana gāmassa gāmaparicchedo vattabbo. Tasmā tassa gāmaparicchedadassanatthaṃ ‘‘aparikkhittassa gāmassa gharūpacāre ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto’’ti vuttaṃ. Gāmaparicchede ca dassite gāmūpacāralakkhaṇaṃ pubbe vuttanayeneva sakkā ñātunti puna ‘‘tattha ṭhitassa majjhimassa purisassa leḍḍupāto’’ti na vuttaṃ. Yo pana gharūpacāre ṭhitassa leḍḍupātaṃyeva ‘‘gāmūpacāro’’ti vadati, tassa gharūpacāro gāmoti āpajjati. Tato gharaṃ, gharūpacāro, gāmo , gāmūpacāroti esa vibhāgo saṅkarīyati. Asaṅkarato cettha vinicchayo veditabbo vikāle gāmappavesanādīsu. Tasmā pāḷiñca aṭṭhakathañca saṃsanditvā vuttanayenevettha gāmo ca gāmūpacāro ca veditabbo. Yopi ca gāmo pubbe mahā hutvā pacchā kulesu naṭṭhesu appako hoti, so gharūpacārato leḍḍupāteneva paricchinditabbo. Purimaparicchedo panassa parikkhittassāpi aparikkhittassāpi appamāṇamevāti.
这里所说的“林野”,是指在这个不偷盗学处里,除去上面所说的、具有那种特征的村庄和村庄周边区域——也就是“村庄和村庄周边区域”——之外,剩下的部分应当知道就是“林野”。不过在阿毗达摩里说:“所谓林野,就是走出(村庄)之后,在界标以外的一切都叫林野。”(《分别论》529)在阿兰若学处里说:“所谓阿兰若住所,最少是五百弓。”(《巴拉基格》654)应当知道,那是从界标起,用架起的师匠之弓来量,有五百弓那么长。世尊这样分别“或从村庄、或从林野”这句话的含义时,为了堵住恶比丘狡辩的余地,开示了五种区分:家、家周边、村、村周边、林野。因此应当知道,不论是在家里、家周边、村里、村周边还是林野中,从价值一足价(五摩沙迦)的东西开始,偷取有主人的物品,就是巴拉基格。巴利
Araññaṃ nāma ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañcāti imaṃ yathāvuttalakkhaṇaṃ gāmañca gāmūpacārañca ṭhapetvā imasmiṃ adinnādānasikkhāpade avasesaṃ ‘‘araññaṃ’’ nāmāti veditabbaṃ. Abhidhamme pana ‘‘araññanti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṃ arañña’’nti (vibha. 529) vuttaṃ. Āraññakasikkhāpade ‘‘āraññakaṃ nāma senāsanaṃ pañcadhanusatikaṃ pacchima’’nti (pārā. 654) vuttaṃ. Taṃ indakhīlato paṭṭhāya āropitena ācariyadhanunā pañcadhanusatappamāṇanti veditabbaṃ. Evaṃ bhagavatā ‘‘gāmā vā araññā vā’’ti etassa atthaṃ vibhajantena ‘‘gharaṃ, gharūpacāro, gāmo, gāmūpacāro arañña’’nti pāpabhikkhūnaṃ lesokāsanisedhanatthaṃ pañca koṭṭhāsā dassitā. Tasmā ghare vā gharūpacāre vā gāme vā gāmūpacāre vā araññe vā pādagghanakato paṭṭhāya sassāmikaṃ bhaṇḍaṃ avaharantassa pārājikamevāti veditabbaṃ.
现在,为了说明“不与取、称为偷盗、取用”等说法的含义,而说了“所谓不与取”等。其中,不与取:在嚼齿木学处里,即使是自己的东西,只要还没接受过来、属于允许食用而可吞下的,也叫不与取。但在这里,凡是别人所拥有、有主人的任何物品,只要那些主人没有通过身体或言语给出来,这就是“不与”;没有从自己手里或原来放置的地方放出去,这就是“未舍”;虽然还在原来的地方,但因为不放在心上而没有放弃,这就是“未弃”;由于安排了守护而被保护,这就是“被护”;放进箱子等里面保管起来,这就是“被守”;因为“这是我的”这种渴爱而执为己有,这就是“所执为己有”。由于主人以不舍弃、保护、守护这些方式持有那些物品,所以这些物品就是“他人所持有”。这就叫作不与取。巴利
Idāni ‘‘adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyā’’tiādīnaṃ atthadassanatthaṃ ‘‘adinnaṃ nāmā’’tiādimāha. Tattha adinnanti dantaponasikkhāpade attano santakampi appaṭiggahitakaṃ kappiyaṃ ajjhoharaṇīyaṃ vuccati. Idha pana yaṃkiñci parapariggahitaṃ sassāmikaṃ bhaṇḍaṃ, tadetaṃ tehi sāmikehi kāyena vā vācāya vā na dinnanti adinnaṃ. Attano hatthato vā yathāṭhitaṭṭhānato vā na nissaṭṭhanti anissaṭṭhaṃ. Yathāṭhāne ṭhitampi anapekkhatāya na pariccattanti apariccattaṃ. Ārakkhasaṃvidhānena rakkhitattā rakkhitaṃ. Mañjūsādīsu pakkhipitvā gopitattā gopitaṃ. ‘‘Mama ida’’nti taṇhāmamattena mamāyitattā mamāyitaṃ. Tāhi apariccāgarakkhaṇagopanāhi tehi bhaṇḍasāmikehi parehi pariggahitanti parapariggahitaṃ. Etaṃ adinnaṃ nāma.
“称为偷盗”在这里是说:thena 就是盗贼,thenassa bhāvo 是盗贼的状态,也就是偷盗;这是偷取心的别名。“saṅkhā”和“saṅkhāta”在意义上是一回事,这是分类的别名,就像《经集》880 里说“因为想为缘而有戏论的分类”等地方那样。偷盗并且是分类,所以叫“偷盗分类”,意思就是被称为偷盗心的一个心的分类。这里是用主格来表达具格的意义,所以应当从意义上理解为“以偷盗分类(之心)”。而凡是以偷盗分类之心去取用的人,因为他有偷盗心,所以为了不拘泥于字面而显示其意义,就说成“有偷盗心、有偷取心”,应当知道这就是对他的词句分别。巴利
Theyyasaṅkhātanti ettha thenoti coro, thenassa bhāvo theyyaṃ; avaharaṇacittassetaṃ adhivacanaṃ. ‘‘Saṅkhā, saṅkhāta’’nti atthato ekaṃ; koṭṭhāsassetaṃ adhivacanaṃ, ‘‘saññānidānā hi papañcasaṅkhā’’tiādīsu (su. ni. 880) viya. Theyyañca taṃ saṅkhātañcāti theyyasaṅkhātaṃ, theyyacittasaṅkhāto eko cittakoṭṭhāsoti attho. Karaṇatthe cetaṃ paccattavacanaṃ, tasmā theyyasaṅkhātenāti atthato daṭṭhabbaṃ. Yo ca theyyasaṅkhātena ādiyati, so yasmā theyyacitto hoti, tasmā byañjanaṃ anādiyitvā atthameva dassetuṃ theyyacitto avaharaṇacittoti evamassa padabhājanaṃ vuttanti veditabbaṃ.
在这里,“取用、拿走、偷取、破坏威仪、使其离开原处、越过约定标记”这几句中,应当知道:第一句是就强行侵占而说的;第二句是就带走他人财物的人正在行走而说的;第三句是就寄存的财物而说的;第四句是就有知觉的东西而说的;第五句是就放在地上等处而说的;第六句是就约定或偷税而说的。这里的组合方式,有按单一物品和按多种物品两种。按单一物品,只能由有知觉的东西成立;按多种物品,则可由有知觉和无知觉混合的东西成立。巴利
Ādiyeyya, hareyya, avahareyya, iriyāpathaṃ vikopeyya, ṭhānā cāveyya, saṅketaṃ vītināmeyyāti ettha pana paṭhamapadaṃ abhiyogavasena vuttaṃ, dutiyapadaṃ aññesaṃ bhaṇḍaṃ harantassa gacchato vasena, tatiyapadaṃ upanikkhittabhaṇḍavasena, catutthaṃ saviññāṇakavasena, pañcamaṃ thale nikkhittādivasena, chaṭṭhaṃ parikappavasena vā suṅkaghātavasena vā vuttanti veditabbaṃ. Yojanā panettha ekabhaṇḍavasenapi nānābhaṇḍavasenapi hoti. Ekabhaṇḍavasena ca saviññāṇakeneva labbhati, nānābhaṇḍavasena saviññāṇakāviññāṇakamissakena.
在这里,先按多种物品的情况,应该这样理解:所谓“取用”,就是侵占园地,犯恶作罪;让物主心生疑惑,犯土喇咤亚罪;物主放弃责任,想“这不再是我的了”,犯巴拉基格罪。巴利
Tattha nānābhaṇḍavasena tāva evaṃ veditabbaṃ – ādiyeyyāti ārāmaṃ abhiyuñjati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘‘na mayhaṃ bhavissatī’’ti dhuraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa.
“拿走”是指:以盗心触摸别人头上所背的货物时,犯恶作罪;使它晃动时,犯土喇咤亚罪;把它从头上卸下放到肩上时,犯巴拉基格罪。巴利
Hareyyāti aññassa bhaṇḍaṃ haranto sīse bhāraṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Khandhaṃ oropeti, āpatti pārājikassa.
偷取:当有人把财物寄放在他那里,物主来讨要时说“还我财物”,他回答“我没拿”,就犯恶作罪。如果让物主产生怀疑,就犯土喇咤亚罪。如果物主心想“他不会还我了”而放弃追讨,就犯巴拉基格罪。巴利
Avahareyyāti upanikkhittaṃ bhaṇḍaṃ ‘‘dehi me bhaṇḍa’’nti vuccamāno ‘‘nāhaṃ gaṇhāmī’’ti bhaṇati, āpatti dukkaṭassa. Sāmikassa vimatiṃ uppādeti, āpatti thullaccayassa. Sāmiko ‘‘na mayhaṃ dassatī’’ti dhuraṃ nikkhipati, āpatti pārājikassa .
移动威仪:以“我要连物品带人一起带走”的盗心,先迈出第一只脚,犯土喇咤亚罪;迈出第二只脚,犯巴拉基格罪。巴利
Iriyāpathaṃvikopeyyāti ‘‘sahabhaṇḍahārakaṃ nessāmī’’ti paṭhamaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ saṅkāmeti, āpatti pārājikassa.
从原处移动:以盗心触摸放在地上的物品,犯轻罪。令它晃动,犯重罪。将它移离原处,犯巴拉基格罪。巴利
Ṭhānā cāveyyāti thalaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Phandāpeti, āpatti thullaccayassa. Ṭhānā cāveti, āpatti pārājikassa.
“越过约定标记”:他越过事先约定的地点,先跨过第一只脚,就犯土喇咤亚罪;跨过第二只脚,就犯巴拉基格罪。或者,越过关税关卡时,先跨过第一只脚,就犯土喇咤亚罪;跨过第二只脚,就犯巴拉基格罪。这就是这里按不同物品所作的关联说明。巴利
Saṅketaṃ vītināmeyyāti parikappitaṭṭhānaṃ paṭhamaṃ pādaṃ atikkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, āpatti pārājikassa. Atha vā paṭhamaṃ pādaṃ suṅkaghātaṃ atikkāmeti, āpatti thullaccayassa. Dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, āpatti pārājikassāti – ayamettha nānābhaṇḍavasena yojanā.
另外,就单一物品来说,按照前面所说的侵占等方式,对属于主人的奴隶或畜生,无论是取走、拿走、偷走,还是破坏它的威仪路,或把它从原处赶走,或越过界限——这就是这里依单一物品所作的搭配说明。巴利
Ekabhaṇḍavasena pana sassāmikaṃ dāsaṃ vā tiracchānaṃ vā yathāvuttena abhiyogādinā nayena ādiyati vā harati vā avaharati vā iriyāpathaṃ vā vikopeti, ṭhānā vā cāveti, paricchedaṃ vā atikkāmeti – ayamettha ekabhaṇḍavasena yojanā.
二十五种不与取的分类讨论巴利
Pañcavīsatiavahārakathā
另外,在解释这六个词时,要把五组五分归纳起来,显示二十五种不与取。只有这样解说,这条不与取巴拉基格才算真正讲清楚了。可是在这个地方,所有注释书都混乱、杂乱,判定难以理解。就像在一切注释书里,那些依据巴利圣典所说“以五种方式取未给之物者犯巴拉基格,且是他人所摄之物”等的不与取支,也被拿来用,有的地方显示一组五分,有的地方则和“以六种方式”所说的一起,显示两组五分。但这些并不是五分。因为,凡每个词都能独立成就不与取之处,那个才叫作一组五分。但在这里,靠所有这些词,不与取只有一种。而且那些注释书里所显示的、仅仅现成可获得的五分,也并没有把它们的全部意义讲清楚。所以在这个地方,所有注释书都混乱、杂乱,判定难以理解。因此,把五组五分归纳后所显示的这二十五种不与取,应当好好留意。巴利
Apica imāni cha padāni vaṇṇentena pañca pañcake samodhānetvā pañcavīsati avahārā dassetabbā. Evaṃ vaṇṇayatā hi idaṃ adinnādānapārājikaṃ suvaṇṇitaṃ hoti. Imasmiñca ṭhāne sabbaaṭṭhakathā ākulā luḷitā duviññeyyavinicchayā. Tathā hi sabbaaṭṭhakathāsu yāni tāni pāḷiyaṃ ‘‘pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti pārājikassa, parapariggahitañca hotī’’tiādinā nayena avahāraṅgāni vuttāni, tānipi gahetvā katthaci ekaṃ pañcakaṃ dassitaṃ, katthaci ‘‘chahākārehī’’ti āgatehi saddhiṃ dve pañcakāni dassitāni. Etāni ca pañcakāni na honti. Yattha hi ekekena padena avahāro sijjhati, taṃ pañcakaṃ nāma vuccati. Ettha pana sabbehipi padehi ekoyeva avahāro. Yāni ca tattha labbhamānāniyeva pañcakāni dassitāni, tesampi na sabbesaṃ attho pakāsito. Evamimasmiṃ ṭhāne sabbaaṭṭhakathā ākulā luḷitā duviññeyyavinicchayā. Tasmā pañca pañcakesamodhānetvā dassiyamānā ime pañcavīsati avahārā sādhukaṃ sallakkhetabbā.
所谓五类五分,就是:不同物品的五分、同一物品的五分、亲手取的五分、事前行动的五分、盗窃取的五分。其中,不同物品的五分和同一物品的五分,是依据“取走、拿走、偷走、破坏威仪、从原处移开”这些词而成立的。它们应当按前面已经组合展示的方式来了知。至于“越过约定”这第六个词,则是意想取和放舍取共通的。因此,它应当依照第三和第五这两类五分中出现的词来组合。以上说的就是不同物品的五分和同一物品的五分。巴利
Pañca pañcakāni nāma – nānābhaṇḍapañcakaṃ, ekabhaṇḍapañcakaṃ, sāhatthikapañcakaṃ, pubbapayogapañcakaṃ , theyyāvahārapañcakanti. Tattha nānābhaṇḍapañcakañca ekabhaṇḍapañcakañca ‘‘ādiyeyya, hareyya, avahareyya, iriyāpathaṃ vikopeyya, ṭhānā cāveyyā’’ti imesaṃ padānaṃ vasena labbhanti. Tāni pubbe yojetvā dassitanayeneva veditabbāni. Yaṃ panetaṃ ‘‘saṅketaṃ vītināmeyyā’’ti chaṭṭhaṃ padaṃ, taṃ parikappāvahārassa ca nissaggiyāvahārassa ca sādhāraṇaṃ. Tasmā taṃ tatiyapañcamesu pañcakesu labbhamānapadavasena yojetabbaṃ. Vuttaṃ nānābhaṇḍapañcakañca ekabhaṇḍapañcakañca.
什么是亲手五分?有五种不与取:亲手取、命令取、放舍取、成事取、弃责取。其中,亲手取,是指亲手偷取别人的物品。命令取,是指命令别人说:“你去偷某人的物品。”放舍取,是指站在税关内侧,把物品扔到税关外侧,就犯巴拉基格;这里配合“逾越约定”这句话而得到此词语连接。成事取,是指命令说:“当你有能力的时候,就去偷名为某某的物品。”如果那人没有障碍地去偷了,下命令的人在发出命令的那一刻就成了巴拉基格,偷的人则在偷走的时候成为巴拉基格。这就是成事取。弃责取,则要依寄存物品的情况来理解。这就是亲手五分。巴利
Katamaṃ sāhatthikapañcakaṃ? Pañca avahārā – sāhatthiko, āṇattiko, nissaggiyo, atthasādhako, dhuranikkhepoti. Tattha sāhatthiko nāma parassa bhaṇḍaṃ sahatthā avaharati. Āṇattiko nāma ‘‘asukassa bhaṇḍaṃ avaharā’’ti aññaṃ āṇāpeti. Nissaggiyo nāma antosuṅkaghāte ṭhito bahisuṅkaghātaṃ pāteti, āpatti pārājikassāti, iminā ca saddhiṃ ‘‘saṅketaṃ vītināmeyyā’’ti idaṃ padayojanaṃ labhati. Atthasādhako nāma ‘‘asukaṃ nāma bhaṇḍaṃ yadā sakkosi, tadā avaharā’’ti āṇāpeti. Tattha sace paro anantarāyiko hutvā taṃ avaharati, āṇāpako āṇattikkhaṇeyeva pārājiko hoti, avahārako pana avahaṭakāle. Ayaṃ atthasādhako. Dhuranikkhepo pana upanikkhittabhaṇḍavasena veditabbo. Idaṃ sāhatthikapañcakaṃ.
什么是前行努力五分?还有另外五种不与取:前行努力、俱行努力、共谋不与取、约定行为、标记行为。其中,前行努力应当依命令来理解;俱行努力应当依令物从原处移离来理解。其余三种,则应当依圣典中所说的方法来理解。这就是前行努力五分。巴利
Katamaṃ pubbapayogapañcakaṃ? Aparepi pañca avahārā – pubbapayogo, sahapayogo, saṃvidāvahāro, saṅketakammaṃ, nimittakammanti. Tattha āṇattivasena pubbapayogo veditabbo. Ṭhānā cāvanavasena sahapayogo. Itare pana tayo pāḷiyaṃ (pārā. 118-120) āgatanayeneva veditabbāti. Idaṃ pubbapayogapañcakaṃ.
什么是偷盗不与取五分?另外还有五种不与取:偷盗不与取、强迫不与取、意想不与取、隐藏不与取、草标不与取。这五种,我们将在“某位比丘在僧团分配衣服时,以盗心移动草标而取走衣服”这个移动草标的事例中加以解说。这就是偷盗不与取五分。这样,把这五类五分综合起来,就应当知道共有二十五种不与取。巴利
Katamaṃ theyyāvahārapañcakaṃ? Aparepi pañca avahārā – theyyāvahāro, pasayhāvahāro, parikappāvahāro , paṭicchannāvahāro, kusāvahāroti. Te pañcapi ‘‘aññataro bhikkhu saṅghassa cīvare bhājiyamāne theyyacitto kusaṃ saṅkāmetvā cīvaraṃ aggahesī’’ti (pārā. 138) etasmiṃ kusasaṅkāmanavatthusmiṃ vaṇṇayissāma. Idaṃ theyyāvahārapañcakaṃ. Evamimāni pañca pañcakāni samodhānetvā ime pañcavīsati avahārā veditabbā.
对于这五种五类,善巧的持律者不能仓促地对所发生的事作出裁断,而应先观察五个要点。古德正是针对这些而说:巴利
Imesu ca pana pañcasu pañcakesu kusalena vinayadharena otiṇṇaṃ vatthuṃ sahasā avinicchinitvāva pañca ṭhānāni oloketabbāni. Yāni sandhāya porāṇā āhu –
“ 所依处、时间、地点、价值,以及第五项——受用。
智者把五个方面都衡量清楚后,就应当记住其中的含义。”巴利
‘‘Vatthuṃ kālañca desañca, agghaṃ paribhogapañcamaṃ; Tulayitvā pañca ṭhānāni, dhāreyyatthaṃ vicakkhaṇo’’ti.
这里,“物品”指的是货物。就算偷的人说“我偷了某某东西”,也不能马上就给他定罪,而要先查清楚这件货物是有主的还是无主的。如果是有主的,还要看物主对它还有没有执著。如果在物主还执著的时候被偷走,就要对货物估价之后再定罪。如果在物主已不执著的时候被偷走,就不能以巴拉基格罪来处置。不过,如果物主要求归还,就应该把货物还回去。这就是这里正确的做法。巴利
Tattha vatthunti bhaṇḍaṃ; avahārakena hi ‘‘mayā idaṃ nāma avahaṭa’’nti vuttepi āpattiṃ anāropetvāva taṃ bhaṇḍaṃ sassāmikaṃ vā assāmikaṃ vāti upaparikkhitabbaṃ. Sassāmikepi sāmikānaṃ sālayabhāvo vā nirālayabhāvo vā upaparikkhitabbo. Sace tesaṃ sālayakāle avahaṭaṃ, bhaṇḍaṃ agghāpetvā āpatti kātabbā. Sace nirālayakāle , na pārājikena kāretabbo. Bhaṇḍasāmikesu pana bhaṇḍaṃ āharāpentesu bhaṇḍaṃ dātabbaṃ. Ayamettha sāmīci.
为了说明这个道理,有这样一个事例:据说在跋帝亚王时期,有一次大塔供养法会,从南方来了一位比丘,把一件七肘长的黄褐色袈裟搭在肩上,走进了塔院。就在那时,国王也来礼塔。当时大家正在疏散人群,人多得挤成一团。那位比丘被人群挤得受不了,根本没发觉袈裟从肩上掉了,就走了出去。出去以后找不到袈裟,心想:“在这么拥挤的人群里,谁还能找到那件袈裟?它现在已经不是我的了。”于是彻底放弃,走了。后来另一位比丘随后走来,看见那件袈裟,起了偷心就拿走了,随后又后悔了,心里想:“我现在已经不是沙门了,我要还俗。”虽然生起了这个念头,但他又想:“我还是先问过持律的人再说吧。”巴利
Imassa panatthassa dīpanatthamidaṃ vatthu – bhātiyarājakāle kira mahācetiyapūjāya dakkhiṇadisato eko bhikkhu sattahatthaṃ paṇḍukāsāvaṃ aṃse karitvā cetiyaṅgaṇaṃ pāvisi; taṅkhaṇameva ca rājāpi cetiyavandanatthaṃ āgato. Tattha ussāraṇāya vattamānāya mahājanasammaddo ahosi. Atha so bhikkhu janasammaddapīḷito aṃsato patantaṃ kāsāvaṃ adisvāva nikkhanto; nikkhamitvā ca kāsāvaṃ apassanto ‘‘ko īdise janasammadde kāsāvaṃ lacchati, na dāni taṃ mayha’’nti dhuranikkhepaṃ katvā gato. Athañño bhikkhu pacchā āgacchanto taṃ kāsāvaṃ disvā theyyacittena gahetvā puna vippaṭisārī hutvā ‘‘assamaṇo dānimhi, vibbhamissāmī’’ti citte uppannepi ‘‘vinayadhare pucchitvā ñassāmī’’ti cintesi.
那时候,有一位名叫小须曼那的长老,他精通全部教典,是持律方面的上首,住在大寺里。那位比丘走到长老面前,顶礼、请求许可后,问了自己心中的悔疑。长老得知那件袈裟是在他之后来的人拿走的,心想“现在还有机会”,就说:“如果你能把那件袈裟的主人——那位比丘带来,也许就能让你得以安立。”比丘问:“尊者,我怎样才能见到他呢?”长老说:“你到各处去找找看。”他找遍了五座大寺,也没见到。于是长老问他:“比丘们大多从哪个方向来?”他答:“从南方来,尊者。”长老说:“那你把那件袈裟的长和宽量好,放在一边。放好后,沿着南方各寺院依次打听,把那位比丘带来。”他照办后,见到了那位比丘,就把他带到长老面前。长老问:“这件袈裟是你的吗?”
答:“是的,尊者。”长老问:“你在哪里丢的?”他就把经过全说了。长老听了那人丢弃袈裟的经过后,又问另一个比丘:“你是在哪里看见并拿取这件袈裟的?”他也全部说了。于是长老对他说:“如果你是以清净心拿的,本来就没有犯。但因为你是以盗心拿的,所以犯了恶作罪。忏悔这个罪后,你就没有犯了。而这件袈裟,你先把它归为自己所有,然后布施给这位比丘。”那位比丘就像被不死甘露灌顶一样,得到了极大的安慰。应当这样来看待这个事例。巴利
Tena ca samayena cūḷasumanatthero nāma sabbapariyattidharo vinayācariyapāmokkho mahāvihāre paṭivasati. So bhikkhu theraṃ upasaṅkamitvā vanditvā okāsaṃ kāretvā attano kukkuccaṃ pucchi. Thero tena bhaṭṭhe janakāye pacchā āgantvā gahitabhāvaṃ ñatvā ‘‘atthi dāni ettha okāso’’ti cintetvā āha – ‘‘sace kāsāvasāmikaṃ bhikkhuṃ āneyyāsi, sakkā bhaveyya tava patiṭṭhā kātu’’nti. ‘‘Kathāhaṃ, bhante, taṃ dakkhissāmī’’ti? ‘‘Tahiṃ tahiṃ gantvā olokehī’’ti. So pañcapi mahāvihāre oloketvā neva addakkhi. Tato naṃ thero pucchi – ‘‘katarāya disāya bahū bhikkhū āgacchantī’’ti? ‘‘Dakkhiṇadisāya, bhante’’ti. ‘‘Tena hi kāsāvaṃ dīghato ca tiriyañca minitvā ṭhapehi. Ṭhapetvā dakkhiṇadisāya vihārapaṭipāṭiyā vicinitvā taṃ bhikkhuṃ ānehī’’ti. So tathā katvā taṃ bhikkhuṃ disvā therassa santikaṃ ānesi. Thero pucchi – ‘‘tavedaṃ kāsāva’’nti? ‘‘Āma, bhante’’ti. ‘‘Kuhiṃ te pātita’’nti? So sabbaṃ ācikkhi. Thero pana tena kataṃ dhuranikkhepaṃ sutvā itaraṃ pucchi – ‘‘tayā idaṃ kuhiṃ disvā gahita’’nti? Sopi sabbaṃ ārocesi. Tato naṃ thero āha – ‘‘sace te suddhacittena gahitaṃ abhavissa, anāpattiyeva te assa. Theyyacittena pana gahitattā dukkaṭaṃ āpannosi. Taṃ desetvā anāpattiko hohi. Idañca kāsāvaṃ attano santakaṃ katvā etasseva bhikkhuno dehī’’ti. So bhikkhu amateneva abhisitto paramassāsappatto ahosīti. Evaṃ vatthu oloketabbaṃ.
“时”是指偷取的时间。同一件物品,有时价格一般,有时价格很高。因此,那件物品在什么时间被偷取,就应当按照它在那个时间所值的价格来判定罪。应当这样审察“时”。巴利
Kāloti avahārakālo. Tadeva hi bhaṇḍaṃ kadāci samagghaṃ hoti, kadāci mahagghaṃ. Tasmā taṃ bhaṇḍaṃ yasmiṃ kāle avahaṭaṃ, tasmiṃyeva kāle yo tassa aggho hoti, tena agghena āpatti kāretabbā. Evaṃ kālo oloketabbo.
“处”是指偷取的地点。那件物品在哪里被偷走,就要按照它在那个地方的价值来判罪。因为物品在它所在的地方是一个价,在别的地方可能就很贵。巴利
Desoti avahāradeso. Tañhi bhaṇḍaṃ yasmiṃ dese avahaṭaṃ, tasmiṃyeva dese yo tassa aggho hoti, tena agghena āpatti kāretabbā. Bhaṇḍuṭṭhānadese hi bhaṇḍaṃ samagghaṃ hoti, aññattha mahagghaṃ.
为了说明这个道理,还有这样一个事例:据说,在大海中间,有一位比丘得到一个形状好看的椰子,装上提环,做成一个像螺贝钵那样令人喜欢的饮水钵,就放在那里,然后去了支提山。后来另一位比丘到了大海中间,住在那个精舍里,看见那个钵,以偷盗的心拿走,也来到了支提山。他在那里喝粥时,钵的主人比丘看见那个钵,问道:“你从哪里得到这个的?”他说:“我从大海中间带来的。”那位比丘说:“这不是你的东西,你是偷拿的。”就把他拉到僧团中间。在那里没能得到裁决,他们就去了大寺。到了那里,让人击鼓,在大塔附近集合,开始裁决。持律的长老们说明了偷取的情形。巴利
Imassāpi ca atthassa dīpanatthamidaṃ vatthu – antarasamudde kira eko bhikkhu susaṇṭhānaṃ nāḷikeraṃ labhitvā bhamaṃ āropetvā saṅkhathālakasadisaṃ manoramaṃ pānīyathālakaṃ katvā tattheva ṭhapetvā cetiyagiriṃ agamāsi. Athañño bhikkhu antarasamuddaṃ gantvā tasmiṃ vihāre paṭivasanto taṃ thālakaṃ disvā theyyacittena gahetvā cetiyagirimeva āgato. Tassa tattha yāguṃ pivantassa taṃ thālakaṃ disvā thālakasāmiko bhikkhu āha – ‘‘kuto te idaṃ laddha’’nti? ‘‘Antarasamuddato me ānīta’’nti. So taṃ ‘‘netaṃ tava santakaṃ, theyyāya te gahita’’nti saṅghamajjhaṃ ākaḍḍhi. Tattha ca vinicchayaṃ alabhitvā mahāvihāraṃ agamiṃsu. Tattha bheriṃ paharāpetvā mahācetiyasamīpe sannipātaṃ katvā vinicchayaṃ ārabhiṃsu. Vinayadharattherā avahāraṃ saññāpesuṃ.
在那次集会中,有一位名叫阿毗达摩论师瞿达陀的长老,精通戒律。他这样问道:“这个钵是他从哪里偷走的?”回答说:“是从大海中间偷走的。”又问:“在那里,这个钵值多少?”回答说:“什么都不值。因为那里的人把椰子打破,吃了椰肉,就把椰壳扔掉,只拿来当柴烧。”又问:“这位比丘在上面花的手工值多少?”回答说:“一摩沙迦或不到一摩沙迦。”又问:“正自觉者可曾在任何地方,因为一摩沙迦或不到一摩沙迦而制定过巴拉基格吗?”这样说后,大众发出一次赞叹:“萨度!萨度!说得好!裁决得好!”那时,巴提耶王也正为礼敬支提而从城里出来,听到那个声音,问:“这是怎么回事?”他依次听完一切后,命人在城中击鼓宣告:“有我在,比丘、比丘尼和在家众的诤事,由阿毗达摩论师瞿达陀长老作出的裁决,是善裁决。凡不遵从这个裁决的人,我以王令处置。”应当这样审察地方。巴利
Tasmiñca sannipāte ābhidhammikagodattatthero nāma vinayakusalo hoti. So evamāha – ‘‘iminā idaṃ thālakaṃ kuhiṃ avahaṭa’’nti? ‘‘Antarasamudde avahaṭa’’nti. ‘‘Tatridaṃ kiṃ agghatī’’ti? ‘‘Na kiñci agghati. Tatra hi nāḷikeraṃ bhinditvā miñjaṃ khāditvā kapālaṃ chaḍḍenti, dāruatthaṃ pana pharatī’’ti. ‘‘Imassa bhikkhuno ettha hatthakammaṃ kiṃ agghatī’’ti? ‘‘Māsakaṃ vā ūnamāsakaṃ vā’’ti. ‘‘Atthi pana katthaci sammāsambuddhena māsakena vā ūnamāsakena vā pārājikaṃ paññatta’’nti. Evaṃ vutte ‘‘sādhu! Sādhu! Sukathitaṃ suvinicchita’’nti ekasādhukāro ahosi. Tena ca samayena bhātiyarājāpi cetiyavandanatthaṃ nagarato nikkhamanto taṃ saddaṃ sutvā ‘‘kiṃ ida’’nti pucchitvā sabbaṃ paṭipāṭiyā sutvā nagare bheriṃ carāpesi – ‘‘mayi sante bhikkhūnampi bhikkhūnīnampi gihīnampi adhikaraṇaṃ ābhidhammikagodattattherena vinicchitaṃ suvinicchitaṃ, tassa vinicchaye atiṭṭhamānaṃ rājāṇāya ṭhapemī’’ti. Evaṃ deso oloketabbo.
“价”是指物品的价值。因为新物品的价值,后来会减损。比如一个新洗净的钵,值八个或十个,后来如果破了、有洞,或者被铆钉修补过,就不值钱了。所以,不能任何时候都按物品原来的价值来算定。应当这样审察“价”。巴利
Agghoti bhaṇḍaggho. Navabhaṇḍassa hi yo aggho hoti, so pacchā parihāyati; yathā navadhoto patto aṭṭha vā dasa vā agghati, so pacchā bhinno vā chiddo vā āṇigaṇṭhikāhato vā appaggho hoti tasmā na sabbadā bhaṇḍaṃ pakatiaggheneva kātabbanti. Evaṃ aggho oloketabbo.
“受用”就是指对物品的使用。因为通过使用,斧头之类的物品价值也会降低。所以应该这样审查:如果有人拿走别人价值一帕陀的斧头,就该问斧头的主人:“你这把斧头是花多少钱买的?”
“花一帕陀,尊者。”
“那你是买来之后就一直放着,还是用过它?”如果他说:“我用它砍过一天的牙签、或染色树皮、或煮钵用的柴火,或者磨过它。”那就应该知道,它原来的价值已经损减了。就像斧头一样,对于眼药罐、眼药棒、钥匙、稻草、谷壳、砖粉,仅仅擦一次或洗一次,价值也会损减。对于铅环,仅仅切掉摩羯鱼齿状的装饰,或者仅仅擦拭一下;对于浴衣,仅仅穿一次或披一次,或者仅仅以使用为名义搭在肩上或头上;对于米等物,仅仅扬簸一下,或者从中取出一两粒,甚至仅仅捡出一颗小石子丢掉;对于酥油等物,仅仅换到另一个容器里,甚至仅仅从中取出一只苍蝇或蚂蚁丢掉;对于糖块,为了知道它甜不甜而用指甲刺一下、只取一点点,价值也会损减。因此,凡是价值一帕陀的物品,物主像上面说的那样通过使用使它减损了,拿走它的比丘就不应该被判巴拉基格。应该这样来看待“受用”。这样权衡这五种情况之后,智者应当牢记,以便按照具体情况判定有罪或无罪、重罪或轻罪。巴利
Paribhogoti bhaṇḍaparibhogo. Paribhogenāpi hi vāsiādibhaṇḍassa aggho parihāyati. Tasmā evaṃ upaparikkhitabbaṃ, sace koci kassaci pādagghanakaṃ vāsiṃ harati, tatra vāsisāmiko pucchitabbo – ‘‘tayā ayaṃ vāsi kittakena kītā’’ti? ‘‘Pādena, bhante’’ti. ‘‘Kiṃ pana te kiṇitvāva ṭhapitā, udāhu taṃ vaḷañjesī’’ti? Sace vadati ‘‘ekadivasaṃ me dantakaṭṭhaṃ vā rajanachalliṃ vā pattapacanakadāruṃ vā chinnaṃ, ghaṃsitvā vā nisitā’’ti. Athassā porāṇo aggho bhaṭṭhoti veditabbo. Yathā ca vāsiyā evaṃ añjaniyā vā añjanisalākāya vā kuñcikāya vā palālena vā thusehi vā iṭṭhakacuṇṇena vā ekavāraṃ ghaṃsitvā dhovanamattenāpi aggho bhassati. Tipumaṇḍalassa makaradantacchedanenāpi parimajjitamattenāpi, udakasāṭikāya sakiṃ nivāsanapārupanenāpi paribhogasīsena aṃse vā sīse vā ṭhapanamattenāpi, taṇḍulādīnaṃ papphoṭanenāpi tato ekaṃ vā dve vā apanayanenāpi, antamaso ekaṃ pāsāṇasakkharaṃ uddharitvā chaḍḍitamattenāpi, sappitelādīnaṃ bhājanantarapaavattanenāpi, antamaso tato makkhikaṃ vā kipillikaṃ vā uddharitvā chaḍḍitamattenāpi, guḷapiṇḍakassa madhurabhāvajānanatthaṃ nakhena vijjhitvā aṇumattaṃ gahitamattenāpi aggho bhassati. Tasmā yaṃkiñci pādagghanakaṃ vuttanayeneva sāmikehi paribhogena ūnaṃ kataṃ hoti, na taṃ avahaṭo bhikkhu pārājikena kātabbo. Evaṃ paribhogo oloketabbo. Evaṃ imāni tulayitvā pañca ṭhānāni dhāreyyatthaṃ vicakkhaṇo, āpattiṃ vā anāpattiṃ vā garukaṃ vā lahukaṃ vā āpattiṃ yathāṭhāne ṭhapeyyāti.
现在,当分别解说“对什么样的不与取”等时,说了“什么样的名”等。其中,“什么样的”是指属于什么样的种类。而因为它从“波陀”开始,所以说了“一波陀,或值一波陀之物,或超过一波陀之物”。其中,“一波陀”指的是迦哈波那的四分之一,这只是非净物。“值一波陀”是指价值一波陀的净物。“超过一波陀”则两者都包括。到这里,就已经从一切方面显示了足以构成第二巴拉基格的事。巴利
Idāni yadidaṃ ‘‘yathārūpe adinnādāne’’tiādīni vibhajantena ‘‘yathārūpaṃ nāmā’’tiādi vuttaṃ. Tattha yathārūpanti yathājātikaṃ. Taṃ pana yasmā pādato paṭṭhāya hoti, tasmā ‘‘pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā’’ti āha. Tattha pādena kahāpaṇassa catutthabhāgaṃ akappiyabhaṇḍameva dasseti. Pādārahena pādagghanakaṃ kappiyabhaṇḍaṃ. Atirekapādena ubhayampi. Ettāvatā sabbākārena dutiyapārājikappahonakavatthu dassitaṃ hoti.
大地之王,就是整个大地的王,像转轮王、阿育王那样;或者任何一洲之王,像锡兰王那样。地方王,就是一洲中某个地区的统治者,像频婆娑罗、波斯匿等人那样。所谓曼陀罗主,就是在这一洲的某个地区里各自领有一块地盘的人。所谓中间领主,就是夹在两个国王之间、拥有若干村落的人。裁判官,就是负责审判案件的人,他们坐在法庭上,根据罪行轻重,对盗贼等人下令砍手砍脚等处罚。但如果是已经获得官位的臣子或王子犯了罪,他们就禀报国王,自己不擅自判决重案。大臣,就是获得官位的高级官员;他们也在各个村落或城镇坐镇处理政务。所谓或又有,就是指其他任何依附于王族、或依附于自己领主而执行砍截刑罚的人。在这个义理中,这一切都被归为“王”。巴利
Pathabyā rājāti sakalapathaviyā rājā dīpacakkavattī asokasadiso, yo vā panaññopi ekadīpe rājā, sīhaḷarājasadiso. Padesarājāti ekadīpassa padesissaro, bimbisāra-pasenadi-ādayo viya. Maṇḍalikā nāma ye dīpapadesepi ekamekaṃ maṇḍalaṃ bhuñjanti. Antarabhogikā nāma dvinnaṃ rājūnaṃ antarā katipayagāmasāmikā. Akkhadassāti dhammavinicchanakā, te dhammasabhāyaṃ nisīditvā aparādhānurūpaṃ corānaṃ hatthapādacchejjādiṃ anusāsanti. Ye pana ṭhānantarappattā amaccā vā rājakumārā vā katāparādhā honti, te rañño ārocenti, garukaṃ ṭhānaṃ sayaṃ na vinicchinanti. Mahāmattāti ṭhānantarappattā mahāamaccā; tepi tattha tattha gāme vā nigame vā nisīditvā rājakiccaṃ karonti. Ye vā panāti aññepi ye rājakulanissitā vā sakissariyanissitā vā hutvā chejjabhejjaṃ anusāsanti, sabbepi te imasmiṃ atthe ‘‘rājāno’’ti dasseti.
应打杀:就是应该捶打和割截。应驱逐:就是赶出去。你是贼等等,说了这类话而呵责,因此说这是呵责。依前者:是依已经行淫法、犯了巴拉基格罪的人。其余部分因为前面已经说过,而且词义浅显,所以很清楚。巴利
Haneyyunti potheyyuñceva chindeyyuñca. Pabbājeyyunti nīhareyyuṃ. Corosīti evamādīni ca vatvā paribhāseyyuṃ; tenevāha – ‘‘paribhāso eso’’ti. Purimaṃ upādāyāti methunaṃ dhammaṃ paṭisevitvā pārājikaṃ āpattiṃ āpannaṃ puggalaṃ upādāya. Sesaṃ pubbe vuttanayattā uttānapadatthattā ca pākaṭamevāti.
93 已经说明学处之后,按词序逐条分别,现在为了用“应取”等六句从略显示取用,又用“一帕陀、或值一帕陀之物、或超过一帕陀”从略显示应取的物品。对那些物品,无论放在哪里,无论以何种方式取用,为了在未来遮止恶比丘们狡辩的余地,要按“地上物、陆上物”等方式详细开示,所以先立“地上物、陆上物”等纲目,再按“地上物,就是放在地上的物品”等方式作分别解说。巴利
93. Evaṃ uddiṭṭhasikkhāpadaṃ padānukkamena vibhajitvā idāni yaṃ taṃ ādiyeyyātiādīhi chahi padehi saṅkhepato ādānaṃ dassetvā saṅkhepatoeva ‘‘pādaṃ vā pādārahaṃ vā atirekapādaṃ vā’’ti ādātabbabhaṇḍaṃ dassitaṃ, taṃ yattha yattha ṭhitaṃ, yathā yathā ādānaṃ gacchati, anāgate pāpabhikkhūnaṃ lesokāsanirundhanatthaṃ tathā tathā vitthārato dassetuṃ ‘‘bhūmaṭṭhaṃ thalaṭṭha’’ntiādinā nayena mātikaṃ ṭhapetvā ‘‘bhūmaṭṭhaṃ nāma bhaṇḍaṃ bhūmiyaṃ nikkhittaṃ hotī’’tiādinā nayena tassa vibhaṅgaṃ āha.
94 94. 这里是对难解词句的注释,连同裁决论说。所谓“埋入”,是指在地上挖坑后放进去。所谓“覆盖”,是指用尘土、砖块等盖住。对于“地上的物品……中略……若前往,犯恶作”这句,意思是:这样埋入或覆盖而放在地里的物品,如果有比丘用某种方法知道了,生起盗心,想“我要取走它”,夜里起身前往,那么即使还没走到放物品的地方,在一切身体动作和言语动作中,都犯恶作。怎么犯呢?他为了取走那物品而起身时,无论活动哪个肢体,处处都是恶作。整理下衣上衣时,每动一次手就犯一次恶作。如果他想“大宝藏一个人拿不走,我要找个同伴”,想去某人那里而开门,在举足、动手时都犯恶作。但关门时,或者其他对前往没有帮助的动作,则不犯。他走到同伴躺卧的地方,喊“某某”,告知这件事后说“来,我们走”,每说一句话都犯恶作。同伴因为他的话而起身,同伴也犯恶作。起身后想去他那里,整理下衣上衣,开门后走到他身边,在动手、举足的一切处都犯恶作。他问同伴:“某某和某某在哪里?去叫某某和某某来”,每说一句话都犯恶作。见到所有人都到齐后,说:“我在某个地方发现了这样的宝藏,我们去取来,做功德,也安乐地生活。”每说一句话都犯恶作。巴利
94. Tatrāyaṃ anuttānapadavaṇṇanāya saddhiṃ vinicchayakathā. Nikhātanti bhūmiyaṃ khaṇitvā ṭhapitaṃ. Paṭicchannanti paṃsuiṭṭhakādīhi paṭicchannaṃ. Bhūmaṭṭhaṃ bhaṇḍaṃ…pe… gacchati vā, āpatti dukkaṭassāti taṃ evaṃ nikhaṇitvā vā paṭicchādetvā vā ṭhapitattā bhūmiyaṃ ṭhitaṃ bhaṇḍaṃ yo bhikkhu kenacideva upāyena ñatvā ‘‘āharissāmī’’ti theyyacitto hutvā rattibhāge uṭṭhāya gacchati, so bhaṇḍaṭṭhānaṃ appatvāpi sabbakāyavacīvikāresu dukkaṭaṃ āpajjati. Kathaṃ? So hi tassa āharaṇatthāya uṭṭhahanto yaṃ yaṃ aṅgapaccaṅgaṃ phandāpeti, sabbattha dukkaṭameva. Nivāsanapārupanaṃ saṇṭhapeti, hatthavāre hatthavāre dukkaṭaṃ. ‘‘Mahantaṃ nidhānaṃ na sakkā ekena āharituṃ, dutiyaṃ pariyesissāmī’’ti kassaci sahāyassa santikaṃ gantukāmo dvāraṃ vivarati, padavāre ca hatthavāre ca dukkaṭaṃ. Dvārapidahane pana aññasmiṃ vā gamanassa anupakāre anāpatti. Tassa nipannokāsaṃ gantvā ‘‘itthannāmā’’ti pakkosati, tamatthaṃ ārocetvā ‘‘ehi gacchāmā’’ti vadati, vācāya vācāya dukkaṭaṃ. So tassa vacanena uṭṭhahati, tassāpi dukkaṭaṃ. Uṭṭhahitvā tassa santikaṃ gantukāmo nivāsanapārupanaṃ saṇṭhapeti, dvāraṃ vivaritvā tassa samīpaṃ gacchati, hatthavārapadavāresu sabbattha dukkaṭaṃ. So taṃ pucchati ‘‘asuko ca asuko ca kuhiṃ, asukañca asukañca pakkosāhī’’ti, vācāya vācāya dukkaṭaṃ. Sabbe samāgate disvā ‘‘mayā asukasmiṃ nāma ṭhāne evarūpo nidhi upaladdho, gacchāma taṃ gahetvā puññāni ca karissāma, sukhañca jīvissāmā’’ti vadati, vācāya vācāya dukkaṭameva.
这样得到同伴后,他就去找锄头。如果自己有锄头,心想“我去把它拿来”,那么在走去、拿取、带回来的过程中,每一次动手、每一次迈步都犯恶作。如果没有,就去找别的比丘或在家人乞求。乞求时,如果不说假话,只说“请给我锄头,我需要用锄头,有点事要做,做完就还回来”,那么每说一句都犯恶作。如果撒谎说“有排水沟要清理,精舍里有地面工程要做”,那么每说一句假话,就每一处都犯巴吉帝亚。不过《大注疏》里说,即使说的是真话或是假话,也只是恶作,应当知道那是书写时的疏忽。因为在偷盗的前方便阶段,凡是属于巴吉帝亚的场合,根本不存在恶作这回事。如果锄头没有柄,心想“我要做个柄”,就磨刀或磨斧,为了这个目的前去,到了以后砍干木、削木、敲打,在每一次动手、每一次迈步中都犯恶作。如果砍的是生木,就犯巴吉帝亚。此后一切动作都犯恶作。《简要注疏》和《大护法注》里还说,为了砍伐那里生长的木杆藤蔓而去找刀斧的人,也犯恶作。如果他们这样想:“去乞求刀、斧、锄头会被人怀疑,我们干脆弄些铁来自己打造吧。”于是去森林里挖土找铁矿石。挖非净地的人,在犯恶作的同时还犯巴吉帝亚,这是《大护法注》里说的。就像这里一样,在一切巴吉帝亚的场合,恶作都跑不掉。挖净地的人只犯恶作。取了矿石以后,此后一切所作中,每做一个动作都犯恶作。巴利
Evaṃ laddhasahāyo kudālaṃ pariyesati. Sace panassa attano kudālo atthi, ‘‘taṃ āharissāmī’’ti gacchanto ca gaṇhanto ca āharanto ca sabbattha hatthavārapadavāresu dukkaṭaṃ āpajjati . Sace natthi, aññaṃ bhikkhuṃ vā gahaṭṭhaṃ vā gantvā yācati, yācanto ca sace ‘‘kudālaṃ me dehi, kudālena me attho , kiñci kātabbamatthi, taṃ katvā paccāharissāmī’’ti musā abhaṇanto yācati, vācāya vācāya dukkaṭaṃ. Sace ‘‘mātikā sodhetabbā atthi, vihāre bhūmikammaṃ kātabbaṃ atthī’’ti musāpi bhaṇati, yaṃ yaṃ vacanaṃ musā, tattha tattha pācittiyaṃ. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana saccepi alikepi dukkaṭameva vuttaṃ, taṃ pamādalikhitanti veditabbaṃ. Na hi adinnādānassa pubbapayoge pācittiyaṭṭhāne dukkaṭaṃ nāma atthi. Sace pana kudālassa daṇḍo natthi, ‘‘daṇḍaṃ karissāmī’’ti vāsiṃ vā pharasuṃ vā niseti, tadatthāya gacchati, gantvā sukkhakaṭṭhaṃ chindati tacchati ākoṭeti, sabbattha hatthavārapadavāresu dukkaṭaṃ. Allarukkhaṃ chindati, pācittiyaṃ. Tato paraṃ sabbapayogesu dukkaṭaṃ. Saṅkhepaṭṭhakathāyaṃ pana mahāpaccariyañca tattha jātakakaṭṭhalatāchedanatthaṃ vāsipharasuṃ pariyesantānampi dukkaṭaṃ vuttaṃ. Sace pana tesaṃ evaṃ hoti ‘‘vāsipharasukudāle yācantā āsaṅkitā bhavissāma, lohaṃ samuṭṭhāpetvā karomā’’ti. Tato araññaṃ gantvā lohabījatthaṃ pathaviṃ khaṇanti, akappiyapathaviṃ khaṇantānaṃ dukkaṭehi saddhiṃ pācittiyānīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Yathā ca idha, evaṃ sabbattha pācittiyaṭṭhāne dukkaṭā na muccati. Kappiyapathaviṃ khaṇantānaṃ dukkaṭāniyeva. Bījaṃ pana gahetvā tato paraṃ sabbakiriyāsu payoge payoge dukkaṭaṃ.
在寻找筐子时,手部动作和每一步的犯戒判定,都按前面说过的方式,属于恶作。说妄语则犯巴吉帝亚。为了做筐子而割断藤蔓,也犯巴吉帝亚。这一切都应依照前面的方式理解。至于“若前往,犯恶作”这一句,意思是:像这样找到了同伴、锄头和筐子之后,前往藏宝的地方,每走一步都犯恶作。但如果前往时生起善心,想“得到这宝藏后,我要用来供佛、供法或供僧”,以善心前往就没有犯戒。为什么?因为文中说的是“以盗心……若前往,犯恶作”。就像这里一样,在一切情况下,只要不是盗心,就没有犯戒。离开道路,为了去藏宝的地方而另开一条路,砍断草木,犯巴吉帝亚;砍伐干木,犯恶作。巴利
Piṭakapariyesanepi hatthavārapadavāresu vuttanayeneva dukkaṭaṃ. Musāvāde pācittiyaṃ. Piṭakaṃ kātukāmatāya vallicchedane pācittiyanti sabbaṃ purimanayeneva veditabbaṃ. Gacchati vā āpatti dukkaṭassāti evaṃ pariyiṭṭhasahāyakudālapiṭako nidhiṭṭhānaṃ gacchati, padavāre padavāre dukkaṭaṃ. Sace pana gacchanto ‘‘imaṃ nidhiṃ laddhā buddhapūjaṃ vā dhammapūjaṃ vā saṅghabhattaṃ vā karissāmī’’ti kusalaṃ uppādeti, kusalacittena gamane anāpatti. Kasmā? ‘‘Theyyacitto dutiyaṃ vā…pe… gacchati vā, āpatti dukkaṭassā’’ti vuttattā. Yathā ca idha, evaṃ sabbattha atheyyacittassa anāpatti. Maggato okkamma nidhānaṭṭhānaṃ gamanatthāya maggaṃ karonto bhūtagāmaṃ chindati, pācittiyaṃ. Sukkhakaṭṭhaṃ chindati, dukkaṭaṃ.
其中“那里生长的”,是指长久埋藏的陶罐上面长出来的东西。所谓“木棍或藤蔓”,并不只是木棍和藤蔓而已,凡是砍断任何湿的或干的草、树木、藤蔓等,因为属于同一个动作的一部分,都只是犯轻罪。巴利
Tatthajātakanti ciranihitāya kumbhiyā upari jātakaṃ. Kaṭṭhaṃ vā lataṃ vāti na kevalaṃ kaṭṭhalatameva, yaṃkiñci allaṃ vā sukkhaṃ vā tiṇarukkhalatādiṃ chindantassa sahapayogattā dukkaṭameva hoti.
长老们在这里把八种恶作归纳在一起显示出来:前方便恶作、俱方便恶作、不可触恶作、恶行恶作、律恶作、知而恶作、白告恶作、承诺恶作。其中,“以盗心寻找同伴或锄头或筐子,或者前往寻找,犯恶作”,这叫做前方便恶作。在这里,在恶作的情形下就是恶作,在巴吉帝亚的情形下就是巴吉帝亚。“砍伐那里生长的树木或藤蔓,犯恶作”,这叫做俱方便恶作。但在这里,巴吉帝亚事和恶作事都只停留在恶作的地步。为什么?因为是与偷盗同时进行的方便。至于触摸十种宝物、七种谷物,以及一切武器等物品所犯的恶作,这叫做不可触恶作。触摸芭蕉、椰子等那里生长的果实所犯的恶作,这叫做恶行恶作。在乞食时,若灰尘落入钵中,未接取钵、未洗净,就在那里取食所犯的恶作,这叫做律恶作。“听闻后不说,犯恶作”,这叫做知而恶作。在十一种劝告中说的“以白告犯恶作”,这叫做白告恶作。“诸比丘,那位比丘的前安居不明确,且在承诺时犯恶作”,这叫做承诺恶作。而这是俱方便恶作。因此说:“凡是砍伐任何生的或干的草、树木、藤蔓等,因为是同时进行的方便,就只是恶作。”巴利
Aṭṭhavidhaṃ hetaṃ dukkaṭaṃ nāma imasmiṃ ṭhāne samodhānetvā therehi dassitaṃ – pubbapayogadukkaṭaṃ , sahapayogadukkaṭaṃ, anāmāsadukkaṭaṃ, durupaciṇṇadukkaṭaṃ, vinayadukkaṭaṃ, ñātadukkaṭaṃ, ñattidukkaṭaṃ, paṭissavadukkaṭanti. Tattha ‘‘theyyacitto dutiyaṃ vā kudālaṃ vā piṭakaṃ vā pariyesati gacchati vā, āpatti dukkaṭassā’’ti idaṃ pubbapayogadukkaṭaṃ nāma. Ettha hi dukkaṭaṭṭhāne dukkaṭaṃ, pācittiyaṭṭhāne pācittiyameva hoti. ‘‘Tatthajātakaṃ kaṭṭhaṃ vā lataṃ vā chindati, āpatti dukkaṭassā’’ti idaṃ sahapayogadukkaṭaṃ nāma. Ettha pana pācittiyavatthu ca dukkaṭavatthu ca dukkaṭaṭṭhāneyeva tiṭṭhati. Kasmā? Avahārassa sahapayogattāti. Yaṃ pana dasavidhaṃ ratanaṃ, sattavidhaṃ dhaññaṃ, sabbañca āvudhabhaṇḍādiṃ āmasantassa dukkaṭaṃ vuttaṃ, idaṃ anāmāsadukkaṭaṃ nāma. Yaṃ kadalināḷikerādīnaṃ tatthajātakaphalāni āmasantassa dukkaṭaṃ vuttaṃ, idaṃ durupaciṇṇadukkaṭaṃ nāma. Yaṃ pana piṇḍāya carantassa patte raje patite pattaṃ appaṭiggahetvā adhovitvā vā tattha bhikkhaṃ gaṇhantassa dukkaṭaṃ vuttaṃ, idaṃ vinayadukkaṭaṃ nāma. ‘‘Sutvā na vadanti, āpatti dukkaṭassā’’ti (pārā. 419) idaṃ ñātadukkaṭaṃ nāma. Yaṃ ekādasasu samanubhāsanāsu ‘‘ñattiyā dukkaṭa’’nti (pārā. 414) vuttaṃ, idaṃ ñattidukkaṭaṃ nāma. ‘‘Tassa, bhikkhave, bhikkhuno purimikā ca na paññāyati, paṭissave ca āpatti dukkaṭassā’’ti (mahāva. 207) idaṃ paṭissavadukkaṭaṃ nāma. Idaṃ pana sahapayogadukkaṭaṃ. Tena vuttaṃ – ‘‘yaṃkiñci allaṃ vā sukkhaṃ vā tiṇarukkhalatādiṃ chindantassa sahapayogattā dukkaṭameva hotī’’ti.
如果他在那里生长的草、树、藤蔓等被砍时,生起了惭愧心,防护就生起,他忏悔因砍伐而犯的恶作后就得清净。如果他没放弃努力,仍然热心地挖土,砍伐的恶作就止息,转而落入挖掘的恶作。即使挖的是非净地,因为在这里属于俱方便,也还是只犯恶作。如果他把四面八方都挖了,挖到罐底时生起惭愧心,他忏悔因挖掘而犯的恶作后就得清净。巴利
Sace panassa tatthajātake tiṇarukkhalatādimhi chinnepi lajjidhammo okkamati, saṃvaro uppajjati, chedanapaccayā dukkaṭaṃ desetvā muccati. Atha dhuranikkhepaṃ akatvā saussāhova paṃsuṃ khaṇati, chedanadukkaṭaṃ paṭippassambhati, khaṇanadukkaṭe patiṭṭhāti. Akappiyapathaviṃ khaṇantopi hi idha sahapayogattā dukkaṭameva āpajjati. Sace panassa sabbadisāsu khaṇitvā kumbhimūlaṃ pattassāpi lajjidhammo okkamati, khaṇanapaccayā dukkaṭaṃ desetvā muccati.
“或拨开”,意思是:如果他仍然带着热忱把土拨开,堆到一边,那么挖掘的恶作就止息,转而落在拨开的恶作上。他把那些土一处一处堆起来时,每做一个动作就犯一次恶作。但如果他堆成堆之后又放弃努力,就会生起惭耻法;只要说出拨开的恶作罪,就能得清净。“或取出”,意思是:如果他仍然带着热忱把土取出来抛到外面,那么挖掘的恶作就止息,转而落在取出的恶作上。他用锄头、手或篮子把土到处抛撒时,每做一个动作就犯一次恶作。但如果他把所有土都清出去,让罐子立在干地上之后,却生起惭耻法,那么只要说出取出的恶作罪,就能得清净。如果他仍然带着热忱去碰罐子,那么取出的恶作就止息,转而落在触碰的恶作上。碰了之后,如果生起惭耻法,只要说出触碰的恶作罪,就能得清净。如果他仍然带着热忱摇动罐子,那么触碰的恶作就止息,转而落在所说的“摇动则犯土喇咤亚罪”这一土喇咤亚罪上。巴利
Byūhati vāti atha pana saussāhova paṃsuṃ viyūhati, ekapasse rāsiṃ karoti, khaṇanadukkaṭaṃ paṭippassambhati, viyūhanadukkaṭe patiṭṭhāti. Tañca paṃsuṃ tattha tattha puñjaṃ karonto payoge payoge dukkaṭaṃ āpajjati. Sace pana rāsiṃ katvāpi dhuranikkhepaṃ karoti, lajjidhammaṃ āpajjati , viyūhanadukkaṭaṃ desetvā muccati. Uddharati vāti atha pana saussāhova paṃsuṃ uddharitvā bahi pāteti, viyūhanadukkaṭaṃ paṭippassambhati, uddharaṇadukkaṭe patiṭṭhāti. Paṃsuṃ pana kudālena vā hatthehi vā pacchiyā vā tahiṃ tahiṃ pātento payoge payoge dukkaṭaṃ āpajjati. Sace pana sabbaṃ paṃsuṃ nīharitvā kumbhiṃ thalaṭṭhaṃ katvāpi lajjidhammaṃ āpajjati, uddharaṇadukkaṭaṃ desetvā muccati. Atha pana saussāhova kumbhiṃ āmasati, uddharaṇadukkaṭaṃ paṭippassambhati, āmasanadukkaṭe patiṭṭhāti. Āmasitvāpi ca lajjidhammaṃ āpajjanto āmasanadukkaṭaṃ desetvā muccati. Atha saussāhova kumbhiṃ phandāpeti, āmasanadukkaṭaṃ paṭippassambhati, ‘‘phandāpeti, āpatti thullaccayassā’’ti vuttathullaccaye patiṭṭhāti.
这里先讲“恶作”和“土喇咤亚”这两个词的含义。首先,所谓“恶作”,就是“恶劣地做了”——背离导师所教导的应做之事而去做,所以叫恶作。另一种说法是“做了丑恶的事”,因为那种行为丑陋,在比丘的各种行为中不显庄严,所以也叫恶作。关于这一点,经中这样说过:巴利
Tatrāyaṃ dukkaṭathullaccayānaṃ dvinnampi vacanattho – paṭhamaṃ tāvettha duṭṭhu kataṃ satthārā vuttakiccaṃ virādhetvā katanti dukkaṭaṃ. Atha vā duṭṭhaṃ kataṃ, virūpā sā kiriyā bhikkhukiriyānaṃ majjhe na sobhatīti evampi dukkaṭaṃ. Vuttañcetaṃ –
“ 恶作”这个说法,你好好听我如实讲:
有过失、偏离正轨、出错,以及任何恶作。
“ 一个人如果做了恶事,不管是公开还是暗中。
他们说这是恶作,所以就叫它恶作。”巴利
‘‘Dukkaṭaṃ iti yaṃ vuttaṃ, taṃ suṇohi yathātathaṃ; Aparaddhaṃ viraddhañca, khalitaṃ yañca dukkaṭaṃ. ‘‘Yaṃ manusso kare pāpaṃ, āvi vā yadi vā raho; Dukkaṭanti pavedenti, tenetaṃ iti vuccatī’’ti. (pari. 339);
另一种则是土喇咤亚(粗罪),因为它粗大,也因为它是一种过失。这里应当理解成合成词,就像“来世有恶趣”“有苦果”等说法那样。因为在需要向一个人发露的诸过失中,没有和它同等的粗大过失。所以说“因粗大、因过失而称土喇咤亚(粗罪)”。对此也有偈颂说:巴利
Itaraṃ pana thūlattā, accayattā ca thullaccayaṃ. ‘‘Samparāye ca duggati’’ (saṃ. ni. 1.49), ‘‘yaṃ hoti kaṭukapphala’’ntiādīsu (dha. pa. 66; netti. 91) viya cettha saṃyogabhāvo veditabbo. Ekassa santike desetabbesu hi accayesu tena samo thūlo accayo natthi. Tasmā vuttaṃ ‘‘thūlattā accayattā ca thullaccaya’’nti. Vuttañcetaṃ –
“ 所谓土喇咤亚,此乃所说,汝当如实谛听:
一人于一人前宣说,另一人则纳受之。
没有一种过失能和它相比,因此这就被称为如是。”巴利
‘‘Thullaccayanti yaṃ vuttaṃ, taṃ suṇohi yathātathaṃ; Ekassa mūle yo deseti, yo ca taṃ paṭiggaṇhati; Accayo tena samo natthi, tenetaṃ iti vuccatī’’ti. (pari. 339);
每次在令它动摇的加行中,都犯土喇咤亚。令它动摇之后,如果生起了羞耻法,忏悔土喇咤亚就能解脱。在这里,从同一加行开始,前面的罪就依次止息。但是,如果没有作同一加行,而是生起了羞耻法,那么先前加行中所犯的恶作和巴吉帝亚,全都要一一忏悔。在同一加行中,于其中所生的截断,即使有很多恶作,到了挖土的时候就止息,只成为一个挖土恶作。挖土时即使有很多拨开,拨开时即使有很多取出,取出时即使有很多触摸,触摸时即使有很多令动摇,到了那一步就止息。在挖土等情形中,如果生起了羞耻法,即使有很多条罪,只忏悔一条就能解脱,这是《库伦德注》中所说的。而所谓前罪止息,只在“由白文得恶作,由二甘马语得土喇咤亚,皆止息”(《巴拉基格》414)这样的随说经文中出现。但在这里的第二巴拉基格中,应当依据注释书阿阇梨的权威来理解。巴利
Phandāpentassa ca payoge payoge thullaccayaṃ. Phandāpetvāpi ca lajjidhammaṃ okkanto thullaccayaṃ desetvā muccati. Sahapayogato paṭṭhāyeva cettha purimā purimā āpatti paṭippassambhati. Sahapayogaṃ pana akatvā lajjidhammaṃ okkantena yā pubbapayoge dukkaṭapācittiyā āpannā, sabbā tā desetabbā. Sahapayoge ca tatthajātakacchedane bahukānipi dukkaṭāni paṃsukhaṇanaṃ patvā paṭippassambhanti. Ekaṃ khaṇanadukkaṭameva hoti. Khaṇane bahukānipi viyūhanaṃ, viyūhane bahukānipi uddharaṇaṃ, uddharaṇe bahukānipi āmasanaṃ, āmasane bahukānipi phandāpanaṃ patvā paṭippassambhanti. Paṃsukhaṇanādīsu ca lajjidhamme uppanne bahukāpi āpattiyo hontu, ekameva desetvā muccatīti kurundaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Purimāpattipaṭippassaddhi ca nāmesā ‘‘ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayā paṭippassambhantī’’ti (pārā. 414) evaṃ anusāvanāsuttesuyeva āgatā. Idha pana dutiyapārājike aṭṭhakathācariyappamāṇena gahetabbāti.
“令离原位”:就是犯巴拉基格。意思是,如果有人让瓶动摇之后,还没有生起羞耻心,就使那个瓶从原位移动哪怕一根发尖那么一点,就犯巴拉基格。这里说的“令离原位”,应当知道有六种方式。哪六种?抓住瓶口边缘,往自己这边拉,使这一端所碰到的地方被另一端越过,哪怕只有一根发尖那么一点,巴拉基格。同样抓住后,往对面推,使另一端所碰到的地方被这一端越过,哪怕只有一根发尖那么一点,巴拉基格。往左边或往右边移开,使左端所碰到的地方被右端越过,哪怕只有一根发尖那么一点,巴拉基格;或者使右端所碰到的地方被左端越过,哪怕只有一根发尖那么一点,巴拉基格。向上举起,使瓶离开地面哪怕一根发尖那么一点,巴拉基格。挖开下面再往下沉,使底部所碰到的地方被瓶口边缘越过,哪怕只有一根发尖那么一点,巴拉基格。这是就安住在一处的瓶来说的。如果有人在瓶口边缘套上绳索,把铁桩或者金合欢木心之类的桩子打进地里,再用链条绑在那里固定住:如果只在一个方向用一条链条绑住,就有两个位置;如果在二、三、四个方向用四条链条绑住,就有五个位置。巴利
Ṭhānācāveti, āpatti pārājikassāti yo pana phandāpetvāpi lajjidhammaṃ anokkamitvāva taṃ kumbhiṃ ṭhānato antamaso kesaggamattampi cāveti, pārājikameva āpajjatīti attho. Ṭhānā cāvanañcettha chahi ākārehi veditabbaṃ. Kathaṃ? Kumbhiṃ mukhavaṭṭiyaṃ gahetvā attano abhimukhaṃ ākaḍḍhanto iminā antena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi pārimantena atikkāmeti, pārājikaṃ. Tatheva gahetvā parato pellento pārimantena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi iminā antena atikkāmeti, pārājikaṃ. Vāmato vā dakkhiṇato vā apanāmento vāmantena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi dakkhiṇantena atikkāmeti, pārājikaṃ. Dakkhiṇantena vā phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi vāmantena atikkāmeti, pārājikaṃ. Uddhaṃ ukkhipanto kesaggamattampi bhūmito moceti, pārājikaṃ. Khaṇitvā heṭṭhato osīdento bundena phuṭṭhokāsaṃ kesaggamattampi mukhavaṭṭiyā atikkāmeti, pārājikanti evaṃ ekaṭṭhāne ṭhitāya kumbhiyā. Yadi pana kumbhimukhavaṭṭiyā pāsaṃ katvā lohakhāṇuṃ vā khadirasārādikhāṇuṃ vā pathaviyaṃ ākoṭetvā tattha saṅkhalikāya bandhitvā ṭhapenti, ekissā disāya ekāya saṅkhalikāya baddhāya dve ṭhānāni labbhanti, dvīsu tīsu catūsu disāsu catūhi saṅkhalikāhi baddhāya pañca ṭhānāni labbhanti.
在这种情况下,如果瓶子系在一根桩上:他先拔桩,或者弄断链条,犯土喇咤亚。之后,他按前面所说的方式,让瓶子离开原位哪怕只有发尖那么一点点,犯巴拉基格。如果他先取瓶,犯土喇咤亚。之后,他让桩离开原位哪怕只有发尖那么一点点,或者弄断链条,犯巴拉基格。按这个方式,对于系在两根、三根、四根桩上的瓶子,在最后令它离开原位时犯巴拉基格,其余情况应知为土喇咤亚。巴利
Tattha ekakhāṇuke baddhakumbhiyā paṭhamaṃ khāṇukaṃ vā uddharati, saṅkhalikaṃ vā chindati, thullaccayaṃ. Tato kumbhiṃ yathāvuttanayena kesaggamattampi ṭhānā cāveti, pārājikaṃ. Atha paṭhamaṃ kumbhiṃ uddharati, thullaccayaṃ. Tato khāṇukaṃ kesaggamattampi ṭhānā cāveti, saṅkhalikaṃ vā chindati, pārājikaṃ. Etena upāyena dvīsu tīsu catūsu khāṇukesu baddhakumbhiyāpi pacchime ṭhānācāvane pārājikaṃ. Sesesu thullaccayaṃ veditabbaṃ.
如果没有木桩,就把环套在链子的顶端,再套进那里长出来的根部。如果先把瓶子取出来,然后才切断根,再把环取出来,就犯巴拉基格。如果不断根,只是把环从这里那里地来回挪动,那就不犯。但是,如果并没有从根部取出来,而是用手抓住它,让它悬在空中,也犯巴拉基格。这就是这里的差别。其余按前面所说的来理解。巴利
Sace khāṇu natthi, saṅkhalikāya agge valayaṃ katvā tatthajātake mūle pavesitaṃ hoti, paṭhamaṃ kumbhiṃ uddharitvā pacchā mūlaṃ chetvā valayaṃ nīharati, pārājikaṃ. Atha mūlaṃ acchetvā valayaṃ ito cito ca sāreti, rakkhati. Sace pana mūlato anīharitvāpi hatthena gahetvā ākāsagataṃ karoti, pārājikaṃ. Ayamettha viseso. Sesaṃ vuttanayameva.
有些人为了当标记,在瓶口上种榕树之类的树,树根缠住瓶子立在那里。如果有人想“我要砍断树根,把瓶子拿走”而动手砍,每砍一次就犯一个恶作。砍断以后腾出空间,只要让瓶子离开原位哪怕一根头发尖那么一点,就犯巴拉基格。如果正在砍根的时候,瓶子被碰倒滚到低处去了,那暂时还不算破戒,得继续守着。要是从落下的地方把瓶子拿起来,就犯巴拉基格。如果根砍断以后,瓶子只靠一根根还立着,而那人想“砍断这根,瓶子就会倒”,于是去砍,刚砍断就犯巴拉基格。如果瓶子只靠一根根立着,就像绑在绳套上的猪一样,再没有别的什么东西挂着它,砍断那根根的时候也犯巴拉基格。如果瓶口上放着一块大石头,有人想用棍子把它挑开,因而砍了瓶口上长着的树,犯恶作。如果是为了拿瓶子而砍了旁边长着的树,因为那棵树不是长在瓶上的,砍它的人犯巴吉帝亚。巴利
Keci pana nimittatthāya kumbhimatthake nigrodharukkhādīni ropenti, mūlāni kumbhiṃ vinandhitvā ṭhitāni honti, ‘‘mūlāni chinditvā kumbhiṃ gahessāmī’’ti chindantassa payoge payoge dukkaṭaṃ. Chinditvā okāsaṃ katvā kumbhiṃ kesaggamattampi ṭhānā cāveti, pārājikaṃ. Mūlāni chindatova luṭhitvā kumbhī ninnaṭṭhānaṃ gatā, rakkhati tāva. Gataṭṭhānato uddharati, pārājikaṃ. Sace chinnesu mūlesu ekamūlamattena kumbhī tiṭṭhati, so ca taṃ ‘‘imasmiṃ mūle chinne patissatī’’ti chindati, chinnamatte pārājikaṃ. Sace pana ekamūleneva pāse baddhasūkaro viya ṭhitā hoti, aññaṃ kiñci lagganakaṃ natthi, tasmimpi mūle chinnamatte pārājikaṃ. Sace kumbhimatthake mahāpāsāṇo ṭhapito hoti, taṃ daṇḍena ukkhipitvā apanetukāmo kumbhimatthake jātarukkhaṃ chindati, dukkaṭaṃ. Tassā samīpe jātakaṃ chetvā āharati, atatthajātakattā taṃ chindato pācittiyaṃ.
如果没办法把瓶子拿出来,为了拿瓶里的东西,就把自己的容器伸进去,再以偷盗的心去碰瓶里价值五个摩沙迦或五个摩沙迦以上的东西,就犯恶作。这里所说的界限,是为判定巴拉基格而说的。不过,以偷盗的心去碰价值不足五个摩沙迦的东西,也一样犯恶作。巴利
Attano bhājananti sace pana kumbhiṃ uddharituṃ asakkonto kumbhigatabhaṇḍaggahaṇatthaṃ attano bhājanaṃ pavesetvā antokumbhiyaṃ pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ theyyacitto āmasati, āpatti dukkaṭassa. Paricchedo cettha pārājikaniyamanatthaṃ vutto. Theyyacittena pana ūnapañcamāsakampi āmasanto dukkaṭaṃ āpajjatiyeva.
所谓“令动摇”:在这里,只要已经和自己的容器连成一体并放进去,这段时间就称为“令动摇”。另外,即使没有把东西从这里拨到那里,也同样是令动摇,他犯土喇咤(thullaccaya,重罪)。但当一体的状态被切断时,瓶里的就只在瓶里,容器里的也只在容器里,那时才称为“自己容器里的东西”。这样做之后,即使没有把容器从瓶里取出来,也犯巴拉基格。巴利
Phandāpetīti ettha yāva ekābaddhaṃ katvā attano bhājanaṃ paveseti, tāva phandāpetīti vuccati. Api ca ito cito ca apabyūhantopi phandāpetiyeva, so thullaccayaṃ āpajjati. Yadā pana ekābaddhabhāvo chinno, kumbhigataṃ kumbhiyameva, bhājanagatampi bhājaneyeva hoti, tadā attano bhājanagataṃ nāma hoti. Evaṃ katvā kumbhito anīhatepi ca bhājane pārājikaṃ āpajjati.
“或断拳”:在这里,就像从指缝间掉出来的钱币碰不到瓶里的钱币一样,这样握成拳头的人,就叫作“断拳”;这个人也犯巴拉基格。巴利
Muṭṭhiṃ vā chindatīti ettha yathā aṅgulantarehi nikkhantakahāpaṇā kumbhigate kahāpaṇe na samphusanti, evaṃ muṭṭhiṃ karonto muṭṭhiṃ chindati nāma; sopi pārājikaṃ āpajjati.
“经中所载”是指在经中记载的;这也是对用线穿起来的东西以及线制之物的称呼。腰带之类有金制的、银制的,也有线制的,珍珠串等也归入这一类。“缠头”是指缠头的布。对其中任何一件,以盗心触摸,犯恶作;令它动摇,犯土喇咤亚。抓住腰带等的一端,不使它悬空而举起,犯土喇咤亚。巴利
Suttārūḷhanti sutte ārūḷhaṃ; suttena āvutassāpi suttamayassāpi etaṃ adhivacanaṃ . Pāmaṅgādīnihi sovaṇṇamayānipi honti rūpiyamayānipi suttamayānipi, muttāvaliādayopi ettheva saṅgahaṃ gatā. Veṭhananti sīsaveṭhanapaṭo vuccati. Etesu yaṃkiñci theyyacitto āmasati, dukkaṭaṃ. Phandāpeti, thullaccayaṃ. Pāmaṅgādīni koṭiyaṃ gahetvā ākāsaṭṭhaṃ akaronto uccāreti, thullaccayaṃ.
“摩擦而取”在这里是指:在装满的缸上面,把另一口缸口朝下、与下缸口齐平放着;或者把一端放在缸底、另一端放在缸口边上放着。对这样摩擦而取的人,犯土喇咤亚;如果让物品从缸口脱出,就犯巴拉基格。但是,如果物品放在半缸或空缸里,那么只有自己实际碰到的那一处才算“处所”,不是整口缸都算。所以,即使是对这样摩擦而取的人,只要物品从所放的位置移动了毛发尖那么一点,就犯巴拉基格。如果缸是满的或不满的,径直向上提起,那么从底部所放的位置移动一点点,就犯巴拉基格。对于放在缸里的任何足以构成巴拉基格的物品,如果让它在整口缸里移动,或者摩擦腰带等物再取出来,只要还没超过缸口边缘,就一直只是土喇咤亚。因为《简要大灯》等书中说,整口缸都算处所。然而《大注》中说:“只有所放的那一处才是处所,不是整口缸。所以,从所放的位置移动毛发尖那么一点,就犯巴拉基格。”这个说法才是标准。另一种说法,即没有让物品悬空时的说法,是依照衣架上所放衣服缠绕的方式而说的,不能采纳。因为《律分别》中说到重罪时应依重者为准,这是律法的性质。另外,从“或使它进入自己的容器,或截断它的系缚”这句话,也应这样理解。正如放在缸里的物品,不是整口缸都算处所。巴利
Ghaṃsanto nīharatīti ettha pana paripuṇṇāya kumbhiyā upari samatittikaṃ kumbhiṃ katvā ṭhapitaṃ vā ekaṃ koṭiṃ bunde ekaṃ koṭiṃ mukhavaṭṭiyaṃ katvā ṭhapitaṃ vā ghaṃsantassa nīharato thullaccayaṃ. Kumbhimukhā mocentassa pārājikaṃ. Yaṃ pana upaḍḍhakumbhiyaṃ vā rittakumbhiyaṃ vā ṭhapitaṃ, tassa attano phuṭṭhokāsova ṭhānaṃ, na sakalā kumbhī, tasmā taṃ ghaṃsantassāpi nīharato patiṭṭhitokāsato kesaggamatte mutte pārājikameva. Kumbhiyā pana paripuṇṇāya vā ūnāya vā ujukameva uddharantassa heṭṭhimakoṭiyā patiṭṭhitokāsā muttamatteva pārājikaṃ. Antokumbhiyaṃ ṭhapitaṃ yaṃkiñci pārājikappahonakaṃ bhaṇḍaṃ sakalakumbhiyaṃ cārentassa, pāmaṅgādiñca ghaṃsitvā nīharantassa yāva mukhavaṭṭiṃ nātikkamati, tāva thullaccayameva. Tassa hi sabbāpi kumbhī ṭhānanti saṅkhepamahāpaccariyādīsu vuttaṃ. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ṭhapitaṭṭhānameva ṭhānaṃ, na sakalā kumbhī. Tasmā yathāṭhitaṭṭhānato kesaggamattampi mocentassa pārājikamevā’’ti vuttaṃ, taṃ pamāṇaṃ. Itaraṃ pana ākāsagataṃ akarontassa cīvaravaṃse ṭhapitacīvaraveṭhanakanayena vuttaṃ, taṃ na gahetabbaṃ. Vinayavinicchaye hi āgate garuke ṭhātabbaṃ, esā vinayadhammatā. Apica ‘‘attano bhājanagataṃ vā karoti, muṭṭhiṃ vā chindatī’’ti vacanato petaṃ veditabbaṃ. Yathā antokumbhiyaṃ ṭhitassa na sabbā kumbhī ṭhānanti.
关于酥油等物,只要有人以任何一种方式饮用,在刚喝下时就算犯巴拉基格——这是《大注》中说的。不过,《大灯》等注疏则作了这样的区分:如果口不离器而吸饮,若进入自己喉中的那一口还不值一足,必须和口中的合起来才值一足,这时还算守护;一旦以咽喉为界截断,就犯巴拉基格。即使是用嘴唇截断并闭上嘴唇,也一样犯巴拉基格。若用莲茎、竹管、苇管等来饮,只要进入自己喉中的那一口已值一足,就犯巴拉基格;若还要和口中的合起来才值,则还不犯巴拉基格。若破坏它与莲茎等物连成一体的状态,以嘴唇截断时,就犯巴拉基格。若需和莲茎等物中的合起来才值一足,而用手指按住莲茎等的底部,也犯巴拉基格。若值一足之物尚未进入自己喉中,在莲茎等物中及口中虽然超过一足之量,但仍连成一体而存在,那就仍算守护。这一切都符合“或令其入自己的器皿,或截断其束”这一原则,所以是很好的说明。以上就是关于连成一体的情形。巴利
Sappiādīsu yaṃkiñci pivato ekapayogena pītamatte pārājikanti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Mahāpaccariyādīsu pana ayaṃ vibhāgo dassito – ‘‘mukhaṃ anapanetvā ākaḍḍhantassa pivato sace paragalagataṃ pādaṃ na agghati, mukhagatena saddhiṃ agghati, rakkhati tāva. Kaṇṭhena pana paricchinnakāleyeva pārājikaṃ hoti. Sacepi oṭṭhehi paricchindanto oṭṭhe pidahati, pārājikameva. Uppaladaṇḍaveḷunāḷinaḷanāḷiādīhi pivantassāpi sace paragalagatameva pādaṃ agghati, pārājikaṃ. Sace saha mukhagatena agghati, na tāva pārājikaṃ hoti. Uppaladaṇḍādigatena saddhiṃ ekābaddhabhāvaṃ kopetvā oṭṭhehi paricchinnamatte pārājikaṃ. Sace uppaladaṇḍādigatena saddhiṃ agghati, uppaladaṇḍādīnaṃ bunde aṅguliyāpi pihitamatte pārājikaṃ. Pādagghanake paragalaṃ appaviṭṭhe uppaladaṇḍādīsu ca mukhe ca atirekapādārahampi ekābaddhaṃ hutvā tiṭṭhati, rakkhatiyevā’’ti. Taṃ sabbampi yasmā ‘‘attano bhājanagataṃ vā karoti , muṭṭhiṃ vā chindatī’’ti imaṃ nayaṃ bhajati, tasmā sudassitameva. Esa tāva ekābaddhe nayo.
如果用手、用钵、用盘子等任何容器取来喝,在让足值之物装满的那个动作完成时,就犯巴拉基格。如果东西很贵,用贝壳一次就能取到足值之量,那么仅仅一次取出就犯巴拉基格。如果把容器沉下去取,只要所取之物还是一整块相连的,就还不算犯。以容器口边缘为界限截断,或者取出来,就犯巴拉基格。而当把酥油、油,或者清得像油一样的蜜糖从缸里倒进自己的容器时,因为这些东西清澈,不成一整块相连,所以足值之物一旦从缸口边缘滴落,就犯巴拉基格。巴利
Sace pana hatthena vā pattena vā thālakādinā vā kenaci bhājanena gahetvā pivati, yamhi payoge pādagghanakaṃ pūreti, tamhi gate pārājikaṃ. Atha mahagghaṃ hoti, sippikāyapi ekapayogeneva pādagghanakaṃ gahetuṃ sakkā hoti, ekuddhāreyeva pārājikaṃ. Bhājanaṃ pana nimujjāpetvā gaṇhantassa yāva ekābaddhaṃ hoti, tāva rakkhati. Mukhavaṭṭiparicchedena vā uddhārena vā pārājikaṃ. Yadā pana sappiṃ vā telaṃ vā acchaṃ telasadisameva madhuphāṇitaṃ vā kumbhiṃ āviñchetvā attano bhājane paveseti, tadā tesaṃ acchatāya ekābaddhatā natthīti pādagghanake mukhavaṭṭito gaḷitamatte pārājikaṃ.
不过,煮好之后放着的蜜糖像胶一样黏稠,可以拉长、可以牵引。生起疑惑时,它仍然连成一体,所以还能取出来。这东西虽然从缸口出来、进了容器,但因为跟外面还连成一体,所以仍然算受到保护;只有从缸口边缘断开的那一刻,才犯巴拉基格。如果有人以偷盗之心,把值一足钱的酥油、油,或者任何一块能吸液体的贵价布料、一块皮革之类的东西,投进别人的缸里,当它从手中脱落的那一刻,就犯巴拉基格。巴利
Pacitvā ṭhapitaṃ pana madhuphāṇitaṃ sileso viya cikkanaṃ ākaḍḍhanavikaḍḍhanayoggaṃ hoti, uppanne kukkucce ekābaddhameva hutvā paṭinīharituṃ sakkoti, etaṃ mukhavaṭṭiyā nikkhamitvā bhājane paviṭṭhampi bāhirena saddhiṃ ekābaddhattā rakkhati, mukhavaṭṭito chinnamatte pana pārājikaṃ. Yopi theyyacittena parassa kumbhiyā pādagghanakaṃ sappiṃ vā telaṃ vā avassapivanakaṃ yaṃkiñci dukūlasāṭakaṃ vā cammakhaṇḍādīnaṃ vā aññataraṃ pakkhipati, hatthato muttamatte pārājikaṃ.
有人知道空罐子“现在要倒油了”,就以偷盗心把某样东西丢进去。如果油倒进去以后,他喝到那被油浸泡后价值五个摩沙迦的东西,那么刚喝下时就犯巴拉基格——这是《大注》里说的。不过,这种说法和同一处关于干池、干土按直判方式处理的判定相冲突,而且这里也看不出有盗取的特征,所以不应采用。但《大巴利》等注书里说,把那样东西取出来时才犯巴拉基格,这个说法才合理。巴利
Rittakumbhiyā ‘‘idāni telaṃ ākirissantī’’ti ñatvā yaṃkiñci bhaṇḍaṃ theyyacitto pakkhipati, taṃ ce tattha tele ākiṇṇe pañcamāsakaagghanakaṃ pivati, pītamatte pārājikanti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Taṃ pana tattheva sukkhataḷāke sukkhamātikāya ujukaraṇavinicchayena virujjhati, avahāralakkhaṇañcettha na paññāyati, tasmā na gahetabbaṃ. Mahāpaccariyādīsu pana tassa uddhāre pārājikaṃ vuttaṃ, taṃ yuttaṃ.
有人为了把东西藏进别人的空罐里,先把物品放进去;后来有人在罐里倒满了油,他害怕“这人要是知道了,会找我麻烦”,就以偷盗的心把沾了差不多一脚背深油的物品取出来,这就犯巴拉基格。如果是以清净心取出来,物主来讨要时,就应当赔偿物品。所谓赔偿物品,意思是:别人丢失的东西,应当赔偿它的原价或者同样的物品。如果不赔,物主放弃追讨时,就犯巴拉基格。如果有人往别人的罐里倒入酥油或油,而这个人以偷盗的心把会吸油的物品放进去,按照前面说的方式,同样犯巴拉基格。如果知道别人往自己的空罐里倒了酥油或油,就以偷盗的心把物品放进去,按照前面说的方式,在取出时犯巴拉基格。以清净心放进去,后来以偷盗的心取出来,同样犯巴拉基格。如果始终以清净心取出来,就既不算不与取,也不算颈罪;不过《大筏》注里只说是无犯。《库伦德》注里说:“‘你为什么往我的罐里倒油?’他生气了,把自己的物品取出来扔掉,这不算赔偿物品。”以偷盗的心抓住罐口边缘拖拽罐子,想让油流出来,当差不多一脚背深的油流出来时,犯巴拉基格。以偷盗的心故意把罐子弄裂,心想“油会渗漏出来”,当差不多一脚背深的油渗漏出来时,犯巴拉基格。以偷盗的心打孔,做成向下孔、向上孔或横向孔,但这是容易搞混的地方,所以要仔细辨别。这里的判定是:向下孔,就是孔口朝下;向上孔,就是孔口朝上;横向孔,就是像勺子一样孔道笔直。其中,从外侧开始凿的向下孔,当油从内侧流到差不多一脚背深时,即使还没流到外面,也犯巴拉基格。为什么?因为从那里流出来的油就已经算是到了外面,不再算作罐里的油了。从内侧开始凿的,当油流到外侧边缘差不多一脚背深时,犯巴拉基格。向上孔无论怎么凿,当油流到外侧边缘差不多一脚背深时,犯巴拉基格。因为那油只要还没流到外侧边缘,就仍然算在罐里。诸义注中说:“横向孔应当按油从罐腹中间流出的情况来判定。”不过,如果在内外之间居中凿孔,那就和水池堤岸破漏的界限判定相合。从内侧凿的,按外侧边缘来判;从外侧凿的,按内侧边缘来判——这才是这里合理的判定。如果有人以偷盗的心把罐子的底座或支撑的石头移开,心想“罐子会翻倒流油”,当罐子翻倒油流出来时,犯巴拉基格。如果知道有人要倒油,而在空罐上弄裂或凿孔,后来就按流出来的油量来赔偿物品。不过有些义注里也写成犯巴拉基格,那是写错了。巴利
Parassa rittakumbhiyā saṅgopanatthāya bhaṇḍaṃ ṭhapetvā tattha tele ākiṇṇe ‘‘sace ayaṃ jānissati, maṃ palibujjhissatī’’ti bhīto pādagghanakaṃ telaṃ pītaṃ bhaṇḍaṃ theyyacittena uddharati, pārājikaṃ. Suddhacittena uddharati, pare āharāpente bhaṇḍadeyyaṃ. Bhaṇḍadeyyaṃ nāma yaṃ parassa naṭṭhaṃ, tassa mūlaṃ vā tadeva vā bhaṇḍaṃ dātabbanti attho. No ce deti, sāmikassa dhuranikkhepe pārājikaṃ. Sace parassa kumbhiyā añño sappiṃ vā telaṃ vā ākirati, tatra cāyaṃ theyyacittena telapivanakaṃ bhaṇḍaṃ pakkhipati, vuttanayeneva pārājikaṃ. Attano rittakumbhiyā parassa sappiṃ vā telaṃ vā ākiraṇabhāvaṃ ñatvā theyyacittena bhaṇḍaṃ nikkhipati, pubbe vuttanayeneva uddhāre pārājikaṃ. Suddhacitto nikkhipitvā pacchā theyyacittena uddharati, pārājikameva. Suddhacittova uddharati, neva avahāro, na gīvā; mahāpaccariyaṃ pana anāpattimattameva vuttaṃ. ‘‘‘Kissa mama kumbhiyaṃ telaṃ ākirasī’ti kupito attano bhaṇḍaṃ uddharitvā chaḍḍeti, no bhaṇḍadeyya’’nti kurundiyaṃ vuttaṃ. Theyyacittena mukhavaṭṭiyaṃ gahetvā kumbhiṃ āviñchati telaṃ gaḷetukāmo, pādagghanake gaḷite pārājikaṃ. Theyyacitteneva jajjaraṃ karoti ‘‘savitvā gamissatī’’ti pādagghanake savitvā gate pārājikaṃ. Theyyacitteneva chiddaṃ karoti omaṭṭhaṃ vā ummaṭṭhaṃ vā vemaṭṭhaṃ vā, idaṃ pana sammohaṭṭhānaṃ; tasmā suṭṭhu sallekkhetabbaṃ. Ayañhettha vinicchayo – omaṭṭhaṃ nāma adhomukhachiddaṃ; ummaṭṭhaṃ nāma uddhaṃmukhachiddaṃ; vemaṭṭhaṃ nāma uḷuṅkasseva ujugatachiddaṃ. Tatra omaṭṭhassa bahi paṭṭhāya katassa abbhantarantato pādagghanake tele gaḷite bahi anikkhantepi pārājikaṃ. Kasmā? Yasmā tato gaḷitamattameva bahigataṃ nāma hoti, na kumbhigatasaṅkhyaṃ labhati. Anto paṭṭhāya katassa bāhirantato pādagghanake gaḷite pārājikaṃ. Ummaṭṭhassa yathā tathā vā katassa bāhirantato pādagghanake gaḷite pārājikaṃ. Tañhi yāva bāhirantato na gaḷati, tāva kumbhigatameva hoti. ‘‘Vemaṭṭhassa ca kapālamajjhato gaḷitavasena kāretabbo’’ti aṭṭhakathāsu vuttaṃ. Taṃ pana anto ca bahi ca paṭṭhāya majjhe ṭhapetvā katachidde taḷākassa ca mariyādabhedena sameti. Anto paṭṭhāya kate pana bāhirantena, bahi paṭṭhāya kate abbhantarantena kāretabboti idamettha yuttaṃ. Yo pana ‘‘vaṭṭitvā gacchissatī’’ti theyyacittena kumbhiyā ādhārakaṃ vā upatthambhanaleḍḍuke vā apaneti, vaṭṭitvā gatāya pārājikaṃ. Telākiraṇabhāvaṃ pana ñatvā rittakumbhiyā jajjarabhāve vā chiddesu vā katesu pacchā nikkhantatelappamāṇena bhaṇḍadeyyaṃ hoti. Aṭṭhakathāsau pana katthaci pārājikantipi likhitaṃ, taṃ pamādalikhitaṃ.
有人以盗心在装满的罐子上方,把石板或石块架得不牢、放得不稳,心想:“它掉下来会砸破罐子,油就会流出来。”这样做完时,就犯巴拉基格。若是在空罐上方这样做,后来罐子装满时它掉下来砸破了罐子,则构成赔偿物品。因为在这类情形中,物品还不存在时就已做了手脚,所以一开始并不犯巴拉基格;但由于已经实施了毁坏物品的方便行为,所以构成赔偿物品。物主来索还时如果不给,因物主放弃追索,就犯巴拉基格。巴利
Paripuṇṇāya kumbhiyā upari kathalaṃ vā pāsāṇaṃ vā ‘‘patitvā bhindissati, tato telaṃ paggharissatī’’ti theyyacittena dubbandhaṃ vā karoti, duṭṭhapitaṃ vā ṭhapeti, avassapatanakaṃ tathā karontassa katamatte pārājikaṃ. Rittakumbhiyā upari karoti, taṃ pacchā puṇṇakāle patitvā bhindati, bhaṇḍadeyyaṃ. Īdisesu hi ṭhānesu bhaṇḍassa natthikāle katapayogattā āditova pārājikaṃ na hoti. Bhaṇḍavināsadvārassa pana katattā bhaṇḍadeyyaṃ hoti. Āharāpentesu adadato sāmikānaṃ dhuranikkhepena pārājikaṃ.
以盗心把水渠弄直,心想“水会冲走,或者会越过堤岸”;无论水是冲走还是越过堤岸,在弄直的那一刻就犯巴拉基格。因为这类加行属于前加行的不与取。如果水渠是干涸的,弄直之后水才来,冲走或越过堤岸,那就构成应赔偿物品。为什么?因为没有使物品离开原处的加行。它的特征将在船的部分说明。巴利
Theyyacittena mātikaṃ ujukaṃ karoti ‘‘vaṭṭitvā vā gamissati, velaṃ vā uttarāpessatī’’ti ; vaṭṭitvā vā gacchatu, velaṃ vā uttaratu, ujukaraṇakāle pārājikaṃ. Īdisā hi payogā pubbapayogāvahāre saṅgahaṃ gacchanti. Sukkhamātikāya ujukatāya pacchā udake āgate vaṭṭitvā vā gacchatu, velaṃ vā uttaratu, bhaṇḍadeyyaṃ. Kasmā? Ṭhānā cāvanapayogassa abhāvā. Tassa lakkhaṇaṃ nāvaṭṭhe āvi bhavissati.
关于“就地打破”等说法,先看注疏里的解释:所谓“打破”,就是用锤子敲打而弄破。所谓“丢弃”,就是倒进水或沙子,让它溢出来。所谓“焚烧”,就是拿来木柴烧掉。所谓“令不堪使用”,就是弄成不能吃或不能喝;如果把粪便、尿、毒药、吃剩的东西或尸体投进去,因为并没有让物品离开原来的位置,所以犯恶作罪,这属于佛陀才能了知的范畴。虽然是恶作罪,但如果有人要求归还,还是要赔偿物品。这里前两种情形对不上,因为它们和弄破罐子、弄直水渠是同一性质。后两种情形则即使不让物品离开原位也能做到。所以这里这样判定:据说注疏中“因为没有让物品离开原位,所以是恶作罪”这句话,是针对后两种情形说的。因为即使不让物品离开原位,也可以出于盗心或想毁坏而烧掉,或者弄成不堪使用。至于前两种情形,按前面所说的方法打破或丢弃时,确实有让物品离开原位,所以那样做时,如果是想毁坏,就要赔偿物品;如果是出于盗心,就犯巴拉基格。有人问:巴利原文说的是“恶作”,那这样讲不是不合理吗?答:不会,因为要按不同的含义来理解。因为在巴利原文中,关于盗心这一边,有人这样说:所谓“打破”,就是用水弄破;所谓“丢弃”,就是在那里呕吐或丢弃小便。巴利
Tattheva bhindati vātiādīsu aṭṭhakathāyaṃ tāva vuttaṃ – ‘‘bhindati vāti muggarena pothetvā bhindati. Chaḍḍeti vāti udakaṃ vā vālikaṃ vā ākiritvā uttarāpeti. Jhāpeti vāti dārūni āharitvā jhāpeti. Aparibhogaṃ vā karotīti akhāditabbaṃ vā apātabbaṃ vā karoti; uccāraṃ vā passāvaṃ vā visaṃ vā ucchiṭṭhaṃ vā kuṇapaṃ vā pātesi, āpatti dukkaṭassāti ṭhānācāvanassa natthitāya dukkaṭaṃ, buddhavisayo nāmeso. Kiñcāpi dukkaṭaṃ, āharāpente pana bhaṇḍadeyya’’nti. Tattha purimadvayaṃ na sameti. Tañhi kumbhijajjarakaraṇena ca mātikāujukaraṇena ca saddhiṃ ekalakkhaṇaṃ. Pacchimaṃ pana dvayaṃ ṭhānā acāventenāpi sakkā kātuṃ. Tasmā ettha evaṃ vinicchayaṃ vadanti – ‘‘aṭṭhakathāyaṃ kira ‘ṭhānā cāvanassa natthitāya dukkaṭa’nti idaṃ pacchimadvayaṃ sandhāya vuttaṃ. Ṭhānā cāvanaṃ akarontoyeva hi theyyacittena vā vināsetukāmatāya vā jhāpeyyapi, aparibhogampi kareyya. Purimadvaye pana vuttanayena bhindantassa vā chaḍḍentassa vā ṭhānā cāvanaṃ atthi, tasmā tathā karontassa vināsetukāmatāya bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena pārājika’’nti. Pāḷiyaṃ ‘‘dukkaṭa’’nti vuttattā ayuttanti ce? Na; aññathā gahetabbatthato. Pāḷiyañhi theyyacittapakkhe ‘‘bhindati vāti udakena sambhindati, chaḍḍeti vāti tattha vamati vā passāvaṃ vā chaḍḍetī’’ti evameke vadanti.
这里的要点是这样的:就像《调伏事》里那个烧草的人,他并不想让草离开原来的位置,只是把它折断;但因为它已经被折断了,油之类的东西就流出来;而其中凝固的部分,仍然连成一块。同样,他并不想丢弃,只是往里面撒水、沙等;但因为撒了进去,油就被丢弃了。所以,按照世俗的说法,就说成“折断”或“丢弃”。这些词的含义应当这样理解。不过,如果是在想要毁坏的这种情况下,用另一种方式也说得通。因为这样解说时,巴利原文和义注就能前后相合、连贯一致。即便如此,也不该就此满足,还应当亲近师长,去了知最终的裁决。巴利
Ayaṃ panettha sāro – vinītavatthumhi tiṇajjhāpako viya ṭhānā acāvetukāmova kevalaṃ bhindati, bhinnattā pana telādīni nikkhamanti, yaṃ vā panettha patthinnaṃ, taṃ ekābaddhameva tiṭṭhati. Achaḍḍetukāmoyeva ca kevalaṃ tattha udakavālikādīni ākirati, ākiṇṇattā pana telaṃ chaḍḍīyati. Tasmā vohāravasena ‘‘bhindati vā chaḍḍeti vā’’ti vuccatīti. Evametesaṃ padānaṃ attho gahetabbo. Nāsetukāmatāpakkhe pana itarathāpi yujjati. Evañhi kathiyamāne pāḷi ca aṭṭhakathā ca pubbāparena saṃsanditvā kathitā honti. Ettāvatāpi ca santosaṃ akatvā ācariye payirupāsitvā vinicchayo veditabboti.
95 95. “放在陆地上”是指在陆地上,也就是在地面、岩石表面、山坡等任何地方,不管是有遮盖还是没遮盖,放在那里就应当理解为“放在陆地上”。如果那件东西堆成一堆,就要按容器内器皿中物品的握拳截断判定法来判定。如果像树脂、生漆等那样连成一体,就要按生蜜、糖蜜的判定法来判定。如果很重,像铁块、糖块、油罐、蜜罐等那样成捆沉重之物,就要按在容器中移离原位的判定法来判定。用锁链系住的,也要注意其位置的变化。如果是铺开摆放的外衣、毯子、布料等,直接抓住拖拽,当远端越过近端所接触的位置时,犯巴拉基格。应当这样从各个方向观察。如果卷起来后提举,哪怕只让它像发尖那么一点点离开地面,也犯巴拉基格。其余按前面所说的方法理解。巴利
95. Thalaṭṭhe thale nikkhittanti bhūmitale vā pāsāṇatalapabbatatalādīsu vā yattha katthaci paṭicchanne vā appaṭicchanne vā ṭhapitaṃ thalaṭṭhanti veditabbaṃ. Taṃ sace rāsikataṃ hoti, antokumbhiyaṃ bhājanagatakaraṇamuṭṭhicchedanavinicchayena vinicchinitabbaṃ. Sace ekābaddhaṃ silesaniyyāsādi pakkamadhuphāṇitavinicchayena vinicchinitabbaṃ. Sace garukaṃ hoti bhārabaddhaṃ lohapiṇḍi-guḷapiṇḍi-telamadhughaṭādi vā, kumbhiyaṃ ṭhānācāvanavinicchayena vinicchinitabbaṃ. Saṅkhalikabaddhassa ca ṭhānabhedo sallakkhetabbo. Pattharitvā ṭhapitaṃ pana pāvārattharaṇasāṭakādiṃ ujukaṃ gahetvā ākaḍḍhati, pārimante orimantena phuṭṭhokāsaṃ atikkante pārājikaṃ. Evaṃ sabbadisāsu sallakkhetabbaṃ. Veṭhetvā uddharati, kesaggamattaṃ ākāsagataṃ karontassa pārājikaṃ. Sesaṃ vuttanayamevāti.
96 96. 对于空中的孔雀,应当以六种方式来了知它的位置界限:前方以喙尖为界,后方以尾端为界,两侧以翼尖为界,下方以脚爪尖为界,上方以冠尖为界。比丘心想“我要抓住这只属于别人、停在空中的孔雀”,于是站在它前面,或者伸出手,孔雀就在空中拍动翅膀,借着风力阻断去路而停下来。那个比丘犯恶作。如果他没有让孔雀移动,只是用手去碰它,也还是犯恶作。如果没让它离开原位却使它动弹,犯土喇咤亚。但是,如果用手抓住或没抓住,而让喙尖碰到的地方越过尾端,或者让尾端碰到的地方越过喙尖,犯巴拉基格。同样,让左翼尖碰到的地方越过右翼尖,或者让右翼尖碰到的地方越过左翼尖,犯巴拉基格。同样,让脚爪尖碰到的地方越过冠尖,或者让冠尖碰到的地方越过脚爪尖,犯巴拉基格。巴利
96. Ākāsaṭṭhe morassa chahi ākārehi ṭhānaparicchedo veditabbo – purato mukhatuṇḍakena, pacchato kalāpaggena, ubhayapassesu pakkhapariyantehi, adho pādanakhasikhāya, uddhaṃ sikhaggenāti. Bhikkhu ‘‘sassāmikaṃ ākāsaṭṭhaṃ moraṃ gahessāmī’’ti purato vā tiṭṭhati, hatthaṃ vā pasāreti, moro ākāseyeva pakkhe cāreti, vātaṃ gāhāpetvā gamanaṃ upacchinditvā tiṭṭhati. Tassa bhikkhuno dukkaṭaṃ. Taṃ aphandento hatthena āmasati, dukkaṭameva. Ṭhānā acāvento phandāpeti, thullaccayaṃ. Hatthena pana gahetvā vā aggahetvā vā mukhatuṇḍakena phuṭṭhokāsaṃ kalāpaggaṃ, kalāpaggena vā phuṭṭhokāsaṃ mukhatuṇḍakaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Tathā vāmapakkhapariyantena phuṭṭhokāsaṃ dakkhiṇapakkhapariyantaṃ, dakkhiṇapakkhapariyantena vā phuṭṭhokāsaṃ vāmapakkhapariyantaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Tathā pādanakhasikhāya phuṭṭhokāsaṃ sikhaggaṃ, sikhaggena vā phuṭṭhokāsaṃ pādanakhasikhaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ.
孔雀在空中飞行时,如果停落在头上等身体部位上,那个地方就是它所在的位置。所以,就算抓着它停在手上左右摆弄,也只是让它动来动去而已;但如果用另一只手抓住它,使它离开原来的位置,就犯巴拉基格。如果把另一只手凑过去,孔雀自己飞起来停在那只手上,就不犯。明知它停在身体部位上,以偷盗的心迈出一步,犯土喇咤亚;迈出第二步,犯巴拉基格。巴利
Ākāsena gacchanto moro sīsādīsu yasmiṃ aṅge nilīyati, taṃ tassa ṭhānaṃ. Tasmā taṃ hatthe nilīnaṃ ito cito ca karontopi phandāpetiyeva, yadi pana itarena hatthena gahetvā ṭhānā cāveti, pārājikaṃ . Itaraṃ hatthaṃ upaneti, moro sayameva uḍḍetvā tattha nilīyati, anāpatti . Aṅge nilīnabhāvaṃ ñatvā theyyacittena ekaṃ padavāraṃ gacchati, thullaccayaṃ. Dutiye pārājikaṃ.
孔雀站在地上时,按它的两只脚和尾羽来算,有三个着地点。有人把它提起来,只要还有一个着地点碰到地面,就犯土喇咤亚;一旦连发尖那么一点点离开地面,就犯巴拉基格。把关在笼子里的孔雀连笼子一起提起来,犯巴拉基格。但如果价值不足一巴达,那就一切都按价值来判。以盗心把在内院里走动的孔雀一步步引向院外,当它越过门槛时,就犯巴拉基格。就像牛栏是栏中牛的位置一样,内院就是这只孔雀的位置。但如果是用手抓住孔雀,即使还在内院里,把它举到空中,也一样犯巴拉基格。孔雀在村里走动时,让它越过村界,就犯巴拉基格。孔雀自己走出去,在村边或院边走动,有盗心的人用木棍或瓦片吓它,想把它赶向森林,但孔雀飞起来后落在村里、内院中或屋顶上,那它还是被守护着。但如果孔雀朝森林方向飞起或走去,而偷盗者并没有“先把它赶进森林再捉”的打算,那么当它连发尖那么一点点离开地面飞起时,或者迈出第二步时,就犯巴拉基格。为什么?因为孔雀一旦出了村,它站的地方就是它的位置。对于鹧鸪等亦同此判定。巴利
Bhūmiyaṃ ṭhitamoro dvinnaṃ vā pādānaṃ kalāpassa ca vasena tīṇi ṭhānāni labhati. Taṃ ukkhipantassa yāva ekampi ṭhānaṃ pathaviṃ phusati, tāva thullaccayaṃ. Kesaggamattampi pathaviyā mocitamatte pārājikaṃ. Pañjare ṭhitaṃ saha pañjarena uddharati, pārājikaṃ. Yadi pana pādaṃ na agghati, sabbattha agghavasena kātabbaṃ. Antovatthumhi carantaṃ moraṃ theyyacittena padasā bahivatthuṃ nīharanto dvāraparicchedaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Vaje ṭhitabalībaddassa hi vajo viya antovatthu tassa ṭhānaṃ. Hatthena pana gahetvā antovatthusmimpi ākāsagataṃ karontassa pārājikameva. Antogāme carantampi gāmaparikkhepaṃ atikkāmentassa pārājikaṃ . Sayameva nikkhamitvā gāmūpacāre vā vatthūpacāre vā carantaṃ pana theyyacitto kaṭṭhena vā kathalāya vā utrāsetvā aṭavimukhaṃ karoti, moro uḍḍetvā antogāme vā antovatthumhi vā chadanapiṭṭhe vā nilīyati, rakkhati. Sace pana aṭavimukhe uḍḍeti vā gacchati vā ‘‘aṭaviṃ pavesetvā gahessāmī’’ti parikappe asati pathavito kesaggamattampi uḍḍitamatte vā dutiyapadavāre vā pārājikaṃ. Kasmā? Yasmā gāmato nikkhantassa ṭhitaṭṭhānameva ṭhānaṃ hoti. Kapiñjarādīsupi ayameva vinicchayo.
如果布料被风吹起,像铺在地面上安放好一样在空中飞行,迎面飞来时,有人用手抓住它的一端,只要还完全没有扰动它的位置,在阻断它行进时就犯恶作。如果没有让它离开原位而只是摇动它,让它颤动,就犯土喇咤亚。如果让它离开原位,就犯巴拉基格。它的位置界限,应当像对孔雀那样,从六种情况来理解。巴利
Sāṭakaṃ vāti vātavegukkhittaṃ pathavitale pattharitvā ṭhapitamiva ākāsena gacchantaṃ khalibaddhaṃ sāṭakaṃ abhimukhāgataṃ hatthena ekasmiṃ ante gaṇhāti, ito cito ca ṭhānaṃ avikopentoyeva gamanupacchede dukkaṭaṃ. Ṭhānācāvanaṃ akaronto cāleti, phandāpane thullaccayaṃ. Ṭhānā cāveti, pārājikaṃ. Ṭhānaparicchedo cassa morasseva chahi ākārehi veditabbo.
如果布料没有捆起来,只抓住一端,另一端就会垂落到地上,这时它有两个位置——手和地面。如果还像原来抓着那样,把它从最初抓取的位置移开,犯土喇咤亚。之后用另一只手或脚把它从地面提起来,犯巴拉基格。或者先把它从地面提起,犯土喇咤亚;然后再让它离开手所抓持的位置,犯巴拉基格。又或者不松开手,直接把手垂下去让布料着地,再用同一只手把它提起来,犯巴拉基格。对于卷起来的布料,也是同样的判定。巴利
Abaddhasāṭako pana ekasmiṃ ante gahitamatteva dutiyenantena patitvā bhūmiyaṃ patiṭṭhāti, tassa dve ṭhānāni honti – hattho ceva bhūmi ca. Taṃ yathāgahitameva paṭhamaṃ gahitokāsappadesato cāleti, thullaccayaṃ. Pacchā bhūmito dutiyahatthena vā pādena vā ukkhipati, pārājikaṃ. Paṭhamaṃ vā bhūmito uddharati, thullaccayaṃ. Pacchā gahitokāsappadesato cāveti, pārājikaṃ. Gahaṇaṃ vā amuñcanto ujukameva hatthaṃ onāmetvā bhūmigataṃ katvā teneva hatthena ukkhipati, pārājikaṃ. Veṭhanepi ayameva vinicchayo.
有人正在切割黄金或纯金,比如给人们做项链等装饰品的工匠切割金条时,切下的金块掉落下来。如果比丘以偷盗的心,用手去接从空中飞来的那块金子,单单接住就已经构成偷盗的判定点。如果他把手从接住的地方移开,就犯巴拉基格。如果金块落在衣服上,他用手拾起来,犯巴拉基格;如果不拾起来就直接走开,走到第二步时犯巴拉基格。落在钵里的情况也一样。如果落在头上、脸上或脚上,他用手去拿,犯巴拉基格;如果不拿就直接走开,走到第二步时犯巴拉基格。无论金块落在哪里,就以它落下的那个位置作为判定点,而不是以整个身体或衣钵作为判定点。巴利
Hiraññaṃvā suvaṇṇaṃ vā chijjamānanti manussānaṃ alaṅkarontānaṃ gīveyyakādipiḷandhanaṃ vā suvaṇṇasalākaṃ chindantānaṃ suvaṇṇakārānaṃ suvaṇṇakhaṇḍaṃ vā chijjamānaṃ patati, tañce bhikkhu ākāsena āgacchantaṃ theyyacitto hatthena gaṇhāti, gahaṇameva ṭhānaṃ. Gahitappadesato hatthaṃ apaneti, pārājikaṃ. Cīvare patitaṃ hatthena ukkhipati, pārājikaṃ. Anuddharitvāva yāti, dutiye padavāre pārājikaṃ. Patte patitepi eseva nayo. Sīse vā mukhe vā pāde vā patiṭṭhitaṃ hatthena gaṇhāti, pārājikaṃ. Aggahetvāva yāti, dutiye padavāre pārājikaṃ. Yattha katthaci patati, tassa patitokāsova ṭhānaṃ, na sabbaṃ aṅgapaccaṅgaṃ pattacīvaraṃ vāti.
97 97. 对于放置在床、椅等上面的物品,不管是有覆盖的还是没有覆盖的,只要以偷盗的心去触摸,就犯恶作。而对于放置在床、椅上的物品,这里的判定应当依照“陆地事”中所说的方法来理解。不过这里有一个差别:如果绑在床柱上的布单铺在床或椅上,中间没有碰到床面,只碰到床脚,那就应当以床脚作为基准位置。因为只要越过床脚上方所接触的位置,哪怕只超过一点点,就犯巴拉基格。如果是连床带椅一起搬走,那就应当以床脚、椅脚所安立的位置作为基准来理解。巴利
97. Vehāsaṭṭhe mañcapīṭhādīsu ṭhapitaṃ bhaṇḍaṃ āmāsaṃ vā hotu anāmāsaṃ vā, theyyacittena āmasantassa dukkaṭaṃ. Mañcapīṭhesu ṭhapitabhaṇḍesu panettha thalaṭṭhe vuttanayena vinicchayo veditabbo. Ayaṃ pana viseso – sace khaliyā baddhasāṭako mañce vā pīṭhe vā patthaṭo majjhena mañcatalaṃ na phusati, mañcapādeva phusati, tesaṃ vasena ṭhānaṃ veditabbaṃ. Pādānaṃ upari phuṭṭhokāsameva hi atikkamitamattena tattha pārājikaṃ hoti. Saha mañcapīṭhehi harantassa pana mañcapīṭhapādānaṃ patiṭṭhitokāsavasena ṭhānaṃ veditabbaṃ.
所谓“衣竿”,是指为了放置衣物而绑好立起来的竿子,或者木棍。在那里,把衣收拢后,从一端绕过另一端做成环状放着的衣,以它安立之处所接触的地方为“处”,不是整根衣竿都算。所以,以盗心抓住那个环状处拉拽时,从衣在竿上安立的那一端,到另一端衣所接触竿的位置,只要拉过一指或两指宽,就犯巴拉基格。抓住衣端拉拽的,也是同样的判定。如果在衣竿上向左或向右移动,当左端超过右端所在的位置,或右端超过左端所在的位置,只要移动十指或十二指宽,就犯巴拉基格。向上提起时,只要提起像头发尖那么一点点,就犯巴拉基格。对于用绳子绑好放着的衣,不管有没有碰到衣竿,解开它时犯土喇咤亚;解开的那一刻就犯巴拉基格。因为一旦解开,就算作“从处上离开了”。对于缠在竿上放着的衣,把它解下来时犯土喇咤亚;刚解下来就犯巴拉基格。对于做成环状放着的衣,如果切断环、或者解开环、或者从一端竿头解下取出,犯土喇咤亚;刚切断、刚解开、刚取出时,就犯巴拉基格。如果不那样做,只是在衣竿上这里那里移动,那还算是守护着的。因为对于环状放置的衣来说,整根衣竿都是它的“处”。为什么?因为在那里有滑动的性质。可是,当用手把它拿起来悬在空中时,就犯巴拉基格。对于展开来放着的衣,以它安立之处所接触的地方为“处”。在那里收拢后放着的,按前面所说的方式来判断。至于有一端触地而放着的衣,它的“处”有两个:衣竿上的安立处和地上的安立处。在那里,对于一端触地放着的未绑缚的布,应按前面所说的方式来判断。对于衣绳,也是同样的判断。巴利
Cīvaravaṃse vāti cīvaraṭhapanatthāya bandhitvā ṭhapite vaṃse vā kaṭṭhadaṇḍake vā. Tattha saṃharitvā pārato antaṃ orato bhogaṃ katvā ṭhapitacīvarassa patiṭṭhitokāsena phuṭṭhokāsova ṭhānaṃ, na sabbo cīvaravaṃso. Tasmā theyyacittena taṃ bhoge gahetvā ākaḍḍhantassa pārato vaṃse patiṭṭhitokāsaṃ orato cīvarena vaṃsassa phuṭṭhappadesaṃ atikkāmentassa ekadvaṅgulamattākaḍḍhaneneva pārājikaṃ. Ante gahetvā ākaḍḍhantassāpi eseva nayo. Tattheva pana cīvaravaṃse vāmato vā dakkhiṇato vā sārentassa vāmantena dakkhiṇantaṭṭhānaṃ dakkhiṇantena vā vāmantaṭṭhānaṃ atikkantamatte dasadvādasaṅgulamattasāraṇeneva pārājikaṃ. Uddhaṃ ukkhipantassa kesaggamattukkhipanena pārājikaṃ. Cīvaravaṃsaṃ phusantaṃ vā aphusantaṃ vā rajjukena bandhitvā ṭhapitacīvaraṃ mocentassa thullaccayaṃ, mutte pārājikaṃ. Muttamattameva hi taṃ ‘‘ṭhānā cuta’’nti saṅkhyaṃ gacchati. Vaṃse veṭhetvā ṭhapitaṃ nibbeṭhentassa thullaccayaṃ, nibbeṭhitamatte pārājikaṃ. Valayaṃ katvā ṭhapite valayaṃ chindati vā moceti vā ekaṃ vā vaṃsakoṭiṃ mocetvā nīharati, thullaccayaṃ . Chinnamatte muttamatte nīhaṭamatte ca pārājikaṃ. Tathā akatvāva cīvaravaṃse ito cito ca sāreti, rakkhati tāva. Valayassa hi sabbopi cīvaravaṃso ṭhānaṃ. Kasmā? Tattha saṃsaraṇadhammatāya. Yadā pana naṃ hatthena gahetvā ākāsagataṃ karoti, pārājikaṃ. Pasāretvā ṭhapitassa patiṭṭhitokāsena phuṭṭhokāsova ṭhānaṃ. Tattha saṃharitvā ṭhapite vuttanayena vinicchayo veditabbo. Yaṃ pana ekenantena bhūmiṃ phusitvā ṭhitaṃ hoti, tassa cīvaravaṃse ca bhūmiyañca patiṭṭhitokāsavasena dve ṭhānāni. Tattha bhūmiyaṃ ekenantena patiṭṭhite abaddhasāṭake vuttanayeneva vinicchayo veditabbo. Cīvararajjuyāpi ayameva vinicchayo.
如果是挂在钩子上的物品,比如药罐或药袋,放上去的时候没有碰到墙也没有碰到地,那么当人摩擦悬挂物、把它取出来时,只要它一离开钩尖,就犯巴拉基格。如果悬挂物是绑在挂钩上的,抓住底部把它提起来悬在空中,即使还没离开钩尖,也犯巴拉基格。如果物品靠着墙,先从钩尖取出来,犯土喇咤亚;之后再让它离开墙,犯巴拉基格。如果先让它离开墙,再从钩上取出来,道理也一样。但是,如果物品太重取不出来,自己把它靠到墙上之后再从钩上取下来,那么即使后来没有让它离开墙,只要它一离开钩尖,就犯巴拉基格。因为自己造作的位置,并不算真正的位置。如果物品是碰着地放着的,那就只有两个位置。这里的判定应按照前面所说的来。如果物品是装进网袋后挂着的,那么无论从网袋里取出来,还是连着网袋一起从钩上取下来,都犯巴拉基格。这里也应当依照靠墙、触地等情形来理解位置的差别。巴利
Aṅkusake laggetvā ṭhapitabhaṇḍaṃ pana bhesajjaghaṭo vā bhesajjatthavikā vā sace bhittiṃ vā bhūmiṃ vā aphusitvā ṭhapitaṃ lagganakaṃ ghaṃsantassa nīharato aṅkusakoṭito nikkhantamatte pārājikaṃ. Lagganakaṃ baddhaṃ hoti, bundena ukkhipitvā ākāsagataṃ karontassa aṅkusakoṭito anikkhantepi pārājikaṃ. Bhittinissitaṃ hoti, paṭhamaṃ aṅkusakoṭito nīharati, thullaccayaṃ. Pacchā bhittiṃ moceti, pārājikaṃ. Paṭhamaṃ bhittiṃ mocetvā pacchā aṅkusato nīharantassāpi eseva nayo. Sace pana bhāriyaṃ bhaṇḍaṃ nīharituṃ asakkonto sayaṃ bhittinissitaṃ katvā aṅkusato nīharati, puna bhittiṃ amocetvāpi aṅkusato nīhaṭamatteyeva pārājikaṃ. Attanā kataṭṭhānañhi ṭhānaṃ na hoti. Bhūmiṃ phusitvā ṭhitassa pana dve eva ṭhānāni. Tattha vuttoyeva vinicchayo . Yaṃ pana sikkāya pakkhipitvā laggitaṃ hoti, taṃ sikkāto nīharantassāpi saha sikkāya aṅkusato nīharantassāpi pārājikaṃ. Bhittibhūmisannissitavasena cettha ṭhānabhedopi veditabbo.
墙钉,是指竖直钉进墙里的,或者本来就在那里长出来的;而象钩则是弯着钉进去的。把东西挂在这些上面放置,应当按前面讲钩子的方式来判定。如果东西架在两根或三根依次并排立着的桩上,有人抓住矛或叉的尖端或根部往上提、往外拽,只要超出了每一根桩各自被触碰的范围,就犯巴拉基格。因为对它们来说,被触碰的范围就是它们各自的位置,并不像所有的墙钉或象钩那样。如果面朝墙壁站着,从中间抓住往外拽,当一端超出所触范围、另一端也超出时,就犯巴拉基格。从对面推也一样。用手抓住竖直往上提,哪怕只让离地一根头发丝那么点,就犯巴拉基格。如果东西靠着墙放着,拽的时候蹭着墙,当尖端超出根部所触的范围,或者根部超出尖端所触的范围时,就犯巴拉基格。面朝墙壁站着拽,当一端超出所触范围而到另一端时,就犯巴拉基格。竖直往上提,哪怕只让离地一根头发丝那么点,也犯巴拉基格。巴利
Bhittikhīloti ujukaṃ katvā bhittiyaṃ ākoṭito vā tatthajātako eva vā; nāgadanto pana vaṅko ākoṭito eva. Tesu laggetvā ṭhapitaṃ aṅkusake vuttanayeneva vinicchinitabbaṃ. Dvīsu tīsu pana paṭipāṭiyā ṭhitesu āropetvā ṭhapitaṃ kuntaṃ vā bhindivālaṃ vā agge vā bunde vā gahetvā ākaḍḍhati, ekamekassa phuṭṭhokāsamatte atikkante pārājikaṃ. Phuṭṭhokāsamattameva hi tesaṃ ṭhānaṃ hoti, na sabbe khīlā vā nāgadantā vā. Bhittiabhimukho ṭhatvā majjhe gahetvā ākaḍḍhati, orimantena phuṭṭhokāsaṃ pārimantena atikkantamatte pārājikaṃ. Parato pellentassāpi eseva nayo. Hatthena gahetvā ujukaṃ ukkhipanto kesaggamattampi ākāsagataṃ karoti, pārājikaṃ. Bhittiṃ nissāya ṭhapitaṃ bhittiṃ ghaṃsanto ākaḍḍhati, aggena phuṭṭhokāsaṃ bundaṃ, bundena vā phuṭṭhokāsaṃ aggaṃ atikkāmentassa pārājikaṃ . Bhittiabhimukho ṭhatvā ākaḍḍhanto ekenantena phuṭṭhokāsaṃ aparantaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Ujukaṃ ukkhipanto kesaggamattaṃ ākāsagataṃ karoti, pārājikaṃ.
挂在树上,是指把东西挂到多罗树等树上设置的钩子之类上面,判定方法应按照前面讲钩子时所说的来理解。至于摇动树上自然长出的多罗果串,则犯土喇咤亚。如果某个果实里装满的东西达到巴拉基格的量,那么当它从系缚中解脱的那一刻,就犯巴拉基格。砍断果串,犯巴拉基格。用末端把叶腋处抬起来放置,会得到两个位置——放置的位置和茎柄的位置;对此应按照前面所说的方法来判定。如果有人因为害怕“刚一砍断就会发出声音”,而自己用末端先抬起叶腋再砍断,那么在砍断的当下就犯巴拉基格。因为自己造作的地方,并不是物品所在的位置。一切树上的花和果,都应按照这个方法来判断。巴利
Rukkhe vā laggitanti tālarukkhādīsu āropetvā laggite aṅkusakādīsu vuttanayena vinicchayo veditabbo. Tatthajātakaṃ pana tālapiṇḍiṃ cālentassa thullaccayaṃ. Yasmiṃ phale pārājikavatthu pūrati, tasmiṃ bandhanā muttamatte pārājikaṃ. Piṇḍiṃ chindati, pārājikaṃ. Aggena paṇṇantaraṃ āropetvā ṭhapitā dve ṭhānāni labhati – ṭhapitaṭṭhānañca vaṇṭaṭṭhānañca; tattha vuttanayena vinicchayo veditabbo. Yo pana ‘‘chinnamattā patamānā saddaṃ kareyyā’’ti bhayena sayaṃ aggena paṇṇantaraṃ āropetvā chindati, chinnamatte pārājikaṃ . Attanā kataṭṭhānañhi ṭhānaṃ na hoti. Etena upāyena sabbarukkhānaṃ pupphaphalesu vinicchayo veditabbo.
关于“持钵者”这一条:这里不管是树托、环托、棒托,还是篮子之类任何用来放钵的东西,都算作钵托。钵放在上面时,被钵碰到的那块空间就是它的“处”。其中对树托来说,处的界定有五种情况。抓住放在上面的钵的口沿,向四个方向中任何一个方向拉,当一端越过所碰触的空间范围到达另一端时,就犯巴拉基格。向上提起哪怕只有一根头发那么一点,也犯巴拉基格。连同钵托一起拿走,也同样按这个标准判定。巴利
Pattādhārakepīti ettha rukkhādhārako vā hotu valayādhārako vā daṇḍādhārako vā yaṃkiñci pattaṭṭhapanakaṃ pacchikāpi hotu pattādhārako tveva saṅkhyaṃ gacchati. Tattha ṭhapitapattassa pattena phuṭṭhokāso eva ṭhānaṃ. Tattha rukkhādhārake pañcahākārehi ṭhānaparicchedo hoti. Tattha ṭhitaṃ pattaṃ mukhavaṭṭiyaṃ gahetvā catūsu disāsu yato kutoci kaḍḍhanto ekenantena phuṭṭhokāsaṃ aparantaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Uddhaṃ kesaggamattaṃ ukkhipato pārājikaṃ. Sahādhārakena harantassāpi eseva nayoti.
98 98. 关于“水中处”——所谓“放在水里”,是指因为害怕国王等人,把不会被水损坏的铜器、铁器之类妥善盖好后,放进池塘等不流动的水里。只有它安放的那一处才算“处”,并不是整片水域都算。如果在水不深的地方一步步走过去,每迈一步就犯一次恶作罪。如果在深水里用手或脚划动,每挥一次手、每踏一次脚,每一次动作都犯一次恶作罪。为了取水罐而潜入水中又浮上来,也用同样的判定方法。不过,如果中途看见水蛇或凶鱼,因为害怕而逃走,那就无犯。至于触摸等情况,应当依照前面在地面水罐处所讲的方法来判定。但这里有一点不同:那里是挖开地面再拖出来,这里是陷在泥里。这样,处所的界定共有六种方式。巴利
98. Udakaṭṭhe – udake nikkhittaṃ hotīti rājabhayādibhītehi udakena avinassanadhammesu tambalohabhājanādīsu suppaṭicchannaṃ katvā pokkharaṇīādīsu asandanake udake nikkhittaṃ. Tassa patiṭṭhitokāsoyeva ṭhānaṃ, na sabbaṃ udakaṃ. Gacchati vā āpatti dukkaṭassāti agambhīre udake padasā gacchantassa padavāre padavāre dukkaṭaṃ. Gambhīre hatthehi vā pādehi vā payogaṃ karontassa hatthavārehi vā padavārehi vā payoge payoge dukkaṭaṃ. Eseva nayo kumbhigahaṇatthaṃ nimujjanummujjanesu. Sace pana antarā kiñci udakasappaṃ vā vāḷamacchaṃ vā disvā bhīto palāyati, anāpatti. Āmasanādīsu bhūmigatāya kumbhiyā vuttanayeneva vinicchayo veditabbo . Ayaṃ pana viseso – tattha bhūmiṃ khaṇitvā kaḍḍhati, idha kaddame osāreti. Evaṃ chahākārehi ṭhānaparicchedo hoti.
在青莲花等花中,如果某朵花里装满了物品,那么这朵花被切断时,就犯巴拉基格。在这里,对于青莲花一类,只要哪怕一侧的纤维还没断,它就仍然受到保护。但对于红莲花一类,花茎被切断后,即使里面的纤维没断,也不再受到保护。如果是物主砍下来放着的青莲花等,当那朵装满物品的花被拔起时,就犯巴拉基格。如果是捆成手束的花,当那束装满物品的花被拔起时,就犯巴拉基格。如果是捆成担的花,用六种方式中的任何一种让那担花离开原处,就按照地面水罐那段所说的方法,犯巴拉基格。如果是长茎的青莲花等,把花或茎编成花鬘,铺草在水面的绳索上放着或绑着,那么这些花移动的界限要按六种方式来理解:纵向以花顶端和茎末端为界,横向以周边为界,下方以安立之处为界,上方以覆盖在其上的物体背面为界。巴利
Uppalādīsu yasmiṃ pupphe vatthuṃ pūreti, tasmiṃ chinnamatte pārājikaṃ. Uppalajātikānañcettha yāva ekasmimpi passe vāko na chijjati, tāva rakkhati. Padumajātikānaṃ pana daṇḍe chinne abbhantare suttaṃ acchinnampi na rakkhati. Sāmikehi chinditvā ṭhapitāni uppalādīni honti, yaṃ vatthuṃ pūreti, tasmiṃ uddhaṭe pārājikaṃ. Hatthakabaddhāni honti, yasmiṃ hatthake vatthu pūrati, tasmiṃ uddhaṭe pārājikaṃ. Bhārabaddhāni honti, taṃ bhāraṃ channaṃ ākārānaṃ yena kenaci ākārena ṭhānā cāventassa bhūmaṭṭhakumbhiyaṃ vuttanayena pārājikaṃ. Dīghanāḷāni uppalādīni honti, pupphesu vā nāḷesu vā veṇiṃ katvā udakapiṭṭhe rajjukesu tiṇāni santharitvā ṭhapenti vā bandhanti vā, tesaṃ dīghato pupphaggena ca nāḷantena ca tiriyaṃ pariyantehi heṭṭhā patiṭṭhitokāsena uddhaṃ upari ṭhitassa piṭṭhiyāti chahākārehi ṭhānā cāvanaparicchedo veditabbo.
如果有人摇动水面,让放在水面上的花束随着水动起来、掀起波纹,哪怕只让它从原来的位置移动一根头发尖那么一点点,也犯巴拉基格。不过,如果他心里想“我要在这里拿它”,那么在花还没到那个位置之前,它还是受保护的;等花到了那个位置再取走,就犯巴拉基格。对于完全高出水面的花,整个有水的范围都算它的处所;如果把花连茎拔起来、直直往上抽,当茎的末端超出水面一根头发尖那么一点点时,就犯巴拉基格。如果抓住花,把它拨到一边再拖着拔起来,那么有水的范围就不算它的处所,在拔起来的那一刻就犯巴拉基格。把捆成束的花系好,放在水中、树上或灌木上,如果不解开系绳就把它从这里移到那里,犯土喇咤亚;系绳刚一解开,就犯巴拉基格。先解开系绳,然后再拿走——关于这里处所范围的界定有六种方式,这两点在《大义释》等书中都有说到。对于想连莲株一起取走莲池里的花的人,应当根据花茎和叶茎所接触的水域,来理解上方和横向的处所范围。然而,如果他不拔起莲株,只是把花或叶子朝自己这边拉,犯土喇咤亚;在拔起来的那一刻,就犯巴拉基格。巴利
Yopi udakapiṭṭhiyaṃ ṭhapitapupphakalāpaṃ udakaṃ cāletvā vīciṃ uṭṭhāpetvā kesaggamattampi yathāṭhitaṭṭhānato cāveti, pārājikaṃ. Atha pana parikappeti ‘‘ettha gataṃ gahessāmī’’ti, rakkhati tāva; gataṭṭhāne pana uddharato pārājikaṃ. Udakato accuggatassa pupphassa sakalamudakaṃ ṭhānaṃ, taṃ uppāṭetvā ujukaṃ uddharantassa nāḷante kesaggamattaṃ udakato atikkante pārājikaṃ. Pupphe gahetvā apanāmetvā ākaḍḍhanto uppāṭeti, na udakaṃ ṭhānaṃ, uppāṭitamatte pārājikaṃ. Kalāpabaddhāni pupphāni udakaṭṭhāne vā rukkhe vā gacche vā bandhitvā ṭhapenti, bandhanaṃ amocetvā ito cito ca karontassa thullaccayaṃ, bandhane muttamatte pārājikaṃ. Paṭhamaṃ bandhanaṃ mocetvā pacchā harati, ettha chahākārehi ṭhānaparicchedoti idaṃ ubhayaṃ mahāpaccariyādīsu vuttaṃ. Paduminiyaṃ pupphāni saha paduminiṃyā gaṇhitukāmassa pupphanāḷehi ca pattanāḷehi ca phuṭṭhaudakavasena uddhañceva tiriyañca ṭhānaparicchedo veditabbo. Taṃ panassa paduminiṃ anuppāṭetvā pupphāni vā pattāni vā attano abhimukhaṃ ākaḍḍhantassa thullaccayaṃ. Uppāṭitamatte pārājikaṃ.
把花和叶的茎从原处拔起之前,先拔起整株莲花,犯土喇咤亚。之后,当花和叶的茎已经离开原位时,犯巴拉基格。不过,对于已经被拔起的莲花,摘取它的花时,应当先估定物品的价值再处理。对于放在外面、堆成一堆、扎成一束、捆成一担的花,也是同样的道理。拔起足以构成一件物品的藕或藕茎,犯巴拉基格。这里应当根据泥土中被触碰到的范围来界定“处”。拔起它们时,即使细根还没断,仍然算受到保护。藕节上长出的叶或花,也受到保护,这在《大注》中就是这样说的。不过,藕节上的刺,就像青春期的人脸上的痘痘一样,因为不长,所以不受保护。其余的情况和青莲花等所说的相同。巴利
Pupphapattanāḷe ṭhānato acāvetvāpi paṭhamaṃ paduminiṃ uppāṭentassa thullaccayaṃ. Pacchā pupphapattanāḷesu ṭhānā cāvitesu pārājikaṃ. Uppāṭitāya paduminiyā pupphaṃ gaṇhanto pana bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo. Bahi ṭhapite rāsikatakalāpabaddhabhārabaddhapupphepi eseva nayo. Bhisaṃ vā muḷālaṃ vā yena vatthu pūrati, taṃ uppāṭentassa pārājikaṃ. Kaddame phuṭṭhokāsavasena cettha ṭhānaṃ paricchinditabbaṃ. Tāni uppāṭentassa sukhumampi mūlaṃ acchinnaṃ hoti, rakkhati tāva. Bhisapabbe jātaṃ pattaṃ vā pupphaṃ vā hoti, tampi rakkhatīti mahāaṭṭhakathāyameva vuttaṃ. Bhisagaṇṭhimhi pana kaṇṭako hoti yobbanappattānaṃ mukhapiḷakā viya, ayaṃ adīghattā na rakkhati. Sesaṃ uppalādīsu vuttanayameva.
对于有主人的鱼和龟来说,在池塘等地方,整个水域都是有主物所在之处。所以,如果有人在有主人养护的地方,用钓钩、渔网、鱼笼或者手去抓有主人的鱼,当那条鱼已经足够构成一件物品时,只要把它从水里提起哪怕只有一根头发尖那么一点点,就犯巴拉基格。有些鱼在被抓的时候四处乱窜,或者跳到空中,或者落到岸上;就算抓的是停在空中的鱼或落在岸上的鱼,也一样犯巴拉基格。对于爬出外面觅食的龟,抓它也是同样的道理。但如果把在水中的鱼龟从水中取出,就犯巴拉基格。巴利
Macchakacchapānaṃ sassāmikānaṃ vāpiādīsu sakalamudakaṃ ṭhānaṃ. Tasmā yo paṭijagganaṭṭhāne sassāmikaṃ macchaṃ baḷisena vā jālena vā kumanena vā hatthena vā gaṇhāti, tassa yena macchena vatthu pūrati, tasmiṃ kesaggamattampi udakato uddhaṭamatte pārājikaṃ. Koci maccho gayhamāno ito cito ca dhāvati, ākāsaṃ vā uppatati, tīre vā patati, ākāse vā ṭhitaṃ tīre vā patitaṃ gaṇhatopi pārājikameva. Kacchapampi bahi gocaratthaṃ gataṃ gaṇhato eseva nayo. Udakaṭṭhaṃ pana udakā mocayato pārājikaṃ.
不过,在各个地区,人们依靠共用的那座大湖的排水口,挖一条也是共用的、像小河一样的引水渠。然后从那里引出小支渠,又在支渠末端各自挖坑,供自己引水用。当他们需要用水时,就把坑、小支渠和引水渠疏通,打开排水口。于是鱼随着水游出来,逐渐进入那些坑里住下。对于湖里和引水渠里的鱼,有人捕捉时,他们不加阻止。但对于进入各自的小支渠和水坑里的鱼,他们不允许别人捕捉,会加以阻止。在那里,如果有人捕捉湖里、排水口或引水渠里的鱼,不应按偷盗来处罚。但如果捕捉进入小支渠或水坑里的鱼,就要按所捕之鱼的价值来处罚。如果那条正被捕捉的鱼从那里跳向空中,或落到岸上,那么捕捉停在空中或岸上、已经脱离水中的鱼,不算偷盗。为什么?因为主人们的所有权只及于停留在自己占有范围内的鱼。那里就是这样约定的。对于龟,也是同样的道理。巴利
Tesu tesu pana janapadesu sabbasādhāraṇassa mahātaḷākassa niddhamanatumbaṃ nissāya sabbasādhāraṇameva kunnadīsadisaṃ udakavāhakaṃ khaṇanti. Tato khuddakamātikāyo nīharitvā mātikākoṭiyaṃ attano attano vaḷañjanatthāya āvāṭe khaṇanti. Tesaṃ pana yadā udakena attho hoti, tadā āvāṭe khuddakamātikāyo udakavāhakañca sodhetvā niddhamanatumbaṃ ugghāṭenti. Tato udakena saddhiṃ macchā nikkhamitvā anupubbena āvāṭe patvā vasanti. Tattha taḷāke ca udakavāhakesu ca macche gaṇhante na vārenti. Khuddakāsu pana attano attano mātikāsu udakaāvāṭesu ca paviṭṭhamacche gaṇhituṃ na denti, vārenti; tattha yo taḷāke vā niddhamanatumbe vā udakavāhake vā macche gaṇhāti, avahārena so na kāretabbo. Khuddakamātikāsu pana āvāṭesu vā paviṭṭhaṃ gaṇhanto gahitassa agghavasena kāretabbo. Sace tato gayhamāno maccho ākāse vā uppatati, tīre vā patati, taṃ ākāsaṭṭhaṃ vā tīraṭṭhaṃ vā udakavinimuttaṃ gaṇhato avahāro natthi. Kasmā? Yasmā attano pariggahaṭṭhāne ṭhitasseva te sāmikā. Evarūpā hi tattha katikā. Kacchapepi eseva nayo.
如果被捉的鱼从小水坑爬进小支渠,在那里捉它,仍然算偷盗。但如果它从小支渠爬进引水渠,再从那里爬进湖里,捉它就不算偷盗。如果有人从小水坑用饭粒引诱鱼,让它爬上支渠后再捉,那就是偷盗。但如果从那里引诱它爬上引水渠后再捉,就不算偷盗。有些人从某个共有水域把鱼带来,放进后面自己挖的水坑里养着,每天杀两三条来加菜。这样的鱼,不管它在水里、空中还是岸上,无论在哪儿捉,都算偷盗。龟也是一样的道理。巴利
Sace pana maccho gayhamāno āvāṭato khuddakamātikaṃ āruhati, tattha naṃ gaṇhatopi avahāroyeva. Khuddakamātikāto pana udakavāhakaṃ, tato ca taḷākaṃ ārūḷhaṃ gaṇhato avahāro natthi. Yo āvāṭato bhattasitthehi palobhetvā mātikaṃ āropetvā gaṇhāti, avahārova. Tato pana palobhetvā udakavāhakaṃ āropetvā gaṇhantassa avahāro natthi. Keci pana kutocideva sabbasādhāraṇaṭṭhānato macche ānetvā pacchimavatthubhāge udakāvāṭe khipitvā posetvā divase divase dve tīṇi uttaribhaṅgatthāya mārenti. Evarūpaṃ macchaṃ udake vā ākāse vā tīre vā yattha katthaci ṭhitaṃ gaṇhato avahāro eva. Kacchapepi eseva nayo.
夏天河水断流时,水会积在某个低洼处。人们为了毒鱼,把醉鱼果之类的毒物投进去,然后离开。鱼吃了那些东西就死了,翻着肚皮浮在水面上。有人到了那里,心想“趁主人还没来,我先把这些鱼拿走”,于是就拿走,这要按鱼的价值来判罚。如果他是把它当成粪扫衣想而拿,就不算不与取;但如果是叫人替自己拿,就要赔偿物品的价钱。投了鱼毒之后离开的人,会带着容器回来,装满鱼再走。只要他们还想着“我们还会再来”,那些鱼就仍然是有主的。可是当他们觉得“够了,不要了”,毫无留恋地离开,从那时起,以偷盗心去拿的人就犯恶作。若是粪扫衣想的人去拿,则无犯。对鱼和龟是这样判,对一切水生生物也应当这样判。巴利
Nidāghakāle pana nadiyā sote pacchinne katthaci ninnaṭṭhāne udakaṃ tiṭṭhati, tattha manussā macchānaṃ vināsāya madanaphalavasādīni pakkhipitvā gacchanti, macchā tāni khādantā maritvā uttānā udake plavantā tiṭṭhanti. Yo tattha gantvā ‘‘yāva sāmikā nāgacchanti, tāvime macche gaṇhissāmī’’ti gaṇhāti, agghavasena kāretabbo. Paṃsukūlasaññāya gaṇhato avahāro natthi, āharāpente pana bhaṇḍadeyyaṃ. Macchavisaṃ pakkhipitvā gatamanussā bhājanāni āharitvā pūretvā gacchanti, yāva ‘‘punapi āgacchissāmā’’ti sālayā honti, tāva te sassāmikamacchāva. Yadā pana te ‘‘alaṃ amhāka’’nti nirālayā pakkamanti, tato paṭṭhāya theyyacittena gaṇhantassa dukkaṭaṃ. Paṃsukūlasaññissa anāpatti. Yathā ca macchakacchapesu, evaṃ sabbāyapi odakajātiyā vinicchayo veditabboti.
99 99. 关于船的部分,先说明船是什么:“所谓船,就是用来渡水的东西。”所以在这里,哪怕只是染布用的槽、竹筏,也应当理解为“船”。不过在结界时,固定的船——不管是凿出来的,还是用木板拼起来的——最低限度必须能载三个人才行。但在这里,即使只能载一个人,也叫作“船”。放在船上的东西,指任何与根相连或不与根相连的物品;它被偷盗的特征,应当按陆地物品中说的方式来了知。至于“我要偷船”等,其中第二次寻找、前往、触摸、摇动,都跟前面说的一样。关于“解开系缚”:如果船在系缚刚解开时不会离开原位,那么在系缚还没解开之前,犯恶作;一旦解开,就犯土喇咤亚甚至巴拉基格,后面会说明。其余跟前面说的一样。以上就是对圣典文的解释。巴利
99. Nāvaṭṭhe – paṭhamaṃ tāva nāvaṃ dassento ‘‘nāvā nāma yāya taratī’’ti āha. Tasmā idha antamaso rajanadoṇikāpi veṇukalāpakopi ‘‘nāvā’’tveva veditabbo. Sīmāsammannane pana dhuvanāvā anto khaṇitvā vā phalakehi bandhitvā vā katā sabbantimena paricchedena tiṇṇaṃ vāhanikā eva vaṭṭati. Idha pana ekassapi vāhanikā ‘‘nāvā’’ tveva vuccati. Nāvāya nikkhittanti yaṃkiñci indriyabaddhaṃ vā anindriyabaddhaṃ vā; tassa avahāralakkhaṇaṃ thalaṭṭhe vuttanayeneva veditabbaṃ. Nāvaṃ avaharissāmītiādimhi ca dutiyapariyesanagamanaāmasanaphandāpanāni vuttanayāneva. Bandhanaṃ mocetīti ettha pana yā bandhane muttamatte ṭhānā na cavati, tassā bandhanaṃ yāva na muttaṃ hoti, tāva dukkaṭaṃ. Mutte pana thullaccayampi pārājikampi hoti, taṃ parato āvi bhavissati. Sesaṃ vuttanayameva. Ayaṃ tāva pāḷivaṇṇanā.
那么,这里有一个不属于圣典的判释:对于系在急流中停住的船,只有系缚处这一个位置;一旦从那里解开,就犯巴拉基格。这里的道理和前面说的一样。至于漂失的船,它漂到哪里、停在哪片水域,那片水域就是它的位置。因此,如果有人把它向上抬,或向下沉,或向四个方向移动,只要超出所触的范围,就犯巴拉基格。在静水中,对于没有系缚、随自己状态停住的船,如果有人向前、向后、向左、向右拖拽,当一端超出所触的范围,而另一端仍在水里停住时,只要超出就犯巴拉基格。当船从水中被抬起哪怕发尖那么一点,下方船底所触的范围,只要超出船口边缘,就犯巴拉基格。对于系在岸边、停在静水中的船,有系缚处和停住处两个位置。如果先解开系缚,犯土喇咤亚;之后又以六种方式中的任何一种使它离开位置,就犯巴拉基格。如果先使它离开位置,之后再解开系缚,也同样是这个道理。对于拖上岸后翻正放着的船,所触的范围就是它的位置。应当知道,这种船的位置范围有五种判定方式。巴利
Ayaṃ panettha pāḷimuttakavinicchayo – caṇḍasote bandhitvā ṭhapitanāvāya ekaṃ ṭhānaṃ bandhanameva , tasmiṃ muttamatte pārājikaṃ. Tattha yutti pubbe vuttā eva. Vippanaṭṭhā nāvā pana yaṃ yaṃ udakappadesaṃ pharitvā ṭhitā hoti, svāssā ṭhānaṃ. Tasmā taṃ uddhaṃ vā uccārentassa, adho vā opilāpentassa, catūsu vā disāsu phuṭṭhokāsaṃ atikkāmentassa atikkantamatte pārājikaṃ. Niccale udake abandhanaṃ attano dhammatāya ṭhitanāvaṃ purato vā pacchato vā vāmadakkhiṇapassato vā kaḍḍhantassa ekenantena phuṭṭhokāsaṃ aparena udake patiṭṭhitantena atikkantamatte pārājikaṃ. Uddhaṃ kesaggamattaṃ udakato mocite adho nāvātalena phuṭṭhokāsaṃ mukhavaṭṭiṃ atikkantamatte pārājikaṃ. Tīre bandhitvā niccale udake ṭhapitanāvāya bandhanañca ṭhitokāso cāti dve ṭhānāni. Taṃ paṭhamaṃ bandhanā moceti, thullaccayaṃ. Pacchā channaṃ ākārānaṃ aññatarena ṭhānā cāveti, pārājikaṃ. Paṭhamaṃ ṭhānā cāvetvā pacchā bandhanamocanepi eseva nayo. Thale ussādetvā ukkujjitvā ṭhapitanāvāya phuṭṭhokāsova ṭhānaṃ. Tassā pañcahākārehi ṭhānaparicchedo veditabbo.
把船翻过来扣着放的时候,船口边缘所接触到的范围就是它的位置。对这艘船,也要先按五种方式弄清楚位置的范围,然后从任何一处把所触范围向上超出哪怕一根头发尖那么一点点,就应知道犯巴拉基格。在陆地上把船拖上去之后,放在两根木垫块上面,这时木垫块所接触的范围就是它的位置。所以在这里,应当依照前面说过的方法,像对待铺开绑在床脚顶端的布、以及插在象牙桩上的矛那样来判定。巴利
Nikkujjitvā ṭhapitanāvāya pana mukhavaṭṭiyā phuṭṭhokāsova ṭhānaṃ, tassāpi pañcahākārehi ṭhānaparicchedaṃ ñatvā yato kutoci phuṭṭhokāsaṃ uddhañca kesaggamattaṃ atikkantamatte pārājikaṃ veditabbaṃ. Thale pana ussādetvā dvinnaṃ dārughaṭikānaṃ upari ṭhapitanāvāya dārughaṭikānaṃ phuṭṭhokāsoyeva ṭhānaṃ, tasmā tattha mañcapādamatthakesuyeva patthaṭabaddhasāṭake nāgadantesu ṭhapitabhindivāle ca vuttanayena vinicchayo veditabbo.
如果是用绳索拴住的船,不先解开那根六十或七十寻长的绳子就直接拖拽,巴利
Yottabaddhāya pana nāvāya saṭṭhisattatibyāmappamāṇaṃ yottaṃ amocetvāva ākaḍḍhitvā
把船拖上陆地,和绳索一起放在地上时,并不是只有船身碰到的那一点地方才算“处所”。应当这样理解:从绳索末端开始,一直到船在陆地上停稳处的最后边缘,这是纵向的长度;横向则是以船和绳索在陆地上停稳处的边界为准,这个范围就是“处所”。如果人把船纵向或横向拖拽,当一端已经离开了原来接触的地方,另一端也离开了在陆地上停稳的位置,哪怕只是把船和绳索一起向上提离地面一根头发丝那么一点,就犯巴拉基格。如果有人登上停在渡口的船,以盗心用桨或篙把船撑走,犯巴拉基格。但如果他撑开伞,或者用脚踩、用手提起衣袍,像张帆一样兜风,而强风吹来把船带走了,船是被风带走的,这个人就没有偷盗的行为。他有动作,但这个动作不是让船离开原处的动作。不过,如果船正这样行进时,他打断船原本的自然行程,把船带到别的方向去,那就犯巴拉基格。如果船自己到了某个村落渡口,他并没有让船离开原处,就把它卖掉然后离开,那也没有偷盗,但应当赔偿所取之物的价值。巴利
Pathavilaggaṃ katvā saha yottena thale ṭhapitāya nāvāya na phuṭṭhokāsamattameva ṭhānaṃ. Atha kho yottakoṭito paṭṭhāya yāva nāvāya pathaviyaṃ patiṭṭhitokāsassa pacchimanto tāva dīghato, tiriyaṃ pana nāvāya ca yottassa ca pathaviyaṃ patiṭṭhitapariyantappamāṇaṃ ṭhānanti veditabbaṃ. Taṃ dīghato vā tiriyato vā kaḍḍhantassa ekenantena phuṭṭhokāsaṃ aparena pathaviyaṃ patiṭṭhitantena atikkantamatte, uddhaṃ kesaggamattaṃ saha yottena pathavito mocite pārājikaṃ. Yo pana titthe ṭhitanāvaṃ āruhitvā theyyacitto arittena vā phiyena vā pājeti, pārājikaṃ. Sace pana chattaṃ vā paṇāmetvā cīvaraṃ vā pādehi akkamitvā hatthehi ukkhipitvā laṅkārasadisaṃ katvā vātaṃ gaṇhāpeti, balavā ca vāto āgamma nāvaṃ harati, vāteneva sā haṭā hoti; puggalassa natthi avahāro. Payogo atthi, so pana ṭhānā cāvanapayogo na hoti. Yadi pana taṃ nāvaṃ evaṃ gacchantiṃ pakatigamanaṃ upacchinditvā aññaṃ disābhāgaṃ neti, pārājikaṃ. Sayameva yaṃkiñci gāmatitthaṃ sampattaṃ ṭhānā acāventova vikkiṇitvā gacchati, neva atthi avahāro. Bhaṇḍadeyyaṃ pana hotīti.
100 在“车乘”这一项里,先说明什么是车乘,所以说了“所谓车乘,就是轿子”等话。其中,上面有像亭子一样的木板顶盖、或者用布幔整个盖住做成的,就是轿子。两边装上金、银等做的椽子,做成像金翅鸟翅膀那样形状的,是敞篷车。战车和货车则不用多说,大家都清楚。在这些车乘当中,不管放在哪里,不管是有生命的还是无生命的东西,只要是以堆叠等方式放着的货物,如果有人起了盗心,把它从原处挪走,就应该知道,跟前面讲船和陆地时所说的一样,犯巴拉基格。巴利
100. Yānaṭṭhe – yānaṃ tāva dassento ‘‘yānaṃ nāma vayha’’ntiādimāha. Tattha upari maṇḍapasadisaṃ padaracchannaṃ sabbapaliguṇṭhimaṃ vā chādetvā kataṃ vayhaṃ. Ubhosu passesu suvaṇṇarajatādimayā gopānasiyo datvā garuḷapakkhakanayena katā sandamānikā. Ratho ca sakaṭañca pākaṭameva. Tesu yattha katthaci saviññāṇakaṃ vā aviññāṇakaṃ vā rāsiādivasena ṭhapitaṃ bhaṇḍaṃ theyyacittena ṭhānā cāventassa nāvaṭṭhe ca thalaṭṭhe ca vuttanayeneva pārājikaṃ veditabbaṃ.
不过这里有个差别:如果车上的米等货物是用箱子装着的,偷的人即使没有把箱子提起来,只要把箱子取走、破坏了米等货物原本连成一体的状态,就犯巴拉基格。在陆地等其他情形中,这个道理也同样适用。至于“我要偷车”等情形,第二次寻找等步骤,和前面所说的一样。关于“使其离开原处”,这里说:双牛拉的车,两头牛共八只脚,加上两个车轮,一共是十个位置。如果以偷盗的心坐在车辕上赶牛,牛抬起脚的时候,犯土喇咤亚;而当车轮从着地处移开哪怕一根头发尖那么一点点,就犯巴拉基格。如果牛知道“这个人不是我们的主人”,于是甩掉车轭,或者站着不动,或者挣扎着不肯走,那么车暂时还受到保护。如果再把牛调正,套上车轭,牢牢系好,用刺棒打牛驱赶,那么和前面说的一样:牛抬脚时犯土喇咤亚,车轮移开时犯巴拉基格。巴利
Ayaṃ pana viseso – yānaṭṭhaṃ taṇḍulādibhaṇḍaṃ piṭakena gaṇhato piṭake anukkhittepi piṭakaṃ apaharitvā taṇḍulādīnaṃ ekābaddhabhāve vikopite pārājikaṃ. Thalaṭṭhādīsupi ayaṃ nayo labbhati. Yānaṃ avaharissāmītiādimhi dutiyapariyesanādīni vuttanayāneva. Ṭhānā cāvetīti ettha pana dukayuttassa yānassa dvinnaṃ goṇānaṃ aṭṭha pādā, dve ca cakkānīti dasa ṭhānāni. Taṃ theyyacittassa dhure nisīditvā pājayato goṇānaṃ pāduddhāre thullaccayaṃ. Cakkānaṃ pana pathaviyaṃ patiṭṭhitappadesato kesaggamatte atikkante pārājikaṃ. Sace pana goṇā ‘‘nāyaṃ amhākaṃ sāmiko’’ti ñatvā dhuraṃ chaḍḍetvā ākaḍḍhantā tiṭṭhanti vā phandanti vā, rakkhati tāva. Goṇe puna ujukaṃ paṭipādetvā dhuraṃ āropetvā daḷhaṃ yojetvā pācanena vijjhitvā pājentassa vuttanayeneva tesaṃ pāduddhāre thullaccayaṃ. Cakkātikkame pārājikaṃ.
即使是在泥泞的路上,一个车轮陷在泥里,另一个车轮被牛拉着转动前进,因为一个车轮还停着,这时还不算偷盗。但如果把牛重新调正后驱赶,当停住的车轮超出所触之处哪怕一个发尖那么一点,就犯巴拉基格。四牛所驾的车有十八个位置,八牛所驾的车有三十四个位置——应当用这个方法来了知各种驾车的不同位置。巴利
Sacepi sakaddame magge ekaṃ cakkaṃ kaddame laggaṃ hoti, dutiyaṃ cakkaṃ goṇā parivattentā pavattenti, ekassa ṭhitattā na tāva avahāro hoti . Goṇe pana puna ujukaṃ paṭipādetvā pājentassa ṭhitacakke kesaggamattaṃ phuṭṭhokāsaṃ atikkante pārājikaṃ. Catuyuttakassa pana aṭṭhārasa ṭhānāni, aṭṭhayuttakassa catuttiṃsāti – etenupāyena yuttayānassa ṭhānabhedo veditabbo.
如果是未套牛的车,在车辕处以一根支撑木、后方以两根辅助支撑木撑住而放着,那么按三根支撑木和轮子来算,有五个支点。如果车辕处的支撑木在下方已经加工妥当,就有六个支点。如果后面没有支撑,只靠车辕处的支撑木撑着,那么按支撑木来算,有三个或四个支点。靠车辕放在木板或木头上面的,有三个支点。放在地面上也是这样。把那个车辕拖走或抬起来,使它前后支点移动的,犯土喇咤亚。轮子所立之处只要移动超过一根发尖那么一点,就犯巴拉基格。把轮子卸下来,用两个轴端架在木头上,有两个支点。拖它或抬它时,如果越过了所接触的位置,就犯巴拉基格。放在地面上时,靠车辕和四根轴柱立住,有五个支点。抓住车辕拖的时候,如果轴柱的后端越过了前端,就犯巴拉基格。抓住轴柱拖的时候,如果轴柱的前端越过了后端,就犯巴拉基格。抓住侧面拖的时候,只要轴柱横向越过了所立之处,就犯巴拉基格。抓住中间抬起来的时候,只要离开地面一根发尖那么一点,就犯巴拉基格。如果没有轴柱桩,而是把臂做成平的,在中间穿孔,把轴端插进去,那么它下面整个面都接触地面而停住。在这里,应当知道,按四方和上方越过所触位置来算,都犯巴拉基格。轮子以轮毂放在地面上,只有一个支点,它的界限有五种情况。以轮辋侧面和轮毂同时触地而停住的,有两个支点。把轮辋翘起的部分用脚踩下去,使它接触地面,然后抓住辐条或轮辋抬起来,这时自己所造成的位置就不算支点,所以即使它还停在那里,只要其余位置移动了哪怕一点点,就犯巴拉基格。巴利
Yaṃ pana ayuttakaṃ dhure ekāya pacchato ca dvīhi upatthambhinīhi upatthambhetvā ṭhapitaṃ, tassa tiṇṇaṃ upatthambhinīnaṃ cakkānañca vasena pañca ṭhānāni. Sace dhure upatthambhinī heṭṭhābhāge kappakatā hoti, cha ṭhānāni. Pacchato pana anupatthambhetvā dhure upatthambhitasseva upatthambhinīvasena tīṇi vā cattāri vā ṭhānāni. Dhurena phalakassa vā dārukassa vā upari ṭhapitassa tīṇi ṭhānāni. Tathā pathaviyaṃ ṭhapitassa. Taṃ dhuraṃkaḍḍhitvā vā ukkhipitvā vā purato ca pacchato ca ṭhānā cāventassa thullaccayaṃ. Cakkānaṃ patiṭṭhitaṭṭhāne kesaggamattaṃ atikkante pārājikaṃ. Cakkāni apanetvā dvīhi akkhasīsehi dārūnaṃ upari ṭhapitassa dve ṭhānāni. Taṃ kaḍḍhanto vā ukkhipanto vā phuṭṭhokāsaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Bhūmiyaṃ ṭhapitassa dhurena ca catūhi ca akkhuddhīhi patiṭṭhitavasena pañca ṭhānāni. Taṃ dhure gahetvā kaḍḍhato uddhīnaṃ pacchimantehi purimante atikkante pārājikaṃ. Uddhīsu gahetvā kaḍḍhato uddhīnaṃ purimantehi pacchimante atikkante pārājikaṃ. Passe gahetvā kaḍḍhato uddhīnaṃyeva tiriyaṃ patiṭṭhitaṭṭhānassa atikkamena pārājikaṃ. Majjhe gahetvā ukkhipato kesaggamattaṃ pathavito mutte pārājikaṃ. Atha uddhikhāṇukā na honti, samameva bāhaṃ katvā majjhe vijjhitvā akkhasīsāni pavesitāni honti, taṃ heṭṭhimatalassa samantā sabbaṃ pathaviṃ phusitvā tiṭṭhati. Tattha catūsu disāsu uddhañca phuṭṭhaṭṭhānātikkamavasena pārājikaṃ veditabbaṃ. Bhūmiyaṃ nābhiyā ṭhapitacakkassa ekameva ṭhānaṃ, tassa pañcahākārehi paricchedo. Nemipassena ca nābhiyā ca phusitvā ṭhitassa dve ṭhānāni. Nemiyā uṭṭhitabhāgaṃ pādena akkamitvā bhūmiyaṃ phusāpetvā aresu vā nemiyā vā gahetvā ukkhipantassa attanā kataṭṭhānaṃ ṭhānaṃ na hoti, tasmā tasmiṃ ṭhitepi avasesaṭṭhāne atikkantamatte pārājikaṃ.
依靠墙壁放置的轮子也有两个支点。其中,先让轮子离开墙壁的,犯土喇咤亚;之后哪怕只离开地面一发尖那么一点,就犯巴拉基格。如果先让轮子离开地面,而靠墙的支点没有动摇,也是同样的判定。如果抓住辐条往下拖,使触墙而住的位置上缘越过下缘,就犯巴拉基格。在道路上行驶的车,车主因为某件事下车离开了道路,这时另一个比丘迎面走来,看见无人看护,心想“我要偷这辆车”就上了车,在他还没动手之前,牛自己拉着车走了,这不算偷盗。其余情况和船的那段说法相似。巴利
Bhittiṃ nissāya ṭhapitacakkassāpi dve ṭhānāni. Tattha paṭhamaṃ bhittito mocentassa thullaccayaṃ. Pacchā pathavito kesaggamattuddhāre pārājikaṃ. Paṭhamaṃ bhūmito mocentassa pana sace bhittiyaṃ patiṭṭhitaṭṭhānaṃ na kuppati, eseva nayo. Atha aresu gahetvā heṭṭhā kaḍḍhantassa bhittiṃ phusitvā ṭhitokāsassa uparimo anto heṭṭhimaṃ atikkamati, pārājikaṃ. Maggappaṭipanne yāne yānasāmiko kenacideva karaṇīyena orohitvā maggā okkanto hoti, athañño bhikkhu paṭipathaṃ āgacchanto ārakkhasuññaṃ passitvā, ‘‘yānaṃ avaharissāmī’’ti ārohati, tassa payogaṃ vināyeva goṇā gahetvā pakkantā, avahāro natthi. Sesaṃ nāvāyaṃ vuttasadisanti.
101 从这以后,就是“负担”本身了。它按头负担等分成四种来说明。其中,为了不把头负担等搞混,应当了解头和身体其他部位的界限。先说头的下界:前喉处是喉窝,后颈处有些人有发旋,有些人头发向后颈两侧往下长,这叫耳鬓。耳鬓以下就是下界,以上是头。在这个范围里的负担,就叫头负担。巴利
101. Ito paraṃ bhāroyeva bhāraṭṭhaṃ. So sīsabhārādivasena catudhā dassito. Tattha sīsabhārādīsu asammohatthaṃ sīsādīnaṃ paricchedo veditabbo. Tattha sīsassa tāva purimagale galavāṭako, piṭṭhigale kesañci kesante āvaṭṭo hoti, galasseva ubhosu passesu kesañci kesā oruyha jāyanti, ye kaṇṇacūḷikāti vuccanti, tesaṃ adhobhāgo cāti ayaṃ heṭṭhimaparicchedo, tato upari sīsaṃ. Etthantare ṭhitabhāro sīsabhāro nāma.
从两侧耳尖以下、从肘部以上,从后颈发旋和喉窝以下,从后背中脊和胸口心窝以上,这个范围就是肩。处在这个范围内的负担,就叫肩负担。巴利
Ubhosu passesu kaṇṇacūḷikāhi paṭṭhāya heṭṭhā, kapparehi paṭṭhāya upari, piṭṭhigalāvattato ca galavāṭakato ca paṭṭhāya heṭṭhā, piṭṭhivemajjhāvattato ca uraparicchedamajjhe hadayaāvāṭato ca paṭṭhāya upari khandho. Etthantare ṭhitabhāro khandhabhāro nāma.
从后背中脊和心窝以下,一直到脚趾尖,这是腰的范围。在这个范围内遍及全身而存在的负担,就叫腰负担。巴利
Piṭṭhivemajjhāvattato pana hadayaāvāṭato ca paṭṭhāya heṭṭhā yāva pādanakhasikhā, ayaṃ kaṭiparicchedo. Etthantare samantato sarīre ṭhitabhāro kaṭibhāro nāma.
从肘部开始,一直往下到手指甲尖,这一段是悬挂物的范围。在这个范围内所置的负担,就叫作悬挂负担。巴利
Kapparato paṭṭhāya pana heṭṭhā yāva hatthanakhasikhā, ayaṃ olambakaparicchedo. Etthantare ṭhitabhāro olambako nāma.
现在讲“头戴货物”等情形,这里有一个之前没讲过的判定标准:如果比丘没有受物主吩咐“拿上这个,送到那里去”,而是自己主动说“把这个给我吧,我帮你们搬东西”,然后用头顶着他们的货物走,一旦以偷盗的心去碰那件货物,就犯恶作。如果始终没有超出前面所说的头部界限,只是在原地来回挪动或前后推拉,就犯土喇咤亚。一旦把货物从头顶移到肩上,即使物主心里想“让他搬吧”,但因为并没有得到他们的吩咐,所以犯巴拉基格。即使没有移放到肩上,只要让货物离开头顶哪怕一根头发尖那么一点距离,也是巴拉基格。至于双担——一个担子在头上、一个在背上,那就根据两个位置分别来判定。不过,这里这段开示只是针对纯粹头戴货物等情况来说的。凡是头戴货物中所说的判定,在肩扛货物等情形中也同样适用。巴利
Idāni sīse bhārantiādīsu ayaṃ apubbavinicchayo – yo bhikkhu ‘‘idaṃ gahetvā ettha yāhī’’ti sāmikehi anāṇatto sayameva ‘‘mayhaṃ idaṃ nāma detha, ahaṃ vo bhaṇḍaṃ vahāmī’’ti tesaṃ bhaṇḍaṃ sīsena ādāya gacchanto theyyacittena taṃ bhaṇḍaṃ āmasati, dukkaṭaṃ. Yathāvuttasīsaparicchedaṃ anatikkāmentova ito cito ca ghaṃsanto sāretipi paccāsāretipi, thullaccayaṃ. Khandhaṃ oropitamatte kiñcāpi sāmikānaṃ ‘‘vahatū’’ti cittaṃ atthi, tehi pana anāṇattattā pārājikaṃ. Khandhaṃ pana anoropetvāpi sīsato kesaggamattaṃ mocentassa pārājikaṃ. Yamakabhārassa pana eko bhāro sīse patiṭṭhāti, eko piṭṭhiyaṃ, tattha dvinnaṃ ṭhānānaṃ vasena vinicchayo veditabbo. Ayaṃ pana suddhasīsabhārādīnaṃyeva vasena desanā āraddhā. Yo cāyaṃ sīsabhāre vutto, khandhabhārādīsupi ayameva vinicchayo.
这里说“手中负担”:因为是用手拿着的,所以悬挂着的东西就被称为“手中负担”。巴利
Hatthebhāranti ettha pana hatthena gahitattā olambako ‘‘hatthe bhāro’’ti vutto.
这个人最初即使是从地上拿起来,或者以清净心用头顶等方式搬运,也只算作“手上的负担”。如果以盗心看到像那样的放置处,然后在把它放到地上或灌木丛等处时,只要它从手中脱离,就犯巴拉基格。关于“从地上拿取”:这里说的是,那些货物中不管哪一种,如果先前以清净心为了吃早饭等原因把它放在地上,后来又生起盗心,把它抬起来哪怕只有一根头发尖那么高,也犯巴拉基格。巴利
So paṭhamaṃyeva bhūmito vā gahito hotu, suddhacittena sīsādīhi vā, ‘‘hatthe bhāro’’ tveva saṅkhyaṃ gacchati . Taṃ theyyacittena tādisaṃ gahanaṭṭhānaṃ disvā bhūmiyaṃ vā gacchādīsu vā nikkhipantassa hatthato muttamatte pārājikaṃ. Bhūmito gaṇhātīti ettha pana tesaṃ bhārānaṃ yaṃkiñci pātarāsādikāraṇā suddhacittena bhūmiyaṃ nikkhipitvā puna theyyacittena kesaggamattaṃ uddharantassa pārājikanti.
102 102. 关于园地,先说明园地:“所谓园地,就是花圃、果园。”其中,种雨季花等的叫花圃,种芒果等果实的叫果园。对放在园地里的东西,用四种方式判定,和在地面等处所说的方法一样。巴利
102. Ārāmaṭṭhepi – ārāmaṃ tāva dassento ‘‘ārāmo nāma pupphārāmo phalārāmo’’ti āha. Tesu vassikādīnaṃ pupphanako pupphārāmo. Ambaphalādīnaṃ phalanako phalārāmo. Ārāme catūhi ṭhānehi nikkhittassa vinicchayo bhūmaṭṭhādīsu vuttanayo eva.
在这类生长的产物中,所谓“根”,就是香根草、岩兰草等任何根。如果拔取,或者拿取已经拔起的根,只要用这根让物品达到构成戒律的程度,拿了就犯巴拉基格。块茎也算在根里面。在这里,拔取的时候哪怕只差一点点没拔断,也只是土喇咤亚。这方面的判定,应当依照bhisa那段所说的方法来理解。所谓“皮”,就是任何可以用来做药或者做染料的树皮。如果剥取,或者拿取已经剥下的皮,按照根那段所说的方法,犯巴拉基格。所谓“花”,就是雨季花、茉莉花等任何花。如果摘取,或者拿取已经摘下的花,按照青莲花、红莲花那段所说的方法,犯巴拉基格。因为花也靠没有断的花梗或者绑扎来守护。不过有些花梗里面有针状的东西,那就不算守护。所谓“果”,就是芒果、棕榈果等任何果实。如果从树上拿,判定已经在讲“附着在树上”的那段里说过了。如果先摘下来放好,那就归入地面等处这一类来处理。巴利
Tatthajātake pana mūlanti usīrahiriverādikaṃ yaṃkiñci mūlaṃ, taṃ uppāṭetvā vā uppāṭitaṃ vā gaṇhantassa yena mūlena vatthu pūrati, tasmiṃ gahite pārājikaṃ. Kandopi mūleneva saṅgahito. Uppāṭentassa cettha appamattakepi acchinne thullaccayameva. Tattha vinicchayo bhise vuttanayeneva veditabbo. Tacanti bhesajjatthāya vā rajanatthāya vā upayogagamanūpagaṃ yaṃkiñci rukkhattacaṃ; taṃ uppāṭetvā vā uppāṭitaṃ vā gaṇhantassa mūle vuttanayena pārājikaṃ. Pupphanti vassikamallikādikaṃ yaṃkiñci pupphaṃ, taṃ ocinitvā vā ocinitaṃ vā gaṇhantassa uppalapadumesu vuttanayena pārājikaṃ. Pupphānampi hi vaṇṭaṃ vā bandhanaṃ vā acchinnaṃ rakkhati. Vaṇṭabbhantare pana kesañci sūcikā hoti, sā na rakkhati. Phalanti ambaphalatālaphalādikaṃ yaṃkiñci, taṃ rukkhato gaṇhantassa vinicchayo rukkhe laggitakathāyaṃ vutto. Apanetvā ṭhapitaṃ bhūmaṭṭhādisaṅgahitameva.
“侵占园地”:如果谎称“这是我的”而去侵占别人的东西,因为这是不与取的加行,所以犯恶作。“令所有者生疑”:由于精通裁决,或者因为依仗强者、有靠山等,而让园主产生疑惑。怎么产生呢?园主看到那人这样热衷于裁决,就心想:“我能不能把这个园地弄回自己手里?还是不能?”他这样生起的疑惑,就是由那人引起的,因此犯土喇咤亚。巴利
Ārāmaṃ abhiyuñjatīti parasantakaṃ ‘‘mama santako aya’’nti musā bhaṇitvā abhiyuñjati, adinnādānassa payogattā dukkaṭaṃ. Sāmikassa vimatiṃuppādetīti vinicchayakusalatāya balavanissitādibhāvena vā ārāmasāmikassa saṃsayaṃ janeti. Kathaṃ? Tañhi tathā vinicchayappasutaṃ disvā sāmiko cinteti – ‘‘sakkhissāmi nu kho ahaṃ imaṃ ārāmaṃ attano kātuṃ, na sakkhissāmi nu kho’’ti. Evaṃ tassa vimati uppajjamānā tena uppāditā hoti, tasmā thullaccayaṃ āpajjati.
“放弃所有权”:如果物主心想“这个人顽固粗暴,说不定连我的性命和梵行都会被他妨碍,我现在已经不需要这座园子了”,于是放弃所有权,这时侵占者就犯巴拉基格。如果物主自己也已经放弃了所有权,但即使物主已经放弃所有权,侵占者仍然没有放弃,心里想“我要好好压制他,让他见识我的权威,等他顺从之后再还给他”,对应该归还这件事仍然很有干劲,那么暂时还算安全。如果侵占者心想“我已经抢过来了,现在绝不还给他”而放弃所有权,但物主还没有放弃所有权,还在寻找帮手、等待时机,心想“我先找到有羞耻心的僧众,之后再作打算”,对重新拿回来仍然很有干劲,那也暂时还算安全。当侵占者心想“我不给”,物主也想“我拿不回来了”——双方都放弃所有权时,侵占者就犯巴拉基格。如果侵占之后正在裁决,裁决还没定下来,物主也还没放弃所有权,而侵占者明知自己不是物主,却从那园子里摘取任何花或果,就按所拿物品的价值来处罚。巴利
Dhuraṃnikkhipatīti yadā pana sāmiko ‘‘ayaṃ thaddho kakkhaḷo jīvitabrahmacariyantarāyampi me kareyya, alaṃ dāni mayhaṃ iminā ārāmenā’’ti dhuraṃ nikkhipati, abhiyuñjako pārājikaṃ āpajjati. Sace sayampi katadhuranikkhepo hoti, atha ca pana sāmikena dhure nikkhittepi abhiyuñjako dhuraṃ anikkhipitvāva ‘‘imaṃ suṭṭhu pīḷetvā mama āṇāpavattiṃ dassetvā kiṅkārappaṭissāvibhāve naṃ ṭhapetvā dassāmī’’ti dātabbabhāve saussāho hoti, rakkhati tāva. Athāpi abhiyuñjako ‘‘acchinditvā na dāni naṃ imassa dassāmī’’ti dhuraṃ nikkhipati, sāmiko pana na dhuraṃ nikkhipati, pakkhaṃ pariyesati, kālaṃ āgameti, ‘‘lajjiparisaṃ tāva labhāmi, pacchā jānissāmī’’ti puna gahaṇeyeva saussāho hoti, rakkhatiyeva. Yadā pana sopi ‘‘na dassāmī’’ti, sāmikopi ‘‘na lacchāmī’’ti – evaṃ ubhopi dhuraṃ nikkhipanti, tadā abhiyuñjakassa pārājikaṃ. Atha pana abhiyuñjitvā vinicchayaṃ kurumāno aniṭṭhite vinicchaye sāmikenapi dhuranikkhepe akate attano assāmikabhāvaṃ jānantoyeva tato kiñci pupphaṃ vā phalaṃ vā gaṇhāti, bhaṇḍagghena kāretabbo.
“行法者”:就是在比丘僧团里或王室中主持裁决的人。“令物主败诉”:意思是向裁决者行贿、引入伪证,使园主败诉。“犯巴拉基格”:不只是他本人,凡是为了帮他达成目的而故意去做的伪裁决者、伪证人,这一切人都犯巴拉基格。在这里要知道,物主只要放下负担,就算败诉;没有放下负担,就还没有败诉。“行法者败诉”:即使他是依照法、律、师的教导来进行裁决,如果自己导致败诉,他也因为用妄语加害物主这一因缘而犯土喇咤亚。巴利
Dhammaṃ carantoti bhikkhusaṅghe vā rājakule vā vinicchayaṃ karonto. Sāmikaṃ parājetīti vinicchayikānaṃ ukkocaṃ datvā kūṭasakkhiṃ otāretvā ārāmasāmikaṃ jinātīti attho. Āpatti pārājikassāti na kevalaṃ tasseva, sañcicca tassa atthasādhane pavattānaṃ kūṭavinicchayikānampi kūṭasakkhīnampi sabbesaṃ pārājikaṃ. Ettha ca sāmikassa dhuranikkhepavaseneva parājayo veditabbo. Anikkhittadhuro hi aparājitova hoti. Dhammaṃ caranto parajjatīti sacepi dhammena vinayena satthusāsanena vinicchayassa pavattattā sayaṃ parājayaṃ pāpuṇāti; evampi musāvādena sāmikānaṃ pīḷākaraṇapaccayā thullaccayaṃ āpajjatīti.
103 103. 关于“住处”这一义项,也是用四种方式安立,方法同前所说。在这里,关于“侵占”:如果是为了四方僧团而布施给比丘们的精舍、别院或僧园,无论大小,有人去侵占它,侵占不成立,也不能强行夺取。为什么?因为所有人都没有放弃责任。这里并不是所有四方比丘都放弃了责任。但是,如果侵占的是属于某类诵长部者等的团体或某个人的所有物,然后夺取,那就能让他们放弃责任。因此,在那里应按照园地部分所说的方法来了知判定。巴利
103. Vihāraṭṭhepi – catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ vuttanayameva. Abhiyogepi cettha cātuddisaṃ saṅghaṃ uddissa bhikkhūnaṃ dinnaṃ vihāraṃ vā pariveṇaṃ vā āvāsaṃ vā mahantampi khuddakampi abhiyuñjato abhiyogo na ruhati. Acchinditvā gaṇhitumpi na sakkoti. Kasmā? Sabbesaṃ dhuranikkhepābhāvato. Na hettha sabbe cātuddisā bhikkhū dhuranikkhepaṃ karontīti . Dīghabhāṇakādibhedassa pana gaṇassa ekapuggalassa vā santakaṃ abhiyuñjitvā gaṇhanto sakkoti te dhuraṃ nikkhipāpetuṃ. Tasmā tattha ārāme vuttanayena vinicchayo veditabboti.
104 104. 关于田地,先说明什么是田地:“所谓田地,就是生长早熟谷物或晚熟谷物的地方。”其中,早熟谷物指稻等七种谷物;晚熟谷物指绿豆、黑豆等;甘蔗田等也包括在这里。这里同样以四种情况来判定,方法如前所说。但在田间,如果压折稻穗等,或用手一根一根折断,或用镰刀割取,或把许多株连根拔起而拿取,当以种子、穗、一把或绿豆、黑豆等果实使物品价值满足时,在结缚解开的那一刻,就犯巴拉基格。不过,未被折断的茎、纤维或皮壳,即使是少许,也仍然受到保护。巴利
104. Khettaṭṭhepi – khettaṃ tāva dassento ‘‘khettaṃ nāma yattha pubbaṇṇaṃ vā aparaṇṇaṃ vā jāyatī’’ti āha. Tattha pubbaṇṇanti sāliādīni satta dhaññāni; aparaṇṇanti muggamāsādīni; ucchukhettādikampi ettheva saṅgahitaṃ. Idhāpi catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ vuttanayameva. Tatthajātake pana sālisīsādīni nirumbhitvā vā ekamekaṃ hattheneva chinditvā vā asitena lāyitvā vā bahūni ekato uppāṭetvā vā gaṇhantassa yasmiṃ bīje vā sīse vā muṭṭhiyaṃ vā muggamāsādiphale vā vatthu pūrati, tasmiṃ bandhanā mocitamatte pārājikaṃ. Acchijjamāno pana daṇḍako vā vāko vā taco vā appamattakopi rakkhati.
稻秆虽然长,只要谷穗的茎秆还没有从稻管里露出来,就仍然算在守护范围内。如果茎秆从稻管底部露出哪怕发尖那么一点点,就要按物品价值来判罚。不过,如果是用镰刀割下来拿在手里,即使下方已经割断,只要穗头还缠在一起,就仍然算在守护范围内。可是,一旦解开缠结,拿起来哪怕发尖那么一点点,如果物品价值够得上,就犯巴拉基格。如果主人割下来放好之后,不管带不带糠壳,只要拿起来,当所拿的东西价值够得上时,就犯巴拉基格。如果他心里盘算:“我要把它碾一碾、扬一扬,只取里面的精实”,这时候仍然算在守护范围内。在碾磨、扬簸的过程中,即使把它从原来的位置挪开,也不犯巴拉基格;直到后来把谷物装进容器时,才犯巴拉基格。这里的追诉方式,和前面所说的一样。巴利
Vīhināḷaṃ dīghampi hoti, yāva antonāḷato vīhisīsadaṇḍako na nikkhamati, tāva rakkhati. Kesaggamattampi nāḷato daṇḍakassa heṭṭhimatale nikkhante bhaṇḍagghena kāretabbo. Asitena lāyitvā gaṇhato pana muṭṭhigatesu heṭṭhā chinnesupi sace sīsāni jaṭitāni, rakkhanti tāva. Vijaṭetvā pana kesaggamattampi ukkhipato sace vatthu pūrati, pārājikaṃ. Sāmikehi pana lāyitvā ṭhapitaṃ sabhusaṃ vā abhusaṃ vā katvā gaṇhato yena vatthu pūrati, tasmiṃ gahite pārājikaṃ. Sace parikappeti ‘‘idaṃ madditvā papphoṭetvā sārameva gaṇhissāmī’’ti rakkhati tāva. Maddanapapphoṭanesu ṭhānā cāventassāpi pārājikaṃ natthi, pacchā bhājanagate katamatte pārājikaṃ. Abhiyogo panettha vuttanayo eva.
在木桩、移界等事情上,所谓土地是无价的。所以,如果只用一根木桩,就把哪怕只有发尖那么一点大的土地——不管主人看见还是没看见——变成自己的,那么当那根木桩被移动、不管有没有刻名去掉,只要一移过去,他就犯巴拉基格,和他同一心意的人也都犯巴拉基格。如果要用两根木桩才能取得,第一根木桩犯土喇咤亚,第二根犯巴拉基格。如果要用三根才能取得,第一根犯恶作,第二根犯土喇咤亚,第三根犯巴拉基格。用很多根时也一样,最后两根除外,前面那些都犯恶作;最后两根中,一根犯土喇咤亚,另一根犯巴拉基格。而且这一切都要以主人放弃所有权为前提。所有情形都是这样。巴利
Khīlasaṅkamanādīsu pathavī nāma anagghā. Tasmā sace ekeneva khīlena ito kesaggamattampi pathavippadesaṃ sāmikānaṃ passantānaṃ vā apassantānaṃ vā attano santakaṃ karoti, tasmiṃ khīle nāmaṃ chinditvā vā acchinditvā vā saṅkāmitamatte tassa ca, ye cassa ekacchandā, sabbesaṃ pārājikaṃ. Sace pana dvīhi khīlehi gahetabbaṃ hoti, paṭhame khīle thullaccayaṃ; dutiye pārājikaṃ. Sace tīhi gahetabbaṃ hoti, paṭhame dukkaṭaṃ, dutiye thullaccayaṃ, tatiye pārājikaṃ. Evaṃ bahukesupi avasāne dve ṭhapetvā purimehi dukkaṭaṃ, avasāne dvinnaṃ ekena thullaccayaṃ, itarena pārājikaṃ veditabbaṃ. Tañca kho sāmikānaṃ dhuranikkhepena. Evaṃ sabbattha.
有人想把绳子说成“这是我的”,就拉绳子或者扔棍子,犯恶作。如果他想“我现在要用两次动作把它变成我自己的”,那么这两次动作里,第一次犯土喇咤亚,第二次犯巴拉基格。巴利
Rajjuṃ vāti ‘‘mama santakaṃ ida’’nti ñāpetukāmo rajjuṃ vā pasāreti, yaṭṭhiṃ vā pāteti, dukkaṭaṃ. ‘‘Idāni dvīhi payogehi attano santakaṃ karissāmī’’ti tesaṃ paṭhame thullaccayaṃ, dutiye pārājikaṃ.
想用篱笆把别人的田地圈起来占为己有而埋木桩,每做一个动作就犯一次恶作。最后一根桩还没埋下时犯土喇咤亚,那根桩埋下时就犯巴拉基格。如果光靠木桩还做不到,要借助枝条围起来才能占为己有,那么砍下枝条时也是同样的道理。像这样,无论用什么方式围起来能占为己有,在每一个地方的最初动作都犯恶作。到最后两个动作时,应知前一个犯土喇咤亚,后一个犯巴拉基格。巴利
Vatiṃ vāti parassa khettaṃ parikkhepavasena attano kātukāmo dārūni nikhaṇati, payoge payoge dukkaṭaṃ. Ekasmiṃ anāgate thullaccayaṃ, tasmiṃ āgate pārājikaṃ. Sace tattakena asakkonto sākhāparivāreneva attano kātuṃ sakkoti, sākhāpātanepi eseva nayo. Evaṃ yena yena parikkhipitvā attano kātuṃ sakkoti, tattha tattha paṭhamapayogehi dukkaṭaṃ. Avasāne dvinnaṃ ekena thullaccayaṃ, itarena pārājikaṃ veditabbaṃ.
或者田界:想要让别人知道别人的田地“这是我的”,而把自己的田地边界……巴利
Mariyādaṃ vāti parassa khettaṃ ‘‘mama ida’’nti ñāpetukāmo attano khettamariyādaṃ
就像田埂越过别人的田地那样,他把它移过去;或者用泥土等把它加宽扩大;或者把原本没有的田埂设立起来——前面的这些做法犯恶作。最后两种做法中,一种犯土喇咤亚,另一种犯巴拉基格。巴利
Kedārapāḷiṃ yathā parassa khettaṃ atikkamati, evaṃ saṅkāmeti, paṃsumattikādīhi vā vaḍḍhetvā vitthataṃ karoti, akataṃ vā pana patiṭṭhāpeti, purimapayogehi dukkaṭaṃ. Dvinnaṃ pacchimānaṃ ekena thullaccayaṃ, itarena pārājikanti.
105 105. 关于地基,先说明地基是什么:所谓地基,就是“园林地基、精舍地基”。其中,不播种子,也不种树苗,只是把土地平整好,不管有没有用三种围墙中的某一种围起来,只要是为了花园等用途而留出的地块,就叫园林地基。同样道理,为了某一座精舍、经行处、住所等用途而留出的地块,就叫精舍地基。即使某个地方以前是园林或精舍,后来毁坏了,只剩下土地,不再发挥园林或精舍的作用,它也仍然归入园林地基或精舍地基的范围内。这里的判定标准,和田地基那里所说的一样。巴利
105. Vatthuṭṭhepi – vatthuṃ tāva dassento vatthu nāma ‘‘ārāmavatthu vihāravatthū’’ti āha. Tattha bījaṃ vā uparopake vā aropetvāva kevalaṃ bhūmiṃ sodhetvā tiṇṇaṃ pākārānaṃ yena kenaci parikkhipitvā vā aparikkhipitvā vā pupphārāmādīnaṃ atthāya ṭhapito bhūmibhāgo ārāmavatthu nāma. Eteneva nayena ekavihārapariveṇaāvāsānaṃ atthāya ṭhapito bhūmibhāgo vihāravatthu nāma. Yopi pubbe ārāmo ca vihāro ca hutvā pacchā vinassitvā bhūmimatto ṭhito, ārāmavihārakiccaṃ na karoti, sopi ārāmavihāravatthusaṅgaheneva saṅgahito. Vinicchayo panettha khettaṭṭhe vuttasadisoyevāti.
106 关于村落的部分,该说的已经说过了。巴利
106. Gāmaṭṭhe yaṃ vattabbaṃ taṃ vuttameva.
107 107. 关于林野:先说明林野,说道:“所谓林野,就是人们所占有、执持的地方,那就是林野。”在这里,林野有被人们占有的,也有没被占有的;但这里指的是那种被占有、有守护,不付钱就不能拿取柴木、藤蔓等物的林野。所以先说了“人们所占有、执持的地方”,然后又说“林野”。这样表达的意思是:“被占有”并不是林野的特征。而是以林野本身的特征成为林野,并且被人们所占有,在这个意义上就是林野。这里的判定和关于园地等的说明是一样的。巴利
107. Araññaṭṭhe – araññaṃ tāva dassento ‘‘araññaṃ nāma yaṃ manussānaṃ pariggahitaṃ hoti, taṃ arañña’’nti āha. Tattha yasmā araññaṃ nāma manussānaṃ pariggahitampi atthi, apariggahitampi; idha pana yaṃ pariggahitaṃ sārakkhaṃ, yato na vinā mūlena kaṭṭhalatādīni gahetuṃ labbhanti, taṃ adhippetaṃ. Tasmā ‘‘yaṃ manussānaṃ pariggahitaṃ hotī’’ti vatvā puna ‘‘arañña’’nti vuttaṃ. Tena imamatthaṃ dasseti – ‘‘na pariggahitabhāvo araññassa lakkhaṇaṃ. Yaṃ pana attano araññalakkhaṇena araññaṃ manussānañca pariggahitaṃ, taṃ imasmiṃ atthe arañña’’nti. Tattha vinicchayo ārāmaṭṭhādīsu vuttasadiso.
在这类林中,即使只是砍断一棵贵重的大树,也犯巴拉基格。关于“或藤蔓”这一句:在这里,藤条和藤蔓都算藤蔓。其中,无论藤条还是藤蔓,如果很长,穿透或缠绕大树和灌木生长,那么只砍断根部不构成偷盗,只砍断顶端也不构成偷盗;但当根部和顶端都被砍断时,就构成偷盗。如果它是缠绕着树站住的,那么把它从树上解开的那一刻,就构成偷盗。巴利
Tatthajātakesu panettha ekasmimpi mahaggharukkhe chinnamatte pārājikaṃ. Lataṃ vāti ettha ca vettopi latāpi latā eva; tattha yo vetto vā latā vā dīghā hoti, mahārukkhe ca gacche ca vinivijjhitvā vā veṭhetvā vā gatā, sā mūle chinnāpi avahāraṃ na janeti agge chinnāpi, yadā pana aggepi mūlepi chinnā hoti, tadā avahāraṃ janeti. Sace pana veṭhetvā ṭhitā hoti, veṭhetvā ṭhitā pana rukkhato mocitamattā avahāraṃ janeti.
关于“茅草等”这一句:这里不管是茅草还是树叶,全都被“茅草”这个说法涵盖在内。如果是为了盖房子等用途,无论是拿别人割好的,还是自己割了再拿,都要按物品的价值来判罚。不只是茅草和树叶,其他像树皮、藤蔓之类的东西,只要主人还执著不放,拿的人都要按物品价值来判罚。已经砍下来削好放在那里的半干树木,也不能拿。但如果一棵树的树梢和树根都已经被砍断,树枝也已经朽烂,树皮也剥落了,那就可以当作“主人已经丢弃”来拿。即使树上刻有标记,当标记被树皮包住看不见时,也可以拿。为了盖房子等用途砍了树,等房子建好、已经有人住进去之后,那些木材在树林里被雨水和日晒弄坏了,看到这种木材,也可以当作“已经被丢弃”来拿。为什么?因为森林的主人已经对这些木材没有支配权了。那些向森林主人布施之后才砍下来的木材,支配权属于布施的人,而他们已经把这些木材丢弃了,对他们来说已经不再执著。巴利
Tiṇaṃvāti ettha tiṇaṃ vā hotu paṇṇaṃ vā, sabbaṃ tiṇaggahaṇeneva gahitaṃ; taṃ gehacchadanādīnamatthāya parehi chinnaṃ vā attanā chinditvā vā gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo. Na kevalañca tiṇapaṇṇameva, aññampi yaṃkiñci vākachalli ādi, yattha sāmikā sālayā, taṃ gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo. Tacchetvā ṭhapito addhagatopi rukkho na gahetabbo. Yo pana agge ca mūle ca chinno hoti, sākhāpissa pūtikā jātā, challiyopi gaḷitā, ‘‘ayaṃ sāmikehi chaḍḍito’’ti gahetuṃ vaṭṭati. Lakkhaṇacchinnassāpi yadā lakkhaṇaṃ challiyā pariyonaddhaṃ hoti, tadā gahetuṃ vaṭṭati. Gehādīnaṃ atthāya rukkhe chinditvā yadā tāni katāni ajjhāvutthāni ca honti, dārūnipi araññe vassena ca ātapena ca vinassanti, īdisānipi disvā ‘‘chaḍḍitānī’’ti gahetuṃ vaṭṭati. Kasmā? Yasmā araññasāmikā etesaṃ anissarā. Yehi araññasāmikānaṃ deyyadhammaṃ datvā chinnāni, te eva issarā, tehi ca tāni chaḍḍitāni, nirālayā tattha jātāti.
如果一位比丘事先把该给守林人的东西给了他们,然后进入森林,让人砍取他想要的树,那么他即使没有去守林人的哨所,也可以走他喜欢走的路。如果他进去时没有给东西,心里想“出来时我再给”,让人砍了树,出来时把该给守林人的东西给了他们再走,这也是可以的。如果他心里想着“我会给的”就离开了,当被要求“请给吧”时,回答说“我会给的”,那么在被要求时就必须给。如果有人自己出钱说“请让比丘通行”,那么他既然已经得到了许可,就可以通行。但如果有个有权势的人不给钱,只是阻止说“不要向比丘们收取份额”,而守林人又说“我们如果不向比丘和苦行者收取份额,又从哪里得到收入呢?尊者,请给吧”,那就必须给。巴利
Yopi bhikkhu paṭhamaṃyeva araññapālānaṃ deyyadhammaṃ datvā araññaṃ pavisitvā yathārucite rukkhe gāhāpeti, tassa tesaṃ ārakkhaṭṭhānaṃ agantvāpi yathārucitena maggena gantuṃ vaṭṭati. Athāpi pavisanto adatvā ‘‘nikkhamanto dassāmī’’ti rukkhe gāhāpetvā nikkhamanto tesaṃ dātabbaṃ datvā gacchati, vaṭṭati eva. Athāpi ābhogaṃ katvā gacchati ‘‘dehī’’ti vutte ‘‘dassāmī’’ti, ‘‘dehī’’ti vutte dātabbameva. Sace koci attano dhanaṃ datvā ‘‘bhikkhussa gantuṃ dethā’’ti vadati, laddhakappameva, gantuṃ vaṭṭati. Sace pana koci issarajātiko dhanaṃ adatvāva ‘‘bhikkhūnaṃ bhāgaṃ mā gaṇhathā’’ti vāreti, araññapālā ca ‘‘mayaṃ bhikkhūnaṃ tāpasānañca bhāgaṃ agaṇhantā kuto lacchāma, detha, bhante’’ti vadanti, dātabbameva.
如果守林人正在睡觉、沉迷玩乐,或者去了别的地方,有人来到后喊“守林人在哪里”,没看到人就走了,这要赔偿物品。如果有人到了守护地点,却因为专注业处等事、或者心不在焉、失念而走过了界限,也一样要赔偿物品。如果有人到了那个地方,这时有盗贼、大象、猛兽或大暴雨出现,他为了赶快逃离这些危险而匆忙越过那个地方,暂时还算安全,但仍然要赔偿物品。不过,森林里的这个守护地点比偷税关卡还要严重。偷税关卡的话,只要没有进入它的范围,从远处绕过去,只犯恶作;但这个地方,如果以偷盗的心绕过去,即使从空中飞过,也犯巴拉基格。所以,在这里应当不放逸。巴利
Yo pana araññapālesu niddāyantesu vā kīḷāpasutesu vā katthaci pakkantesu vā āgantvā ‘‘kuhiṃ araññapālā’’ti pakkositvāpi adisvā gacchati, bhaṇḍadeyyaṃ. Yopi ārakkhaṭṭhānaṃ patvā kammaṭṭhānādīni manasikaronto vā aññavihito vā assatiyā atikkamati, bhaṇḍadeyyameva. Yassāpi taṃ ṭhānaṃ pattassa coro vā hatthī vā vāḷamigo vā mahāmegho vā vuṭṭhahati, so ca tamhā upaddavā muccitukamyatāya sahasā taṃ ṭhānaṃ atikkamati, rakkhati tāva, bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. Idaṃ pana araññe ārakkhaṭṭhānaṃ nāma suṅkaghātatopi garukataraṃ. Suṅkaghātassa hi paricchedaṃ anokkamitvā dūratova pariharanto dukkaṭameva āpajjati. Idaṃ pana theyyacittena pariharantassa ākāsena gacchatopi pārājikameva. Tasmā ettha appamattena bhavitabbanti.
108 关于水:所谓“容器中的水”,是指在缺水的时候,把水存放在水缸等容器里。水放在哪个容器里,如果有人把那个容器拉开,或者在容器上打个洞,或者在水池、湖泊等地方把自己的容器伸进去取水,就按照前面讲酥油等物时所说的方法来判定。巴利
108. Udake pana – bhājanagatanti udakadullabhakāle udakamaṇikādīsu bhājanesu saṅgopetvā ṭhapitaṃ; taṃ yasmiṃ bhājane ṭhapitaṃ hoti, taṃ bhājanaṃ āviñchitvā vā chiddaṃ katvā vā tattha pokkharaṇītaḷākesu ca attano bhājanaṃ pavesetvā gaṇhantassa sappitelesu vuttanayena vinicchayo veditabbo.
破坏堤坝时,如果连同那里生长的草木一起破坏,因为属于不与取的加行,犯恶作。而且每打一下都各犯一次。站在堤内面朝外破坏的,按外部来判;站在堤外面朝内破坏的,按内部来判;把内外都破坏后,留下中间再破坏的,按中间来判。把堤坝弄弱之后,自己呼唤牛来,或让村里的孩子去呼唤,牛来了用蹄破坏堤坝,堤坝就因此被破坏。把堤坝弄弱之后,把牛赶进水里,或让村里的孩子把牛赶进水里,牛激起的水波冲破堤坝流出去。对村里的孩子说“你们在水里玩吧”,或者孩子玩耍时吓唬他们,他们激起的水波也会冲破堤坝流出去。砍伐水里长着的树,或让别人砍,树倒下时激起的水波也会冲破堤坝流出去,堤坝就因此被破坏。把堤坝弄弱之后,为了保护湖泊,堵住从湖泊排出的水或排水管,或者为了把流往别处的水引到这里来而筑坝,或者把水渠修直,或者破坏自己在上游的湖泊,溢出的水冲走堤坝,堤坝就因此被破坏。在所有情况下,都应按流出水的价值,以相应的偷盗罪来判。巴利
Mariyādacchedane pana tattha jātakabhūtagāmena saddhimpi mariyādaṃ chindantassa adinnādānapayogattā dukkaṭaṃ. Tañca pana pahāre pahāre hoti. Antoṭhatvā bahimukho chindanto bahi antena kāretabbo. Bahi ṭhatvā antomukho chindanto antoantena kāretabbo. Anto ca bahi ca chinditvā majjhe ṭhapetvā taṃ chindanto majjhena kāretabbo. Mariyādaṃ dubbalaṃ katvā gāvo pakkosati, gāmadārakehi vā pakkosāpeti, tā āgantvā khurehi mariyādaṃ chindanti, teneva chinnā hoti. Mariyādaṃ dubbalaṃ katvā gāvo udake paveseti, gāmadārakehi vā pavesāpeti, tāhi uṭṭhāpitavīciyo mariyādaṃ bhinditvā gacchanti. Gāmadārake vā ‘‘udake kīḷathā’’ti vadati, kīḷante vā utrāseti, tehi uṭṭhāpitavīciyopi mariyādaṃ chinditvā gacchanti. Antoudake jātarukkhaṃ chindati, aññena vā chindāpeti, tenapi patantena uṭṭhāpitavīciyo mariyādaṃ chinditvā gacchanti, teneva chinnā hoti. Mariyādaṃ dubbalaṃ katvā taḷākarakkhaṇatthāya taḷākato nibbahanaudakaṃ vā niddhamanatumbaṃ vā pidahati, aññato gacchantaṃ vā udakaṃ yathā ettha pavisati, evaṃ pāḷiṃ vā bandhati, mātikaṃ vā ujukaṃ karoti, tassa uparibhāge ṭhitaṃ attano taḷākaṃ vā bhindati, ussannaṃ udakaṃ mariyādaṃ gahetvā gacchati, teneva chinnā hoti. Sabbattha nikkhantaudakagghānurūpena avahārena kāretabbo.
打开排水管把水排出去的人,道理也是一样。不过,如果堤坝被弄得不够牢固,牛自己跑过来,或者被没人指使的村里小孩赶过来,用蹄子踩坏了堤坝;或者牛自己下了水,或者被没人指使的村里小孩赶进水里,激起了波浪;或者村里小孩自己下水玩耍,激起了波浪;或者水里的树被别人砍倒,倒下时激起了波浪,这些波浪冲破了堤坝;又或者,把堤坝弄得不够牢固之后,堵住了干涸池塘的排水口或排水管,或者在水流向别处的通道上筑起堤坝,或者把干涸的水渠修直,后来天一下雨,水冲过来冲破了堤坝——在所有这些情况下,都算应当赔偿物品。巴利
Niddhamanapanāḷiṃ ugghāṭetvā nīharantassāpi eseva nayo. Sace pana tena mariyādāya dubbalāya katāya attano dhammatāya āgantvā vā anāṇattehi gāmadārakehi āropitā vā gāviyo khurehi mariyādaṃ bhindanti, attanoyeva dhammatāya anāṇattehi vā gāmadārakehi udake pavesitā vīciyo uṭṭhāpenti, gāmadārakā vā sayameva pavisitvā kīḷantā uṭṭhāpenti antoudake vā rukkho aññena chijjamāno patitvā uṭṭhāpeti, uṭṭhāpitā vīciyo mariyādaṃ chindanti, sacepi mariyādaṃ dubbalaṃ katvā sukkhataḷākassa udakanibbahanaṭṭhānaṃ vā udakaniddhamanatumbaṃ vā pidahati, aññato gamanamagge vā pāḷiṃ bandhati, sukkhamātikaṃ vā ujukaṃ karoti, pacchā deve vuṭṭhe udakaṃ āgantvā mariyādaṃ bhindati, sabbattha bhaṇḍadeyyaṃ.
如果有人在旱季把干涸池塘的堤岸一直挖到池底,把它弄坏,后来天一下雨,流过来的水就漏掉了,这要按财物赔偿。即使因此长出了庄稼,他要是连值一足钱那么点价值的东西都不赔给主人,那他就因为抛弃对主人的责任而成了非沙门。巴利
Yo pana nidāghe sukkhavāpiyā mariyādaṃ yāva talaṃ pāpetvā chindati, pacchā deve vuṭṭhe āgatāgataṃ udakaṃ palāyati, bhaṇḍadeyyaṃ. Yattakaṃ tappaccayā sassaṃ uppajjati, tato pādamattagghanakampi adento sāmikānaṃ dhuranikkhepena assamaṇo hoti.
如果是大家共用的池塘,那么池塘里的水,所有人都可以使用。在池塘下方,人们种庄稼,为了守护庄稼,从池塘引出一条大渠,穿过田地中间流过去,这条大渠在常年流水的时候也是大家共用的。然后从大渠再引出小渠,把水引进各自的田里,这些水就不让别人取用。到了旱季,水变少的时候,就按轮次供水;谁轮到供水时得不到水,他的庄稼就会枯死。所以,在别人轮次的时候,其他人不能取水。在这里,如果比丘以偷盗的心,把他人的小渠或田里的水,引进自己或他人的渠里或田里,或者引向森林入口,这就构成偷盗。巴利
Yaṃ pana sabbasādhāraṇaṃ taḷākaṃ hoti; taḷāke udakassa sabbepi manussā issarā. Heṭṭhato panassa sassāni karonti, sassapālanatthaṃ taḷākato mahāmātikā nikkhamitvā khettamajjhena yāti, sāpi sadā sandanakāle sabbasādhāraṇā. Tato pana khuddakamātikā nīharitvā attano attano kedāresu udakaṃ pavesenti. Taṃ aññesaṃ gahetuṃ na denti. Nidāghasamayeva udake mandībhūte vārena udakaṃ denti, yo udakavāre sampatte na labhati, tassa sassāni milāyanti; tasmā aññesaṃ vāre añño gahetuṃ na labhati. Tattha yo bhikkhu paresaṃ khuddakamātikāto vā kedārato vā udakaṃ theyyacittena attano vā parassa vā mātikaṃ vā kedāraṃ vā paveseti, aṭavimukhaṃ vā vāheti, avahāro vassa hoti.
如果有人想:“我的用水轮次要很久以后才到,而这庄稼正在枯萎”,于是就在别人的田里……巴利
Yopi ‘‘cirena me udakavāro bhavissati, idañca sassaṃ milāyatī’’ti paresaṃ kedāre
堵住水流入他人田地的通道,把水引到自己田里,这就是偷盗。不过,如果水还没从池塘流出、还没到别人水渠口的时候,只是把干水渠在各处堵起来,让流过来的水不进入别人的田、只进入自己的田。水还没流出时堵的,算堵得好;水已经流出时堵的,就要赔偿。如果自己走到池塘,亲手打开排水管,把水引到自己田里,那就不算偷盗。为什么?因为田地是依靠池塘才有的。但在《库伦德》等注疏里却说这是偷盗,这跟“依处所、时间、地域”这个判定标准对不上。所以,只有《大注释》里说的才是合理的。巴利
Pavisantassa udakassa pavisanamaggaṃ pidahitvā attano kedāraṃ paveseti, avahāro eva. Sace pana taḷākato aniggate paresaṃ mātikāmukhaṃ asampatteva udake sukkhamātikaṃyeva yathā āgacchantaṃ udakaṃ aññesaṃ kedāre appavisitvā attanoyeva kedāraṃ pavisati, evaṃ tattha tattha bandhati. Anikkhante baddhā subaddhā, nikkhante baddhā, bhaṇḍadeyyaṃ. Taḷākaṃ gantvā sayameva niddhamanapanāḷiṃ ugghāṭetvā attano kedāraṃ pavesentassāpi natthi avahāro. Kasmā? Taḷākaṃ nissāya khettassa katattā. Kurundiyādīsu pana ‘‘avahāro’’ti vuttaṃ. Taṃ ‘‘vatthuṃ kālañca desañcā’’ti iminā lakkhaṇena na sameti. Tasmā mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttameva yuttanti.
109 109. 齿木应该按照园林所属物的裁决方法来裁决。但这里有一个差别:如果有人受雇于僧团,按日、或按半月、或按月轮流拿来齿木,他拿来并切断之后,只要还没有交给比丘僧团,那就还是属于他自己的。所以,以偷盗心拿取的人,要按物品的价值来处罚。而生长在那里的齿木属于重物,如果以偷盗心拿取由比丘僧团守护保管的这类物品,也要按物品的价值来处罚。同样的原则也适用于属于团体、个人或在家人所有的已切断或未切断的齿木。在那些园林、苑地中生长的齿木,沙弥们按轮次为比丘僧团拿来时,也会为阿阇梨和和尚拿来,那些齿木在切断并交给僧团之前,全都还是属于他们的。所以,以偷盗心拿取那些齿木的人,也要按物品的价值来处罚。但当他们切断后交给僧团,放在齿木台上,说“请比丘僧团随意取用”,从那时起就不算偷盗了。不过规矩应当知道:如果有人每天都到僧团中来,他应当每天只拿一根齿木。如果有人不是每天来,而是住在精舍里,只在闻法或伍波萨他时才出现在堂中,他就应当估量好数量,拿四五根齿木放在自己住处嚼用。那些用完之后,如果齿木台上还有很多,可以再拿来嚼用。但如果他没有估量好数量就拿,自己的还没用完,台上的却已经用光了,那时有些长老可能会说“谁拿的,谁拿回来”,有些则说“让他们嚼吧,沙弥们会再拿来的”,所以为了避免争论,应当估量好数量。拿取本身并没有过失。走在路上时,也可以把一两根放进袋子里带着走。巴利
109. Dantapoṇaṃ ārāmaṭṭhakavinicchayena vinicchinitabbaṃ. Ayaṃ pana viseso – yo saṅghassa vetanabhato hutvā devasikaṃ vā pakkhamāsavārena vā dantakaṭṭhaṃ āharati, so taṃ āharitvā chinditvāpi yāva bhikkhusaṅghaṃ na sampaṭicchāpeti, tāva tasseva hoti. Tasmā taṃ theyyacittena gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo. Tatthajātakaṃ pana garubhaṇḍaṃ, tampi bhikkhusaṅghena rakkhitagopitaṃ gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo. Eseva nayo gaṇapuggalagihimanussasantakepi chinnake acchinnake ca. Tesaṃ ārāmuyyānabhūmīsu jātaṃ sāmaṇerā vārena bhikkhusaṅghassa dantakaṭṭhaṃ āharantā ācariyupajjhāyānampi āharanti, taṃ yāva chinditvā saṅghaṃ na paṭicchāpenti, tāva sabbaṃ tesaṃyeva hoti. Tasmā tampi theyyacittena gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo. Yadā pana te chinditvā saṅghassa paṭicchāpetvā dantakaṭṭhamāḷake nikkhipanti, ‘‘yathāsukhaṃ bhikkhusaṅgho paribhuñjatū’’ti; tato paṭṭhāya avahāro natthi, vattaṃ pana jānitabbaṃ. Yo hi devasikaṃ saṅghamajjhe osarati, tena divase divase ekameva dantakaṭṭhaṃ gahetabbaṃ. Yo pana devasikaṃ na osarati, padhānaghare vasitvā dhammasavane vā uposathagge vā dissati, tena pamāṇaṃ sallakkhetvā cattāri pañcadantakaṭṭhāni attano vasanaṭṭhāne ṭhapetvā khāditabbāni. Tesu khīṇesu sace punapi dantakaṭṭhamāḷake bahūni hontiyeva, punapi āharitvā khāditabbāni. Yadi pana pamāṇaṃ asallakkhetvā āharati, tesu akkhīṇesuyeva māḷake khīyanti, tato keci therā ‘‘yehi gahitāni, te paṭiāharantū’’ti vadeyyuṃ, keci ‘‘khādantu, puna sāmaṇerā āharissantī’’ti, tasmā vivādapariharaṇatthaṃ pamāṇaṃ sallakkhetabbaṃ. Gahaṇe pana doso natthi. Maggaṃ gacchantenāpi ekaṃ vā dve vā thavikāya pakkhipitvā gantabbanti.
110 “林主”就是森林之主,这是对森林里最年长的那棵大树的叫法。不过在这里,它指的是所有被人占有的树,比如芒果树、面包果树、菠萝蜜树这类。又或者,在人们种胡椒藤之类的地方,一棵树被砍的时候,哪怕只连着一条树皮、一层韧皮、一块木片或者一点边材,就这样倒在地上,它仍然受到保护。巴利
110. Vanassa patīti vanappati; vanajeṭṭhakarukkhassetaṃ adhivacanaṃ. Idha pana sabbopi manussehi pariggahitarukkho adhippeto ambalabujapanasādiko. Yattha vā pana maricavalliādīni āropenti, so chijjamāno sace ekāyapi challiyā vā vākena vā sakalikāya vā pheggunā vā sambaddhova hutvā bhūmiyaṃ patati, rakkhati tāva.
如果树已经被砍断,却还靠着藤蔓或者旁边树枝的牵连支撑而直直立着,或者正在倒下但还没碰到地面,这种情况下没有豁免,就是盗伐。同样,如果用锯子锯断,却像没断一样照样立着,也适用同样的道理。巴利
Yo pana chinnopi vallīhi vā sāmantarukkhasākhāhi vā sambaddho sandhāritattā ujukameva tiṭṭhati, patanto vā bhūmiṃ na pāpuṇāti, natthi tattha parihāro, avahāro eva hoti. Yopi kakacena chinno acchinno viya hutvā tatheva tiṭṭhati, tasmimpi eseva nayo.
如果有人先把树弄得不牢固,之后再摇晃它让它倒下,或者让别人来摇晃;或者在它旁边砍倒另一棵树,让那棵树压到这棵树上,或者让别人来压;或者把猴子赶上去,让猴子爬上这棵树,或者让别人把猴子赶上去;或者把狐蝠放上去,或者让别人放上去——这些都会使那棵树倒下,那就构成对那棵树的偷盗。巴利
Yo pana rukkhaṃ dubbalaṃ katvā pacchā cāletvā pāteti, aññena vā cālāpeti; aññaṃ vāssa santike rukkhaṃ chinditvā ajjhottharati, parena vā ajjhottharāpeti; makkaṭe vā paripātetvā tattha āropeti, aññena vā āropāpeti; vagguliyo vā tattha āropeti, parena vā āropāpeti; tā taṃ rukkhaṃ pātenti, tasseva avahāro.
如果那棵树是被他弄衰弱之后,另一个人并没有受他指使,却去摇动那棵树,把它弄倒了,巴利
Sace pana tena rukkhe dubbale kate añño anāṇatto eva taṃ cāletvā pāteti,
如果被树压到,或者猴子、蝙蝠按自己的习性爬上去,或者别人没受指示就把东西放上去,或者他自己去清理风口,或者强风吹来把树刮倒——这些情况全都要赔偿物品。不过这里说的清理风口,是指在风还没来的时候,用把干涸河床弄直之类的办法来处理,不是别的做法。如果砍劈树木,或者用刀斧敲打,或者放火,或者钉入蛙刺或毒药,因此把树弄死,这些情况也全都要赔偿物品。巴利
Rukkhena vā ajjhottharati, attano dhammatāya makkaṭā vā vagguliyo vā ārohanti, paro vā anāṇatto āropeti, sayaṃ vā esa vātamukhaṃ sodheti, balavavāto āgantvā rukkhaṃ pāteti; sabbattha bhaṇḍadeyyaṃ. Vātamukhasodhanaṃ panettha asampatte vāte sukkhamātikāya ujukaraṇādīhi sameti, no aññathā. Rukkhaṃ āvijjhitvā satthena vā ākoṭeti, aggiṃ vā deti, maṇḍukakaṇṭakaṃ vā visaṃ vā ākoṭeti, yena so marati, sabbattha bhaṇḍadeyyamevāti.
111 111. 关于夺取者:如果一个人以偷盗的心去碰别人正在拿着的财物,比如看见别人用头顶等方式带着财物走,心想“我要把这东西抢过来”,就快速走过去碰它,到这一步他犯的是恶作。令其动摇,就是做出拉拽推扯的动作,而物主不放手,这时他犯的是土喇咤亚。使物离开原位,就是拉拽之后让东西从物主手中脱落,这时他犯的是巴拉基格。不过,如果物主站起来打他,又把那财物夺回来拿走,那么比丘在第一次拿取的时候就已经犯了巴拉基格。如果从头部、耳朵、脖子或手上割断或解开装饰品而取走,当装饰品从头等部位脱落的那一刻,就犯巴拉基格。但如果是手上的手镯或臂钏,没有把它取下来,只是摩擦上臂或来回推拉,或者把它举到空中,那么它暂时还受到保护。就像树根处衣竿上的手镯一样,不构成巴拉基格。为什么?因为它属于有执受之物。凡是在有执受的部分里,只要还没有从那里取出来,它就仍然在那里。同样的道理也适用于指环、脚镯、臂钏、腰带等装饰品。巴利
111. Haraṇake – aññassa haraṇakaṃ bhaṇḍaṃ theyyacitto āmasatīti paraṃ sīsabhārādīhi bhaṇḍaṃ ādāya gacchantaṃ disvā ‘‘etaṃ harissāmī’’ti vegena gantvā āmasati, ettāvatā assa dukkaṭaṃ. Phandāpetīti ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ karoti, sāmiko na muñcati, tenassa thullaccayaṃ. Ṭhānā cāvetīti ākaḍḍhitvā sāmikassa hatthato moceti, tenassa pārājikaṃ. Sace pana taṃ bhaṇḍasāmiko uṭṭhahitvā pothetvā puna taṃ bhaṇḍaṃ mocāpetvā gaṇheyya, bhikkhu paṭhamaggahaṇeneva pārājiko. Sīsato vā kaṇṇato vā gīvato vā hatthato vā alaṅkāraṃ chinditvā vā mocetvā vā gaṇhantassa sīsādīhi mocitamatte pārājikaṃ. Hatthe pana valayaṃ vā kaṭakaṃ vā anīharitvā aggabāhaṃ ghaṃsantova aparāparaṃ vā sāreti, ākāsagataṃ vā karoti, rakkhati tāva. Rukkhamūlacīvaravaṃsesu valayamiva na pārājikaṃ janeti. Kasmā? Saviññāṇakattā. Saviññāṇakakoṭṭhāsagatañhi yāva tato na nīhaṭaṃ, tāva tattheva hoti. Eseva nayo aṅgulimuddikapādakaṭakakaṭūpagapiḷandhanesu.
如果有人抢夺别人身上穿的衣服,而对方因为羞耻急忙不肯松手,盗贼从一边拉,对方从另一边拉,这时候衣服还在对方的保护范围内。一旦衣服从对方手中脱离,就犯巴拉基格。如果在拉拽过程中衣服被扯断,其中一部分落到盗贼手里,而这一部分的价值达到一足价,同样犯巴拉基格。
关于“令持货人同行”的情况:如果盗贼心想“我要把持货人和货物一起带走”,就威胁持货人说“从这里走”,持货人因为害怕而朝着盗贼指定的方向迈出一步,盗贼犯土喇咤亚;迈出第二步,犯巴拉基格。
关于“令其放下”的情况:如果盗贼看见持货人手里拿着武器,心生畏惧,想让他放下货物后再夺取,便退到一旁加以恐吓,使他放下,当货物从对方手中脱离的刹那,就犯巴拉基格。巴利
Yo pana parassa nivatthasāṭakaṃ acchindati, paro ca salajjitāya sahasā na muñcati, ekenantena coro kaḍḍhati, ekenantena paro, rakkhati tāva. Parassa hatthato muttamatte pārājikaṃ. Athāpi taṃ kaḍḍhantassa chijjitvā ekadeso hatthagato hoti, so ca pādaṃ agghati pārājikameva. Sahabhaṇḍahārakanti ‘‘sabhaṇḍahārakaṃ bhaṇḍaṃ nessāmī’’ti cintetvā ‘‘ito yāhī’’ti bhaṇḍahārakaṃ tajjeti, so bhīto corena adhippetadisābhimukho hutvā ekaṃ pādaṃ saṅkāmeti, corassa thullaccayaṃ; dutiye pārājikaṃ. Pātāpetīti athāpi coro bhaṇḍahārakassa hatthe āvudhaṃ disvā sāsaṅko hutvā pātāpetvā gahetukāmo ekamantaṃ paṭikkamma santajjetvā pātāpeti, parassa hatthato muttamatte pārājikaṃ.
“令其放下,犯恶作”这类说法,是就预谋计划而言的。如果有人令对方把货物放下,心里盘算“我喜欢的那个,我要拿走”,这样计划之后令对方放下,那么他在令对方放下时和触碰时犯恶作,在令货物晃动时犯土喇咤亚。如果让价值一足价的东西离开原位,就犯巴拉基格。此后,即使他后悔而放手,也根本没有沙门身份了。如果有人看见搬货的人经过,就追上去说“站住,站住,把货物放下”,从而令对方放下,那么当货物从那人手中脱离的刹那,他也犯巴拉基格。巴利
Pātāpeti, āpatti dukkaṭassātiādi pana parikappavasena vuttaṃ. Yo hi bhaṇḍaṃ pātāpetvā ‘‘yaṃ mama ruccati, taṃ gahessāmī’’ti parikappetvā pātāpeti, tassa pātāpane ca āmasane ca dukkaṭaṃ, phandāpane thullaccayaṃ. Pādagghanakassa ṭhānā cāvane pārājikaṃ. Taṃ pacchā paṭipātiyamānassa muñcatopi natthiyeva samaṇabhāvo. Yopi bhaṇḍahārakaṃ atikkamantaṃ disvā anubandhanto ‘‘tiṭṭha, tiṭṭha, bhaṇḍaṃ pātehī’’ti vatvā pātāpeti, tassāpi tena hatthato muttamatte pārājikaṃ.
如果那人只说“站住,站住”,却不说“放下”;而对方看了他一眼,心想“要是他抓住我,可能连我也会杀掉”,于是因为害怕,把货物扔进隐蔽的地方,心想“我以后再回来拿”,然后就走了——这种情况下,不因为令对方放下货物而犯巴拉基格。但如果他后来回来,以偷盗的心取走货物,在把货物拿起来的那一刻,就犯巴拉基格。
如果他这样想:“在我让他放下的时候,这东西就已经成了我的了”,于是把它当成自己的东西拿走,那么在拿的时候它仍受保护,但他需要赔偿这件物品。如果物主说“还给我”,他却不还,当物主放弃追讨时,他犯巴拉基格。
如果他想“那人已经把这东西丢下走了,现在这是无主物”,于是把它当成粪扫衣来拿,道理也是一样的。
但如果物主只是因为听到“站住,站住”而回头看了一眼,看见了他,就想“现在这东西已经不是我的了”,于是放弃追讨,毫无留恋地丢下东西逃走,那么别人以偷盗的心拿走那东西,在拿起来的时候犯恶作。如果物主让他归还,他就应当归还;如果不还,就犯巴拉基格。为什么呢?因为那东西是因为他的行为才被丢下的——这是大注疏中说的。但在其他注疏中,对此并没有进一步的辨析。按照前面所说的道理,不论是以“这是我的东西”的想法,还是以“这是粪扫衣”的想法拿走,判断标准都是这样。巴利
Yo pana ‘‘tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vadati, ‘‘pātehī’’ti na vadati; itaro ca taṃ oloketvā ‘‘sace esa maṃ pāpuṇeyya, ghāteyyāpi ma’’ nti sālayova hutvā taṃ bhaṇḍaṃ gahanaṭṭhāne pakkhipitvā ‘‘puna nivattitvā gahessāmī’’ti pakkamati, pātanapaccayā pārājikaṃ natthi. Āgantvā pana theyyacittena gaṇhato uddhāre pārājikaṃ. Atha panassa evaṃ hoti – ‘‘mayā pātāpenteneva idaṃ mama santakaṃ kata’’nti tato naṃ sakasaññāya gaṇhāti; gahaṇe rakkhati, bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. ‘‘Dehī’’ti vutte adentassa sāmikānaṃ dhuranikkhepe pārājikaṃ. ‘‘So imaṃ chaḍḍetvā gato, anajjhāvutthakaṃ dāni ida’’nti paṃsukūlasaññāya gaṇhatopi eseva nayo. Atha pana sāmiko ‘‘tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vuttamatteneva olokento taṃ disvā ‘‘na dāni idaṃ mayha’’nti dhuranikkhepaṃ katvā nirālayo chaḍḍetvā palāyati, taṃ theyyacittena gaṇhato uddhāre dukkaṭaṃ. Āharāpente dātabbaṃ, adentassa pārājikaṃ. Kasmā? Tassa payogena chaḍḍitattāti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Aññesu pana vicāraṇā eva natthi. Purimanayeneva sakasaññāya vā paṃsukūlasaññāya vā gaṇhantepi ayameva vinicchayoti.
112 112. 关于寄存物——即使故意说谎“我不拿”,因为属于不与取的加行,也是恶作。说“你们在说什么?这既不合我的身份,也不合你们的身份”这类话的,同样只是恶作。如果物主生起疑惑:“我私下把这东西放在他手里,没有别人知道,他到底会不会还给我?”对比丘来说是土喇咤亚。物主看到他的粗暴等表现后,心想“他不会还给我了”,于是放下责任。这时,如果这位比丘在归还这件事上还有劲头,心想“我要让他吃点苦头再还”,那就还算是守护着。即使他在归还方面已经没劲了,但物主在取回方面还有劲,也还是守护着。但如果他在归还方面没劲了,物主也放下责任想“他不会还给我了”,这样双方都放下责任,比丘就犯巴拉基格。即使他嘴上说“我会还”,心里却不想给,在物主放下责任时,也犯巴拉基格。所谓寄存物,是指别人为了保管而放在自己手里的东西。为了把它从没有守护的地方移到有守护的地方而拿走,不犯。即使以盗心把它从原处移开,也不构成偷取。为什么?因为东西是放在他自己手里,但成了物债。以盗心受用的,也是同样的道理。暂时借用的情况也一样。“行持正法”等,如前所说。以上是圣典注释。巴利
112. Upanidhimhi – nāhaṃ gaṇhāmīti sampajānamusāvādepi adinnādānassa payogattā dukkaṭaṃ. ‘‘Kiṃ tumhe bhaṇatha? Nevidaṃ mayhaṃ anurūpaṃ, na tumhāka’’ntiādīni vadantassāpi dukkaṭameva. ‘‘Raho mayā etassa hatthe ṭhapitaṃ, na añño koci jānāti, ‘dassati nu kho me no’’’ti sāmiko vimatiṃ uppādeti, bhikkhussa thullaccayaṃ. Tassa pharusādibhāvaṃ disvā sāmiko ‘‘na mayhaṃ dassatī’’ti dhuraṃ nikkhipati, tatra sacāyaṃ bhikkhu ‘‘kilametvā naṃ dassāmī’’ti dāne saussāho, rakkhati tāva. Sacepi so dāne nirussāho, bhaṇḍassāmiko pana gahaṇe saussāho , rakkhateva. Yadi pana so dāne nirussāho bhaṇḍasāmikopi ‘‘na mayhaṃ dassatī’’ti dhuraṃ nikkhipati, evaṃ ubhinnaṃ dhuranikkhepena bhikkhuno pārājikaṃ . Yadipi mukhena ‘‘dassāmī’’ti vadati, cittena pana adātukāmo, evampi sāmikassa dhuranikkhepe pārājikaṃ. Taṃ pana upanidhi nāma saṅgopanatthāya attano hatthe parehi ṭhapitabhaṇḍaṃ, aguttadesato ṭhānā cāvetvā guttaṭṭhāne ṭhapanatthāya harato anāpatti. Theyyacittenapi ṭhānā cāventassa avahāro natthi. Kasmā? Attano hatthe nikkhittattā, bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. Theyyacittena paribhuñjatopi eseva nayo. Tāvakālikaggahaṇepi tatheva. Dhammaṃ carantotiādi vuttanayameva. Ayaṃ tāva pāḷivaṇṇanā.
关于圣典之外的判定,这里按照钵的四种分类等,是这样说的:据说有一个比丘,对别人一个很贵重的钵起了贪心,想把它拿走,就仔细记住那个钵放的位置,然后把自己的钵也放在那旁边。他在天快亮的时候过来,让人诵法,然后对正在睡觉的大长老说:“尊者,我向您顶礼。”
“你是谁?”
“尊者,我是外来比丘,想一早就走。我的钵用这样的肩带系着,放在那样的钵袋里,搁在某个地方。尊者,我要是能拿回它就好了。”长老就进去拿了那个钵。就在拿起来的那一刻,这个贼就犯了巴拉基格。如果长老出来问他:“你是谁?怎么在不合适的时候来?”他因为害怕就逃跑,在逃跑的时候就已经犯了巴拉基格。不过长老因为心地清净,所以没有犯。如果长老心想“我要拿那个”,结果拿了另一个,也是同样的道理。不过,这种情况只适用于拿了另一个完全相似的东西,就像在关于杀人那类教诫的类似事例中一样。但在《库伦德》中说“应该按脚步来处罚”,那是适用于拿了不相似的东西的情况。巴利
Pāḷimuttakavinicchayo panettha pattacatukkādivasena evaṃ vutto – eko kira bhikkhu parassa mahagghe patte lobhaṃ uppādetvā taṃ haritukāmo ṭhapitaṭṭhānamassa suṭṭhu sallakkhetvā attanopi pattaṃ tasseva santike ṭhapesi. So paccūsasamaye āgantvā dhammaṃ vācāpetvā niddāyamānaṃ mahātheramāha – ‘‘vandāmi, bhante’’ti. ‘‘Ko eso’’ti? ‘‘Ahaṃ, bhante, āgantukabhikkhu, kālassevamhi gantukāmo, asukasmiñca me ṭhāne īdisena nāma aṃsabaddhakena īdisāya pattatthavikāya patto ṭhapito. Sādhāhaṃ, bhante, taṃ labheyya’’nti thero pavisitvā taṃ gaṇhi. Uddhāreyeva corassa pārājikaṃ. Sace āgantvā ‘‘kosi tvaṃ avelāya āgato’’ti vutto bhīto palāyati, pārājikaṃ patvāva palāyati. Therassa pana suddhacittattā anāpatti. Thero ‘‘taṃ gaṇhissāmī’’ti aññaṃ gaṇhi, eseva nayo. Ayaṃ pana aññaṃ tādisameva gaṇhante yujjati, manussaviggahe āṇattasadisavatthusmiṃ viya. Kurundiyaṃ pana ‘‘padavārena kāretabbo’’ti vuttaṃ, taṃ atādisameva gaṇhante yujjati.
他以为那是自己的钵,就拿起来给了他。因为这是物主把钵交给了盗贼,所以不犯巴拉基格;但因为是用不清净的心拿的,所以犯恶作。他以为那是盗贼自己的钵,就拿起了盗贼自己的钵给了他,这里也一样,因为是盗贼自己的东西,所以不犯巴拉基格;但同样因为是用不清净的心拿的,所以还是犯恶作。在所有情况下,长老都无犯。巴利
Taṃ maññamāno attano pattaṃ gaṇhitvā adāsi, corassa sāmikena dinnattā pārājikaṃ natthi, asuddhacittena pana gahitattā dukkaṭaṃ. Taṃ maññamāno corasseva pattaṃ gaṇhitvā adāsi, idhāpi corassa attano santakattā pārājikaṃ natthi, asuddhacittena pana gahitattā dukkaṭameva. Sabbattha therassa anāpatti.
又有另一位,心里想着“我要把钵偷走”,同样在长老睡觉时向他顶礼。长老问“是谁”,他回答:“尊者,我是生病的比丘,请先给我一个钵,我要到村口去拿药。”长老心想:“这里没有病人,这人肯定是贼。”于是取出自己怨敌比丘的钵,想“让他拿走吧”,就交给了他。就在取钵的当下,两人都犯巴拉基格。如果认定“这是怨敌比丘的钵”,却取了另一个人的钵,道理也一样。但如果认定“这是怨敌的”,而取出贼自己的钵给他,按前面说的,长老犯巴拉基格,贼犯恶作。如果误以为“这是怨敌的”,却拿了自己的钵给他,按前面说的,两人都犯恶作。巴利
Aparo ‘‘pattaṃ coressāmī’’ti tatheva niddāyamānaṃ theraṃ vandi. ‘‘Ko aya’’nti ca vutte ‘ahaṃ, bhante, gilānabhikkhu, ekaṃ tāva me pattaṃ detha, gāmadvāraṃ gantvā bhesajjaṃ āharissāmī’’ti. Thero ‘‘idha gilāno natthi, coro ayaṃ bhavissatī’’ti sallakkhetvā ‘‘imaṃ haratū’’ti attano veribhikkhussa pattaṃ nīharitvā adāsi, dvinnampi uddhāreyeva pārājikaṃ. ‘‘Veribhikkhussa patto’’ti saññāya aññassa pattaṃ uddharantepi eseva nayo. Sace pana ‘‘verissāya’’nti saññāya corasseva pattaṃ uddharitvā deti, vuttanayeneva therassa pārājikaṃ, corassa dukkaṭaṃ. Atha ‘‘verissāya’’nti maññamāno attano pattaṃ deti, vuttanayeneva ubhinnampi dukkaṭaṃ.
有一位大长老对作为侍者的年轻比丘说:“拿上钵和袈裟,我们去某某村乞食。”年轻比丘拿上后,跟在长老身后走着,生起了盗心。如果他把头上的负担移到肩上,不犯巴拉基格。为什么?因为是受命而拿的。但如果他离开道路进入森林,就要按所走的步数来判罪。如果他转身朝寺院方向逃跑,进入寺院后继续走,越过近行地时就犯巴拉基格。或者,他从大长老换下衣的地方朝村子方向逃跑,越过村的近行地时就犯巴拉基格。如果两人都乞食完毕,不管是已经吃了还是拿了食物,然后出来,长老又对他说:“拿上钵和袈裟,我们回寺院去。”这时,如果他像前面那样以盗心把头上的负担移到肩上,衣钵暂时还在守护中。他进入森林,就要按步数判罪。他转身只朝村子方向逃跑,越过村的近行地时就犯巴拉基格。如果他先朝寺院方向逃跑,在寺院里站着未坐下,以尚未止息的盗心继续走,越过近行地时就犯巴拉基格。但如果是未经教令而自己拿取的,那么即使只是把头上的负担移到肩上等,也犯巴拉基格。其余情形与前面相同。巴利
Eko mahāthero upaṭṭhākaṃ daharabhikkhuṃ ‘‘pattacīvaraṃ gaṇha, asukaṃ nāma gāmaṃ gantvā piṇḍāya carissāmā’’ti āha. Daharo gahetvā therassa pacchato pacchato gacchanto theyyacittaṃ uppādetvā sace sīse bhāraṃ khandhe karoti, pārājikaṃ natthi. Kasmā? Āṇattiyā gahitattā. Sace pana maggato okkamma aṭaviṃ pavisati, padavārena kāretabbo. Atha nivattitvā vihārābhimukho palāyitvā vihāraṃ pavisitvā gacchati, upacārātikkame pārājikaṃ. Athāpi mahātherassa nivāsanaparivattanaṭṭhānato gāmābhimukho palāyati, gāmūpacārātikkame pārājikaṃ. Yadi pana ubhopi piṇḍāya caritvā bhuñjitvā vā gahetvā vā nikkhamanti, thero ca punapi taṃ vadati – ‘‘pattacīvaraṃ gaṇha, vihāraṃ gamissāmā’’ti. Tatra ce so purimanayeneva theyyacittena sīse bhāraṃ khandhe karoti, rakkhati tāva. Aṭaviṃ pavisati, padavārena kāretabbo. Nivattitvā gāmābhimukho eva palāyati, gāmūpacārātikkame pārājikaṃ. Purato vihārābhimukho palāyitvā vihāre aṭṭhatvā anisīditvā avūpasanteneva theyyacittena gacchati, upacārātikkame pārājikaṃ. Yo pana anāṇatto gaṇhāti, tassa sīse bhāraṃ khandhe karaṇādīsupi pārājikaṃ. Sesaṃ purimasadisameva.
如果有人被吩咐说“你去某个精舍,把衣洗好、染好再回来”,他答应“好”,拿了衣就走,那么他在半路上生起盗心,把头上顶的东西移到肩上等等,不犯巴拉基格。如果离开道路,就按走过的步数来判罪。到了那座精舍,住在那里,以盗心受用、把它消耗掉,或者盗贼把它偷走,这不算“取走”,但构成应赔偿的物债。从那里出来返回时,也是同样的判定。巴利
Yo pana ‘‘asukaṃ nāma vihāraṃ gantvā cīvaraṃ dhovitvā rajitvā vā ehī’’ti vutto ‘‘sādhū’’ti gahetvā gacchati, tassapi antarāmagge theyyacittaṃ uppādetvā sīse bhāraṃ khandhe karaṇādīsu pārājikaṃ natthi. Maggā okkamane padavārena kāretabbo. Taṃ vihāraṃ gantvā tattheva vasanto theyyacittena paribhuñjanto jīrāpeti, corā vā tassa taṃ haranti, avahāro natthi, bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. Tato nikkhamitvā āgacchatopi eseva nayo.
如果有人没有受到长老指示,或者长老作出暗示,而是自己察觉到衣已经脏了,就说:“尊者,请把衣给我;我去某个村子,染色后带回来。”然后拿了衣就走。他在半路上生起盗心,把头上的负担移到肩上等等,就犯巴拉基格。为什么?因为这是未经指示而拿的。即使他离开道路,或者折返回到原来的精舍,或者越过精舍界,也同样按上面所说的道理犯巴拉基格。到了那里,染好色再回来时,如果生起盗心,道理也一样。不过,如果他到了所去之处,或者在途中,或者在精舍,或者回到原来的精舍后,住在一边,没有越过近行界,以盗心使用而把衣穿坏,或者盗贼把衣抢走,或者以任何方式丢失,那就属于赔偿物。如果越过近行界,就犯巴拉基格。巴利
Yo pana anāṇatto therena nimitte vā kate sayameva vā kiliṭṭhaṃ sallakkhetvā ‘‘detha, bhante, cīvaraṃ; asukaṃ nāma gāmaṃ gantvā rajitvā āharissāmī’’ti gahetvā gacchati; tassa antarāmagge theyyacittaṃ uppādetvā sīse bhāraṃ khandhe karaṇādīsu pārājikaṃ. Kasmā? Anāṇattiyā gahitattā. Maggā okkamatopi paṭinivattitvā tameva vihāraṃ āgantvā vihārasīmaṃ atikkamatopi vuttanayeneva pārājikaṃ. Tattha gantvā rajitvā paccāgacchatopi theyyacitte uppanne eseva nayo. Sace pana yattha gato, tattha vā antarāmagge vihāre vā tameva vihāraṃ paccāgantvā tassa ekapasse vā upacārasīmaṃ anatikkamitvā vasanto theyyacittena paribhuñjanto jīrāpeti, corā vā tassa taṃ haranti, yathā vā tathā vā nassati, bhaṇḍadeyyaṃ. Upacārasīmaṃ atikkamato pana pārājikaṃ.
如果长老正在做标记时,有人说:“尊者,请给我,我染好色后带回来。”接着又问:“尊者,我去哪里染色?”长老对他说:“你想去哪里染色,就去那里染。”这种人就叫“已放行的使者”。即使他怀着盗心逃走,也不按不与取来判罪。但是,如果他怀着盗心逃走,或者拿去使用,或者用别的方式毁坏丢失,那就只是应当赔偿物品。比丘把某件资具托人带给另一位比丘,说:“请交给某寺的某位比丘。”当那个人对这件物品生起盗心时,在一切情形下的判定,都和前面所说“去某寺把衣洗了或染了再回来”这种情况相同。巴利
Yo pana therena nimitte kayiramāne ‘‘detha, bhante, ahaṃ rajitvā āharissāmī’’ti vatvā ‘‘kattha gantvā, bhante, rajāmī’’ti pucchati. Thero ca naṃ ‘‘yattha icchasi, tattha gantvā rajāhī’’ti vadati, ayaṃ ‘‘vissaṭṭhadūto’’ nāma. Theyyacittena palāyantopi na avahārena kāretabbo. Theyyacittena pana palāyatopi paribhogena vā aññathā vā nāsayatopi bhaṇḍadeyyameva hoti. Bhikkhu bhikkhussa hatthe kiñci parikkhāraṃ pahiṇati – ‘‘asukavihāre asukabhikkhussa dehī’’ti, tassa theyyacitte uppanne sabbaṭṭhānesu ‘‘asukaṃ nāma vihāraṃ gantvā cīvaraṃ dhovitvā rajitvā vā ehī’’ti ettha vuttasadiso vinicchayo.
另一位比丘想派一个人去,就做出一个暗示:“谁能拿着东西去呢?”如果其中有一个人说:“尊者,交给我吧,我拿着去。”他拿了就走,当他生起盗心时,在所有情形下的判定,都和前面所说的“尊者,请把衣给我,我去某个村子染好再带回来”那一段相同。长老为了做衣得到布料,寄放在护持者家里。这时他的弟子想拿走那块布,就到那里说:“听说那块布是给长老的,请交给我。”对方相信了他的话,近事男存放的布由近事女拿出来,或近事女存放的布由近事男或其他人拿出来交给他,这就是不与取,犯巴拉基格。但如果长老的护持者们把自己的布存放在那里,心想“我们把这布给长老”。这时他的弟子想拿走那块布,就到那里说:“听说你们想给长老布,请把那块布给我。”他们相信了他的话,说:“尊者,我们本来打算供养后再给,喏,拿去吧。”因为物主已经交给他,所以不犯巴拉基格;但因为是以不清净的心拿走的,犯恶作,而且这属于应当赔偿之物。巴利
Aparo bhikkhuṃ pahiṇitukāmo nimittaṃ karoti – ‘‘ko nu kho gahetvā gamissatī’’ti, tatra ce eko – ‘‘detha, bhante, ahaṃ gahetvā gamissāmī’’ti gahetvā gacchati, tassa theyyacitte uppanne sabbaṭṭhānesu ‘‘detha, bhante, cīvaraṃ, asukaṃ nāma gāmaṃ gantvā rajitvā āharissāmī’’ti ettha vuttasadiso vinicchayo. Therena cīvaratthāya vatthaṃ labhitvā upaṭṭhākakule ṭhapitaṃ hoti. Athassa antevāsiko vatthaṃ haritukāmo tatra gantvā ‘‘taṃ kira vatthaṃ dethā’’ti therena pesito viya vadati; tassa vacanaṃ saddahitvā upāsakena ṭhapitaṃ upāsikā vā, upāsikāya ṭhapitaṃ upāsako vā añño vā, koci nīharitvā deti, uddhāreyevassa pārājikaṃ. Sace pana therassa upaṭṭhākehi ‘‘imaṃ therassa dassāmā’’ti attano vatthaṃ ṭhapitaṃ hoti. Athassa antevāsiko taṃ haritukāmo tattha gantvā ‘‘therassa kira vatthaṃ dātukāmattha, taṃ dethā’’ti vadati. Te cassa saddahitvā ‘‘mayaṃ, bhante, bhojetvā dassāmāti ṭhapayimha, handa gaṇhāhī’’ti denti. Sāmikehi dinnattā pārājikaṃ natthi, asuddhacittena pana gahitattā dukkaṭaṃ, bhaṇḍadeyyañca hoti.
一位比丘告诉另一位比丘后,就前往村里,说:“某某人会给我雨安居衣,你把它领来后先放着。”那位比丘说:“好。”他把那人给的那件高价衣,和自己得到的那件低价衣放在一起。那人回来后,不管是否知道自己的高价衣已经被领走,只要这位比丘被他说“把我的雨安居衣给我”,就对他说:“你拿到了那件粗布衣,我的衣可是很贵的,两件都放在某某地方了,你进去拿吧。”那人进去拿了粗布衣,而另一个人拿了另一件,这就构成不与取,犯巴拉基格。或者,他在那比丘的衣上写上自己的名字,在自己的衣上写上那比丘的名字,然后说:“去,念名字后拿走。”这里道理也一样。但如果他把自己和那人所得的衣放在一起,这样说:“你和我所得的这两件衣都放在内室里了,去,挑你想要的拿走吧。”那人因为惭愧,只拿了原住比丘得到的那件粗布衣,这时原住比丘拿剩下那件,就没有犯。客比丘在常住比丘们做衣时,把钵和衣放在旁边,心想“他们会帮我收好”,然后去洗澡或去别处。如果常住比丘们帮他收好,那就好;如果没有收好而丢了,他没有责任。即使他说“尊者,请把这个放好”然后离开,而那些人因为忙自己的事没有注意到,道理也一样。又或者,他们被请求“尊者,请把这个放好”时,回答“我们正忙”而拒绝,他却想“他们一定会放好的”,不当回事就走了,道理也一样。但如果他们被请求或没被请求,却说“我们会放好,你走吧”,那就必须收好。如果没有收好而丢了,他们就有责任。为什么?因为已经接受了。巴利
Bhikkhu bhikkhussa vatvā gāmaṃ gacchati, ‘‘itthannāmo mama vassāvāsikaṃ dassati, taṃ gahetvā ṭhapeyyāsī’’ti. ‘‘Sādhū’’ti so bhikkhu tena dinnaṃ mahagghasāṭakaṃ attanā laddhena appagghasāṭakena saddhiṃ ṭhapetvā tena āgatena attano mahagghasāṭakassa laddhabhāvaṃ ñatvā vā añatvā vā ‘‘dehi me vassāvāsika’’nti vutto ‘‘tava thūlasāṭako laddho, mayhaṃ pana sāṭako mahaggho, dvepi asukasmiṃ nāma okāse ṭhapitā, pavisitvā gaṇhāhī’’ti vadati. Tena pavisitvā thūlasāṭake gahite itarassa itaraṃ gaṇhato uddhāre pārājikaṃ. Athāpi tassa sāṭake attano nāmaṃ attano ca sāṭake tassa nāmaṃ likhitvā ‘‘gaccha nāmaṃ vācetvā gaṇhāhī’’ti vadati, tatrāpi eseva nayo. Yo pana attanā ca tena ca laddhasāṭake ekato ṭhapetvā taṃ evaṃ vadati – ‘‘tayā ca mayā ca laddhasāṭakā dvepi antogabbhe ṭhapitā, gaccha yaṃ icchasi, taṃ vicinitvā gaṇhāhī’’ti. So ca lajjāya āvāsikena laddhaṃ thūlasāṭakameva gaṇheyya, tatrāvāsikassa vicinitvā gahitāvasesaṃ itaraṃ gaṇhato anāpatti. Āgantuko bhikkhu āvāsikānaṃ cīvarakammaṃ karontānaṃ samīpe pattacīvaraṃ ṭhapetvā ‘‘ete saṅgopessantī’’ti maññamāno nhāyituṃ vā aññatra vā gacchati. Sace naṃ āvāsikā saṅgopenti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce, naṭṭhe gīvā na hoti. Sacepi so ‘‘idaṃ, bhante, ṭhapethā’’ti vatvā gacchati, itare ca sakiccappasutattā na jānanti, eseva nayo. Athāpi te ‘‘idaṃ, bhante, ṭhapethā’’ti vuttā ‘‘mayaṃ byāvaṭā’’ti paṭikkhipanti, itaro ca ‘‘avassaṃ ṭhapessantī’’ti anādiyitvā gacchati, eseva nayo. Sace pana tena yācitā vā ayācitā vā ‘‘mayaṃ ṭhapessāma, tvaṃ gacchā’’ti vadanti; taṃ saṅgopitabbaṃ. No ce saṅgopenti, naṭṭhe gīvā. Kasmā? Sampaṭicchitattā.
如果一位比丘担任库管,清晨就把比丘们的钵和衣从楼上搬下来,关上房门,也不通知他们,自己就去远处乞食了。如果那些钵和衣被贼偷走,责任就在他身上。但如果有人被比丘们叫住说:“尊者,请把钵和衣搬下来,该取筹了。”他先问:“人都到齐了吗?”回答:“是的,都到齐了。”他才把钵和衣拿出来放好,锁上库房门,交代说:“你们拿了钵和衣之后,把楼下的门关好再走。”然后才离开。这时,比丘们当中有一个懒惰的比丘,等大家都走了以后,才慢慢揉着眼睛爬起来,去水边洗脸。贼看到这个机会,就偷走了他的钵和衣,这算是偷得干净利落。库管没有责任。巴利
Yo bhikkhu bhaṇḍāgāriko hutvā paccūsasamaye eva bhikkhūnaṃ pattacīvarāni heṭṭhāpāsādaṃ oropetvā dvāraṃ apidahitvā tesampi anārocetvāva dūre bhikkhācāraṃ gacchati; tāni ce corā haranti, tasseva gīvā. Yo pana bhikkhūhi ‘‘oropetha, bhante, pattacīvarāni; kālo salākaggahaṇassā’’ti vutto ‘‘samāgatatthā’’ti pucchitvā ‘‘āma, samāgatamhā’’ti vutte pattacīvarāni nīharitvā nikkhipitvā bhaṇḍāgāradvāraṃ bandhitvā ‘‘tumhe pattacīvarāni gahetvā heṭṭhāpāsādadvāraṃ paṭijaggitvā gaccheyyāthā’’ti vatvā gacchati. Tatra ceko alasajātiko bhikkhu bhikkhūsu gatesu pacchā akkhīni puñchanto uṭṭhahitvā udakaṭṭhānaṃ mukhadhovanatthaṃ gacchati, taṃ khaṇaṃ disvā corā tassa pattacīvaraṃ haranti, suhaṭaṃ. Bhaṇḍāgārikassa gīvā na hoti.
如果有人没通知库房管理员,就把自己的资具放在库房里,后来那资具丢了,管理员没有责任。但如果管理员看到了,认为“这放得不是地方”,就把它收起来另放,那丢了就是管理员的责任。如果放东西的比丘对管理员说:“尊者,我把某某资具放在这里了,请您留意。”管理员回答说“好”并接受了,那丢了就是管理员的责任;或者他虽接受了,却又觉得放得不对,把它挪到别处,那丢了也是管理员的责任。但如果管理员拒绝说“我不知道”,那就没有责任。如果有人是在管理员亲眼看着的时候放的,也没有让管理员答应保管,那丢了就只是丢了。如果管理员把它挪到别处,丢了就是管理员的责任。如果库房看管得很严实,僧团和佛塔的所有资具都放在那里,而管理员又愚笨又无能,打开门去听法或者去干别的事,盗贼趁这个空当偷走多少,全都算管理员的责任。如果管理员从库房出来,在外面经行,或者打开门让身体吹风凉快,或者就在那里坐着修沙门法,或者就在那里坐着忙别的事,或者因为大小便憋不住,而附近正好有方便的地方,他就出去一下,或者以其他任何方式疏忽大意,盗贼打开门,或者从开着的门进去,或者挖墙打洞进去,凡是因他疏忽而被盗贼拿走的,全都算他的责任。不过他们说,天热的时候打开窗户躺着是可以的。但如果因为大小便憋不住,而附近又没有方便的地方,只好去别处,这属于生病的情况,不算他的责任范围,所以没有责任。巴利
Sacepi koci bhaṇḍāgārikassa anārocetvāva bhaṇḍāgāre attano parikkhāraṃ ṭhapeti, tasmimpi naṭṭhe bhaṇḍāgārikassa gīvā na hoti. Sace pana bhaṇḍāgāriko taṃ disvā ‘‘aṭṭhāne ṭhapita’’nti gahetvā ṭhapeti, naṭṭhe tassa gīvā. Sacepi ṭhapitabhikkhunā ‘‘mayā, bhante, īdiso nāma parikkhāro ṭhapito, upadhāreyyāthā’’ti vutto ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchati, dunnikkhittaṃ vā maññamāno aññasmiṃ ṭhāne ṭhapeti, tasseva gīvā. ‘‘Nāhaṃ jānāmī’’ti paṭikkhipantassa pana natthi gīvā. Yopi tassa passantasseva ṭhapeti, bhaṇḍāgārikañca na sampaṭicchāpeti , naṭṭhaṃ sunaṭṭhameva. Sace taṃ bhaṇḍāgāriko aññatra ṭhapeti, naṭṭhe gīvā. Sace bhaṇḍāgāraṃ suguttaṃ, sabbo saṅghassa ca cetiyassa ca parikkhāro tattheva ṭhapīyati, bhaṇḍāgāriko ca bālo abyatto dvāraṃ vivaritvā dhammakathaṃ vā sotuṃ, aññaṃ vā kiñci kātuṃ katthaci gacchati, taṃ khaṇaṃ disvā yattakaṃ corā haranti, sabbaṃ tassa gīvā. Bhaṇḍāgārato nikkhamitvā bahi caṅkamantassa vā dvāraṃ vivaritvā sarīraṃ utuṃ gāhāpentassa vā tattheva samaṇadhammānuyogena nisinnassa vā tattheva nisīditvā kenaci kammena byāvaṭassa vā uccārapassāvapīḷitassāpi tato tattheva upacāre vijjamāne bahi gacchato vā aññena vā kenaci ākārena pamattassa sato dvāraṃ vivaritvā vā vivaṭameva pavisitvā vā sandhiṃ chinditvā vā yattakaṃ tassa pamādapaccayā corā haranti, sabbaṃ tasseva gīvā. Uṇhasamaye pana vātapānaṃ vivaritvā nipajjituṃ vaṭṭatīti vadanti. Uccārapīḷitassa pana tasmiṃ upacāre asati aññattha gacchantassa gilānapakkhe ṭhitattā avisayo; tasmā gīvā na hoti.
如果有人因为里面太热而难受,把门关好锁好之后走到外面,盗贼抓住他,说“把门打开”,那么第一次和第二次都不该打开,直到第三次才该打开。可是,如果那些盗贼举起斧头之类的东西说:“你要是不开门,我们就把你杀了,再破门把东西拿走。”这时心想:“我死了对僧团和住处都没有好处,住处也会被毁。”那就应该开门。这里也说,因为这不是他能力所及的事,所以他没有责任。如果有个外来的人把钥匙交出去,或者把门打开,盗贼拿走多少东西,全都算在那个人的责任上。如果僧团为了守护库房,装上了针锁和钥匙封印,交给管理员,管理员只是插上门闩就躺下,盗贼打开门拿走东西,那也全是管理员的责任。如果装上了针锁和钥匙封印之后躺下,盗贼来了说“开门”,那就应该按前面说的办法处理。如果这样防护好之后躺下,盗贼破墙、破屋顶,或者挖地道进来拿走东西,管理员没有责任。如果库房里还住着别的长老,门开着的时候,他们各自拿了自己的东西就走,管理员在他们走后没有看好门,如果那里有东西被偷,因为管理员是主管,责任还是管理员的。不过,长老们也应该帮忙。这是这里的规矩。巴利
Yo pana anto uṇhapīḷito dvāraṃ suguttaṃ katvā bahi nikkhamati, corā ca naṃ gahetvā ‘‘dvāraṃ vivarā’’ti vadanti, yāva tatiyaṃ na vivaritabbaṃ. Yadi pana te corā ‘‘sace na vivarasi, tañca māressāma, dvārañca bhinditvā parikkhāraṃ harissāmā’’ti pharasuādīni ukkhipanti. ‘‘Mayi ca mate saṅghassa ca senāsane vinaṭṭhe guṇo natthī’’ti vivarituṃ vaṭṭati. Idhāpi avisayattā gīvā natthīti vadanti. Sace koci āgantuko kuñcikaṃ vā deti, dvāraṃ vā vivarati, yattakaṃ corā haranti, sabbaṃ tassa gīvā. Saṅghena bhaṇḍāgāraguttatthāya sūciyantakañca kuñcikamuddikā ca yojetvā dinnā hoti, bhaṇḍāgāriko ghaṭikamattaṃ datvā nipajjati, corā vivaritvā parikkhāraṃ haranti, tasseva gīvā. Sūciyantakañca kuñcikamuddikañca yojetvā nipannaṃ panetaṃ sace corā āgantvā ‘‘vivarā’’ti vadanti, tattha purimanayeneva paṭipajjitabbaṃ. Evaṃ guttaṃ katvā nipanne pana sace bhittiṃ vā chadanaṃ vā bhinditvā umaṅgena vā pavisitvā haranti, na tassa gīvā. Sace bhaṇḍāgāre aññepi therā vasanti, vivaṭe dvāre attano attano parikkhāraṃ gahetvā gacchanti, bhaṇḍāgāriko tesu gatesu dvāraṃ na jaggati, sace tattha kiñci avaharīyati, bhaṇḍāgārikassa issaratāya bhaṇḍāgārikasseva gīvā. Therehi pana sahāyehi bhavitabbaṃ. Ayaṃ tattha sāmīci.
如果库房管理员说:“你们就站在外面拿你们的资具,不要进来。”而他们当中有一位贪心的大长老,带着沙弥和侍者一起进了库房,又坐又躺,那么丢失多少物品,全都算在他头上。不过,库房管理员应当和其余长老互为帮手。如果库房管理员自己带着贪心的沙弥和侍者,在库房里又坐又躺,那里面丢失了什么,全都算在他头上。所以,库房管理员应当自己住在那里。其余的人则最好住在树下,不要住在库房里。巴利
Yadi bhaṇḍāgāriko ‘‘tumhe bahi ṭhatvāva tumhākaṃ parikkhāraṃ gaṇhatha, mā pavisitthā’’ti vadati, tesañca eko lolamahāthero sāmaṇerehi ceva upaṭṭhākehi ca saddhiṃ bhaṇḍāgāraṃ pavisitvā nisīdati ceva nipajjati ca, yattakaṃ bhaṇḍaṃ nassati, sabbaṃ tassa gīvā. Bhaṇḍāgārikena pana avasesattherehi ca sahāyehi bhavitabbaṃ. Atha bhaṇḍāgārikova lolasāmaṇere ca upaṭṭhāke ca gahetvā bhaṇḍāgāre nisīdati ceva nipajjati ca, yaṃ tattha nassati, sabbaṃ tasseva gīvā. Tasmā bhaṇḍāgārikeneva tattha vasitabbaṃ. Avasesehi appeva rukkhamūle vasitabbaṃ, na ca bhaṇḍāgāreti.
如果比丘们把资具存放在各自同伙比丘的住处里,资具丢失时,由存放的那个人自己负责;其他同伴比丘则应当帮忙。如果僧团就在库房管理员的住处发放粥饭,而他却去村里托钵,东西丢了也由他自己负责。为了看管多余衣物而住在寺院里的守护者,明明已经能得到粥饭或配给,却还出去托钵,在此期间那里丢了任何东西,全都由他负责。不仅如此,就像库房管理员一样,凡是因为他疏忽而丢失的东西,全都由他负责。巴利
Ye pana attano attano sabhāgabhikkhūnaṃ vasanagabbhesu parikkhāraṃ ṭhapenti, parikkhāre naṭṭhe yehi ṭhapito, tesaṃyeva gīvā. Itarehi pana sahāyehi bhavitabbaṃ. Yadi pana saṅgho bhaṇḍāgārikassa vihāreyeva yāgubhattaṃ dāpeti, so ca bhikkhācāratthāya gāmaṃ gacchati, naṭṭhaṃ tasseva gīvā. Bhikkhācāraṃ pavisantehi atirekacīvararakkhaṇatthāya ṭhapitavihāravārikassāpi yāgubhattaṃ vā nivāpaṃ vā labhamānasseva bhikkhācāraṃ gacchato yaṃ tattha nassati, sabbaṃ gīvā. Na kevalañca ettakameva, bhaṇḍāgārikassa viya yaṃ tassa pamādappaccayā nassati, sabbaṃ gīvā.
如果精舍很大,去别处守护的人,放在另一处的物品被人拿走,因为不在他的看管范围内,他不用负责。但在这样的精舍里,应该把资具放在中间大家都进出的地方,然后坐在那里守着。或者安排两三个精舍守护人。如果他们已经用心地到处看守,还是有东西丢了,他们不用负责。如果精舍守护人被绑起来,盗贼把要搬走的东西抢走,或者守护人去拦截盗贼来路时,盗贼另走别的路把东西抢走,那也不用他们负责。如果精舍没有给守护人提供粥、饭或配给的食物,那么从他们应得的份额里多留出两三份粥筹,以及够他们吃的饭筹,是可以的。但不应该固定下来,因为人们会后悔,心想:“精舍守护人把我们那份饭给吃了。”所以应该轮流安排。如果同修比丘把筹食带来给他们,那很好;如果不带来,就应该让他们轮值后自己去领。如果精舍守护人已经拿到两三份粥筹、四五份饭筹,却还去托钵乞食,那就跟库房管理员一样,所有丢失的东西都算他的责任。如果僧团没有给精舍守护人提供饭或配给的食物,比丘们就应该自己承担精舍的轮值,各自照顾自己的依止者;轮到值时不能推辞,要像其他比丘那样去做。但是,对于没有同伴的比丘,或者独自一人、又没有同修比丘能带饭来给他的比丘,不应该给他安排这种轮值。巴利
Sace vihāro mahā hoti, aññaṃ padesaṃ rakkhituṃ gacchantassa aññasmiṃ padese nikkhittaṃ haranti, avisayattā gīvā na hoti. Īdise pana vihāre vemajjhe sabbesaṃ osaraṇaṭṭhāne parikkhāre ṭhapetvā nisīditabbaṃ. Vihāravārikā vā dve tayo ṭhapetabbā. Sace tesaṃ appamattānaṃ ito cito ca rakkhataṃyeva kiñci nassati, gīvā na hoti. Vihāravārike bandhitvā haritabhaṇḍampi corānaṃ paṭipathaṃ gatesu aññena maggena haritabhaṇḍampi na tesaṃ gīvā. Sace vihāravārikānaṃ vihāre dātabbaṃ yāgubhattaṃ vā nivāpo vā na hoti, tehi pattabbalābhato atirekā dve tisso yāgusalākā, tesaṃ pahonakabhattasalākā ca ṭhapetuṃ vaṭṭati. Nibaddhaṃ katvā pana na ṭhapetabbā, manussā hi vippaṭisārino honti, ‘‘vihāravārikāyeva amhākaṃ bhattaṃ bhuñjantī’’ti. Tasmā parivattetvā ṭhapetabbā. Sace tesaṃ sabhāgā salākabhattāni āharitvā denti, iccetaṃ kusalaṃ; no ce denti, vāraṃ gāhāpetvā nīharāpetabbāni. Sace vihāravāriko dve tisso yāgusalākā, cattāri pañca salākabhattāni ca labhamānova bhikkhācāraṃ gacchati, bhaṇḍāgārikassa viya sabbaṃ naṭṭhaṃ gīvā hoti. Sace saṅghassa vihārapālānaṃ dātabbaṃ bhattaṃ vā nivāpo vā natthi, bhikkhū vihāravāraṃ gahetvā attano attano nissitake jaggenti, sampattavāraṃ aggahetuṃ na labhanti, yathā aññe bhikkhū karonti, tatheva kātabbaṃ. Bhikkhūhi pana asahāyakassa vā attadutiyassa vā yassa sabhāgo bhikkhu bhattaṃ ānetvā dātā natthi, evarūpassa vāro na pāpetabbo.
如果是为了经营寺院的日常事务而安排人住在精舍里,那么依靠这份事务生活的人就应该留下来承担。不靠这个生活的人,就不应该让他轮值。如果是为了守护果实而安排比丘住在精舍里,那么他们守护、看管之后,按果实的轮次分来吃。吃这些果实的人就应该留下来承担,不依靠这个生活的人就不应该让他轮值。如果是为了守护住所、床、椅和铺盖而安排人,那么住在寺院里的人就应该留下来承担。但露地住的人或树下住的人,不应该让他轮值。巴利
Yampi pākavattatthāya vihāre ṭhapenti, taṃ gahetvā upajīvantena ṭhātabbaṃ. Yo taṃ na upajīvati , so vāraṃ na gāhāpetabbo. Phalāphalatthāyapi vihāre bhikkhuṃ ṭhapenti, jaggitvā gopetvā phalavārena bhājetvā khādanti. Yo tāni khādati, tena ṭhātabbaṃ. Anupajīvanto na gāhāpetabbo. Senāsanamañcapīṭhapaccattharaṇarakkhaṇatthāyapi ṭhapenti, āvāse vasantena ṭhātabbaṃ. Abbhokāsiko pana rukkhamūliko vā na gāhāpetabbo.
有一位新学比丘,虽然出家不久,却广学多闻,能为许多人教导法义、解答疑问、阐释巴利经文、说法开示,还能承担僧团的事务。这样的人即使享用利养、住在寺院里,也不应该安排他轮值。他们说:应当知道这是特殊的人才。巴利
Eko navako hoti, bahussuto pana bahūnaṃ dhammaṃ vāceti, paripucchaṃ deti, pāḷiṃ vaṇṇeti, dhammakathaṃ katheti, saṅghassa bhāraṃ nittharati, ayaṃ lābhaṃ paribhuñjantopi āvāse vasantopi vāraṃ na gāhetabbo. ‘‘Purisaviseso nāma ñātabbo’’ti vadanti.
对于守护伍波萨他堂和佛像殿的人,则应当每天供给双份的粥饭,每年供给一纳利米、三衣,以及价值十或二十摩沙迦的如法物品。如果他正在领取这些物品时,因为疏忽而在那里丢失了什么,全部由他负责赔偿。但如果是被捆绑后遭到强行抢夺的,就不由他负责。在这种情况下,用佛塔的财物或僧团的财物来守护佛塔的财物,是可以的。用佛塔的财物来守护僧团的财物,则不可以。但如果僧团的财物和佛塔的财物放在一起,那么在守护佛塔财物时,僧团的财物也一并得到了守护,这样是可以的。即使按半月轮值的方式守护伍波萨他堂等地方,如果因为疏忽而丢失了物品,仍然由他负责赔偿。巴利
Uposathāgārapaṭimāgharajaggakassa pana diguṇaṃ yāgubhattaṃ devasikaṃ taṇḍulanāḷi saṃvacchare ticīvaraṃ, dasavīsagghanakaṃ kappiyabhaṇḍañca dātabbaṃ. Sace pana tassa taṃ labhamānasseva pamādena tattha kiñci nassati, sabbaṃ gīvā. Bandhitvā balakkārena acchinnaṃ pana na gīvā. Tattha cetiyassa vā saṅghassa vā santakena cetiyassa santakaṃ rakkhāpetuṃ vaṭṭati. Cetiyassa santakena saṅghassa santakaṃ rakkhāpetuṃ na vaṭṭati. Yaṃ pana cetiyassa santakena saddhiṃ saṅghassa santakaṃ ṭhapitaṃ hoti, taṃ cetiyasantake rakkhāpite rakkhitameva hotīti evaṃ vaṭṭati. Pakkhavārena uposathāgārādīni rakkhatopi pamādavasena naṭṭhaṃ gīvāyevāti.
关于税杀者的讨论巴利
Suṅkaghātakathā
113 113. “破坏关税”的意思是,在那里破坏关税,所以叫“关税破坏”;这是关税处的别名。因为人们把该交税的物品不交税就带出去时,就是在损害、毁坏国王的关税,所以称为“关税破坏”。“进入其中”,就是进入国王在山谷等处划定界限后设立的关税处。“国王应得之物”,指属于国王的物品;凡是应当向国王缴纳价值五摩沙迦或超过五摩沙迦关税的物品,就是这国王应得之物。也有“国王所爱”的读法,意思相同。“以盗心”,就是生起“我不给国王交关税”的盗心后,触碰那件物品,犯恶作。从放置处拿起来放进袋子里,或者在隐蔽处把它绑在大腿上,犯土喇咤亚。因为关税处已经划定界限,所以不算“移离原处”。当第二只脚越过关税处的界限时,就犯巴拉基格。巴利
113. Suṅkaṃ tato hanantīti suṅkaghātaṃ; suṅkaṭṭhānassetaṃ adhivacanaṃ. Tañhi yasmā tato suṅkārahaṃ bhaṇḍaṃ suṅkaṃ adatvā nīharantā rañño suṅkaṃ hananti vināsenti, tasmā suṅkaghātanti vuttaṃ. Tatra pavisitvāti tatra pabbatakhaṇḍādīsu raññā paricchedaṃ katvā ṭhapite suṅkaṭṭhāne pavisitvā. Rājaggaṃ bhaṇḍanti rājārahaṃ bhaṇḍaṃ; yato rañño pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ suṅkaṃ dātabbaṃ hoti, taṃ bhaṇḍanti attho. Rājakantipi pāṭho, ayamevattho. Theyyacittoti ‘‘ito rañño suṅkaṃ na dassāmī’’ti theyyacittaṃ uppādetvā taṃ bhaṇḍaṃ āmasati, dukkaṭaṃ. Ṭhapitaṭṭhānato gahetvā thavikāya vā pakkhipati, paṭicchannaṭṭhāne vā ūrunā saddhiṃ bandhati, thullaccayaṃ. Suṅkaṭṭhānena paricchinnattā ṭhānācāvanaṃ na hoti. Suṅkaṭṭhānaparicchedaṃ dutiyaṃ pādaṃ atikkāmeti, pārājikaṃ.
把该物品扔到关税处外面去:他看到国王的差役正在忙别的事,就站在关税处里面,把物品往外扔。如果那物品必定会落到外面,那么它一离开手的刹那,就犯巴拉基格。如果那物品被树或树桩挡住,或者被强风吹起后又落回关税处里面,那就不犯。再拿起来扔出去,按照前面所说的方式,犯巴拉基格。物品落地后滚动着又进入关税处里面,仍然是巴拉基格。不过在《库伦德疏略》中说:“如果落到外面后停住,再滚动进入,巴拉基格。如果还没停住就直接滚动进入,不犯。”巴利
Bahisuṅkaghātaṃ pātetīti rājapurisānaṃ aññavihitabhāvaṃ passitvā anto ṭhitova bahi patanatthāya khipati. Tañce avassaṃ patanakaṃ, hatthato muttamatte pārājikaṃ. Tañce rukkhe vā khāṇumhi vā paṭihataṃ balavavātavegukkhittaṃ vā hutvā puna antoyeva patati, rakkhati. Puna gaṇhitvā khipati, pubbe vuttanayeneva pārājikaṃ. Bhūmiyaṃ patitvā vaṭṭantaṃ puna anto pavisati, pārājikameva. Kurundīsaṅkhepaṭṭhakathāsu pana ‘‘sace bahi patitaṃ ṭhatvā vaṭṭantaṃ pavisati, pārājikaṃ. Sace atiṭṭhamānaṃyeva vaṭṭitvā pavisati rakkhatī’’ti vuttaṃ.
站在关税处内,用手、脚或棍棒让物品滚动,或者借他人之手让它滚动,如果物品没停下来就滚了出去,犯巴拉基格。站在关税处内,保护着向外走的物品,心想“它会滚出去”或者“别人会让它滚出去”,之后把物品放在关税处内,后来物品自己滚动或被别人滚动而到了外面,仍然受到保护。但如果是以清净心放置的,而物品那样出去了,那就没什么可说的。把两个包裹绑在一起,放在关税处边界上,即使外面那个包裹的关税值一足价,但因为和外包裹绑在一起,内包裹仍然受到保护。但如果翻转过来,把里面那个放到外面,犯巴拉基格。绑在扁担上放置的,也是同样的道理。但如果没有绑在一起,只是放在扁担末端,犯巴拉基格。巴利
Anto ṭhatvā hatthena vā pādena vā yaṭṭhiyā vā vaṭṭeti, aññena vā vaṭṭāpeti, sace aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ gataṃ, pārājikaṃ. Anto ṭhatvā bahi gacchantaṃ rakkhati, ‘‘vaṭṭitvā gamissatī’’ti vā ‘‘añño naṃ vaṭṭessatī’’ti vā anto ṭhapitaṃ pacchā sayaṃ vā vaṭṭamānaṃ aññena vā vaṭṭitaṃ bahi gacchati, rakkhatiyeva. Suddhacittena ṭhapite pana tathā gacchante vattabbameva natthi. Dve puṭake ekābaddhe katvā suṅkaṭṭhānasīmantare ṭhapeti, kiñcāpi bahipuṭake suṅkaṃ pādaṃ agghati, tena saddhiṃ ekābaddhatāya pana anto puṭako rakkhati. Sace pana parivattetvā abbhantarimaṃ bahi ṭhapeti, pārājikaṃ. Kājepi ekabaddhaṃ katvā ṭhapite eseva nayo. Sace pana abandhitvā kājakoṭiyaṃ ṭhapitamattameva hoti, pārājikaṃ.
在行驶的车乘上,或在马背等处放置物品时,心想“之后会拿出去”,即使已经拿出去了,也不构成偷盗,也不构成应缴关税之罪。为什么?因为规定是“让进入这里的人缴纳关税”,而这个物品位于关税处之外,也不是他带出去的,所以既不构成应缴关税之罪,也不构成巴拉基格。巴利
Gacchante yāne vā assapiṭṭhiādīsu vā ṭhapeti ‘‘bahi nīharissatī’’ti nīhaṭepi avahāro natthi, bhaṇḍadeyyampi na hoti. Kasmā? ‘‘Atra paviṭṭhassa suṅkaṃ gaṇhantū’’ti vuttattā idañca suṅkaṭṭhānassa bahi ṭhitaṃ, na ca tena nītaṃ, tasmā neva bhaṇḍadeyyaṃ na pārājikaṃ.
车乘等物停放好后,如果那人没有动手,车乘等自己走过去了,即使他有偷盗的心,也不构成不与取。但如果他让人赶着车乘等越过了界限,或者因为大象等受过训练,他站在前面喊“来啊”,一旦越过界限,就犯巴拉基格。在羊毛戒那条里,这种情况是让别人拿走,不算犯;但在这里,就犯巴拉基格。在那里,如果不知情地把东西放进别人的车乘或物品里,让它越过三由旬,那些东西就变成尼萨耆亚。在这里,则不算犯。巴利
Ṭhitayānādīsu ṭhapite vinā tassa payogaṃ gatesu theyyacittepi sati nevatthi avahāro. Yadi pana ṭhapetvā yānādīni pājento atikkāmeti , hatthisuttādīsu vā kataparicayattā purato ṭhatvā ‘‘ehi, re’’ti pakkosati, sīmātikkame pārājikaṃ. Eḷakalomasikkhāpade imasmiṃ ṭhāne aññaṃ harāpeti, anāpatti, idha pārājikaṃ. Tatra aññassa yāne vā bhaṇḍe vā ajānantassa pakkhipitvā tiyojanaṃ atikkāmeti, nissaggiyāni hontīti pācittiyaṃ. Idha anāpatti.
在关税处,必须交了关税才能过去。有一个人心里盘算:“如果他们说‘交关税’,我就交;如果不说,我就走。”税吏看见他,一个说:“这个比丘要走,抓住他,收他的关税。”另一个说:“出家人交什么关税,让他走吧。”这就等于获得了许可,可以通行。但如果有人说:“比丘不交关税不能过去,近事男们,抓住他。”另一个人又说:“向比丘收关税,岂不是要拿走他的钵和袈裟?何必呢,让他走吧。”这样也同样是获得了许可。即使税吏们在睡觉,或者在赌博,或者去了别的地方,而这位比丘喊“税吏在哪里”也找不到人,同样算是获得了许可。即使到了关税处,比丘因为别的事分心,或者在思考什么,或者在诵经,或者在专注修行,或者被盗贼、大象、狮子、老虎等突然冲出来追赶,或者看见大乌云涌起想跑进前面的厅堂,因而越过了那个地方,也仍然算是获得了许可。巴利
Suṅkaṭṭhāne suṅkaṃ datvāva gantuṃ vaṭṭati. Eko ābhogaṃ katvā gacchati ‘‘sace ‘suṅkaṃ dehī’ti vakkhanti, dassāmi; no ce vakkhanti, gamissāmī’’ti. Taṃ disvā eko suṅkiko ‘‘eso bhikkhu gacchati, gaṇhatha naṃ suṅka’’nti vadati, aparo ‘‘kuto pabbajitassa suṅkaṃ, gacchatū’’ti vadati, laddhakappaṃ hoti, gantabbaṃ. ‘‘Bhikkhūnaṃ suṅkaṃ adatvā gantuṃ na vaṭṭati, gaṇha upāsakā’’ti vutte pana ‘‘bhikkhussa suṅkaṃ gaṇhantehi pattacīvaraṃ gahetabbaṃ bhavissati, kiṃ tena, gacchatū’’ti vuttepi laddhakappameva. Sacepi suṅkikā niddāyanti vā, jūtaṃ vā kīḷanti, yattha katthaci vā gatā, ayañca ‘‘kuhiṃ suṅkikā’’ti pakkositvāpi na passati, laddhakappameva. Sacepi suṅkaṭṭhānaṃ patvā aññavihito, kiñci cintento vā sajjhāyanto vā manasikāraṃ anuyuñjanto vā corahatthisīhabyagghādīhi sahasā vuṭṭhāya samanubaddho vā, mahāmeghaṃ uṭṭhitaṃ disvā purato sālaṃ pavisitukāmo vā hutvā taṃ ṭhānaṃ atikkamati, laddhakappameva.
说到逃避关税,这里的意思是:即使已经走进关卡附近的范围才躲开,也仍然算是偷漏税。巴利
Suṅkaṃpariharatīti ettha upacāraṃ okkamitvā kiñcāpi pariharati, avahāroyevāti
《库伦德义注》里是这样说的。而《大义注》里则说:“‘国王的差役会骚扰逃避的人’,这只是显示过患而已;进入近行范围后逃避的,犯恶作;没有进入近行范围就逃避的,无犯。”这和巴利圣典是相符的。在这里,近行范围应当以两掷土块的距离来界定。巴利
Kurundaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Mahāaṭṭhakathāyaṃpana ‘‘‘pariharantaṃ rājapurisā viheṭhentī’ti kevalaṃ ādīnavaṃ dassetvā upacāraṃ okkamitvā pariharato dukkaṭaṃ, anokkamitvā pariharato anāpattī’’ti vuttaṃ. Idaṃ pāḷiyā sameti. Ettha dvīhi leḍḍupātehi upacāro paricchinditabboti.
114 接着,为了明确指出足以构成偷盗的人,世尊说“人命”。带走一个自由人,也不算偷盗。即使这个自由人是父母抵押出去的,或者自己把自己抵押出去,换取了五十或六十钱,带走他仍然不算偷盗;不过那笔钱会在所到之处增值。但如果带走的是家生奴、财买奴、战俘奴这类奴隶,那就构成偷盗。正是针对这一点才说:“有情,指的就是人命。”这里应当知道:家中女奴所生的奴隶叫家生奴,用钱财买来的叫财买奴,从别国抢来、被迫为奴的叫战俘奴。对这样的有情生起“我要把他带走”的念头而触碰他,犯恶作。抓住手或脚把他抬起来,使他挣扎,犯土喇咤亚。抬起来后想逃跑,哪怕只移动了头发尖那么一点距离,就犯巴拉基格。如果抓住头发或手拖拽,则按脚步数来判定。巴利
114. Ito parasmiṃ ekaṃsena avahārappahonakapāṇaṃ dassento ‘‘manussapāṇo’’ti āha. Tampi bhujissaṃ harantassa avahāro natthi. Yopi bhujisso mātarā vā pitarā vā āṭhapito hoti, attanā vā attano upari katvā paññāsaṃ vā saṭṭhiṃ vā aggahesi, tampi harantassa avahāro natthi; dhanaṃ pana gataṭṭhāne vaḍḍhati. Antojātaka-dhanakkīta-karamarānītappabhedaṃ pana dāsaṃyeva harantassa avahāro hoti. Tameva hi sandhāya idaṃ vuttaṃ – ‘‘pāṇo nāma manussapāṇo vuccatī’’ti. Ettha ca gehadāsiyā kucchimhi dāsassa jāto antojātako, dhanena kīto dhanakkīto, paradesato paharitvā ānetvā dāsabyaṃ upagamito karamarānītoti veditabbo. Evarūpaṃ pāṇaṃ ‘‘harissāmī’’ti āmasati, dukkaṭaṃ. Hatthe vā pāde vā gahetvā ukkhipanto phandāpeti, thullaccayaṃ. Ukkhipitvā palāyitukāmo kesaggamattampi ṭhitaṭṭhānato atikkāmeti, pārājikaṃ. Kesesu vā hatthesu vā gahetvā kaḍḍhati, padavārena kāretabbo.
说“我要带他徒步走”来威胁或殴打对方,或者说“你从这里走”,对方按所说的方向走去,在迈出第二步时就犯巴拉基格。即使只是和那人同心赞同的人,也都在同一刹那犯巴拉基格。比丘看见奴隶后,不管有没有问他苦乐,只要说“去吧,逃走后好好过日子”,如果那人逃走了,在第二步时就犯巴拉基格。那人来到另一位比丘跟前,那位比丘说“逃吧”,如果有一百位比丘依次对来到自己跟前的人这样说,他们全都犯巴拉基格。但如果是对正在飞快逃跑的人说“逃吧,趁主人还没抓住你”,则不犯巴拉基格。然而如果是对慢慢走的人说,而那人因为他的话而快跑起来,就犯巴拉基格。如果看见那人已经逃到别的村子或别的地方之后,又让他从那里逃走,也同样犯巴拉基格。巴利
Padasānessāmīti tajjento vā paharanto vā ‘‘ito gacchāhī’’ti vadati, tena vuttadisābhāgaṃ gacchantassa dutiyapadavārena pārājikaṃ. Yepi tena saddhiṃ ekacchandā honti, sabbesaṃ ekakkhaṇe pārājikaṃ. Bhikkhu dāsaṃ disvā sukhadukkhaṃ pucchitvā vā apucchitvā vā ‘‘gaccha, palāyitvā sukhaṃ jīvā’’ti vadati, so ce palāyati, dutiyapadavāre pārājikaṃ. Taṃ attano samīpaṃ āgataṃ añño ‘‘palāyā’’ti vadati, sace bhikkhusataṃ paṭipāṭiyā attano samīpamāgataṃ vadati, sabbesaṃ pārājikaṃ. Yo pana vegasā palāyantaṃyeva ‘‘palāya, yāva taṃ sāmikā na gaṇhantī’’ti bhaṇati, anāpatti pārājikassa. Sace pana saṇikaṃ gacchantaṃ bhaṇati, so ca tassa vacanena sīghaṃ gacchati, pārājikaṃ. Palāyitvā aññaṃ gāmaṃ vā desaṃ vā gataṃ disvā tatopi palāpentassa pārājikameva.
所谓不与取,通过某种方式得以脱罪。比如有人这样说:“你在这里做什么?巴利
Adinnādānaṃ nāma pariyāyena muccati. Yo hi evaṃ vadati – ‘‘tvaṃ idha kiṃ karosi,
如果对他说“你为什么不逃走呢”,或者“你为什么不去某个地方过安乐的生活呢”,或者“奴仆们逃到某个地方后过着安乐的生活”,他听了这话就逃走,这不构成偷盗。如果有人对他说“我们要去某个地方,到了那里的人过着安乐的生活,和我们一起走的人在路上也不会因为干粮等而劳累”,然后带着自愿跟自己一起来的人上路,这是以赶路的方式而行,不是出于偷盗心,这也不构成偷盗。在路上遇到盗贼出现时,即使他说“喂!盗贼来了,快逃,快来,走吧”,因为这是为了帮人脱离盗贼之难而说的,所以不说是偷盗。巴利
Kiṃ te palāyituṃ na vaṭṭatīti vā, kiṃ katthaci gantvā sukhaṃ jīvituṃ na vaṭṭatīti vā, dāsadāsiyo palāyitvā amukaṃ nāma padesaṃ gantvā sukhaṃ jīvantī’’ti vā, so ca tassa vacanaṃ sutvā palāyati, avahāro natthi. Yopi ‘‘mayaṃ amukaṃ nāma padesaṃ gacchāma, tatrāgatā sukhaṃ jīvanti, amhehi ca saddhiṃ gacchantānaṃ antarāmaggepi pātheyyādīhi kilamatho natthī’’ti vatvā sukhaṃ attanā saddhiṃ āgacchantaṃ gahetvā gacchati maggagamanavasena, na theyyacittena; nevatthi avahāro. Antarāmagge ca coresu uṭṭhitesu ‘‘are! Corā uṭṭhitā, vegena palāya, ehi yāhī’’ti vadantassāpi corantarāya mocanatthāya vuttattā avahāraṃ na vadantīti.
在无足者当中,所谓“蛇”,是指有主人的蛇,也就是被耍蛇人之类捉住的蛇;他们戏弄它……巴利
Apadesu ahi nāma sassāmiko ahituṇḍikādīhi gahitasappo; yaṃ kīḷāpentā
他们就算只得到半帕达、一帕达或一个钱币,放蛇时也一定要拿了金银才肯放。他们走到某位比丘坐的地方,把蛇笼放下,然后就在那里睡觉,或者去别处。如果那位比丘以偷盗的心碰那个笼子,犯恶作;如果让它晃动,犯土喇咤亚;如果把它从原位挪开,犯巴拉基格。如果打开笼子后抓住蛇的脖子,犯恶作;如果把蛇提起来,犯土喇咤亚;如果把蛇竖直提起,当蛇尾从笼底脱出哪怕只有一毫毛尖那么一点,就犯巴拉基格。如果摩擦着往外拖,当蛇尾从笼口脱出时,就犯巴拉基格。如果把笼口稍微打开,或者打一下,喊一声“喂,出来!”让蛇出来,犯巴拉基格。同样地,打开笼口后,学蛙叫或鼠叫,或者撒谷粒,然后叫它的名字,或者弹指,这样让蛇出来,也犯巴拉基格。即使不打开笼口而做这些动作,饥饿的蛇用头撞开笼盖,弄出一个口子逃走了,也一样犯巴拉基格。但如果笼口开着,蛇自己出来逃走了,那就只是赔偿物品。又或者,不管打开还是没打开笼口,只是学蛙叫、鼠叫或撒谷粒,而不叫它的名字,也不弹指,蛇因为饿了,想着“我要吃蛙之类的”而出来逃走,那也只是赔偿物品。鱼在这里,只是因为“无足”这个归类才被带进来说的。这里应当说的内容,已经在水的部分说过了。巴利
Aḍḍhampi pādampi kahāpaṇampi labhanti, muñcantāpi hiraññaṃ vā suvaṇṇaṃ vā gahetvāva muñcanti. Te kassaci bhikkhuno nisinnokāsaṃ gantvā sappakaraṇḍaṃ ṭhapetvā niddāyanti vā, katthaci vā gacchanti, tatra ce so bhikkhu theyyacittena taṃ karaṇḍaṃ āmasati, dukkaṭaṃ. Phandāpeti, thullaccayaṃ. Ṭhānā cāveti, pārājikaṃ. Sace pana karaṇḍakaṃ ugghāṭetvā sappaṃ gīvāya gaṇhāti, dukkaṭaṃ. Uddharati, thullaccayaṃ. Ujukaṃ katvā uddharantassa karaṇḍatalato sappassa naṅguṭṭhe kesaggamatte mutte pārājikaṃ. Ghaṃsitvā kaḍḍhantassa naṅguṭṭhe mukhavaṭṭito muttamatte pārājikaṃ . Karaṇḍamukhaṃ īsakaṃ vivaritvā pahāraṃ vā datvā ‘‘ehi, re’’ti nāmena pakkositvā nikkhāmeti, pārājikaṃ . Tatheva vivaritvā maṇḍūkasaddaṃ vā mūsikasaddaṃ vā lājāvikiraṇaṃ vā katvā nāmena pakkosati, accharaṃ vā paharati, evaṃ nikkhantepi pārājikaṃ. Mukhaṃ avivaritvāpi evaṃ kate chāto sappo sīsena karaṇḍapuṭaṃ āhacca okāsaṃ katvā palāyati, pārājikameva. Sace pana mukhe vivarite sayameva sappo nikkhamitvā palāyati, bhaṇḍadeyyaṃ. Athāpi mukhaṃ vivaritvā vā avivaritvā vā kevalaṃ maṇḍūkamūsikasaddaṃ lājāvikiraṇameva ca karoti, na nāmaṃ gahetvā pakkosati, na accharaṃ vā paharati, sappo ca chātattā ‘‘maṇḍūkādīni khādissāmī’’ti nikkhamitvā palāyati, bhaṇḍadeyyameva. Maccho kevalaṃ idha apadaggahaṇena āgato. Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ udakaṭṭhe vuttamevāti.
115 在“二足”这一项中,为了说明哪些可以被偷走,他说“人类和有翼类”。但天神不能被偷走。“有翼类”就是翅膀已经长出来的。它们有三种:毛翼、皮翼、骨翼。其中应当知道,孔雀、鸡等是毛翼,蝙蝠等是皮翼,蜜蜂等是骨翼。所有这些人类和有翼类,在这里只是通过“二足”这个统称被包含进来。至于这里应当说明的内容,已经按照讲说空中众生和生命众生时的同样方式说过了。巴利
115. Dvipadesu – ye avaharituṃ sakkā, te dassento ‘‘manussā pakkhajātā’’ti āha. Devatā pana avaharituṃ na sakkā. Pakkhā jātā etesanti pakkhajātā. Te lomapakkhā cammapakkhā aṭṭhipakkhāti tividhā. Tattha morakukkuṭādayo lomapakkhā, vagguliādayo cammapakkhā, bhamarādayo aṭṭhipakkhāti veditabbā. Te sabbepi manussā ca pakkhajātā ca kevalaṃ idha dvipadaggahaṇena āgatā. Yaṃ panettha vattabbaṃ, taṃ ākāsaṭṭhe ca pāṇe ca vuttanayamevāti.
116 116. 关于四足类——“兽类”应当理解为:律藏中提到的其余一切四足种类。象等则是显而易见的。其中,以偷盗之心触碰象,犯恶作;令象动摇,犯土喇咤亚。如果有大力士仗着力量骄慢,用头从幼小象崽的肚脐下方把它顶起来抓住,当它的四足和象鼻离开地面,哪怕只离一根毛尖那么一点,就犯巴拉基格。不过,有的象被绑在象厩里,有的没绑就站着,有的站在内院中,有的站在王宫广场上。其中,在象厩里被绑住脖子放着的,脖子上的绑缚加上四足,共有五处。如果脖子和一足被铁链绑住,就有六处。如果脖子和两足被绑住,就有七处。根据这些来理解令象动摇和离开原处的情形。没被绑的,整个象厩就是它的处所。越过那里,就犯巴拉基格。站在内院里的,整个内院就是它的处所。越过院门,就犯巴拉基格。站在王宫广场上的,整个城市就是它的处所。越过城门,就犯巴拉基格。站在城外的,它站的地方就是它的处所。把它带走时,按每一步来判定。躺卧的,只有一处。以偷盗之心让它站起来,它刚一站起来,就犯巴拉基格。马也是同样的判定。不过,如果它四足都被绑住,就应当知道有八处。这个道理也适用于骆驼。巴利
116. Catuppadesu – pasukāti pāḷiyaṃ āgatāvasesā sabbā catuppadajātīti veditabbā. Hatthiādayo pākaṭāyeva. Tattha theyyacittena hatthiṃ āmasantassa dukkaṭaṃ, phandāpentassa thullaccayaṃ. Yo pana mahābalo balamadena taruṇaṃ bhiṅkacchāpaṃ nābhimūle sīsena uccāretvā gaṇhanto cattāro pāde, soṇḍaṃ ca bhūmito kesaggamattampi moceti, pārājikaṃ. Hatthī pana koci hatthisālāyaṃ bandhitvā ṭhapito hoti, koci abaddhova tiṭṭhati, koci antovatthumhi tiṭṭhati, koci rājaṅgaṇe tiṭṭhati, tattha hatthisālāyaṃ gīvāya bandhitvā ṭhapitassa gīvābandhanañca cattāro ca pādāti pañca ṭhānāni honti. Gīvāya ca ekasmiñca pāde ayasaṅkhalikāya baddhassa cha ṭhānāni. Gīvāya ca dvīsu ca pādesu baddhassa satta ṭhānāni. Tesaṃ vasena phandāpanaṭhānācāvanāni veditabbāni. Abaddhassa sakalā hatthisālā ṭhānaṃ. Tato atikkamane, pārājikaṃ. Antovatthumhi ṭhitassa sakalaṃ antovatthumeva ṭhānaṃ. Tassa vatthudvārātikkamane pārājikaṃ. Rājaṅgaṇe ṭhitassa sakalanagaraṃ ṭhānaṃ. Tassa nagaradvārātikkamane pārājikaṃ. Bahinagare ṭhitassa ṭhitaṭṭhānameva ṭhānaṃ. Taṃ haranto padavārena kāretabbo. Nipannassa ekameva ṭhānaṃ. Taṃ theyyacittena uṭṭhāpentassa uṭṭhitamatte pārājikaṃ. Assepi ayameva vinicchayo. Sace pana so catūsu pādesu baddho hoti, aṭṭha ṭhānāni veditabbāni. Esa nayo oṭṭhepi.
有的牛被人拴在屋里,有的没拴,就那么站着;有的被拴在牛栏里,有的没拴,也那么站着。其中,拴在屋里的牛,四个蹄子加上系绳的地方,共是五个位置;没拴的牛,整间屋子都算它的位置。拴在牛栏里的牛,同样是五个位置;没拴的牛,整个牛栏都算它的位置。若让牛越过牛栏的门,犯巴拉基格。破开牛栏、把牛牵走,使牛越过栏墙的破口,也犯巴拉基格。若先打开门或先破开牛栏,自己站在外面,喊牛的名字把牛叫出来,犯巴拉基格。摇晃树枝招呼牛的,判定也同上。若不开门、不破栏,只摇晃树枝招呼,牛因饥饿跳过牛栏跑出来,同样犯巴拉基格。但若门开着、或牛栏已破,牛自己走出来,那就只是赔偿财物的事。又若不论开门与否、破栏与否,只摇晃树枝而不出声招呼,牛因饥饿走着或跳着出来,那也只是赔偿财物的事。一头牛在村子当中,有的被拴着站着,有的卧着。站着的牛有五个位置,卧着的牛有两个位置;依这些位置,应当知道令牛动摇和令牛离开原处的种种情形。巴利
Goṇopi koci gehe bandhitvā ṭhapito hoti. Koci abaddhova tiṭṭhati, koci pana vaje bandhitvā ṭhapito hoti, koci abaddhova tiṭṭhati. Tattha gehe bandhitvā ṭhapitassa cattāro pādā, bandhanañcāti pañca ṭhānāni; abaddhassa sakalaṃ gehaṃ. Vajepi baddhassa pañca ṭhānāni. Abaddhassa sakalo vajo. Taṃ vajadvāraṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Vajaṃ bhinditvā haranto khaṇḍadvāraṃ atikkāmeti, pārājikaṃ. Dvāraṃ vā vivaritvā vajaṃ vā bhinditvā bahi ṭhito nāmena pakkositvā nikkhāmeti, pārājikaṃ. Sākhābhaṅgaṃ dassetvā pakkosantassāpi eseva nayo. Dvāraṃ avivaritvā vajaṃ abhinditvā sākhābhaṅgaṃ cāletvā pakkosati, goṇo chātatāya vajaṃ laṅghetvā nikkhamati, pārājikameva. Sace pana dvāre vivarite vaje vā bhinne sayameva nikkhamati, bhaṇḍadeyyaṃ. Dvāraṃ vivaritvā vā avivaritvā vā vajampi bhinditvā vā abhinditvā vā kevalaṃ sākhābhaṅgaṃ cāleti, na pakkosati, goṇo chātatāya padasā vā laṅghetvā vā nikkhamati, bhaṇḍadeyyameva. Eko majjhe gāme baddho ṭhito, eko nipanno. Ṭhitagoṇassa pañca ṭhānāni honti, nipannassa dve ṭhānāni; tesaṃ vasena phandāpanaṭhānācāvanāni veditabbāni.
如果有人不把卧着的牛扶起来,就地把它杀死,那就属于赔偿物品。但在围墙完好、设有村门的村子里,站着的牛以整个村子作为它的处所。在没有围墙的地方,无论是站着的还是走着的牛,只以它的脚所踩到的地方作为处所。对驴和其他畜生,也是同样的判定标准。巴利
Yo pana nipannaṃ anuṭṭhāpetvā tattheva ghāteti, bhaṇḍadeyyaṃ. Suparikkhitte pana dvārayutte gāme ṭhitagoṇassa sakalagāmo ṭhānaṃ. Aparikkhitte ṭhitassa vā carantassa vā pādehi akkantaṭṭhānameva ṭhānaṃ gadrabhapasukāsupi ayameva vinicchayoti.
117 117. 关于多足类:如果以一只百足虫(蜈蚣)就构成犯戒事,那么牵着它按脚逐条计算时,犯九十九个土喇咤亚罪,和一个巴拉基格罪。其余部分依照已说的方式理解。巴利
117. Bahuppadesu – sace ekāya satapadiyā vatthu pūrati, taṃ padasā nentassa navanavuti thullaccayāni, ekaṃ pārājikaṃ. Sesaṃ vuttanayamevāti.
118 Ocaratī就是潜入者,这里说的是到处进入里面。Ocaritvā是观察、检查的意思。Ācikkhati就是把别人家里或寺院等处放得不好、没有妥善看管的物品,告诉另一个有能力去偷的人。两个人都犯巴拉基格罪:对于肯定会被拿走的物品,潜入者在下指令的那一刻犯巴拉基格罪,另一人在将物品移离原处时犯巴拉基格罪,所以两人同样犯巴拉基格罪。但如果有人用暗示的方式说:“屋里没有男人,东西就放在某个地方,没人好好看着,门也没关,只要过去就能拿走,难道就没有一个靠男人本事吃饭的人去把它拿来吗?”别人听了之后想“那我现在就去拿”,于是去把东西拿走了,那么拿走的人因为把物品从原处移出而犯巴拉基格罪,说暗示话的人则无犯。因为他通过间接方式,从不与取中脱开。巴利
118. Ocaratīti ocarako, tattha tattha anto anupavisatīti vuttaṃ hoti. Ocaritvāti sallakkhetvā, upadhāretvāti attho. Ācikkhatīti parakulesu vā vihārādīsu vā duṭṭhapitaṃ asaṃvihitārakkhaṃ bhaṇḍaṃ aññassa corakammaṃ kātuṃ paṭibalassa āroceti. Āpatti ubhinnaṃ pārājikassāti avassaṃ hāriye bhaṇḍe ocarakassa āṇattikkhaṇe itarassa ṭhānācāvaneti evaṃ āpatti ubhinnaṃ pārājikassa. Yo pana ‘‘puriso gehe natthi, bhaṇḍaṃ asukasmiṃ nāma padese ṭhapitaṃ asaṃvihitārakkhaṃ, dvāraṃ asaṃvutaṃ, gatamatteneva sakkā harituṃ, natthi nāma koci purisakārūpajīvī, yo taṃ gantvā hareyyā’’tiādinā nayena pariyāyakathaṃ karoti, tañca sutvā añño ‘‘ahaṃ dāni harissāmī’’ti gantvā harati, tassa ṭhānācāvane pārājikaṃ, itarassa pana anāpatti. Pariyāyena hi adinnādānato muccatīti.
守护货物的人,就叫货物守护者。有人让其他人把货物运到自己的住处,说“这是……”巴利
Oṇiṃ rakkhatīti oṇirakkho. Yo parena attano vasanaṭṭhāne ābhataṃ bhaṇḍaṃ ‘‘idaṃ
“尊者,请稍等片刻,等我办完这件事再回来。”被人这样嘱托后,他就守着,这就是这个词的意思。所以这样说:“所谓保管货物者,就是看护被运来的物品的人。”其中,保管货物的人大多不把捆好、挂起来放着的物品解开,而是从下面把袋子或包裹割开,拿走一点东西后,再把缝线等恢复成原来的样子。对于他怀着“我要这样拿”的念头去触碰等行为,应当知道有相应的罪。巴利
Tāva, bhante, muhuttaṃ oloketha, yāva ahaṃ idaṃ nāma kiccaṃ katvā āgacchāmī’’ti vutto rakkhati, tassetaṃ adhivacanaṃ. Tenevāha – ‘‘oṇirakkho nāma āhaṭaṃ bhaṇḍaṃ gopento’’ti. Tattha oṇirakkho yebhuyyena bandhitvā laggetvā ṭhapitabhaṇḍaṃ amocetvāva heṭṭhā pasibbakaṃ vā puṭakaṃ vā chinditvā kiñcimattaṃ gahetvā sibbanādiṃ puna pākatikaṃ karoti, ‘‘evaṃ gaṇhissāmī’’ti āmasanādīni karontassa anurupā āpattiyo veditabbāti.
共谋取物论巴利
Saṃvidāvahārakathā
通过共同商议而取走,就叫共谋取物;这是说,通过互相劝说而完成的取走。所谓共谋之后,意思是出于同一个意愿、同一个想法而商量之后。这里的分判是这样的:许多比丘商量好之后出发,说我们去某个叫某某的家里,或者打破屋顶,或者拆开门窗,把东西拿走。他们当中有一人把东西取走了。当那东西被取走时,他们所有人都犯巴拉基格罪。在《附随》中也是这样说的——巴利
Saṃvidhāya avahāro saṃvidāvahāro; aññamaññasaññattiyā katāvahāroti vuttaṃ hoti. Saṃvidahitvāti ekacchandatāya ekajjhāsayatāya sammantayitvāti attho. Tatrāyaṃ vinicchayo – sambahulā bhikkhū ‘‘asukaṃ nāma gehaṃ gantvā, chadanaṃ vā bhinditvā, sandhiṃ vā chinditvā bhaṇḍaṃ harissāmā’’ti saṃvidahitvā gacchanti. Tesu eko bhaṇḍaṃ avaharati. Tassuddhāre sabbesaṃ pārājikaṃ. Parivārepi cetaṃ vuttaṃ –
“ 四个人商量好之后,拿走了重物;
三人犯巴拉基格,一人不犯巴拉基格;
这个问题是善者们所思考的。”巴利
‘‘Caturo janā saṃvidhāya, garubhaṇḍaṃ avāharuṃ; Tayo pārājikā, eko na pārājiko; Pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti. (pari. 479);
这段话的意思是:有老师和他的弟子共四个人,想拿价值六摩沙迦的贵重物品。于是老师就说:“你拿一摩沙迦,你拿一摩沙迦,你拿一摩沙迦,我来拿三摩沙迦。”可是弟子当中,第一个弟子说:“尊者,您拿三摩沙迦吧——你拿一摩沙迦,你拿一摩沙迦,我来拿一摩沙迦。”另外两个弟子也都这样说了。在这件事里,每个弟子各自亲手拿了一摩沙迦,因此他们犯恶作罪;另有五摩沙迦是教别人去拿的,因此他们三人都犯巴拉基格罪。而老师这边,有三摩沙迦是他亲手拿的,因此他犯土喇咤亚罪;另有三摩沙迦是他教别人去拿的,也因此同样犯土喇咤亚罪。因为在“不与取”这条学处里,亲手取不能构成教唆取的条件,教唆取也不能构成亲手取的条件。亲手取只能由亲手取来成立,教唆取只能由教唆取来成立。所以这样说:“四个人共同谋划……这个问题是由智者所思考的。”巴利
Tassāyaṃ attho – cattāro janā ācariyantevāsikā chamāsakaṃ garubhaṇḍaṃ āharitukāmā jātā. Tattha ācariyo ‘‘tvaṃ ekaṃ māsakaṃ hara, tvaṃ ekaṃ, tvaṃ ekaṃ, ahaṃ tayo harissāmī’’ti āha. Antevāsikesu pana paṭhamo ‘‘tumhe, bhante, tayo haratha, tvaṃ ekaṃ hara, tvaṃ ekaṃ, ahaṃ ekaṃ harissāmī’’ti āha. Itarepi dve evameva āhaṃsu. Tattha antevāsikesu ekamekassa ekeko māsako sāhatthiko hoti, tena nesaṃ dukkaṭāpattiyo; pañca āṇattikā, tehi tiṇṇampi pārājikaṃ. Ācariyassa pana tayo sāhatthikā, tehissa thullaccayaṃ. Tayo āṇattikā, tehipi thullaccayameva. Imasmiñhi adinnādānasikkhāpade sāhatthikaṃ vā āṇattikassa, āṇattikaṃ vā sāhatthikassa aṅgaṃ na hoti. Sāhatthikaṃ pana sāhatthikeneva kāretabbaṃ, āṇattikaṃ āṇattikeneva. Tena vuttaṃ – ‘‘caturo janā saṃvidhāya…pe… pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti.
另外,在共谋取物这件事上,为了消除疑惑,也应该从含义上认清这四种情况:一物一处、一物多处、多物一处、多物多处。其中,一物一处是指:看见同一家店铺的柜台上放着一件价值五摩沙迦的东西,放置得不当,许多比丘指使一个人说“去把那件拿来”,当那件东西被取走时,所有比丘都犯巴拉基格罪。一物多处是指:看见同一家店铺的五个柜台上各放着一件价值一摩沙迦的东西,放置得不当,许多比丘指使一个人说“去把那些拿来”,当第五摩沙迦被取走时,所有比丘都犯巴拉基格罪。多物一处是指:看见属于许多人的、价值五摩沙迦或超过五摩沙迦的东西放在一处,放置得不当,许多比丘指使一个人说“去把那件拿来”,当那件东西被取走时,所有比丘都犯巴拉基格罪。多物多处是指:看见五家店铺的五个柜台上各放着一件价值一摩沙迦的东西,放置得不当,许多比丘指使一个人说“去把那些拿来”,当第五摩沙迦被取走时,所有比丘都犯巴拉基格罪。巴利
Apica saṃvidāvahāre asammohatthaṃ ‘‘ekabhaṇḍaṃ ekaṭṭhānaṃ, ekabhaṇḍaṃ nānāṭhānaṃ; nānābhaṇḍaṃ ekaṭṭhānaṃ, nānābhaṇḍaṃ nānāṭhāna’’nti idampi catukkaṃ atthato sallakkhetabbaṃ. Tattha ekabhaṇḍaṃ ekaṭṭhānanti ekakulassa āpaṇaphalake pañcamāsakaṃ bhaṇḍaṃ duṭṭhapitaṃ disvā sambahulā bhikkhū ekaṃ āṇāpenti ‘‘gacchetaṃ āharā’’ti, tassuddhāre sabbesaṃ pārājikaṃ. Ekabhaṇḍaṃ nānāṭhānanti ekakulassa pañcasu āpaṇaphalakesu ekekamāsakaṃ duṭṭhapitaṃ disvā sambahulā ekaṃ āṇāpenti ‘‘gacchete āharā’’ti, pañcamassa māsakassa uddhāre sabbesaṃ pārājikaṃ. Nānābhaṇḍaṃ ekaṭṭhānanti bahūnaṃ santakaṃ pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ bhaṇḍaṃ ekasmiṃ ṭhāne duṭṭhapitaṃ disvā sambahulā ekaṃ āṇāpenti ‘‘gacchetaṃ āharā’’ti, tassuddhāre sabbesaṃ pārājikaṃ. Nānābhaṇḍaṃ nānāṭhānanti pañcannaṃ kulānaṃ pañcasu āpaṇaphalakesu ekekamāsakaṃ duṭṭhapitaṃ disvā sambahulā ekaṃ āṇāpenti ‘‘gacchete āharā’’ti, pañcamassa māsakassa uddhāre sabbesaṃ pārājikanti.
119 约定行为就是让人知道的行为;意思是,按时间界限来让人知道。这里,如果说了“食前拿走”,那么无论是今天食前拿走,还是明天食前拿走,或者未来某一年食前拿走,都不算违背约定;双方都按照前面所说的盗贼情形,犯巴拉基格。但如果说了“今天食前拿走”,却在明天食前拿走,那就越过了“今天”这个约定界限,成了约定之后才拿走。如果说了“明天食前拿走”,却在今天食前拿走,那就是还没到“明天”这个约定界限,成了约定之前就拿走;这样拿的人,只有实行者自己犯巴拉基格,根本指使者无犯。如果说了“明天食前”,却在当天或明天食后拿走,应当知道这也是在约定之前或约定之后拿走。这个道理也适用于食后、夜间、白天。在这里,也应当按初夜、中夜、后夜、黑月、白月、月、季节、年等来理解约定与违背约定。如果说了“食前拿走”,而有人想着“我就在食前拿走”,却努力到食后,这该怎么判?大善长老说:“这仍然是食前的努力,所以根本指使者不免罪。”大莲长老则说:“因为已经越过时间界限,属于违背约定,所以根本指使者无犯。”巴利
119.Saṅketakammanti sañjānanakammaṃ; kālaparicchedavasena saññāṇakaraṇanti attho. Ettha ca ‘‘purebhattaṃ avaharā’’ti vutte ajja vā purebhattaṃ avaharatu, sve vā, anāgate vā saṃvacchare, natthi visaṅketo; ubhinnampi ocarake vuttanayeneva pārājikaṃ. Sace pana ‘‘ajja purebhattaṃ avaharā’’ti vutte sve purebhattaṃ avaharati, ‘‘ajjā’’ti niyāmitaṃ taṃ saṅketaṃ atikkamma pacchā avahaṭaṃ hoti. Sace ‘‘sve purebhattaṃ avaharā’’ti vutte ajja purebhattaṃ avaharati , ‘‘sve’’ti niyāmitaṃ taṃ saṅketaṃ appatvā pure avahaṭaṃ hoti; evaṃ avaharantassa avahārakasseva pārājikaṃ, mūlaṭṭhassa anāpatti. ‘‘Sve purebhatta’’nti vutte tadaheva vā sve pacchābhattaṃ vā harantopi taṃ saṅketaṃ pure ca pacchā ca haratīti veditabbo. Esa nayo pacchābhattarattindivesupi. Purimayāma-majjhimayāma-pacchimayāma-kāḷajuṇha-māsa-utu-saṃvaccharādivasenāpi cettha saṅketavisaṅketatā veditabbā. ‘‘Purebhattaṃ harā’’ti vutte ‘‘purebhattameva harissāmī’’ti vāyamantassa pacchābhattaṃ hoti; ettha kathanti? Mahāsumatthero tāva āha – ‘‘purebhattapayogova eso, tasmā mūlaṭṭho na muccatī’’ti. Mahāpadumatthero panāha – ‘‘kālaparicchedaṃ atikkantattā visaṅketaṃ, tasmā mūlaṭṭho muccatī’’ti.
关于作相的讨论巴利
Nimittakammakathā
120 作相行为,是指为了让别人产生某个认知而做出某种相状,这按照“我要眨眼”等说法分为三种。此外,这里还应该包括举手、拍手、弹指、伸颈、咳嗽等种种方式。其余内容与前面讲约定行为时所说的一样。巴利
120.Nimittakammanti saññuppādanatthaṃ kassaci nimittassa karaṇaṃ, taṃ ‘‘akkhiṃ vā nikhaṇissāmī’’tiādinā nayena tidhā vuttaṃ. Aññampi panettha hatthalaṅghana-pāṇippahāraaṅguliphoṭana-gīvunnāmana-ukkāsanādianekappakāraṃ saṅgahetabbaṃ. Sesamettha saṅketakamme vuttanayamevāti.
121 121. 现在,为了在这些约定行为、作相行为上不再迷惑,而说“比丘命令比丘”等语。其中,“他以为是那个”:吩咐者通过作相标记所指的物品,盗取者以为“就是这个”,于是盗取那件物品,两人都犯巴拉基格。“他以为是那个,却取了另一个”:被告知“拿走”的那件物品,他以为“就是这个”,却盗取了放在同一处的另一件物品;最初吩咐的人无犯。“以为是另一个,却取了那个”:吩咐者通过作相标记所指的物品价值低,他以为“这是另一个,即放在那件物品附近的贵重物品”,于是盗取那件物品,两人都犯巴拉基格。“以为是另一个,也取了另一个”:按前面同样的方式,他以为“这是另一个,即放在那件物品附近的贵重物品”;如果那确实就是另一件物品,那么只有盗取者犯巴拉基格。巴利
121. Idāni etesveva saṅketakammanimittakammesu asammohatthaṃ ‘‘bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpetī’’tiādimāha. Tattha so taṃ maññamāno tanti so avahārako yaṃ āṇāpakena nimittasaññaṃ katvā vuttaṃ, taṃ etanti maññamāno tameva avaharati, ubhinnaṃ pārājikaṃ. So taṃ maññamāno aññanti yaṃ avaharāti vuttaṃ, taṃ etanti maññamāno aññaṃ tasmiṃyeva ṭhāne ṭhapitaṃ avaharati, mūlaṭṭhassa anāpatti. Aññaṃ maññamāno tanti āṇāpakena nimittasaññaṃ katvā vuttabhaṇḍaṃ appagghaṃ, idaṃ aññaṃ tasseva samīpe ṭhapitaṃ sārabhaṇḍanti evaṃ aññaṃ maññamāno tameva avaharati, ubhinnampi pārājikaṃ. Aññaṃ maññamāno aññanti purimanayeneva idaṃ aññaṃ tasseva samīpe ṭhapitaṃ sārabhaṇḍanti maññati, tañce aññameva hoti, tasseva pārājikaṃ.
在“告诉某某”这类句子中,应当知道有一位老师,以及三位分别名叫佛护、丹玛·拉奇达、桑卡拉奇达的弟子。其中,“比丘命令比丘”是说:老师在某处看中了一件物品,为了把它偷走,就命令佛护。“告诉某某”:佛护,你去把这件事告诉丹玛·拉奇达。“某某告诉某某”:丹玛·拉奇达也应当告诉桑卡拉奇达。“某某取走某某物品”:这样,由你——佛护——所命令的丹玛·拉奇达所命令的桑卡拉奇达,去把某某物品取走,因为他在我们当中一向勇敢,有能力办成这件事。“犯恶作罪”:这样下令的老师首先犯恶作罪。如果这道命令按照他的意图传达下去,那么后文所说的土喇咤亚罪,在命令发出的当下就成立。如果那件物品必定会被取走,那么后文说“所有人都犯巴拉基格”,这个人就在命令的当下犯巴拉基格。这个道理应当在整个情形中这样理解。巴利
Itthannāmassa pāvadātiādīsu eko ācariyo tayo buddharakkhita-dhammarakkhita-saṅgharakkhitanāmakā antevāsikā daṭṭhabbā. Tattha bhikkhu bhikkhuṃ āṇāpetīti ācariyo kiñci bhaṇḍaṃ katthaci sallakkhetvā tassa haraṇatthāya buddharakkhitaṃ āṇāpeti. Itthannāmassa pāvadāti gaccha tvaṃ, buddharakkhita, etamatthaṃ dhammarakkhitassa pāvada. Itthannāmo itthannāmassa pāvadatūti dhammarakkhitopi saṅgharakkhitassa pāvadatu. Itthannāmo itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharatūti evaṃ tayā āṇattena dhammarakkhitena āṇatto saṅgharakkhito itthannāmaṃ bhaṇḍaṃ avaharatu, so hi amhesu vīrajātiko paṭibalo imasmiṃ kammeti. Āpatti dukkaṭassāti evaṃ āṇāpentassa ācariyassa tāva dukkaṭaṃ. Sace pana sā āṇatti yathādhippāyaṃ gacchati, yaṃ parato thullaccayaṃ vuttaṃ, āṇattikkhaṇe tadeva hoti. Atha taṃ bhaṇḍaṃ avassaṃ hāriyaṃ hoti, yaṃ parato ‘‘sabbesaṃ āpatti pārājikassā’’ti vuttaṃ, tato imassa taṅkhaṇeyeva pārājikaṃ hotīti ayaṃ yutti sabbattha veditabbā.
佛护告诉丹玛·拉奇达,丹玛·拉奇达又告诉桑卡拉奇达:“我们的老师这样说:‘据说要把某某物品偷来,据说你在我们当中是个勇士。’”他这样告诉,他们俩也犯恶作。盗贼接受:桑卡拉奇达答应说“萨度,我去拿”。根本指使者犯土喇咤亚罪——桑卡拉奇达刚一接受,老师就犯土喇咤亚罪,因为他确实把大众引向了恶行。他偷走那物品:如果桑卡拉奇达偷走了那物品,四个人全都犯巴拉基格。而且不只是四个人——用这种方法,只要不中途变卦,而是一层层下令,哪怕有百个、千个沙门,也全都犯巴拉基格。巴利
So itarassa ārocetīti buddharakkhito dhammarakkhitassa, dhammarakkhito ca saṅgharakkhitassa ‘‘amhākaṃ ācariyo evaṃ vadati – ‘itthannāmaṃ kira bhaṇḍaṃ avahara, tvaṃ kira amhesu ca vīrapuriso’’’ti āroceti, evaṃ tesampi dukkaṭaṃ. Avahārako paṭiggaṇhātīti ‘‘sādhu harissāmī’’ti saṅgharakkhito sampaṭicchati. Mūlaṭṭhassa āpatti thullaccayassāti saṅgharakkhitena paṭiggahitamatte ācariyassa thullaccayaṃ, mahājano hi tena pāpe niyojitoti. So taṃ bhaṇḍanti so ce saṅgharakkhito taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, sabbesaṃ catunnampi janānaṃ pārājikaṃ. Na kevalañca catunnaṃ, etena upāyena visaṅketaṃ akatvā paramparāya āṇāpentaṃ samaṇasataṃ samaṇasahassaṃ vā hotu, sabbesaṃ pārājikameva.
第二种情况:他命令另一个人——那个受老师吩咐的佛护,没有去找丹玛·拉奇达,或者不想说,就直接走到桑卡拉奇达那里,命令说:“我们的老师这样说:‘据说要偷某某物品。’”犯恶作罪:就这个命令而言,佛护先犯恶作。接受,犯恶作罪:桑卡拉奇达答应时,应当知道根本指使者本人犯恶作。但如果桑卡拉奇达偷了那件物品,指使者佛护和偷盗者桑卡拉奇达两人都犯巴拉基格。不过,根本指使的老师因为改变了原先的约定,不犯巴拉基格。丹玛·拉奇达因为不知情,完全无犯。佛护虽然让两人脱了罪,自己却堕落了。巴利
Dutiyavāre – so aññaṃ āṇāpetīti so ācariyena āṇatto buddharakkhito dhammarakkhitaṃ adisvā vā avattukāmo vā hutvā saṅgharakkhitameva upasaṅkamitvā ‘‘amhākaṃ ācariyo evamāha – ‘itthannāmaṃ kira bhaṇḍaṃ avaharā’’’ti āṇāpeti. Āpatti dukkaṭassāti āṇattiyā tāva buddharakkhitassa dukkaṭaṃ. Paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassāti saṅgharakkhitena sampaṭicchite mūlaṭṭhasseva dukkaṭanti veditabbaṃ. Sace pana so taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āṇāpakassa ca buddharakkhitassa, avahārakassa ca saṅgharakkhitassāti ubhinnampi pārājikaṃ. Mūlaṭṭhassa pana ācariyassa visaṅketattā pārājikena anāpatti. Dhammarakkhitassa ajānanatāya sabbena sabbaṃ anāpatti. Buddharakkhito pana dvinnaṃ sotthibhāvaṃ katvā attanā naṭṭho.
从这之后,在四种教令方式中,先说第一种:他去了一趟又回来,意思是说,他走到放东西的地方,看到里里外外都有看守,没法偷到手,就回来了。“什么时候办得到,那时候再说”——意思是:“难道今天就能偷到手吗?去吧,什么时候能办到,那时候就把它偷走。”这样再次教令,也只是犯恶作罪。但是,如果那件东西注定要被拿走,那么“成就这件事的思心所”就如同道心之后紧接着生起的果心一样,所以这个人在发出教令的那一刻就犯巴拉基格。即使偷东西的人过了六十年才去偷那件东西,而教令的人在这期间已经死了,或者已经还俗了——他将以不是沙门的身份死去,或者还俗——偷东西的人在偷到手的那一刻,仍然犯巴拉基格。巴利
Ito paresu catūsu āṇattivāresu paṭhame tāva so gantvā puna paccāgacchatīti bhaṇḍaṭṭhānaṃ gantvā anto ca bahi ca ārakkhaṃ disvā avaharituṃ asakkonto āgacchati. Yadā sakkosi, tadāti kiṃ ajjeva avahaṭaṃ hoti? Gaccha yadā sakkosi tadā naṃ avaharāti. Āpatti dukkaṭassāti evaṃ puna āṇattiyāpi dukkaṭameva hoti. Sace pana taṃ bhaṇḍaṃ avassaṃ hāriyaṃ hoti, atthasādhakacetanā nāma maggānantaraphalasadisā, tasmā ayaṃ āṇattikkhaṇeyeva pārājiko. Sacepi avahārako saṭṭhivassātikkamena taṃ bhaṇḍaṃ avaharati, āṇāpako ca antarāyeva kālaṃ vā karoti, hīnāya vā āvattati; assamaṇova hutvā kālaṃ vā karissati, hīnāya vā āvattissati, avahārakassa pana avahārakkhaṇeyeva pārājikaṃ.
在第二种情况里,因为他是轻声说那句话,或者因为那人耳聋,所以没能让对方听到“不要偷”。巴利
Dutiyavāre – yasmā taṃ saṇikaṃ vā bhaṇanto tassa vā badhiratāya ‘‘mā avaharī’’ti
这句话没有让他听到,所以根本指使者没有脱罪。在第三种情况里,因为让他听到了,所以脱罪。在第四种情况里,因为前者让他听到了,而后者回应“萨度”并表示同意、因而罢手,所以两个人都脱罪。巴利
Etaṃ vacanaṃ na sāveti, tasmā mūlaṭṭho na mutto. Tatiyavāre – pana sāvitattā mutto. Catutthavāre – tena ca sāvitattā, itarena ca ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchitvā oratattā ubhopi muttāti.
122 122. 现在,为了说明前面在各处依照“从原位移开”而说的不与取,其构成条件是什么,以及依照物品类别而有的犯戒差别,所以说了“以五种方式”等话。其中,“以五种方式”就是由五种原因,意思是说具备五个条件。这里简要的意思是:对偷取未给予之物的人,按照“是他人所摄之物”等说法所说的五种方式具备时,就犯巴拉基格,不具足这五种方式就不犯。这五种方式是:他人所摄之物、想这是他人所摄之物、物品属于重物、有偷盗之心、从原位移开。此后,又用两种情形,依照物品类别,说明了对于轻物品所犯的土喇咤亚和恶作。巴利
122. Idāni tattha tattha ṭhānā cāvanavasena vuttassa adinnādānassa aṅgaṃ vatthubhedena ca āpattibhedaṃ dassento ‘‘pañcahi ākārehī’’tiādimāha. Tattha pañcahi ākārehīti pañcahi kāraṇehi; pañcahi aṅgehīti vuttaṃ hoti. Tatrāyaṃ saṅkhepattho – adinnaṃ ādiyantassa ‘‘parapariggahitañca hotī’’tiādinā nayena vuttehi pañcahākārehi pārājikaṃ hoti, na tato ūnehīti. Tatrime pañca ākārā – parapariggahitaṃ, parapariggahitasaññitā , parikkhārassa garukabhāvo, theyyacittaṃ, ṭhānācāvananti. Ito parehi pana dvīhi vārehi lahuke parikkhāre vatthubhedena thullaccayañca dukkaṭañca dassitaṃ.
125 依“以六种方式”等所说的三种情形,应当知道有六种方式:非己物想、非亲厚取、非暂时性、物品属于重物、有偷盗的心、把东西从原来的位置移开。这里再按物品类别来说,第一种情形犯巴拉基格,第二和第三种情形说的是土喇咤亚和恶作。在后面的三种情形里,即使物品有差别,但因为该物品不是别人所拥有的,所以只说犯恶作。这里说的“不是别人所拥有的”,指的是没人住的地方的东西、被丢弃的东西、断了根的东西、没有主人的东西,或者是自己的东西,这两类都算作“不是别人所拥有的”。不过,因为在这里有“这是别人所拥有的”的想法,而且是用偷盗的心拿走的,所以不说无犯。巴利
125.‘‘Chahākārehī’’tiādinā nayena vuttavārattaye pana na sakasaññitā, na vissāsaggāhitā, na tāvakālikatā, parikkhārassa garukabhāvo, theyyacittaṃ, ṭhānācāvananti evaṃ cha ākārā veditabbā. Vatthubhedena panetthāpi paṭhamavāre pārājikaṃ. Dutiyatatiyesu thullaccayadukkaṭāni vuttāni. Tato paresu pana tīsu vāresu vijjamānepi vatthubhede vatthussa parehi apariggahitattā dukkaṭameva vuttaṃ. Tatra yadetaṃ ‘‘na ca parapariggahita’’nti vuttaṃ, taṃ anajjhāvutthakaṃ vā hotu chaḍḍitaṃ chinnamūlakaṃ assāmikavatthu, attano santakaṃ vā, ubhayampi ‘‘na ca parapariggahita’’ntveva saṅkhyaṃ gacchati. Yasmā panettha parapariggahitasaññā ca atthi, theyyacittena ca gahitaṃ, tasmā anāpatti na vuttāti.
131 131. 这样,按照物品和心念说明了犯戒的类别之后,现在为了说明无犯的类别,而说“有己物想者无犯”等。其中,“有己物想者”是指对某物有“这是我的东西”这种己物想的人。即使他拿了别人的东西,在拿的时候也无犯,但拿了之后应当归还。如果物主说“还给我”,他却不归还,当物主放弃追讨时,就犯巴拉基格。巴利
131. Evaṃ vatthuvasena ca cittavasena ca āpattibhedaṃ dassetvā idāni anāpattibhedaṃ dassento ‘‘anāpatti sasaññissā’’tiādimāha. Tattha sasaññissāti sakasaññissa, ‘‘mayhaṃ santakaṃ idaṃ bhaṇḍa’’nti evaṃ sasaññissa parabhaṇḍampi gaṇhato gahaṇe anāpatti, gahitaṃ pana puna dātabbaṃ. Sace sāmikehi ‘‘dehī’’ti vutto na deti, tesaṃ dhuranikkhepe pārājikaṃ.
依亲厚取者,即使取了也不犯戒。亲厚取的特征应当依据这部经来了知:“比丘们,我允许对具足五支的人行亲厚取——见过面、是亲密的朋友、曾被允许过、还活着、而且取了之后他会满意。”(《大品》356)其中,“见过面”指只是见过一面的朋友;“亲密的朋友”指交情深厚的朋友;“曾被允许过”指对方曾说过“我的东西,你想要什么就拿去吧,拿的时候不用问我”。“还活着”指即使躺在起不来的床上,只要命根还没断。“取了之后他会满意”指东西被拿走时他心满意足。对于这样的人,知道“我拿了之后他会满意”而去拿,是合适的。这五支是从完全穷尽的角度来说的。但亲厚取实际成立只需三支:见过面、还活着、取了之后会满意;或者亲密的朋友、还活着、取了之后会满意;或者曾被允许过、还活着、取了之后会满意。巴利
Vissāsaggāheti vissāsaggahaṇepi anāpatti. Vissāsaggāhalakkhaṇaṃ pana iminā suttena jānitabbaṃ – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, pañcahaṅgehi samannāgatassa vissāsaṃ gahetuṃ – sandiṭṭho ca hoti, sambhatto ca, ālapito ca, jīvati ca, gahite ca attamano’’ti (mahāva. 356). Tattha sandiṭṭhoti diṭṭhamattakamitto, sambhattoti daḷhamitto, ālapitoti ‘‘mama santakaṃ yaṃ icchasi, taṃ gaṇheyyāsi, āpucchitvā gahaṇe kāraṇaṃ natthī’’ti vutto. Jīvatīti anuṭṭhānaseyyāya sayitopi yāva jīvitindriyupacchedaṃ na pāpuṇāti. Gahite ca attamanoti gahite tuṭṭhacitto hoti, evarūpassa santakaṃ ‘‘gahite me attamano bhavissatī’’ti jānantena gahetuṃ vaṭṭati. Anavasesapariyādānavasena cetāni pañcaṅgāni vuttāni. Vissāsaggāho pana tīhi aṅgehi ruhati – sandiṭṭho, jīvati, gahite attamano; sambhatto, jīvati, gahite attamano; ālapito, jīvati, gahite attamanoti.
如果有人已经不在世,或者虽然东西被拿了却并不满意,那么他的物品即使是通过亲厚信任的方式拿到的,也还是要还回去。归还的时候,死者的财物应当先交给那些对他的财物有支配权的在家人或出家人。对不满意者的物品,应当还给他本人。如果有人一开始就通过言语或仅仅心生认可,说“你拿我的东西,拿得好”,后来却因为某种原因生气了,他就不能要求索回。如果有人虽然不想给,但心里默许,什么也不说,他后来也不能要求索回。但如果有人说“我拿了或用了你们的东西”,对方回答说“拿了也好,用了也好,但我因为某件事把它放在那里,请恢复原样”,这种情况下他可以要求索回。巴利
Yo pana na jīvati, na ca gahite attamano hoti; tassa santakaṃ vissāsaggāhena gahitampi puna dātabbaṃ. Dadamānena ca matakadhanaṃ tāva ye tassa dhane issarā gahaṭṭhā vā pabbajitā vā, tesaṃ dātabbaṃ. Anattamanassa santakaṃ tasseva dātabbaṃ. Yo pana paṭhamaṃyeva ‘‘suṭṭhu kataṃ tayā mama santakaṃ gaṇhantenā’’ti vacībhedena vā cittuppādamattena vā anumoditvā pacchā kenaci kāraṇena kupito, paccāharāpetuṃ na labhati. Yopi adātukāmo cittena pana adhivāseti, na kiñci vadati, sopi puna paccāharāpetuṃ na labhati. Yo pana ‘‘mayā tumhākaṃ santakaṃ gahitaṃ vā paribhuttaṃ vā’’ti vutte ‘‘gahitaṃ vā hotu paribhuttaṃ vā, mayā pana taṃ kenacideva karaṇīyena ṭhapitaṃ, pākatikaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti vadati. Ayaṃ paccāharāpetuṃ labhati.
所谓暂时借用,是指心里想着“我会还回去、我会补偿”而拿取。像这样取用,即使只是暂时借用,也不犯戒。不过,拿了之后,如果物品的主人——不管是一个人还是一个团体——同意说“这个就归你了”,那当然好。如果不同意,对方来讨要时就必须归还。如果是僧团的东西,那就一定要还回去。巴利
Tāvakāliketi ‘‘paṭidassāmi paṭikarissāmī’’ti evaṃ gaṇhantassa tāvakālikepi gahaṇe anāpatti. Gahitaṃ pana sace bhaṇḍasāmiko puggalo vā gaṇo vā ‘‘tuyhevetaṃ hotū’’ti anujānāti, iccetaṃ kusalaṃ. No ce anujānāti, āharāpente dātabbaṃ. Saṅghasantakaṃ pana paṭidātumeva vaṭṭati.
关于“取用饿鬼的东西”:在这里,投生在饿鬼界的众生也好,死后就在同一个身体状态里再生的也好,乃至四大王天等诸天神也好,全都被归入“饿鬼”一类,取用他们的东西,不算犯戒。就算帝释天王铺开店铺坐在那里,一位有天眼的比丘知道了,为了给自己置办衣料,哪怕对方一直喊着“别拿、别拿”,他也照样拿了价值十万的布料走掉,这也是可以的。至于人们为了祭拜天神而挂在树上等处的布料,那就更不用说了。巴利
Petapariggaheti ettha pana pettivisaye upapannāpi kālaṃ katvā tasmiṃyeva attabhāve nibbattāpi cātumahārājikādayo devāpi sabbe ‘‘petā’’ tveva saṅkhyaṃ gatā, tesaṃ pariggahe anāpatti. Sacepi hi sakko devarājā āpaṇaṃ pasāretvā nisinno hoti, dibbacakkhuko ca bhikkhu taṃ ñatvā attano cīvaratthāya satasahassagghanakampi sāṭakaṃ tassa ‘‘mā gaṇha, mā gaṇhā’’ti vadantassāpi gahetvā gacchati, vaṭṭati. Devatā pana uddissa balikammaṃ karontehi rukkhādīsu laggitasāṭake vattabbameva natthi.
对于“畜生的保管”:对畜生的保管,也不犯戒。即使龙王或金翅鸟青年化作人形开设店铺,如果有比丘按照前面说的方式取走属于他的物品离开,也是可以的。狮子或老虎等杀死鹿、水牛等正在吞食时,因饥饿所迫,一开始不应该去阻止,因为它们甚至会伤害人。但如果它们稍微吃了一些之后能够阻止,阻止后取走,这是许可的。对于老鹰等带着肉食行进的情况,让它们掉落再取走,也是许可的。巴利
Tiracchānagatapariggaheti tiracchānagatānampi pariggahe anāpatti. Sacepi hi nāgarājā vā supaṇṇamāṇavako vā manussarūpena āpaṇaṃ pasāreti, tato cassa santakaṃ koci bhikkhu purimanayeneva gahetvā gacchati, vaṭṭati. Sīho vā byaggho vā migamahiṃsādayo vadhitvā khādanto jighacchāpīḷito āditova na vāretabbo. Anatthampi hi kareyya. Yadi pana thoke khāyite vāretuṃ sakkoti, vāretvā gahetuṃ vaṭṭati. Senādayopi āmisaṃ gahetvā gacchante pātāpetvā gaṇhituṃ vaṭṭati.
对粪扫衣有想的人:如果对无主物生起“这是粪扫衣”这样的想而拿取,也无犯。但如果那是有主物,物主来讨回时就应该归还。对疯癫者:像前面说过的那种疯癫者,也无犯。对最初犯戒者:这里达尼耶就是最初犯戒者,他无犯。至于其他那些偷洗衣物等的贼、六群比丘等人,则确实有犯。巴利
Paṃsukūlasaññissāti assāmikaṃ ‘‘idaṃ paṃsukūla’’nti evaṃsaññissāpi gahaṇe anāpatti. Sace pana taṃ sassāmikaṃ hoti, āharāpente dātabbaṃ . Ummattakassāti pubbe vuttappakārassa ummattakassāpi anāpatti. Ādikammikassāti idha dhaniyo ādikammiko, tassa anāpatti. Avasesānaṃ pana rajakabhaṇḍikādicorānaṃ chabbaggiyādīnaṃ āpattiyevāti.
生起与唯作,还有想与有心;
世所非难、业,以及善与受。巴利
Samuṭṭhānañca kiriyā, atho saññā sacittakaṃ; Lokavajjañca kammañca, kusalaṃ vedanāya cāti.
不过在杂项部分,这条学处有三种生起方式:亲手做的,从身和心生起;命令他人做的,从语和心生起;亲手做也命令他人做的,从身、语和心三方面生起。它属于行动生起,因为只有正在做的时候才会犯,没做就不犯。由于没有“我要拿取未给予之物”这种想而得以脱离,所以是想解脱。它是有心的,是世间罪,是身业、语业,是不善心。无论是以满足、恐惧还是无所谓的心态犯下,都同样犯这条戒,所以有三种受。这一切应当依照第一条学处中所说的方式来理解。巴利
Imasmiṃ pana pakiṇṇake idaṃ sikkhāpadaṃ tisamuṭṭhānaṃ – sāhatthikaṃ kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti, āṇattikaṃ vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, sāhatthikāṇattikaṃ kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti. Kiriyāsamuṭṭhānañca, karontoyeva hi etaṃ āpajjati na akaronto. ‘‘Adinnaṃ ādiyāmī’’ti saññāya abhāvena muccanato saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ , lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tuṭṭho vā bhīto vā majjhatto vā taṃ āpajjatīti tivedananti sabbaṃ paṭhamasikkhāpade vuttanayeneva veditabbaṃ.
已调伏事例的注释巴利
Vinītavatthuvaṇṇanā
132 在决断事例的讨论中,六群比丘的事例,在随制部分已经说过了。巴利
132. Vinītavatthukathāsu chabbaggiyavatthu anupaññattiyaṃ vuttameva.
在第二事中:所谓心,就是凡夫的心被贪等驱使,背离了本性而奔驰、流转、四处乱跑。如果世尊仅仅因为心生起就制定罪过,哪怕没有通过身门、语门造作,那谁能让自己做到无犯呢!所以他说:“比丘心生起,无犯。”但人不应该被心控制,应该以如理作意的力量来制止心。巴利
Dutiyavatthumhi – cittaṃ nāma puthujjanānaṃ rāgādivasena pakatiṃ vijahitvā dhāvati sandhāvati vidhāvati. Sace bhagavā kāyavacīdvārabhedaṃ vināpi cittuppādamattena āpattiṃ paññapeyya, ko sakkuṇeyya anāpattikaṃ attānaṃ kātuṃ! Tenāha – ‘‘anāpatti bhikkhu cittuppāde’’ti. Cittavasikena pana na bhavitabbaṃ, paṭisaṅkhānabalena cittaṃ nivāretabbamevāti.
133-4 触摸、摇动、移离处所等事,其含义本身就是直接的。从那里之后直到“以盗心从地取”,乃至事情结束。巴利
133-4. Āmasana-phandāpana-ṭhānācāvanavatthūni uttānatthāneva. Tato parāni ca theyyacitto bhūmito aggahesīti vatthupariyosānāni.
135 在“语词方式”这件事里,“取了”就是拿;“你是贼”就是指责。另一个人被问“被谁偷了?”时,就用顺着提问用词的方式承认说“被我偷了”。因为如果另一个人问的是“被谁拿了?被谁移走了?被谁放置了?”,那么这个人也会说“被我拿了、移走了、放置了”。口本来就是为了吃饭和说话而有的,但如果没有盗心,就不构成偷盗。所以世尊说:“比丘,于语词方式无犯。”意思是,仅仅在世俗言说上,不算犯戒。从这里往后,直到“缠绕事”结束,全部内容都很容易明白。巴利
135. Niruttipathavatthusmiṃ 1.329 ādiyīti gaṇhi, ‘‘corosi tva’’nti parāmasi. Itaro pana ‘‘kena avahaṭa’’nti vutte ‘‘mayā avahaṭa’’nti pucchāsabhāgena paṭiññaṃ adāsi. Yadi hi itarena ‘‘kena gahitaṃ, kena apanītaṃ, kena ṭhapita’’nti vuttaṃ abhavissa, atha ayampi ‘‘mayā gahitaṃ, apanītaṃ, ṭhapita’’nti vā vadeyya. Mukhaṃ nāma bhuñjanatthāya ca kathanatthāya ca kataṃ, theyyacittaṃ pana vinā avahāro natthi. Tenāha bhagavā – ‘‘anāpatti bhikkhu niruttipathe’’ti. Vohāravacanamatte anāpattīti attho. Tato paraṃ veṭhanavatthu pariyosānaṃ sabbaṃ uttānatthameva.
137 在“不分离身体”这件事里,“住着”是指因为对布料的渴爱,而在那同一个身体里受生。“不理会”是指不接受他的话,或者不表示尊重。“使那身体起来”是指鬼以自己的神通力让那身体起来,所以说“使那身体起来”。“关了门”是指那位比丘的精舍就在坟场附近,所以胆小的比丘很快跑进去,把门关上。“就在那里倒下”是指门关上后,鬼对布料不再执着,舍弃那身体,随业而去,因此那身体就倒在那里,“倒下”就是这个意思。巴利
137. Abhinnasarīravatthusmiṃ adhivatthoti sāṭakataṇhāya tasmiṃyeva sarīre nibbatto. Anādiyantoti tassa vacanaṃ agaṇhanto, ādaraṃ vā akaronto. Taṃ sarīraṃ uṭṭhahitvāti peto attano ānubhāvena taṃ sarīraṃ uṭṭhāpesi. Tena vuttaṃ – ‘‘taṃ sarīraṃ uṭṭhahitvā’’ti. Dvāraṃ thakesīti bhikkhussa susānasamīpeyeva vihāro, tasmā bhīrukajātiko bhikkhu khippameva tattha pavisitvā dvāraṃ thakesi. Tattheva paripatīti dvāre thakite peto sāṭake nirālayo hutvā taṃ sarīraṃ pahāya yathākammaṃ gato, tasmā taṃ sarīraṃ tattheva paripati, patitanti vuttaṃ hoti.
身体还没坏的时候,也就是尸体还温热、皮肉完整时,不能拿它的布来做粪扫衣。如果拿了,会有这样的灾祸,还会犯恶作罪。身体坏了以后,就可以拿。怎样才算坏呢?哪怕只是被乌鸦、老鹰、狗、豺狼等用嘴或牙齿稍微撕破一点,也算坏了。如果只是跌倒时蹭破了表皮,皮还没破,这仍算没坏;皮破了,才算坏。如果活着的时候就有破开的疮、麻风疮或伤口,这也算坏。从第三天起,因为肿胀等而变成尸体状态的,也算坏。不过,即使身体完全没坏,也可以让守墓人或其他人为自己取来。如果找不到别人,就用刀或其他东西弄出伤口后再取。面对异性的身体时,则要提起正念,生起沙门想,在头上或手脚背上弄出伤口后再取。巴利
Abhinne sarīreti abbhuṇhe allasarīre paṃsukūlaṃ na gahetabbaṃ, gaṇhantassa evarūpā upaddavā honti, dukkaṭañca āpajjati. Bhinne pana gahetuṃ vaṭṭati. Kittāvatā pana bhinnaṃ hoti? Kāka-kulala-soṇa-siṅgālādīhi mukhatuṇḍakena vā dāṭhāya vā īsakaṃ phālitamattenāpi. Yassa pana patato ghaṃsanena chavimattaṃ chinnaṃ hoti, cammaṃ acchinnaṃ, etaṃ abhinnameva; camme pana chinne bhinnaṃ. Yassāpi sajīvakāleyeva pabhinnā gaṇḍakuṭṭhapiḷakā vā vaṇo vā hoti, idampi bhinnaṃ. Tatiyadivasato pabhuti uddhumātakādibhāvena kuṇapabhāvaṃ upagatampi bhinnameva. Sabbena sabbaṃ pana abhinnepi susānagopakehi vā aññehi vā manussehi gāhāpetuṃ vaṭṭati. No ce aññaṃ labhati, satthakena vā kenaci vā vaṇaṃ katvā gahetabbaṃ. Visabhāgasarīre pana satiṃ upaṭṭhapetvā samaṇasaññaṃ uppādetvā sīse vā hatthapādapiṭṭhiyaṃ vā vaṇaṃ katvā gahetuṃ vaṭṭati.
关于把草移过去这件事的讨论巴利
Kusasaṅkāmanavatthukathā
138 138. 紧接着,在那件事里,他把草移开后拿了衣。意思是:先前在解释“应取”这个词的义注中,只是以名称列举了偷盗取、强夺取、计谋取、隐藏取、草取等取法,而这里他是以草取的方式偷取的。巴利
138. Tadanantare vatthusmiṃ kusaṃ saṅkāmetvā cīvaraṃ aggahesīti pubbe ‘‘ādiyeyyā’’ti imassa padassa atthavaṇṇanāyaṃ nāmamattena dassitesu theyyāvahāra-pasayhāvahāra-parikappāvahārapaacchannāvahāra-kusāvahāresu kusāvahārena avaharīti attho.
这些取法的差别应当这样理解:如果有人不管是在夜里还是白天,用凿墙破洞之类的手段,不被发现地偷走有主之物,或者用假秤、假币等欺骗手段取得,那么他这样拿取的行为,就应当知道是“偷盗取”。巴利
Imesaṃ pana avahārānaṃ evaṃ nānattaṃ veditabbaṃ – yo hi koci sassāmikaṃ bhaṇḍaṃ rattibhāge vā divasabhāge vā sandhicchedādīni katvā adissamāno avaharati, kūṭamānakūṭakahāpaṇādīhi vā vañcetvā gaṇhāti, tassevaṃ gaṇhato avahāro ‘‘theyyāvahāro’’ti veditabbo.
如果有人用暴力压制别人,仗着力量制服对方,或者用恐吓、让人害怕的方式,夺取他们的财物;就像那些拦路抢劫、洗劫村庄的暴徒,因为嗔怒而掠夺别人的家宅,也像国王、大臣等人,仗着自己拥有的权势,用强力过度夺取——他这样拿取,就应当知道是“强夺取”。巴利
Yo pana pare pasayha balasā abhibhuyya, atha vā pana santajjetvā bhayaṃ dassetvā tesaṃ santakaṃ gaṇhāti, panthaghāta-gāmaghātādīni karontā dāmarikacorā viya kodhavasena paragharavilopaṃ karontā attano pattabalito ca adhikaṃ balakkārena gaṇhantā rāja-rājamahāmattādayo viya; tassevaṃ gaṇhato avahāro ‘‘pasayhāvahāro’’ti veditabbo.
先设想再拿取,就叫“设想取”。它按设想物品和设想地点分成两种。其中,设想物品是这样:这里有人想要一件布,走进内室,先设想:“如果是布,我就拿;如果是线,我就不拿”,然后在黑暗中拿起一个袋子。如果里面是布,在拿起的那一刻就犯巴拉基格。如果是线,就无罪。拿到外面解开,知道是线后,再拿回来放回原处,仍然无罪。如果知道是线,却想“既然已经拿到了,就该拿走”而离开,就按走过的步数来判罪。如果放在地上再拿起来,在拿起的那一刻犯巴拉基格。如果被物主们围住喊“贼!贼!”而丢下逃跑,无罪。物主们看见后拿走,这是善的。如果是别人拿走,就要赔偿物品。如果物主们回去后,他自己看见那东西,心想“这是我之前拿出来的,现在归我了”而拿走,无罪,但要赔偿物品。用“如果是布,我就拿;如果是线,我就不拿”“如果是酥油,我就拿;如果是油,我就不拿”这类方式先设想再拿取,也是同样的道理。巴利
Parikappetvā gaṇhato pana avahāro ‘‘parikappāvahāro’’ti vuccati, so bhaṇḍaparikappa-okāsaparikappavasena duvidho . Tatrāyaṃ bhaṇḍaparikappo – idhekacco sāṭakatthiko antogabbhaṃ pavisitvā ‘‘sace sāṭako bhavissati, gaṇhissāmi; sace suttaṃ, na gaṇhissāmī’’ti parikappetvā andhakāre pasibbakaṃ gaṇhāti, sāṭako ce tatra hoti, uddhāreyeva pārājikaṃ. Suttaṃ ce hoti, rakkhati. Bahi nīharitvā muñcitvā ‘‘sutta’’nti ñatvā puna āharitvā yathāṭhāne ṭhapeti, rakkhatiyeva. ‘‘Sutta’’nti ñatvāpi ‘‘yaṃ laddhaṃ, taṃ gahetabba’’nti gacchati, padavārena kāretabbo. Bhūmiyaṃ ṭhapetvā gaṇhāti, uddhāre pārājikaṃ. ‘‘Coro, coro’’ti sāmikehi pariyuṭṭhito chaḍḍetvā palāyati, rakkhati. Sāmikā taṃ disvā gaṇhanti, iccetaṃ kusalaṃ. Añño ce koci gaṇhāti, bhaṇḍadeyyaṃ. Atha nivattesu sāmikesu sayameva taṃ disvā ‘‘pagevetaṃ mayā nīhaṭaṃ, mama dāni santaka’’nti gaṇhāti, rakkhati; bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. ‘‘Sace suttaṃ bhavissati, gaṇhissāmi; sace sāṭako, na gaṇhissāmi. Sace sappi bhavissati, gaṇhissāmi; sace telaṃ, na gaṇhissāmī’’tiādinā nayena parikappetvā gaṇhantassāpi eseva nayo.
不过在《大帕查里亚》等注书中则这样说:想要布的人,拿了装布的袋子就出去,站在外面解开,看见是布之后才离开,这种情况只按他走过的步数来治罪。但在这里,因为他事先盘算过“如果是布,我就拿”,所以可以看出有盘算;又因为他是看见之后才拿走的,所以看不出有“盘算取”。然而《大义注》中说:对所盘算的东西,在还没看见、只是停留在盘算状态时就拿走,这叫作取,因此那里可以看出有“盘算取”。这也和圣典中“以为是那个而偷取那个”的说法相符。其中,这种以“如果是布,我就拿”等方式生起的盘算,就叫作“物品盘算”。巴利
Mahāpaccariyādīsu pana ‘‘sāṭakatthikopi sāṭakapasibbakameva gahetvā nikkhanto bahi ṭhatvā muñcitvā ‘sāṭako aya’nti disvā gacchanto paduddhāreneva kāretabbo’’ti vuttaṃ. Ettha pana ‘‘sace sāṭako bhavissati, gaṇhissāmī’’ti parikappitattā parikappo dissati, disvā haṭattā parikappāvahāro na dissati. Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana yaṃ parikappitaṃ taṃ adiṭṭhaṃ parikappitabhāve ṭhitaṃyeva uddharantassa avahāro vutto, tasmā tattha parikappāvahāro dissati. ‘‘Taṃ maññamāno taṃ avaharī’’ti pāḷiyā ca sametīti. Tattha yvāyaṃ ‘‘sace sāṭako bhavissati, gaṇhissāmī’’tiādinā nayena pavatto parikappo, ayaṃ ‘‘bhaṇḍaparikappo’’ nāma.
关于“场所的预谋”,应当这样理解:在这里,某个贪心的比丘进入别人的精舍、俗家,或者树林里的工作棚等处,坐在那里跟人聊天时,看到某件可以起贪心的资具。他看到之后,就以门口、楼下、殿堂、精舍的门、仓库、树根等为界限,心里盘算:“如果在这个范围内有人看见我,我就装作因为想看而拿起来把玩的样子,给他们看;如果没人看见,我就拿走。”他拿了那件东西,一旦越过自己所盘算的界限,就犯巴拉基格。如果他盘算的是近行界,而他在朝那个方向走的时候,因为思惟业处等事,或者心不在焉,无意中越过了近行界,那就只应赔偿物品。如果到了那个地方,有盗贼、大象、猛兽或者大暴雨出现,他为了脱离这些灾难而匆忙越过那个地方,也只是应赔偿物品。不过,这里有些人说:“因为从一开始就是以盗心拿的,所以不算守护,就是取走了。”《大义注》的立场就是这样。而《大护持》里则说:“即使他在界限内骑上象或马,不驱赶它,也不让别人驱赶,即使越过了界限,也没有巴拉基格,只是应赔偿物品。”其中,那种以“如果在这个范围内有人看见我,我就装作因为想看而拿起来把玩的样子,给他们看”这样的方式生起的盘算,就叫作“场所的预谋”。巴利
Okāsaparikappo pana evaṃ veditabbo – idhekacco lolabhikkhu parapariveṇaṃ vā kulagharaṃ vā araññe kammantasālaṃ vā pavisitvā tattha kathāsallāpena nisinno kiñci lobhaneyyaṃ parikkhāraṃ oloketi, olokento ca pana disvā dvārapamukhaheṭṭhāpāsādapariveṇadvārakoṭṭhakarukkhamūlādivasena paricchedaṃ katvā ‘‘sace maṃ etthantare passissanti, daṭṭhukāmatāya gahetvā vicaranto viya etesaṃyeva dassāmi; no ce passissanti, harissāmī’’ti parikappeti. Tassa taṃ ādāya parikappitaparicchedaṃ atikkantamatte pārājikaṃ. Sace upacārasīmaṃ parikappeti, tadabhimukhova gacchanto kammaṭṭhānādīni manasi karonto vā aññavihito vā asatiyā upacārasīmaṃ atikkamati, bhaṇḍadeyyaṃ. Athāpissa taṃ ṭhānaṃ pattassa coro vā hatthī vā vāḷamigo vā mahāmegho vā vuṭṭhahati, so ca tamhā upaddavā muccitukamyatāya sahasā taṃ ṭhānaṃ atikkamati, bhaṇḍadeyyameva. Keci panettha ‘‘yasmā mūleva theyyacittena gahitaṃ, tasmā na rakkhati, avahāroyevā’’ti vadanti. Ayaṃ tāva mahāaṭṭhakathānayo. Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘sacepi so antoparicchede hatthiṃ vā assaṃ vā abhiruhitvā taṃ neva pājeti, na pājāpeti; paricchede atikkantepi pārājikaṃ natthi, bhaṇḍadeyyamevā’’ti vuttaṃ. Tatra yvāyaṃ ‘‘sace maṃ etthantare passissanti, daṭṭhukāmatāya gahetvā vicaranto viya etesaṃyeva dassāmī’’ti pavatto parikappo, ayaṃ ‘‘okāsaparikappo’’ nāma.
像这样,按照这两种设想去设想之后,取走物品的行为,就应当知道是“设想取物”。巴利
Evamimesaṃ dvinnampi parikappānaṃ vasena parikappetvā gaṇhato avahāro ‘‘parikappāvahāro’’ti veditabbo.
先把东西遮起来再拿走,这叫“遮掩取物”。应当这样理解:如果有个比丘,看见人们在园林等地方玩耍或走进去时,解下来放在那里的装饰品,心想:“要是我弯下腰去拿,他们会发现‘这个沙门在拿东西’,然后来找我麻烦”,于是用尘土或树叶把它盖住,想“等会儿再来拿”——到这一步,还没有把它取走,所以还不算偷取。可是,当那些人想进村子,找那件东西也找不到,就说“现在天黑了,明天再来看”,然后怀着顾恋之情就那样走了。这时候,他把那东西取出来,在取出的当下就犯巴拉基格。如果他心里认为“遮起来的时候这东西就已经是我的了”,或者认为“他们已经走了,这是扔掉的东西”,以这种粪扫想而拿,那就属于要赔偿的物品。如果那些人第二天回来找,找不到就放弃走了,他拿的东西仍然属于要赔偿的物品。为什么?因为靠他的手段,那些人才没有看见。但如果有人看见这样的东西,它还在原来的地方,他没有把它遮起来,而是带着偷心用脚把它踩进泥里或沙里,那么在踩进去的当下,就犯巴拉基格。巴利
Paṭicchādetvā pana avaharaṇaṃ paṭicchannāvahāro. So evaṃ veditabbo – yo bhikkhu manussānaṃ uyyānādīsu kīḷantānaṃ vā pavisantānaṃ vā omuñcitvā ṭhapitaṃ alaṅkārabhaṇḍaṃ disvā ‘‘sace onamitvā gahessāmi, ‘kiṃ samaṇo gaṇhātī’ti maṃ jānitvā viheṭheyyu’’nti paṃsunā vā paṇṇena vā paṭicchādeti – ‘‘pacchā gaṇhissāmī’’ti, tassa ettāvatā uddhāro natthīti na tāva avahāro hoti. Yadā pana te manussā antogāmaṃ pavisitukāmā taṃ bhaṇḍakaṃ vicinantāpi apassitvā ‘‘idāni andhakāro, sve jānissāmā’’ti sālayā eva gatā honti. Athassa taṃ uddharato uddhāre pārājikaṃ. ‘‘Paṭicchannakāleyeva taṃ mama santaka’’nti sakasaññāya vā ‘‘gatā dāni te, chaḍḍitabhaṇḍaṃ ida’’nti paṃsukūlasaññāya vā gaṇhantassa pana bhaṇḍadeyyaṃ. Tesu dutiyadivase āgantvā vicinitvā adisvā dhuranikkhepaṃ katvā gatesupi gahitaṃ bhaṇḍadeyyameva. Kasmā? Yasmā tassa payogena tehi na diṭṭhaṃ, yo pana tathārūpaṃ bhaṇḍaṃ disvā yathāṭhāne ṭhitaṃyeva appaṭicchādetvā theyyacitto pādena akkamitvā kaddame vā vālikāya vā paveseti, tassa pavesitamatteyeva pārājikaṃ.
比丘们在分配衣料时,如果有人想取走自己份额旁边那份价值更低、更高或相等的他人份额,他就拿起落在自己份额上的草签,想把它投到别人的份额上——这时还不算犯。他把草签投到别人份额上时,也还不算犯。可是,当草签落下后,他从别人的份额里拿起别人的草签,一拿起就犯巴拉基格。如果他先拿起别人份额里的草签,想投到自己份额上,那么拿起时还不算犯,投下时也还不算犯。但如果他从自己份额里拿起自己的草签,只是在拿起时还不算犯;拿起后投到别人份额上,一离手就犯巴拉基格。巴利
Kusaṃ saṅkāmetvā pana avaharaṇaṃ ‘‘kusāvahāro’’ti vuccati. Sopi evaṃ veditabbo – yo bhikkhu kusaṃ pātetvā cīvare bhājiyamāne attano koṭṭhāsassa samīpe ṭhitaṃ appagghataraṃ vā mahagghataraṃ vā samasamaṃ vā agghena parassa koṭṭhāsaṃ haritukāmo attano koṭṭhāse patitaṃ kusadaṇḍakaṃ parassa koṭṭhāse pātetukāmo uddharati, rakkhati tāva. Parassa koṭṭhāse pāteti, rakkhateva. Yadā pana tasmiṃ patite parassa koṭṭhāsato parassa kusadaṇḍakaṃ uddharati, uddhaṭamatte pārājiko hoti. Sace paṭhamataraṃ parakoṭṭhāsato kusadaṇḍakaṃ uddharati attano koṭṭhāse pātetukāmatāya uddhāre rakkhati , pātane rakkhati. Attano koṭṭhāsato pana attano kusadaṇḍakaṃ uddharati, uddhāreyeva rakkhati. Taṃ uddharitvā parakoṭṭhāse pātentassa hatthato muttamatte pārājikaṃ.
如果他把落在两份上的草签都藏起来不让看见,等其余比丘都走了以后,另一人说:“尊者,我的草签不见了。”
“贤友,我的也不见了。”
“那么,尊者,哪一份是我的?”
“这份是你的。”他这样指出自己的份额后,那人不管有没有争论,拿了那份就走了;另一人随后去取他的份额,在取的时候犯巴拉基格。即使那人说“我不把我的份额给你,你自己认准你的份额拿走”,他明知“这不是我的”,却仍然拿走那人的份额,在取的时候犯巴拉基格。但如果另一人想:“这是你的份额,这是我的份额,何必为这个争吵呢?”于是说:“不管是我的还是你的,你们拿好的那份吧。”这就叫已给而取,这里不算偷取。即使那位怕争吵的比丘听到“你喜欢哪份就拿哪份”,他放下自己那份好的,只拿差的那份走了,另一人再翻找后取走剩下的,也同样不算偷取。巴利
Sace pana dvīsupi koṭṭhāsesu patitadaṇḍake adassanaṃ gameti, tato avasesabhikkhūsu gatesu itaro ‘‘‘mayhaṃ, bhante, daṇḍako na paññāyatī’ti. ‘Mayhampi, āvuso, na paññāyatī’ti. ‘Katamo pana, bhante, mayhaṃ bhāgo’ti? ‘Ayaṃ tuyhaṃ bhāgo’’’ti attano bhāgaṃ dasseti, tasmiṃ vivaditvā vā avivaditvā vā taṃ gaṇhitvā gate itaro tassa bhāgaṃ uddharati, uddhāre pārājikaṃ. Sacepi tena ‘‘ahaṃ mama bhāgaṃ tuyhaṃ na demi, tvaṃ pana attano bhāgaṃ ñatvā gaṇhā’’ti vutte ‘‘nāyaṃ mamā’’ti jānantopi tasseva bhāgaṃ gaṇhāti, uddhāre pārājikaṃ. Sace pana itaro ‘‘ayaṃ tuyhaṃ bhāgo, ayaṃ mayhaṃ bhāgoti kiṃ iminā vivādenā’’ti cintetvā ‘‘mayhaṃ vā patto hotu, tumhākaṃ vā, yo varabhāgo taṃ tumhe gaṇhathā’’ti vadati, dinnakaṃ nāma gahitaṃ hoti, natthettha avahāro. Sacepi so vivādabhīruko bhikkhu ‘‘yaṃ tuyhaṃ ruccati, taṃ gaṇhā’’ti vutto attano pattaṃ varabhāgaṃ ṭhapetvā lāmakaṃyeva gahetvā gacchati, tato itarassa vicinitāvasesaṃ gaṇhantassāpi avahāro natthevāti.
不过,注疏里是这样说的:“在这个地方,只以移动草签的方式提到了衣料的分配;但是应当把四种资具的生起和分配方式引出来说明。”这样说了之后,在《衣犍度》里,以吉瓦咖的故事为开头,引出关于衣料生起的讨论:“尊者,愿世尊接受我这悉毗国所产的一对布料,也请允许为比丘僧团设立居士衣。”(《大品》337)在《卧坐具犍度》里,以“那时,王舍城发生饥荒,人们没办法供养僧团饮食,他们想设指定食、邀请食、筹食、半月食、斋日食、初日食”这段经文为开头,引出关于钵食的讨论。(《小品》325)还是在《卧坐具犍度》里,以“那时,十七群比丘正在修葺某处边远的大寺,心想:‘我们要在这里安居。’六群比丘看见十七群比丘在修葺寺院”这个六群比丘的故事为开头,引出关于卧坐具生起的讨论。(《小品》316)在这部分的末尾,又详细讲述了熟酥等药物的问题。不过,我们会在这些内容各自出现的地方来讲;这样安排的理由,前面已经说过了。巴利
Aṭṭhakathāsupana vuttaṃ – ‘‘imasmiṃ ṭhāne kusasaṅkāmanavasena cīvarabhājanīyameva ekaṃ āgataṃ, catunnampi pana paccayānaṃ uppattiñca bhājanīyañca nīharitvā dassetabba’’nti evañca vatvā cīvarakkhandhake‘‘paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā sīveyyakaṃ dussayugaṃ; bhikkhusaṅghassa ca gahapaticīvaraṃ anujānātū’’ti (mahāva. 337) idaṃ jīvakavatthuṃ ādiṃ katvā uppannacīvarakathā, senāsanakkhandhake ‘‘tena kho pana samayena rājagahaṃ dubbhikkhaṃ hoti, manussā na sakkonti saṅghabhattaṃ kātuṃ, icchanti uddesabhattaṃ nimantanaṃ salākabhattaṃ pakkhikaṃ uposathikaṃ pāṭipadikaṃ kātu’’nti (cūḷava. 325) idaṃ suttamādiṃ katvā piṇḍapātakathā, senāsanakkhandhakeyeva ‘‘tena kho pana samayena sattarasavaggiyā bhikkhū aññataraṃ paccantimaṃ mahāvihāraṃ paṭisaṅkharonti – ‘idha mayaṃ vassaṃ vasissāmā’ti. Addasaṃsu kho chabbaggiyā bhikkhū sattarasavaggiye bhikkhū vihāraṃ paṭisaṅkharonte’’ti (cūḷava. 316) idaṃ chabbaggiyavatthuṃ ādiṃ katvā āgatasenāsanakathā, tadavasāne ca sappiādibhesajjakathā vitthārena kathitā. Mayaṃ pana taṃ sabbaṃ āgatāgataṭṭhāneyeva kathayissāma; evaṃ kathane kāraṇaṃ pubbe vuttameva.
139 从此以后,关于浴室的事情本身就已经很清楚了。巴利
139. Ito paraṃ jantāgharavatthu uttānatthameva.
140 140. 在五种残食之事中,那些比丘让未受具足戒的人把食物作净后食用了。而取用残食时,应当取他们吃剩后丢弃的。如果能在他们正吃时让他们丢弃后再取,这也是可以的。不过,为了守护自己,也出于对别人的悲悯,就不应该取。巴利
140. Pañcasu vighāsavatthūsu te bhikkhū anupasampannena kappiyaṃ kārāpetvā paribhuñjiṃsu. Vighāsaṃ pana gaṇhantena khāditāvasesaṃ chaḍḍitaṃ gahetabbaṃ. Yadi sakkoti khādante chaḍḍāpetvā gaṇhituṃ, etampi vaṭṭati. Attaguttatthāya pana parānuddayatāya ca na gahetabbaṃ.
141 在米饭、嚼食、糕点、甘蔗、枣子、容器等物品的事情上,对并不存在的人说“给另一个人一份”。他是在物主们正在给的时候这样拿的,这就是无根据的执取。“比丘无犯巴拉基格”,是说拿的是物主们给的东西,所以对他说无犯。在故意妄语上犯巴吉帝亚,是说他所做的那个故意妄语,对此判为巴吉帝亚,就像后面三合米粥的事例一样。至于拿取,这里的判定是:属于僧团的物品,由被选定的人或被吩咐的净人等给予时,以及属于在家人的物品,由物主或被吩咐的人给予时,说了“给另一个人一份”再拿,就属于应赔偿的物品。拿别人正在给的东西,要按物品价值处罚。由未被选定或未被吩咐的人给予时,说了“再给一份”再拿,或者算了虚假的年份再拿,就像四钵份的事例一样,在举离原处时,要按物品价值处罚。拿其他人这样给的东西,属于应赔偿的物品。但如果是物主吩咐“给这个人”而让人给的,或者自己亲手给的,那就是如法施与的。这是此处从全部注释的判定中提炼出来的要点。巴利
141. Odanakhādanīyapūvaucchutimbarūsakabhājanīyavatthūsu aparassa bhāgaṃ dehīti asantaṃ puggalaṃ āha. Amūlakaṃ aggahesīti sāmikesu dentesu evaṃ aggahesi. Anāpatti bhikkhu pārājikassāti sāmikehi dinnaṃ aggahesi; tenassa anāpatti vuttā. Āpatti sampajānamusāvāde pācittiyassāti yo panānena sampajānamusāvādo vutto, tasmiṃ pācittiyaṃ āha; parato tekaṭulayāguvatthumhi viya. Gahaṇe pana ayaṃ vinicchayo – saṅghassa santakaṃ sammatena vā āṇattehi vā ārāmikādīhi diyyamānaṃ, gihīnañca santakaṃ sāmikena vā āṇattena vā diyyamānaṃ ‘‘aparassa bhāgaṃ dehī’’ti vatvā gaṇhato bhaṇḍadeyyaṃ. Aññena diyyamānaṃ gaṇhanto bhaṇḍagghena kāretabbo. Asammatena vā anāṇattena vā diyyamāne ‘‘aparampi bhāgaṃ dehī’’ti vatvā vā kūṭavassāni gaṇetvā vā gaṇhanto pattacatukke viya tassuddhāreyeva bhaṇḍagghena kāretabbo. Itarehi diyyamānaṃ evaṃ gaṇhato bhaṇḍadeyyaṃ. Sāmikena pana ‘‘imassa dehī’’ti dāpitaṃ vā sayaṃ dinnaṃ vā sudinnanti ayamettha sabbaaṭṭhakathāvinicchayato sāro.
142-3 在饭屋等事例中:所谓“饭屋”,是指卖饭的煮饭房。所谓“肉屋”,是指卖肉的煮肉房。所谓“糕点屋”,是指卖嚼食的煮糕点房。这里剩下的内容,以及资具事例中的内容,都很清楚。巴利
142-3. Odaniyagharādivatthūsu – odaniyagharaṃ nāma vikkāyikabhattapacanagharaṃ. Sūnagharaṃ nāma vikkāyikamaṃsapacanagharaṃ. Pūvagharaṃ nāma vikkāyikakhajjakapacanagharaṃ. Sesamettha, parikkhāravatthūsu ca pākaṭameva.
144 144. 关于凳子这一类情形:那位比丘盘算之后,心想“我要拿走到达这个位置的东西”,于是把它挪动了。在他挪动的过程中,并不构成偷盗。但是挪动之后,从他所盘算的地方拿取时,就说是犯了巴拉基格。这样搬运时,如果对凳子没有盗心,就只对袋子估价后处理。如果对凳子也有盗心,那就对两者都估价后处理。坐垫等三个案例,内容浅显易懂。巴利
144. Pīṭhavatthusmiṃ – so bhikkhu parikappetvā ‘‘etaṃ ṭhānaṃ sampattaṃ gaṇhissāmī’’ti saṅkāmesi. Tenassa saṅkāmane avahāro natthi. Saṅkāmetvā pana parikappitokāsato gahaṇe pārājikaṃ vuttaṃ. Evaṃ haranto ca yadi pīṭhake theyyacittaṃ natthi, thavikaṃ agghāpetvā kāretabbo. Atha pīṭhakepi atthi, ubho agghāpetvā kāretabboti. Bhisiādīni tīṇi vatthūni pākaṭāneva.
146 146. 在亲厚取用等三种情形中,自己拿取时无犯;若叫人拿来,则成为应偿还之物。入村乞食者的那份,只有在近行界内站着时才可以拿。但如果施主们说:“尊者,近行界外的地方也请拿吧,我们会过来受用”,那么即使是村内的位置也可以拿。这里其余的内容,意思都很浅显易懂。巴利
146. Vissāsaggāhādīsu tīsu vatthūsu gahaṇe anāpatti, āharāpentesu bhaṇḍadeyyaṃ. Piṇḍāya paviṭṭhassa paṭiviso antoupacārasīmāyaṃ ṭhitasseva gahetuṃ vaṭṭati. Yadi pana dāyakā ‘‘bahiupacāraṭṭhānampi bhante, bhāgaṃ gaṇhatha, āgantvā paribhuñjissantī’’ti vadanti, evaṃ antogāmaṭṭhānampi gahetuṃ vaṭṭati. Sesamettha uttānatthameva.
148-9 在七个偷芒果贼等事例中,若以粪扫衣想而拿取,无犯;若叫人拿来,则属于应赔偿之物;若以盗心受用,犯巴拉基格。这里的判定如下:物主有贪着,盗贼也有贪着,以粪扫衣想而吃的人,属于应赔偿之物;以盗心拿取的人,在拿走的那一刻就构成偷盗,应估量物品价值后处理。物主有贪着,盗贼无贪着,也是同样的判定。物主无贪着,盗贼有贪着,心想“我们还会再来拿”而把东西丢在某个隐秘处后离开,也是同样的判定。两者都无贪着,以粪扫衣想而吃的人,无犯;以盗心而吃的人,犯恶作。巴利
148-9. Sattasu ambacorakādivatthūsu paṃsukūlasaññāya gahaṇe anāpatti, āharāpentesu bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena paribhoge pārājikaṃ. Tatrāyaṃ vinicchayo – sāmikāpi sālayā, corāpi sālayā, paṃsukūlasaññāya khādantassa bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena gaṇhato uddhāreyeva avahāro, bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo. Sāmikā sālayā, corā nirālayā, eseva nayo. Sāmikā nirālayā, corā sālayā; ‘‘puna gaṇhissāmā’’ti kismiñcideva gahanaṭṭhāne khipitvā gatā, eseva nayo. Ubhopi nirālayā, paṃsukūlasaññāya khādato anāpatti, theyyacittena dukkaṭaṃ.
如果是僧团所有的芒果等果实,不管是长在僧团园林里的,还是别人带来供养的,只要偷取价值五个摩沙迦或超过五个摩沙迦的东西,就犯巴拉基格。在边境地区,因为盗贼作乱,村落里的人纷纷逃离时,比丘们也会舍弃精舍,心里想着“等以后有人再回来住时,我们再回来”,满怀期待地离开。比丘们到了这样的精舍后,把芒果等熟果当作“别人丢弃的东西”,以粪扫衣的想法来受用,不犯戒;如果是以偷盗的心来受用,就构成偷盗,应当对物品估价后进行处理。巴利
Saṅghassa ambādīsu pana saṅghārāme jātaṃ vā hotu, ānetvā dinnaṃ vā pañcamāsakaṃ vā atirekapañcamāsakaṃ vā agghanakaṃ avaharantassa pārājikaṃ. Paccante corupaddavena gāmesu vuṭṭhahantesu bhikkhūpi vihāre chaḍḍetvā ‘‘puna āvasante janapade āgamissāmā’’ti saussāhāva gacchanti. Bhikkhū tādisaṃ vihāraṃ patvā ambapakkādīni ‘‘chaḍḍitakānī’’ti paṃsukūlasaññāya paribhuñjanti, anāpatti; theyyacittena paribhuñjato avahāro hoti, bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo.
《大帕查里义注》和《简要义注》里则不加区分地说:在废弃的住处,如果有人以盗心受用果实或非果实,犯巴拉基格。为什么?因为这些属于已来者和未来者所有。对于僧团共有物和个人私有物,只以是否有重返的意图为标准。如果从那里把芒果等熟果送给俗家以维系关系,犯污家恶作。如果以盗心送给别人,则按价值处罚。对僧团物也是如此。把指定为住处用途的物品送给俗家以维系关系,犯恶作;以占有者心态送,犯土喇咤亚;以盗心送,犯巴拉基格。如果物品不够,应按价值处罚。坐在近行界之外,以占有者心态受用,犯土喇咤亚。敲钟并宣布时间后,心想“这该归我”而吃或用,是吃得安心、用得安心。不敲钟只宣布时间,或只敲钟不宣布时间,或既不敲钟也不宣布时间,知道别人不在后,心想“这该归我”而吃或用,也是吃得安心、用得安心。两个花圃的事例很清楚。巴利
Mahāpaccariyaṃ pana saṅkhepaṭṭhakathāyañca avisesena vuttaṃ – ‘‘chaḍḍitavihāre pana phalāphalaṃ theyyacittena paribhuñjato pārājikaṃ. Kasmā? Āgatānāgatānaṃ santakattā’’ti. Gaṇasantake pana puggalike ca saussāhamattameva pamāṇaṃ. Sace pana tato ambapakkādiṃ kulasaṅgahaṇatthāya deti, kuladūsakadukkaṭaṃ. Theyyacittena dento agghena kāretabbo. Saṅghikepi eseva nayo. Senāsanatthāya niyamitaṃ kulasaṅgahaṇatthāya dadato dukkaṭaṃ, issaravatāya thullaccayaṃ, theyyacittena pārājikaṃ. No ce vatthu pahoti, agghena kāretabbo. Bahi upacārasīmāya nisīditvā issaravatāya paribhuñjato gīvā. Ghaṇṭiṃ paharitvā kālaṃ ghosetvā ‘‘mayhaṃ pāpuṇātī’’ti khāditaṃ sukhāditaṃ. Ghaṇṭiṃ apaharitvā kālameva ghosetvā, ghaṇṭimeva paharitvā kālaṃ aghosetvā, ghaṇṭimpi apaharitvā kālampi aghosetvā aññesaṃ natthibhāvaṃ ñatvā ‘‘mayhaṃ pāpuṇātī’’ti khāditampi sukhāditameva. Pupphārāmavatthudvayaṃ pākaṭameva.
150 150. 在“依言而说”的三种情形中,“依言而说”是指:被你吩咐之后,说“我依照你的话来说”。“比丘无犯巴拉基格”,是因为物品由物主给予,所以无犯。再者,诸比丘,不应当说“依言而说”,意思是:一个比丘不应当被另一个比丘这样吩咐——“我被你吩咐之后,依照你的话来说”。不过,如果先划定范围,说“我将依照你的话取某某”,这是可以的。“依言而说”是指:被我吩咐之后,依照我的话而说。其余部分和前面所说的一样。在这两种情形中,也是先划定范围之后再说,才可以。因为到这一步,他就从指责中脱身了。巴利
150. Vuttavādakavatthuttaye vutto vajjemīti tayā vutto hutvā ‘‘tava vacanena vadāmī’’ti attho. Anāpatti bhikkhu pārājikassāti sāmikehi dinnattā anāpatti. Na ca, bhikkhave, ‘‘vutto vajjemī’’ti vattabboti ‘‘ahaṃ tayā vutto hutvā tava vacanena vadāmī’’ti evaṃ añño bhikkhu aññena bhikkhunā na vattabboti attho. Paricchedaṃ pana katvā ‘‘itthannāmaṃ tava vacanena gaṇhissāmī’’ti vattuṃ vaṭṭati. Vutto vajjehīti mayā vutto hutvā mama vacanena vadehīti attho. Sesaṃ vuttanayameva. Imesupi ca dvīsu vatthūsu paricchedaṃ katvā vattuṃ vaṭṭati. Ettāvatā hi upārambhā mutto hotīti.
151-2 在三个摩尼珠事例的中间那个事例里——“我非有病”的意思就是“我没有生病”。其余部分很清楚。巴利
151-2. Maṇivatthuttayassa majjhime vatthusmiṃ – nāhaṃ akallakoti nāhaṃ gilānoti attho. Sesaṃ pākaṭameva.
153 153. 关于两个野猪陷阱的事例:第一位比丘看到野猪饥饿,出于悲悯把它放了,所以不犯戒。但如果物主不肯接受,就应该赔偿财物——要么牵来一头同样大的死野猪给他,要么赔等值的财物。如果到处都找不到陷阱的主人,就把等值的布、袈裟或钵放在陷阱附近,放在他们回来时能看见的地方,然后才能离开。如果是以偷盗的心放走野猪,那就犯巴拉基格。在这里,有的野猪用脚把陷阱拖过来,陷阱刚一断,它因为还没离开原来的位置,所以仍然算停在原处,就像急流中被拴住的船一样。有的野猪按自己的习性停在原地,有的趴着,有的被机关陷阱缠住。所谓机关陷阱,就是末端绑着弓、钩或其他棍棒,这些棍棒到处挂在树上之类的地方,挡住野猪的去路。其中,拖了陷阱之后还停在那里的,陷阱的绑缚处只有一处,因为陷阱一松开或一断,它马上就跑掉了。按自己习性停在原地的,绑缚处加上四只脚,一共五处。趴着的,绑缚处加上趴卧处,一共两处。被机关陷阱缠住的,它走到哪里,哪里就是绑缚处。所以,从各处把它放走的比丘,哪怕有十位、二十位甚至上百位,都犯巴拉基格。就像看到各处来的奴隶,却只是把同一个奴隶赶跑一样。巴利
153. Sūkaravatthudvaye – kiñcāpi paṭhamassa bhikkhuno chātajjhattaṃ disvā kāruññena mocitattā anāpatti. Sāmikesu pana asampaṭicchantesu bhaṇḍadeyyaṃ, tāva mahanto vā matasūkaro āharitvā dātabbo, tadagghanakaṃ vā bhaṇḍaṃ. Sace pāsasāmike kuhiñcipi na passati, pāsasāmantā tadagghanakaṃ sāṭakaṃ vā kāsāvaṃ vā thālakaṃ vā yathā te āgatā passanti, īdise ṭhāne ṭhapetvāva gantabbaṃ, theyyacittena pana mocentassa pārājikameva. Ettha ca koci sūkaro pāsaṃ pādena kaḍḍhitvā chinnamatte pāse ṭhānācāvanadhammena ṭhānena ṭhito hoti caṇḍasote baddhanāvā viya. Koci attano dhammatāya ṭhito, koci nipanno, koci kūṭapāsena baddho hoti. Kūṭapāso nāma yassa ante dhanukaṃ vā aṅkusako vā añño vā koci daṇḍako baddho hoti, yo tattha tattha rukkhādīsu laggitvā sūkarassa gamanaṃ nivāreti. Tatra pāsaṃ kaḍḍhitvā ṭhitassa ekameva ṭhānaṃ pāsabandhanaṃ, so hi pāse muttamatte vā chinnamatte vā palāyati. Attano dhammatāya ṭhitassa bandhanañca cattāro ca pādāti pañca ṭhānāni. Nipannassa bandhanañca sayanañcāti dve ṭhānāni. Kūṭapāsabaddhassa yattha yattha gacchati, taṃ tadeva ṭhānaṃ. Tasmā taṃ tato tato mocentā dasapi vīsatipi satampi bhikkhū pārājikaṃ āpajjanti. Tattha tattha āgataṃ disvā ekameva dāsaṃ palāpento viya.
前面三种四足动物的情形,应当按照前面所说的方式,理解令其移动和令其离开原处的情况。对于被狗咬伤的野猪,如果以悲悯心让人把它放走,要赔偿物品;如果以盗心放走,就犯巴拉基格。如果野猪还没到陷阱附近或还没到狗旁边,有人半路迎上去先把它赶走,就不构成不与取。如果有人给被绑住的野猪草和水,让它恢复力气,然后大声喊叫,心想“它一受惊就会逃跑”,如果它因此逃跑,就犯巴拉基格。把陷阱弄弱之后,用喊叫声让它逃跑的,也是同样的判法。巴利
Purimānaṃ pana tiṇṇaṃ catuppadakathāyaṃ vuttanayena phandāpanaṭhānācāvanāni veditabbāni. Sunakhadaṭṭhaṃ sūkaraṃ vissajjāpentassāpi kāruññādhippāyena bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena pārājikaṃ. Pāsaṭṭhānaṃ pana sunakhasamīpaṃ vā asampattaṃ paṭipathaṃ gantvā paṭhamameva palāpentassa avahāro natthi. Yopi baddhasūkarassa ghāsañca pānīyañca datvā balaṃ gāhāpetvā ukkuṭṭhiṃ karoti – ‘‘utrasto palāyissatī’’ti; so ce palāyati, pārājikaṃ. Pāsaṃ dubbalaṃ katvā ukkuṭṭhisaddena palāpentassāpi eseva nayo.
如果有人给了草和水之后离开,心里想“它恢复力气就会逃跑”,如果它真的逃跑了,就要赔偿物品。把陷阱弄得不结实之后离开,也是同样的判法。有人在陷阱旁边放刀或放火,心里想“绳子断了或者被烧了,它就会逃跑”。如果野猪摇动陷阱,导致绳子断了或被烧了而逃跑,就要赔偿物品。如果把陷阱连着棍子一起推倒,后来野猪踩着它逃走,就要赔偿物品。如果野猪被压石压住了,有人想把它放走,出于怜悯把压石抬起来,就要赔偿物品;如果是以偷盗的心去做,就犯巴拉基格。如果刚抬起来时它没走,而是后来才逃走,就要赔偿物品。如果把抬起来的压石又放下,后来野猪踩着它逃走,就要赔偿物品。对于掉进陷阱里的野猪,出于怜悯把它拉出来,就要赔偿物品;如果是以偷盗的心去做,就犯巴拉基格。如果把陷阱填平后离开,后来野猪踩着它逃走,就要赔偿物品。对于被尖桩刺中的野猪,出于怜悯把它拔出来,就要赔偿物品;如果是以偷盗的心去做,就犯巴拉基格。如果把尖桩拔出来之后丢掉,就要赔偿物品。巴利
Yo pana ghāsañca pānīyañca datvā gacchati, ‘‘balaṃ gahetvā palāyissatī’’ti; so ce palāyati, bhaṇḍadeyyaṃ. Pāsaṃ dubbalaṃ katvā gacchantassāpi eseva nayo. Pāsasantike satthaṃ vā aggiṃ vā ṭhapeti ‘‘chinne vā daḍḍhe vā palāyissatī’’ti. Sūkaro pāsaṃ cālento chinne vā daḍḍhe vā palāyati, bhaṇḍadeyyameva. Pāsaṃ yaṭṭhiyā saha pāteti, pacchā sūkaro taṃ maddanto gacchati , bhaṇḍadeyyaṃ. Sūkaro adūhalapāsāṇehi akkanto hoti, taṃ palāpetukāmassa adūhalaṃ kāruññena ukkhipato bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena pārājikaṃ. Sace ukkhittamatte agantvā pacchā gacchati, bhaṇḍadeyyameva. Ukkhipitvā ṭhapitaṃ adūhalaṃ pāteti, pacchā sūkaro taṃ maddanto gacchati, bhaṇḍadeyyaṃ. Opāte patitasūkarampi kāruññena uddharato bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena pārājikaṃ. Opātaṃ pūretvā nāseti, pacchā sūkaro taṃ maddanto gacchati, bhaṇḍadeyyaṃ. Sūle viddhaṃ kāruññena uddharati, bhaṇḍadeyyaṃ, theyyacittena pārājikaṃ. Sūlaṃ uddharitvā chaḍḍeti, bhaṇḍadeyyaṃ.
在寺院范围内,如果有人布下绳套或压石陷阱,应当制止他们:“这里是野兽的避难处,不要在这里做这种事。”如果他们说出“尊者,请让人拿走”,那就应当让人拿走。如果他们自己拿走,那最好。如果他们既不拿走,也不让人拿走,那就请求守护者同意后,让人拿走。人们在守护庄稼的时候,会在田里布下绳套、压石等,想着“我们吃着肉,也能保护庄稼”。等过了庄稼的季节,他们对那些地方不再在意、已经离开之后,对于那里被绑住或落入陷阱的动物,可以把它放走。巴利
Vihārabhūmiyaṃ pana pāse vā adūhalaṃ vā oḍḍentā vāretabbā – ‘‘migarūpānaṃ paṭisaraṇaṭṭhānametaṃ, mā idha evaṃ karothā’’ti. Sace ‘‘harāpetha, bhante’’ti vadanti, harāpetuṃ vaṭṭati. Atha sayaṃ haranti, sundarameva. Atha neva haranti, na harituṃ denti, rakkhaṃ yācitvā harāpetuṃ vaṭṭati. Manussā sassarakkhaṇakāle khettesu pāse ca adūhalapāsāṇādīni ca karonti – ‘‘maṃsaṃ khādantā sassāni rakkhissāmā’’ti. Vītivatte sassakāle tesu anālayesu pakkantesu tattha baddhaṃ vā patitaṃ vā mocetuṃ vaṭṭatīti.
即使在两起鹿的事例中,判决也与猪的事例中所说的完全一样。巴利
Migavatthudvayepi sūkaravatthūsu vuttasadisoyeva vinicchayo.
关于两种鱼笼的情形,判定方法也和前面一样。不过这里有个区别:如果打开鱼笼的口,或者解开尾部的囊袋,或者从侧面开个洞,把鱼从鱼笼里赶出来让它们跑掉,就犯巴拉基格。拿饭粒给鱼看,用这种方式把鱼引走,也犯巴拉基格。连鱼笼一起提起来,也犯巴拉基格。如果只是打开鱼笼口、解开尾部囊袋、或者开个洞,而鱼自己凭本性跑掉了,那就只需赔偿物品。这样做了之后拿饭粒给鱼看,鱼为了觅食出来跑掉,也只是赔偿物品。如果不打开笼口、不解开尾部囊袋、不从侧面开洞,只是拿饭粒给鱼看,而鱼因为饥饿用头撞出空间,为了觅食出来跑掉,也只是赔偿物品。对于空鱼笼,如果打开笼口、或者解开尾部囊袋、或者开个洞,来来往往的鱼到了出口处从囊袋的孔洞跑掉,也只是赔偿物品。拿起空鱼笼扔进草丛里,也只是赔偿物品。就像车上的货物、凳子上的袋子那样。巴利
Macchavatthudvayepi eseva nayo. Ayaṃ pana viseso – kumīnamukhaṃ vivaritvā vā pacchāpuṭakaṃ muñcitvā vā passena chiddaṃ katvā vā kumīnato macche pothetvā palāpentassa pārājikaṃ. Bhattasitthāni dassetvā evaṃ palāpentassāpi pārājikaṃ. Saha kumīnena uddharatopi pārājikaṃ. Kevalaṃ kumīnamukhaṃ vivarati, pacchāpuṭakaṃ muñcati, chiddaṃ vā karoti, macchā pana attano dhammatāya palāyanti, bhaṇḍadeyyaṃ. Evaṃ katvā bhattasitthāni dasseti, macchā gocaratthāya nikkhamitvā palāyanti, bhaṇḍadeyyameva. Mukhaṃ avivaritvā pacchāpuṭakaṃ amuñcitvā passena chiddaṃ akatvā kevalaṃ bhattasitthāni dasseti, macchā pana chātajjhattā sīsena paharitvā okāsaṃ katvā gocaratthāya nikkhamitvā palāyanti, bhaṇḍadeyyameva. Tucchakumīnassa mukhaṃ vā vivarati, pacchāpuṭakaṃ vā muñcati, chiddaṃ vā karoti, āgatāgatā macchā dvāraṃ pattā puṭakachiddehi palāyanti, bhaṇḍadeyyameva. Tucchakumīnaṃ gahetvā gumbe khipati, bhaṇḍadeyyamevāti. Yāne bhaṇḍaṃ pīṭhe thavikāya sadisaṃ.
关于肉片这件事:如果是在空中抓取,那么抓到的那个位置就是它所在的位置。要用六种方式来判断,然后才能认定是否构成了“令其离开原处”。这里剩下的内容,应当依照木守护者、染衣者的衣物以及芒果贼等事例中所说的方法来判定。巴利
Maṃsapesivatthumhi – sace ākāse gaṇhāti, gahitaṭṭhānameva ṭhānaṃ. Taṃ chahākārehi paricchinditvā ṭhānācāvanaṃ veditabbaṃ. Sesamettha dārugopālakarajakasāṭakavatthūsu ca ambacorakādivatthūsu vuttanayena vinicchinitabbaṃ.
155 关于瓮器之事:如果有人拿了酥油等价值不到一足价的东西,然后立下防护,想“我不再这样做了”,但第二天等时候又生起同样的心,照样舍弃防护去受用,即使全部受用了,也不犯巴拉基格。犯恶作或土喇咤亚,而且这东西属于应当赔偿的。这位比丘也正是这样做的,因此说“比丘不犯巴拉基格”。但如果他没有舍弃防护,心想“我要每天受用”,一点一点地受用,那么到哪一天凑满一足价,那一天就犯巴拉基格。巴利
155.Kumbhivatthusmiṃ – yo sappitelādīni apādagghanakāni gahetvā ‘‘na puna evaṃ karissāmī’’ti saṃvare ṭhatvā dutiyadivasādīsupi puna citte uppanne evameva dhuranikkhepaṃ katvā paribhuñjanto sabbampi taṃ paribhuñjati, nevatthi pārājikaṃ. Dukkaṭaṃ vā thullaccayaṃ vā āpajjati, bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. Ayampi bhikkhu evamevamakāsi. Tena vuttaṃ – ‘‘anāpatti bhikkhu pārājikassā’’ti. Dhuranikkhepaṃ pana akatvā ‘‘divase divase paribhuñjissāmī’’ti thokaṃ thokampi paribhuñjato yasmiṃ divase pādagghanakaṃ pūrati, tasmiṃ pārājikaṃ.
共谋搬运的事例,应按照共谋搬运中判断的方法来理解;遗忘的事例,涉及施食处等情形;两件残食的事例,涉及芒果贼等情形,都应按照前面所说的判断方法来理解。两件草的事例,含义本身就很清楚。巴利
Saṃvidāvahāravatthūni saṃvidāvahāre, muṭṭhivatthūni odaniyagharādivatthūsu dve vighāsavatthūni ambacorakādivatthūsu vuttavinicchayanayena veditabbāni. Dve tiṇavatthūni uttānatthāneva.
156 156. 在分芒果等事例中,那些比丘去了一个常住比丘已划定范围的村里常住处。在那里,比丘们虽然吃着各种果实,但当那些客比丘到来时,他们并没有对施主说:“把果实分配给长老们。”于是那些客比丘心想:“难道僧团的东西我们不该得到吗?”就敲钟分果,也按雨季安居的次序给了他们一份,自己也吃了。因此,世尊对他们说:“诸比丘,为了受用,无犯。”所以,如今也是这样:如果常住比丘不给客比丘,而在分果的时候,看到有别人应得的一份,就以偷盗的心自己吃掉,那么在那里,客比丘可以敲钟分配后受用。巴利
156.Ambabhājāpanādivatthūsu te bhikkhū ekaṃ gāmakāvāsaṃ paricchinnabhikkhukaṃ agamaṃsu. Tattha bhikkhū phalāphalaṃ paribhuñjamānāpi tesu āgatesu ‘‘therānaṃ phalāni dethā’’ti kappiyakārake na avocuṃ. Atha te bhikkhū ‘‘kiṃ saṅghikaṃ amhākaṃ na pāpuṇātī’’ti ghaṇṭiṃ paharitvā bhājāpetvā tesampi vassaggena bhāgaṃ datvā attanāpi paribhuñjiṃsu. Tena nesaṃ bhagavā ‘‘anāpatti, bhikkhave, paribhogatthāyā’’ti āha. Tasmā idānipi yattha āvāsikā āgantukānaṃ na denti, phalavāre ca sampatte aññesaṃ atthibhāvaṃ disvā corikāya attanāva khādanti, tattha āgantukehi ghaṇṭiṃ paharitvā bhājetvā paribhuñjituṃ vaṭṭati.
如果常住比丘把树守护起来,到了分果的时候再分着吃,并且如法地用来供给四种资具,那么客比丘对这些就没有支配权。即使是那些已经被指定为供衣服之用的树,客比丘同样没有支配权。对于被指定为供其余资具之用的树,道理也是一样。巴利
Yattha pana āvāsikā rukkhe rakkhitvā phalavāre sampatte bhājetvā khādanti, catūsu paccayesu sammā upanenti, anissarā tattha āgantukā. Yepi rukkhā cīvaratthāya niyametvā dinnā, tesupi āgantukā anissarā. Eseva nayo sesapaccayatthāya niyametvā dinnesupi.
不过,如果那些树木并没有被这样指定,常住比丘们守护、保管之后却以盗心去受用,那么就不应该与那些常住比丘按照共住规约来行事。如果树木是为了受用果实而布施的,常住比丘们也守护、保管,并如法地拿来供养,那么就应该与那些常住比丘按照共住规约来行事。然而,《大护持》中说:对于指定给予的四种资具,如果以盗心受用,应当估量物品价值后予以处罚。如果只是按受用的方式分配来受用,则须赔偿物品。其中,被指定为住所用的,如果只是按受用的方式分配来受用,则犯土喇咤亚罪,并须赔偿物品。巴利
Ye pana tathā aniyamitā, āvāsikā ca te rakkhitvā gopetvā corikāya paribhuñjanti, na tesu āvāsikānaṃ katikāya ṭhātabbaṃ. Ye phalaparibhogatthāya dinnā, āvāsikāpi ne rakkhitvā gopetvā sammā upanenti, tesuyeva tesaṃ katikāya ṭhātabbaṃ. Mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ – ‘‘catunnaṃ paccayānaṃ niyametvā dinnaṃ theyyacittena paribhuñjanto bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo. Paribhogavaseneva taṃ bhājetvā paribhuñjantassa bhaṇḍadeyyaṃ. Yaṃ panettha senāsanatthāya niyamitaṃ, taṃ paribhogavaseneva bhājetvā paribhuñjantassa thullaccayañca bhaṇḍadeyyañcā’’ti.
指定给衣物的,就只能用在衣物上。如果碰上饥荒,比丘们靠乞食过得很辛苦,而衣物却容易得到,那就可以为了僧团的安稳,做告白甘马后,也用在乞食上。如果比丘们因为住所或医药而困苦,也可以为了僧团的安稳,做告白甘马后,用在那些用途上。指定给乞食、指定给医药而布施的东西,也是同样的道理。不过,指定给住所而布施的,属于重物,要好好守护保管,只能用在那个用途上。但如果碰上饥荒,比丘们没法靠乞食维持生活,这时候因为国王、疾病、盗贼、恐惧等原因去别处的人,他们的精舍会荒废,棕榈树、椰子树等也会被毁掉,而依靠住所资具却能维持生活。在这种时候,即使把住所舍出去,为了维护住所而受用,也是世尊允许的。所以,可以留下一两处上等住所,把其余下等的舍出去用在乞食上。但不能把根本彻底断掉来使用。巴利
Odissa cīvaratthāya dinnaṃ cīvareyeva upanetabbaṃ. Sace dubbhikkhaṃ hoti, bhikkhū piṇḍapātena kilamanti, cīvaraṃ pana sulabhaṃ, saṅghasuṭṭhutāya apalokanakammaṃ katvā piṇḍapātepi upanetuṃ vaṭṭati. Senāsanena gilānapaccayena vā kilamantesu saṅghasuṭṭhutāya apalokanakammaṃ katvā tadatthāyapi upanetuṃ vaṭṭati. Odissa piṇḍapātatthāya gilānapaccayatthāya ca dinnepi eseva nayo. Odissa senāsanatthāya dinnaṃ pana garubhaṇḍaṃ hoti, taṃ rakkhitvā gopetvā tadatthameva upanetabbaṃ. Sace pana dubbhikkhaṃ hoti, bhikkhū piṇḍapātena na yāpenti. Ettha rājarogacorabhayādīhi aññattha gacchantānaṃ vihārā palujjanti, tālanāḷikerādike vināsenti, senāsanapaccayaṃ pana nissāya yāpetuṃ sakkā hoti. Evarūpe kāle senāsanaṃ vissajjetvāpi senāsanajagganatthāya paribhogo bhagavatā anuññāto. Tasmā ekaṃ vā dve vā varasenāsanāni ṭhapetvā itarāni lāmakakoṭiyā piṇḍapātatthāya vissajjetuṃ vaṭṭati. Mūlavatthucchedaṃ pana katvā na upanetabbaṃ .
如果有人把一座园林指定用于四种资具之后布施出来,就不该在那座园林上作告白甘马。但若某种资具短缺,就可以取来用在那个用途上。园林应当有人守护;即使付工资,也应当雇人守护。有些人领了工资之后,就在园林里盖起房子住下来守护园林,如果他们送椰子或棕榈果等给来访的比丘,那么只有僧团所允许的——“你们每天可以吃这么多”——他们才能给那么多;超过这个数量,即使他们给,也不该接受。巴利
Yo pana ārāmo catuppaccayatthāya niyametvā dinno, tattha apalokanakammaṃ na kātabbaṃ. Yena pana paccayena ūnaṃ, tadatthaṃ upanetuṃ vaṭṭati. Ārāmo jaggitabbo, vetanaṃ datvāpi jaggāpetuṃ vaṭṭati. Ye pana vetanaṃ labhitvā ārāmeyeva gehaṃ katvā vasantā rakkhanti, te ce āgatānaṃ bhikkhūnaṃ nāḷikeraṃ vā tālapakkaṃ vā denti, yaṃ tesaṃ saṅghena anuññātaṃ hoti – ‘‘divase divase ettakaṃ nāma khādathā’’ti tadeva te dātuṃ labhanti; tato uttari tesaṃ dadantānampi gahetuṃ na vaṭṭati.
如果有人以租约的方式取得园林后,只把符合规定的物品提供给僧团,作为四种资具的用途,那么这个人即使布施很多,也是可以的。如果园林是为了佛塔的灯油而布施,或者是为了修补破损而布施,那么这座园林也应当被维护;即使要支付工资,也应当雇人维护。在这里,佛塔所属的物品和僧团所属的物品都可以用来支付工资。对于这座园林,那些用工资住在那里守护的人,以及那些以租约取得园林后提供符合规定物品的人,他们布施那里出产的果实的方式,应当依照前面所说的办法来理解。巴利
Yo pana ārāmaṃ keṇiyā gahetvā saṅghassa catuppaccayatthāya kappiyabhaṇḍameva deti, ayaṃ bahukampi dātuṃ labhati. Cetiyassa padīpatthāya vā khaṇḍaphullapaṭisaṅkharaṇatthāya vā dinno ārāmopi paṭijaggitabbo; vetanaṃ datvāpi jaggāpetabbo. Vetanañca panettha cetiyasantakampi saṅghasantakampi dātuṃ vaṭṭati. Etampi ārāmaṃ vetanena tattheva vasitvā rakkhantānañca keṇiyā gahetvā kappiyabhaṇḍadāyakānañca tattha jātakaphaladānaṃ vuttanayeneva veditabbanti.
在庵婆罗园等事例中说到:“比丘们,守园人布施,无犯。”那么这里,什么样的守园人布施是允许的,什么样的不允许呢?玛哈苏玛长老先说:“凡是限定给守园人的——‘你每天拿这么多’——只有那么多是允许的,超过就不允许。”玛哈巴杜玛长老则说:“哪有给守园人立下字据或做个标记才布施的?东西交到他们手上,他们就是主人,所以他们给的东西即使很多也允许。”《库伦德注》里则说:“人们的花园或其他果类非果类,由孩子们看守,他们给的允许。但叫人拿来之后再接受,则不可以。对于僧团之物和佛塔之物,只有以租金取得后看守的人所给的布施才允许。以工资看守的人,只允许给属于他自己那份的量。”《大护法注》里则说:“在家人中的守园人布施给比丘的,这允许。而僧团的守园人,从自己的工资中扣出一部分来布施,这允许。如果有人以半个花园或某几棵树作为工资来守护,他也只允许布施属于自己那份的树。以租金取得后看守的人,则全部允许。”不过这一切在字句上虽有不同,在意义上却是同一个意思;所以应当了解了其中的意趣之后再接受。巴利
Ambapālakādivatthūsu – anāpatti, bhikkhave, gopakassa dāneti ettha kataraṃ pana gopakadānaṃ vaṭṭati, kataraṃ na vaṭṭatīti? Mahāsumatthero tāva āha – ‘‘yaṃ gopakassa paricchinditvā dinnaṃ hoti – ‘ettakaṃ divase divase gaṇhā’ti tadeva vaṭṭati; tato uttari na vaṭṭatī’’ti. Mahāpadumatthero panāha – ‘‘kiṃ gopakānaṃ paṇṇaṃ āropetvā nimittasaññaṃ vā katvā dinnaṃ atthi, etesaṃ hatthe vissaṭṭhakassa ete issarā, tasmā yaṃ te denti taṃ bahukampi vaṭṭatī’’ti. Kurundaṭṭhakathāyaṃ pana vuttaṃ – ‘‘manussānaṃ ārāmaṃ vā aññaṃ vā phalāphalaṃ dārakā rakkhanti, tehi dinnaṃ vaṭṭati . Āharāpetvā pana na gahetabbaṃ. Saṅghike pana cetiyasantake ca keṇiyā gahetvā rakkhantasseva dānaṃ vaṭṭati. Vetanena rakkhantassa attano bhāgamattaṃ vaṭṭatī’’ti. Mahāpaccariyaṃ pana ‘‘yaṃ gihīnaṃ ārāmarakkhakā bhikkhūnaṃ denti, etaṃ vaṭṭati. Bhikkhusaṅghassa pana ārāmagopakā yaṃ attano bhatiyā khaṇḍetvā denti, etaṃ vaṭṭati. Yopi upaḍḍhārāmaṃ vā kecideva rukkhe vā bhatiṃ labhitvā rakkhati, tassāpi attano pattarukkhatoyeva dātuṃ vaṭṭati. Keṇiyā gahetvā rakkhantassa pana sabbampi vaṭṭatī’’ti vuttaṃ. Etaṃ pana sabbaṃ byañjanato nānaṃ, atthato ekameva; tasmā adhippāyaṃ ñatvā gahetabbaṃ.
在木材这件事上,有人说“世尊,我只是暂时用一下”,这是想表达“世尊,我是暂时用一下的心”的人说的。所谓“暂时用一下的心”,意思就是“我会再拿回来还回去”这样的心。世尊说:“如果是暂时使用的情形,就不算犯戒。”巴利
Dāruvatthumhi – tāvakāliko ahaṃ bhagavāti tāvakālikacitto ahaṃ bhagavāti vattukāmena vuttaṃ, tāvakālikacittoti ‘‘puna āharitvā dassāmī’’ti evaṃcitto ahanti vuttaṃ hoti. Bhagavā ‘‘tāvakālike anāpattī’’ti āha.
这里还有一个不属于圣典的判定原则:如果僧团要办僧团的事务,比如建伍波萨他堂或食堂,那就先向僧团请示之后,暂时把材料拿来用。如果僧团的材料没人看管,被雨淋湿了,或者被太阳晒干了,那也可以把这些全都搬到自己的住处去制作使用。如果僧团派人去取,就应该用别的材料或者按价钱来使僧团满意。如果没办法使僧团满意,就应该说:“尊者,这是用僧团的东西做的,请以僧团共用的方式使用它。”至于住处,这位比丘就是主人。即使石柱、木柱、门板或者窗户不够用,也可以暂时拿僧团的东西来修补,让它恢复原样。这个原则对其他材料也同样适用。巴利
Ayaṃ panettha pāḷimuttakavinicchayo – sace saṅgho saṅghikaṃ kammaṃ kāreti uposathāgāraṃ vā bhojanasālaṃ vā, tato āpucchitvā tāvakālikaṃ haritabbaṃ. Yo pana saṅghiko dabbasambhāro agutto deve vassante temeti, ātapena sukkhati, taṃ sabbampi āharitvā attano āvāse kātuṃ vaṭṭati. Saṅgho āharāpento aññena vā dabbasambhārena mūlena vā saññāpetabbo. Na sakkā ce hoti saññāpetuṃ, ‘‘saṅghikena, bhante, kataṃ saṅghikaparibhogena vaḷañjathā’’ti vattabbaṃ. Senāsanassa pana ayameva bhikkhu issaro. Sacepi pāsāṇatthambho vā rukkhatthambho vā kavāṭaṃ vā vātapānaṃ vā nappahoti, saṅghikaṃ tāvakālikaṃ āharitvā pākatikaṃ kātuṃ vaṭṭati. Esa nayo aññesupi dabbasambhāresūti.
关于水的规定:当水很难得到,要从一由旬或半由旬外取来时,对于这样已被占有的水,取用就构成偷盗。如果水是从别处取来的,或者存放在池塘等地方,只是用来煮粥做饭和饮用,不作其他大的用途,那么以偷盗心取用,也构成偷盗。但是,如果拿一壶或两壶水来洗座位、浇菩提树、作水供养、煮染料,这是允许的。在这种情况下,应当依照僧团的规约来做。如果取用过量,或者以偷盗心把泥土等东西放进去,就应当估量物品的价值来处理。巴利
Udakavatthusmiṃ – yadā udakaṃ dullabhaṃ hoti, yojanatopi aḍḍhayojanatopi āharīyati, evarūpe pariggahitaudake avahāro. Yatopi āharimato vā pokkharaṇīādīsu ṭhitato vā kevalaṃ yāgubhattaṃ sampādenti, pānīyaparibhogañca karonti, na aññaṃ mahāparibhogaṃ, tampi theyyacittena gaṇhato avahāro. Yato pana ekaṃ vā dve vā ghaṭe gahetvā āsanaṃ dhovituṃ, bodhirukkhe siñcituṃ udakapūjaṃ kātuṃ, rajanaṃ pacituṃ labbhati, tattha saṅghassa katikavaseneva paṭipajjitabbaṃ. Atirekaṃ gaṇhanto, mattikādīni vā theyyacittena pakkhipanto bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo.
如果常住的比丘们把共同约定搞得很强硬,不许别人洗或染物品,自己却趁别人没看见时拿来全都做了,那他们就不该坚持这个约定。他们自己洗多少,就该允许别人也洗多少。如果僧团有两三个池塘或水井,并且已经约定:“要在这里洗澡,要从这里取饮用水,要在这里做一切日常使用。”那就应该完全按照约定来做。如果没有约定,那在哪里做一切日常使用都可以。巴利
Sace āvāsikā katikavattaṃ daḷhaṃ karonti, aññesaṃ bhaṇḍakaṃ dhovituṃ vā rajituṃ vā na denti, attanā pana aññesaṃ apassantānaṃ gahetvā sabbaṃ karonti, tesaṃ katikāya na ṭhātabbaṃ. Yattakaṃ te dhovanti, tattakaṃ dhovitabbaṃ. Sace saṅghassa dve tisso pokkharaṇiyo vā udakasoṇḍiyo vā honti, katikā ca katā ‘‘ettha nhāyitabbaṃ, ito pānīyaṃ gahetabbaṃ, idha sabbaparibhogo kātabbo’’ti. Katikavatteneva sabbaṃ kātabbaṃ. Yattha katikā natthi, tattha sabbaparibhogo vaṭṭatīti.
关于陶土的情况:如果某个地方陶土很难得到,或者有人把各种颜色的陶土拿来存放在那里,那么即使只有一点点,也值五个摩沙迦,因此犯巴拉基格。不过,如果是为了僧团的事务或塔庙的事务,在事情完成之后,先征得僧团同意再取用,或者只是暂时取用,那是可以的。石灰和彩绘颜料也是同样的道理。巴利
Mattikāvatthusmiṃ – yattha mattikā dullabhā hoti, nānappakārā vā vaṇṇamattikā āharitvā ṭhapitā, tattha thokāpi pañcamāsakaṃ agghati, tasmā pārājikaṃ. Saṅghike pana kamme cetiyakamme ca niṭṭhite saṅghaṃ āpucchitvā vā tāvakālikaṃ vā gahetuṃ vaṭṭati. Sudhāyapi cittakammavaṇṇesupi eseva nayo.
关于草的事:如果草被烧了,因为并没有把它从原来的地方移走,所以犯恶作,但需要赔偿物品。僧团把草整理好之后,用来覆盖僧团的住处;后来某时僧团没法再整理了,这时如果另一位比丘以职责的名义去整理,这草还是属于僧团的。如果他不整理,僧团就应该对某位比丘说:“你整理一下,然后交出来。”如果那位比丘想要一份,即使给了他一份,也应该让他整理。如果他要求增加份额,也还是应该给。如果他还要再增加,就应该对他说:“你去整理,全部拿走,覆盖你自己住的住所。”为什么?因为如果损坏了,就没有利益了。不过,布施的人不应该连地基一起给,那是重物;只应该给草本身。如果他在整理后覆盖自己住所时,僧团又能整理了,就应该对他说:“你不用整理了,僧团会整理。”巴利
Tiṇavatthūsu – jhāpitatiṇe ṭhānācāvanassa abhāvā dukkaṭaṃ, bhaṇḍadeyyaṃ pana hoti. Saṅgho tiṇavatthuṃ jaggitvā saṅghikaṃ āvāsaṃ chādeti, puna kadāci jaggituṃ na sakkoti, athañño eko bhikkhu vattasīsena jaggati, saṅghassevetaṃ. No ce jaggati, saṅgheneko bhikkhu vattabbo ‘‘jaggitvā dehī’’ti. So ce bhāgaṃ icchati, bhāgaṃ datvāpi jaggāpetabbaṃ. Sace bhāgaṃ vaḍḍheti, dātabbameva. Vaḍḍhetiyeva, ‘‘gaccha jaggitvā sabbaṃ gahetvā attano santakaṃ senāsanaṃ chādehī’’ti vattabbo. Kasmā? Naṭṭhe attho natthi. Dadantehi pana savatthukaṃ na dātabbaṃ , garubhaṇḍaṃ hoti; tiṇamattaṃ pana dātabbaṃ. Tasmiṃ ce jaggitvā attano senāsanaṃ chādente puna saṅgho jaggituṃ pahoti, ‘‘tvaṃ mā jaggi, saṅgho jaggissatī’’ti vattabboti.
床等七种物品是大家都知道的。但在巴利律典经文中,即使没有直接提及,如果拿走石柱、树柱,或者其他任何够得上“一足价”的东西,同样犯巴拉基格。在禅堂等地方,对于被丢弃、属于精舍等的墙壁或围墙,如果有人打破它而偷取砖块等物,也是同样的处理方式。为什么呢?因为僧团的东西,有时有人住,有时没人住。在边境地区,因为害怕盗贼,人们迁离的时候,如果有人拿走被遗弃的寺院等处的任何资具,也是同样的处理方式。不过,如果有人只是暂时从那里拿走,后来比丘们又住回那些寺院时要求归还,那就应该归还。即使从那里拿来后已经建成了坐卧处,也应该归还那个坐卧处或者等值的东西。如果人们没有断绝恋着而迁离,心想“我们还会再回来住的”,这时如果有人拿了僧团共有的或个人的物品,只要他们同意,就不需要补救;但如果是僧团的重物,那就必须补救。巴利
Mañcādīni satta vatthūni pākaṭāneva. Pāḷiyaṃ pana anāgatampi pāsāṇatthambhaṃ vā rukkhatthambhaṃ vā aññaṃ vā kiñci pādagghanakaṃ harantassa pārājikameva. Padhānagharādīsu chaḍḍitapatitānaṃ pariveṇādīnaṃ kuṭṭampi pākārampi bhinditvā iṭṭhakādīni avaharantassāpi eseva nayo. Kasmā? Saṅghikaṃ nāma kadāci ajjhāvasanti, kadāci na ajjhāvasanti. Paccante corabhayena janapade vuṭṭhahante chaḍḍitavihārādīsu kiñci parikkhāraṃ harantassāpi eseva nayo. Ye pana tato tāvakālikaṃ haranti, puna āvasitesu ca vihāresu bhikkhū āharāpenti, dātabbaṃ. Sacepi tato āharitvā senāsanaṃ kataṃ hoti, taṃ vā tadagghanakaṃ vā dātabbameva. ‘‘Puna āvasissāmā’’ti ālayaṃ acchinditvā vuṭṭhitesu janapadesu gaṇasantakaṃ vā puggalikaṃ vā gahitaṃ hoti; te ce anujānanti, paṭikammena kiccaṃ natthi. Saṅghikaṃ pana garubhaṇḍaṃ, tasmā paṭikammaṃ kattabbameva.
157 关于在寺院中受用物品的这一段,意思本身就很清楚。巴利
157. Vihāraparibhogavatthu uttānatthameva.
比丘们,我说“允许暂时拿走”这句话的意思是:如果一位比丘把属于僧团的床或椅子暂时拿走,在自己觉得舒服的地方,以僧团受用的方式使用,哪怕用一两个月,并且来了年长的比丘就让给他们用,不阻拦,那么即使那东西丢了、坏了、被贼偷了,他也没有罪责。不过,住完之后离开时,应该把它放回原来的地方。但如果他以个人私用的方式使用,来了年长的比丘也不让给人家,那东西丢了,他就有罪责。如果把东西拿到别的住处去用,而那里有年长的比丘来了,叫他让出来,他就应该说:“这是我从某某住处拿来的,我去把它放回原处。”如果那位比丘说“我会把它放回原处”,那么把东西交给他之后离开,也是可以的。这在《简略注》中已经说过。巴利
Anujānāmi, bhikkhave, tāvakālikaṃ haritunti ettha yo bhikkhu saṅghikaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā tāvakālikaṃ haritvā attano phāsukaṭṭhāne ekampi dvepi māse saṅghikaparibhogena paribhuñjati, āgatāgatānaṃ vuḍḍhatarānaṃ deti, nappaṭibāhati , tassa tasmiṃ naṭṭhepi jiṇṇepi corāvahaṭepi gīvā na hoti. Vasitvā pana gacchantena yathāṭhāne ṭhapetabbaṃ. Yo pana puggalikaparibhogena paribhuñjati, āgatāgatānaṃ vuḍḍhatarānaṃ na deti, tasmiṃ naṭṭhe tassa gīvā hoti. Aññaṃ pana āvāsaṃ haritvā paribhuñjantena sace tattha vuḍḍhataro āgantvā vuṭṭhāpeti, ‘‘mayā idaṃ asukāvāsato nāma āhaṭaṃ, gacchāmi, naṃ pākatikaṃ karomī’’ti vattabbaṃ. Sace so bhikkhu ‘‘ahaṃ pākatikaṃ karissāmī’’ti vadati, tassa bhāraṃ katvāpi gantuṃ vaṭṭatīti saṅkhepaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ.
在瞻波城的事例中,所谓“三合粥”,就是用芝麻、米、绿豆,或者芝麻、米、黑豆,或者芝麻、米、马豆,或者芝麻、米加上任何一种别的豆类,把这三样东西放进去煮成的。据说,他们是把这三样东西加进掺了四分之一水的牛奶里,再配上酥油、蜂蜜、糖等做成的。巴利
Campāvatthumhi – tekaṭulayāgūti tilataṇḍulamuggehi vā tilataṇḍulamāsehi vā tilataṇḍulakulatthehi vā tilataṇḍulehi saddhiṃ yaṃkiñci ekaṃ aparaṇṇaṃ pakkhipitvā tīhi katā, etaṃ kira imehi tīhi catubhāgaudakasambhinne khīre sappimadhusakkarādīhi yojetvā karonti.
在王舍城的事件中,“蜜丸”是指一种极美味的糕点,也叫作“蜜首”。这里剩下的内容,在这两个事件里,都应该按照“饭食分配”事件中所说的方式来理解。巴利
Rājagahavatthumhi – madhugoḷakoti atirasakapūvo vuccati; ‘‘madhusīsaka’’ntipi vadanti. Sesamettha vatthudvayepi odanabhājanīyavatthusmiṃ vuttanayeneva veditabbaṃ.
158 158. 在阿朱卡的事件中,“他这样说”是指他生病后说的。具寿优波离是具寿阿朱卡的同党——这不是因为偏袒而结党,而应当理解为:长老因为认为他无罪,出于对知惭者的护念和对律的护念,所以成为同党。这里其余的内容意思很清楚。巴利
158. Ajjukavatthusmiṃ – etadavocāti gilāno hutvā avoca. Āyasmā upāli āyasmato ajjukassa pakkhoti na agatigamanavasena pakkho, api ca kho anāpattisaññitāya lajjīanuggahena vinayānuggahena ca thero pakkhoti veditabbo. Sesamettha uttānameva.
159 159. 在波罗奈城的事件中,“被贼所恼”是指被贼人抢掠。所谓“以神通带来,安置在宫殿中”:据说长老看到那户人家被忧愁之箭刺透,翻来覆去、坐立不安,出于对那户人家的悲悯,为了守护他们的信心,以法护持,便用神通决意:“愿他们自己的宫殿就在孩子们近前。”孩子们认出“这是我们的宫殿”,就爬了上去。随后长老收回神通,宫殿也仍旧停在原来的地方。不过,按照世俗的说法,才说“他以神通把那些孩子带来,安置在宫殿中”。在神通所及的范围内,像这样以决意神通来做,是没有犯戒的;但变化神通则不合适。巴利
159. Bārāṇasīvatthusmiṃ – corehi upaddutanti corehi viluttaṃ. Iddhiyā ānetvā pāsāde ṭhapesīti thero kira taṃ kulaṃ sokasallasamappitaṃ āvaṭṭantaṃ vivaṭṭantaṃ disvā tassa kulassa anukampāya pasādānurakkhaṇatthāya dhammānuggahena attano iddhiyā ‘‘tesaṃyeva pāsādaṃ dārakānaṃ samīpe hotū’’ti adhiṭṭhāsi. Dārakā ‘‘amhākaṃ pāsādo’’ti sañjānitvā abhiruhiṃsu. Tato thero iddhiṃ paṭisaṃhari, pāsādopi sakaṭṭhāneyeva aṭṭhāsi. Vohāravasena pana vuttaṃ ‘‘te dārake iddhiyā ānetvā pāsāde ṭhapesī’’ti. Iddhivisayeti īdisāya adhiṭṭhāniddhiyā anāpatti. Vikubbaniddhi pana na vaṭṭati.
160-1 最后两个事例本身的意思已经很清楚。巴利
160-1. Avasāne vatthudvayaṃ uttānatthamevāti.
无与伦比胜者说,第二项;
此处巴拉基格,乃由败烦恼者所说。
无余学处能与彼等同;
遍摄众理趣,深义决断。
是故,事端既起,通达律之比丘,
依律为护,于此善作裁决。
巴利圣典和它的注释书,连同它们完整的意趣,都要一并把握。
深入其中之后,应当以不放逸的态度作出判断。
任何时候都不该热衷于挑别人的罪过。
应当作意:我当见无犯。
即使看到了过失,也一再不说。
审察之后,再与智者商议,然后才说。
即使是在如法的事物上,对于心念轻浮的人,
凡夫在这里因为随顺欲求,退失了沙门的功德。
是故,观他人资具如毒蛇、
如火聚,智者不应触碰。巴利
Dutiyaṃ adutiyena, yaṃ jinena pakāsitaṃ; Parājitakilesena, pārājikamidaṃ idha. Sikkhāpadaṃ samaṃ tena, aññaṃ kiñci na vijjati; Anekanayavokiṇṇaṃ, gambhīratthavinicchayaṃ. Tasmā vatthumhi otiṇṇe, bhikkhunā vinayaññunā; Vinayānuggahenettha, karontena vinicchayaṃ. Pāḷiṃ aṭṭhakathañceva, sādhippāyamasesato; Ogayha appamattena, karaṇīyo vinicchayo. Āpattidassanussāho, na kattabbo kudācanaṃ; Passissāmi anāpatti-miti kayirātha mānasaṃ. Passitvāpi ca āpattiṃ, avatvāva punappunaṃ; Vīmaṃsitvātha viññūhi, saṃsanditvā ca taṃ vade. Kappiyepi ca vatthusmiṃ, cittassa lahuvattino; Vasena sāmaññaguṇā, cavantīdha puthujjanā. Tasmā paraparikkhāraṃ, āsīvisamivoragaṃ; Aggiṃ viya ca sampassaṃ, nāmaseyya vicakkhaṇoti.
《巴拉基格品义注》第二部分巴利
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā (dutiyo bhāgo)
1 2 3 4