第52章
Dvipaññāsatima pariccheda
他获得了楞伽灌顶,塞那从欲界来到。
他把副王之位授予了玛欣德总督。
Tato laṅkābhisekaṃ so, patvā seno kamāgataṃ; Mahindassādipādassa, yuvarājapadaṃ adā.
他智慧明达,是位大诗人,聪慧熟练,在朋友和敌人之间都保持中立。
这位国王始终具备悲悯与慈爱。
Pañño mahākavī byatto, majjhatto mittasattusu; Yutto dayāya mettāya, rājā so sabbadā ahu.
天神不越过时节,按时如法降雨;
住在那片国土上的人们,一直过得快乐,没有恐惧。
Kālaṃ devo’natikkamma, sammā dhārābhivassati; Raṭṭhe tasmiṃ vasantā’suṃ, sukhitā nibbhayā sadā.
那时他坐在铜殿里,宣讲了经教。
那位国王被住在三大派僧团中的僧众们簇拥着。
Suttantaṃ lohapāsāde, nisinno vaṇṇayī tadā; Nikāyattayavāsīhi, rājā so parivārito.
他把佛牙舍利匣用各种宝石装饰起来;
他在四座寺院做了供养,又以多种方式供养了舍利。
Dāṭhadhātukaraṇḍaṃ so, nānāratanabhūsitaṃ; Akā catuvihāresu, dhātupūjā ca’nekadhā.
他建好尸陀精舍村后,自己就住在那里;
他像守护儿子一样守护着世间,三年之后便离世往生天界。
Pariveṇaṃ sitthagāmaṃ, kāretvā vutthamattanā; Lokaṃ puttaṃva pāletvā, tivassena divaṅgato.
那位王储玛欣德,紧接着就成为了国王。
他福德广大,威势赫赫,兵众众多,名声远扬。
Yuvarājā mahindo so, rājāsi tadanantaraṃ; Mahāpuñño mahātejo, mahāseno mahāyaso.
他杀了贼寇,消除了祸患,让整个兰卡岛归于一把伞下。
他们向他供以侍奉,他是永恒的圈子领袖。
Ekacchattaṃ akā laṅkaṃ, ghātetvā corupaddavaṃ; Akaṃsu tamupaṭṭhānaṃ, niccamaṇḍalanāyakaṃ.
就算兰卡岛上还有刹帝利国王在,人主(国王)……
出生于羯陵伽转轮王族的一位公主。
Vijjamānepi laṅkāyaṃ, khattiyānaṃ narādhipo; Kāliṅgacakkavattissa, vaṃse jātaṃ kumārikaṃ.
他下令把她迎娶过来,立为自己的正宫王后。
她生了两个儿子,还有一个让人喜爱的女儿。
Āṇāpetvāna taṃ agga-mahesiṃ attano akā; Tassā puttā duve jātā, dhītā ekā manoramā.
他把儿子们立为首要位置,又把女儿立为副王后。
就这样,这位万民之主确立了狮子族的谱系。
Ādipāde akā putte, dhītaraṃ coparājiniṃ; Iti sīhaḷavaṃsañca, paṭṭhapesi sabhūpati.
那位宠臣为了征服这片土地,派遣了这支军队;
他派那人去了龙岛,此地的国王听说了那件事。
Balakāyaṃ imaṃ desaṃ, maddanatthāya vallabho; Pesesi nāgadīpaṃ so, sutvā taṃ bhūpati idha.
那时,把兵力交给名叫塞那的国王军队统帅之后。
那位宠臣的军队,把他派到那里去打仗。
Balaṃ datvāna senavha-rājasenāpatiṃ tadā; Vallabhassa balene’sa, yujjhituṃ tattha pesayi.
将军到了那里,带着那位国王的军队;
他打了一仗,把对方消灭后,就在战场上把他抓住了。
Gantvā senāpatī tattha, balene’tassa rājino; Yujjhitvā taṃ vināsetvā, gaṇhi so yuddhamaṇḍale.
国王无法战胜他,于是那些宠臣等人……
那些国王和兰卡王结成了盟友。
Asakkento imaṃ jetuṃ, rājā naṃ vallabhādayo; Rājāno mittasambandhaṃ, laṃkindena akaṃsu te.
就这样,那位国王的威光遍满了赡部洲。
遍布楞伽岛之后,又越过了大海。
Icchevaṃ rājino tejo, jambudīpamavatthari; Pattharitvāna laṃkāyaṃ, ullaṅghitvāna sāgaraṃ.
对于正在宣说正法的人,正确地行持之,并非最高解脱。
那位国王听了法之后,对佛陀的教法生起了净信。
Saddhammaṃ kathāyantānaṃ, katvā sammā na muttamaṃ; Dhammaṃ sutvāna so rājā, pasanno buddhasāsane.
那位国王把粪扫衣比丘们召集到一起,
邀请他们到自己家里后,好好吩咐了。
Rājā so sannipātetvā, paṃsukūlikabhikkhavo; Yācitvā attano gehaṃ, āṇāpetvāna sādhukaṃ.
铺好座位后,请他坐下,并供养食物;
他总是像在一天之内那样,广泛地施予清净的(食物)。
Āsanaṃ paññapetvāna, nisīdāpiya bhojanaṃ; Dāpesi vipulaṃ suddhaṃ, sadā ekadine viya.
国王的苦行者享有种种佳肴。
他总是送去清净、昂贵又丰盛的食物。
Anekabyañjanaṃ rājā-raññakānaṃ tapassinaṃ; Pesesi bhojanaṃ suddhaṃ, mahagghaṃ vipulaṃ sadā.
把医生们派去给那些身体虚弱的苦行者治病,
那位慈悲的住处,总是让他就近得到治疗。
Vejjeva pesayitvāna, vilānānaṃ tapassinaṃ; Santikaṃ so dayāvāso, tikicchāpesi niccaso.
浓稠熬煮的糖块,还有大蒜的汁液;
饭后也总是布施槟榔和漱口洁齿之物。
Guḷāni ghanapākāni, lasuṇānaṃ rasāni ca; Tambulamukhavāsañca, pacchabhatte adā sadā.
把钵装满大蒜和胡椒;
毕钵罗、姜、糖块,还有三果。
Pattesu pūrayitvāna, lasuṇaṃ maricampi ca; Pipphalisaṅgīverāni, guḷāni tiphalāni ca.
一罐油、一量蜂蜜,以及袍服和覆盖物;
他常常分别布施给穿粪扫衣的比丘们。
Ghataṃ telaṃ madhuñcāya, pāpurattharaṇāni ca; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, paccekaṃ sabbadā adā.
衣等一切资具都属于国王
让人做好之后,施给了那些穿粪扫衣的比丘们。
Cīvarādīni sabbāni, parikkhārāni bhūpati; Kārāpetvāna dāpesi, bhikkhūnaṃ paṃsukulinaṃ.
国王在大寺里,确实为每一位比丘
他分别让人布施了新衣物,用来做袈裟。
Rājā mahāvihārasmiṃ, ekekassa hi bhikkhuno; Paccekaṃ navavatthāni, cīvaratthāya dāpayi.
那些住在三部派中、靠利养过活的比丘们,
他在两个场合都布施了等重之财。
Nikāyattayavāsīnaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ; Tulābhāramadā dvīsu, vāresu samahīpati.
那位国王在未来(来世)的财物。
国王们从僧团财物;
愿他们不侵夺,在石头上,
让人刻写后保存起来。
Rājā so nāgatebhogaṃ, Rājāno saṅghabhogato; Na gaṇhantūni pāsāṇe, Likhāpetvā nidhāpayi.
他让人宣讲了佛陀的三皈依,凭功德。
他让那些无依无靠的人把食物和衣服布施给那些人。
Kathāpetvāna buddhassa, saraṇāni guṇenava; Anāthehi ca tesañca, bhattavatthāni dāpayi.
在象厩那块地上建好了布施堂,
他给乞讨的人布施,也给他们床铺和住处。
Dānasālaṃ karitvāna, hatthisālakabhūmiyaṃ; Yācakānaṃ adā dānaṃ, tesañca sayanāsanaṃ.
他在所有的诊所里都提供了药物和床榻。
他在盗贼的牢房里,常令人布施食物。
Vejjasālāsu sabbāsu, bhesajjaṃ mañcakañca so; Corānaṃ bandhanāgāre, niccaṃ bhattāni dāpayi.
对于猴子、猪、鹿和狗,
他让人布施了饭食和糕点,这位心怀慈悲者,随自己意愿而行。
Vānarānaṃ varahānaṃ, migānaṃ sunakhāna ca; Bhattaṃ pūvañca dāpesi, dayāvāso yathicchakaṃ.
国王在四座精舍中,堆起了稻谷堆;
他们想要什么就拿什么吧,他让那些无依无靠的人得到了布施。
Rājā catuvihāresu, katvā so vīhirāsayo; Yathicchitena gaṇhantu, anāthā iti dāpayi.
用种种供养做了供养,成就了无上的吉祥。
那时,他也请那些善于戒律的比丘们来讲解戒律。
Nānāpūjāhi pūjetvā, katvā maṅgalamuttamaṃ; Kathāpesi ca bhikkhūhi, byattehi vinayaṃ tadā.
长老法友,住在锡塔迦村的人
供养之后,他让人撰写了阿毗达摩的注释。
Therena dhammamittena-sitthagāmakavāsinā; Pūjayitvāna kāresi, abhidhammassa vaṇṇanaṃ.
由名叫达塔那伽的林居长老,
他让阿毗达摩得以宣说,成为楞伽岛的庄严。
Dāṭhānāgā’bhidhānena, therenā’raññavāsinā; Laṃkālaṃkārabhūtena, abhidhammaṃ kathāpayi.
以布衣供养金鬘塔;
以舞蹈与歌唱、以诸香、以种种花。
Paṭṭakañcukapūjāhi, hemamālikacetiyaṃ; Naccagītehi gandhehi, pupphehi vividhehi ca.
用灯串和熏香,以种种方式供养之后,
他把衣服分好,亲自发给比丘们。
Dīpamālāhi dhūpehi, pūjayitvāna’nekadhā; Tassa vatthāni bhājetvā, bhikkhūnaṃ dāpayī sayaṃ.
他总是待在自己的王国里,在各处园林中。
他让人采来鲜花,供养了三宝。
Sadā so attano rajje, uyyānesu tahiṃtahiṃ; Āṇāpetvāna pupphāni, pūjesi ratanattayaṃ.
为了造一座名叫旃檀的宫殿,该宫殿被胡椒藤环绕;
他开始了建造,并赐予比丘们采邑村。
Pāsādaṃ candanaṃ nāma, kātuṃ maricavaṭṭiyaṃ; Akārambhañca bhikkhūnaṃ bhogagāme ca dāpayi.
他把头发舍利安置好后,那人用宝石装饰宝函;
让人建造它,供养它,然后在那里放置它,国王。
Kesadhātuṃ nidhāpetvā, karaṇḍaṃ ratanehi so; Kārayitvāna pūjesi, ṭhapetvā tattha bhūpati.
他用金板和银板覆盖了塔园里的那座佛塔;
让人覆盖好之后,国王按王者的规格举行了供养。
Soṇṇarajatapaṭṭehi , thūpārāmamhi cetiyaṃ; Chādāpetvā yathārajjaṃ, pūjaṃ kāresi bhūpati.
国王在那座舍利殿里,造了一道金门;
他光芒四射,就像太阳的光芒中燃烧的须弥山一样。
Tasmiṃ dhātughare rājā, soṇṇadvāramakārayi; Pajjalantaṃ sineruṃva, raṃsīhi sūriyassa so.
朱罗王的军队烧毁了佛足迹处的殿宇。
他为四座佛塔建了一座令人欢喜的殿堂。
Jhāpitaṃ coḷarājassa, balena padalañchane; Catunnaṃ cetiyānaṃ so, ramanīyaṃ gharaṃ akā.
他在被焚毁的城市中心,建造了牙舍利殿;
国王又建了法集论堂和大施食所。
Jhātaṃ nagaramajjhamhi, dāṭhādhātugharaṃ akā; Dhammasaṅgaṇīgehañca, mahāpāḷiñca bhūpati.
国王建好了槟榔凉亭,就在那里征收赋税;
那位上座部传承者为了让比丘们服用而施与了药物,用于治疗目的。
Tambūlamaṇḍapaṃ katvā, tattha suṅkaṃ mahīpati; Bhikkhūnaṃ theravaṃse so, bhesajjatthāya dāpayi.
建好了一座名叫“大吉祥”的住处后,
她让出生在长老传承中的比丘尼们得到了布施。
Upassayaṃ karitvāna, mahāmaṅgalanāmakaṃ; Theravaṃsamhi jātānaṃ, bhikkhunīnaṃ adāpayi.
当时,由贤善的母舅王发起。
大地之主建成了名为摩尼的宫殿。
Mātulodayarājena, āraddhaṃ sādhunā tadā; Niṭṭhāpesi mahīpālo, pāsādaṃ maṇināmakaṃ.
那时,在祇园精舍里有四座僧房。
那位国王的四位大臣让人建造了它们。
Pariveṇāni cattāri, tasmiṃ jetavane tadā; Kārāpayiṃsu cattāro, amaccā tassa rājino.
国王那位名叫吉提、令人心生欢喜的王后吉提萨玛。
在塔园后面的无园精舍。
Rañño kittisamādevī, kittināmā manoramā; Pariveṇaṃ akārāmaṃ, thūpārāmassa pacchato.
她在那个精舍里,也在棉花村建了。
在衣塔那里,还有三座清净的莲池。
Sā tasmiṃ pariveṇe ca, akā kappāsagāmake; Cīvaracetiye ceva, tisso pokkharaṇī suci.
那面旗帜长十二肘,是黄金做的;
她在金鬘塔供养、礼敬福德资粮。
Dvādasaratanāyāmaṃ, dhajaṃ soṇṇamayañca sā; Pūjesi puññasambhāraṃ, hemamālika cetiye.
她的儿子先前建造了在家人的音乐堂,以及
具足功德的将军,以及比丘们,先前也在城外为比丘建造住处。
Gihīnaṃ vajjasālañca, putto tassā pureakā; Guṇavāsakkasenānī, bhikkhūnañca purābahi.
国王在四座宛如天宫般的寺院里,
建好凉亭之后,又以种种方式供养舍利。
Rājā catuvihāresu, dibbapāsādasannibhe; Maṇḍape kārayitvāna, dhātupūjā anekadhā.
过了一年之后,这位国王便下令建造。
他妥善地遵循了以往诸王的行事风范。
Vassamekamatikkamma, kārāpetvā mahīpati; Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, paripālesi sādhukaṃ.
如是等种种殊胜福德,以多种方式;
他在第十六年做完那些事之后,那位国王就升上了天界。
Evamādīni puññāni, uḷārāni anekadhā; Katvā soḷasame vasse, rājā so tidivaṃ gato.
依靠那位国王而生,塞那十二岁;
迦陵伽王后的儿子,那时即位为王。
Jāto paṭicca taṃ rājaṃ, senā dvādasavassiko; Kāliṅgadeviyā putto, pattarajjo tadā ahu.
他赐给优陀耶的弟弟副王之位。
父亲手下的将军塞那,成了他的将军。
Udayassa kaniṭṭhassa, yuvarājapadaṃ adā; Pitu senāpati seno, tassa senāpati ahu.
带着军队前往边境,将军前往后,他;
他的弟弟和母亲一起生活。
Paccantaṃ balamādāya, gate senāpatimhi so; Mātarā saha vattantaṃ, kaṇiṭṭhaṃ tassa bhātaraṃ.
处死了那位大力士之后,他当时就任命了军队统帅;
有个大臣名叫优陀耶,是对他言听计从的自己人。
Mārāpetvā mahāmallaṃ, akā senāpatiṃ tadā; Amaccaṃ udayaṃ nāma, sakaṃ vacanakārakaṃ.
他听了这话,顿时怒火中烧——那时,将军森那。
他带着军队来了,士兵们说道:我们要抓住。
Taṃ sutvā kupito hutvā, seno senāpati tadā; Balamādāya āgañchi, gaṇhissāmīti sattavo.
国王听了之后,已说过自己的话;
他说“我保护你,大臣”,然后就离开,去了罗诃那。
Sutvāna taṃ mahīpālo, katavantaṃ vācamattano; Rakkhāmi taṃ amaccanti, gato nikkhamma rohaṇaṃ.
他的幻术消失后,太子和王后;
他带着愤怒,因此命令那位统帅。
Tassa māyā nivattitvā, yuvarājañca rājiniṃ; Ādāya kupitā tena āṇāpesi camūpatiṃ.
他被那个女人笼络住之后,就召集了陀密罗人;
把国土给了他们之后,他住在布吒底那城。
Tāya so saṅgahītova, damiḷe sannipātiya; Datvā janapadaṃ tesaṃ, puṭatthinagare vasī.
那位国王为了与他交战,就从罗诃那派出了军队。
将军把那位国王的整支军队都消灭了。
Yujjhituṃ tena so rājā, balaṃ pesesi rohaṇā; Senāpati vināsesi, sabbaṃ taṃ rājino balaṃ.
那些泰米尔人像罗刹一样,蹂躏了国土;
他们抢夺掠夺之后,就那样把人们的财物占为己有。
Damiḷā te janapadaṃ, pīḷetvā rakkhasā viya; Vilumpitvāna gaṇhanti, narānaṃ santakaṃ tadā.
被放逐的人们到了罗诃那,来到国王跟前;
他与大臣们商量后,他们把那件事报告了。
Khittā manussā gantvāna, rohaṇaṃ rājasantikaṃ; Nivedesuṃ pavattiṃ taṃ, mantetvā sacīvehi so.
为了护持教法和国土,他舍弃了那位将军;
与军队达成和解后,他来到了普拉提那城。
Rakkhituṃ sāsanaṃ raṭṭhaṃ, tampahāya camūpatiṃ; Sandhiṃ katvāna senena, puḷatthinagaraṃ agā.
把亲骨肉立为王后,来守护自己的家族;
生下了名叫迦叶的殊胜儿子。
Mahesiṃ attajaṃ katvā, pāletuṃ vaṃsamattano; Puttaṃ uppādayitvāna, kassapaṃ nāma uttamaṃ.
当他住在楞伽岛那儿时,那些有害的宠臣们;
他们得不到酒喝,就在他面前死去。
Vasante tattha laṃkinde, ahitā vallabhā janā; Alabhantā suraṃ pātu-māriyā tassa santike.
他们先讲了饮酒的好处,然后让那位国王把酒喝了下去。
他喝了那酒之后,当时就变得像一头醉象。
Majjapāne guṇaṃ vatvā, pāyesuṃ taṃ mahīpatiṃ; Pivitvā majjapānaṃ so, mattabyāḷo ahu tadā.
到了食物灭尽的地步,他舍弃了那难得之境;
他在第十年就死了,那时还只是个年轻的国王。
Āhārānaṃ khayaṃ patvā, cajitvā dullabhaṃ padaṃ; Mato so dasame vasse, taruṇoyeva bhūpati.
由此了知恶友
顺从的状态是退堕的原因;
无论在此处还是在他处,唯有于乐知足者。
愿他们抛弃那个愚人,就像抛弃剧毒一样。
Ito viditvā khalupāpamitta- Vidheyyabhāvaṃ parihāni hetuṃ; Sukhattitoyeva ida vā huraṃ vā; Jahantu te ghoravisaṃ’va bālaṃ.
在为善人生起净信与警策而作的《大史》中,名为“洗衣者”的(章节)——
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃseti rājako nāma