第50章
Paññāsatima pariccheda
从此,迦叶在王国中站稳脚跟后,便将南方领地赐予(他人)。
他把南方领地赐予了聪慧的迦叶副王。
Tato rajje patiṭṭhāya, kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ; Adā kassapanāmassa, yuvarājassa dhīmato.
他让人为太子的女儿举行了最高规格的灌顶加冕礼。
那位名叫蒂莎的公主,就成了他自己的妻子。
Aggābhisekaṃ dāpesi, yuvarājassa dhītuyā; Rājakaññāya tissāya, bhariyāye’va attano.
那些从各处前来乞讨的人和手艺人,
国王总是让人布施,这叫做“杖王布施”。
Yācakānañca sippīnaṃ, āgatānaṃ tato tato; Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma, sadā dāpesi bhūpati.
这位马欣德是首副王,
那时他正住在罗诃那。
为了夺取国王的国土
带着醉意的军队前来。
Ādipādo mahindo so, Vasanto rohaṇe tadā; Gahetuṃ rājinoraṭṭha- Mādāya balamāgato.
国王听了之后非常愤怒,就派出了自己的军队。
与他交战并把他打败,那位大勇士就是玛欣德。
Taṃ sutvā kupito rājā, balaṃ pesesi attano; Yujjhitvā taṃ parājesi, mahindo so mahābhaṭo.
于是国王为了让他回来,就派了他的父亲去。
他走到儿子迦叶王子那里。
Tato rājā nivattetuṃ, pitaraṃ tassa pesayi; Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ, so gantvā puttasantikaṃ.
他用各种合理的方式,讲说了具备种种法谈的教导。
他从战场撤退后,又把儿子找回来了。
Nānādhammakathopetaṃ, vatvā yuttimanekadhā; Saṅghāmato nivattetvā, puttaṃ so punarāgami.
阿迪帕多随后杀死了那个区域首领;
看见国中的人愤怒了,他就去到城边。
Ādipādo tu so pacchā, ghātetvā maṇḍalādhipe; Kuddhejanapade disvā, agamāsi purantikaṃ.
比丘僧团把他带来,指给大地之主看。
他把女儿给了她之后,又把她送回了罗哈纳。
Bhikkhusaṅgho tamānetvā, dassesi vasudhādhipaṃ; Datvā so dhītaraṃ tassā, pesesi puna rohaṇaṃ.
把破戒的人从三部派僧团中赶出去之后,
他把新学比丘们安排到各处的住处。
Nīharitvāna dussīle, nikāyattayavāsīsu; Gāhāpesi nave bhikkhū, āvāse tattha tattha so.
由双重灌顶仪式所生的、身为副王的儿子
他在大寺的菩提树那里,为了供养而堆土。
Dvayābhisekajātena, ādipādena sununā; Mahāvihāre bodhimhi, paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ.
他在三部尼柯耶中,也造了三尊石制的佛像;
在金色的光芒网中,还有伞盖和顶髻宝珠。
Akāsi ca nikāyesu, tīsu bimbe silāmaye; Sovaṇṇaye raṃsijāle, chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā.
在无畏山寺里,有一座以他自己名字命名的殿堂;
做了在那里安置后,比丘使村庄居住。
Abhayagirivihāramhi, pāsādaṃ sakanāmakaṃ; Katvā tattha nivāsetvā, bhikkhu gāmamadāpayi.
他在摩希央伽纳寺时,把一座村庄供养给了那座佛塔;
他把连同衣物的佛像供食,分给了所有比丘。
Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ, gāmaṃ so cetiyassa’dā; Savatthaṃ paṭimābhattaṃ, sabbabhikkhūna dāpayi.
那时,他给陆地上和水中的众生都施予了无畏。
他始终守护着前代诸王的修行风范。
Thale jale ca sattānaṃ, adāsi abhayaṃ tadā; Cārittapubbarājūnaṃ, paripālesi sabbadā.
他的将军塞那,是伊兰哥拉王族的后裔。
为Theriya比丘们建了住所,在塔园后面。
Tassa senāpati seno, ilaṅgorājavaṃsajo; Theriyānaṃ akā’vāsaṃ; Thūpārāmassa pacchato.
他为那些喜法的比丘们,建了一座以法为乐的园林;
同样,也为萨伽利迦人建了名为迦萨巴塞那的(精舍)。
Dhammārucikabhikkhūnaṃ, dhammārāmamakārayi; Tathā sāgalikānañca, kassapasenanāmakaṃ.
他在支提山上建了一座叫“暖心”的住处;
他把精舍布施给了那些喜好正法的比丘们。
Hadayuṇhābhidhānaṃ so, katvā cetiyapabbate; Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ.
住在各处寺院里的寺院执事比丘们,
将军让人一间一间地建起了小屋,并令人施与。
Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ, ārāmesu tahiṃ tahiṃ; Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā, dāpesi ca camūpati.
他在红茉莉山上,造了一座极其悦意、又庄严美观的小屋。
他把一座小屋布施给了那些苦行者——教法的拥有者。
Rattamālagirismiṃ so, katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ; Kuciṃ adā sāsanassa, sāmikānaṃ tapassinaṃ.
让人建成大寺后,他把一处殊胜的远离处施与了(僧众)。
给粪扫衣比丘们的,名叫“海山”的(精舍)。
Mahāvihāre kāretvā, paviveṇaṃ varaṃ adā; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, samuddagirināmakaṃ.
在森林里建好住处,并以自己的家族名字命名之后,
他向大寺比丘们布施了林中的住所。
Vāsaṃ araññe kāretvā, attano vaṃsanāmakaṃ; Mahāvihāre bhikkhūnaṃ, vane nivāsataṃ adā.
他在破旧的寺院里,也做了新建修缮的工程;
他让人给所有比丘送去了旧僧衣。
Vihāresū ca jiṇṇesu, navakammamakārayi; Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare.
建好了提萨园,作为比丘尼的住处;
他在摩里车环大菩提树周围安置了守护者。
Tissārāmaṃ karitvāna, bhikkhūnīnamupassayaṃ; Maricavaṭṭimahābodhi, parihāre nivesayi.
在阿努拉德普勒,也在普拉提那伽罗。
为了对治流行病,他也建了医院。
Anurādhapure ceva, pulatthinagarepi ca; Upasaggaroganāsāya, vejjasālāpi kārayi.
他使人布施自己所建的居所,也使人布施供养村。
他也在同样的寺仆村赐予了佛像与庄严装饰。
Attanā katavāsanaṃ, bhogagāme ca dāpayi; Tathārāmikagāme ca, paṭimābharaṇañca so.
他在城里到处让人建造了药房。
他给穿粪扫衣的比丘们布施了食物和衣服。
Bhesajjagehaṃ kāresi, nagare tattha tattha so; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, bhattaṃ vatthañca dāpayi.
他释放了被捆成群的众生以及畜生界的众多众生。
那位将军又让人给穷苦的人施舍了大量财物。
Khandhīkate amocesi, tiracchānagate bahū; Kapaṇānañca dāpesi, mahādānaṃ camūpati.
用各种调料调制的米饭,还有粥和种种嚼食;
做了猪形的东西,还让人把糖蜜送给比丘们。
Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ, yāguṃ vividhakhajjakaṃ; Katvā sūkararūpañca, guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi.
做了这些善行之后,成为军队的统帅,
塞那用他的名声之月的光芒,照亮了一切方向。
Evāmādīni puññāni, katvā senāya nāyako; Seno kittindupādehi, sabbā obhāsayī disā.
把他认作亲戚之后,那位名叫罗刹的导师;
在萨瓦拉村里,有一座令人心生欢喜的精舍。
Tasseva ñātako katvā, nāyako rakkhasavhayo; Savārakamhi gāmamhi, vihāraṃ sumanoharaṃ.
大寺住众们以核心修行
他给比丘们好好布施,并确立了最上的行持。
Mahāvihāravāsīnaṃ, sārānaṃ paṭipattiyā; Bhikkhūnaṃ so adā sādhu, ṭhapetvā vattamuttamaṃ.
有个名叫塞那的大书手,还有大书手山;
她命人建造了大寺,作为比丘们最好的住所。
Seno nāma mahālekho, mahālekhakapabbataṃ; Mahāvihāre kāresi, bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ.
还有一位名叫朱罗王的大臣,是那位国王的臣子。
僧院无基而毁坏,那(法/僧团/师)却被妥善建立。
Coḷarājābhidhāno, ca, amacco tassa rājino; Pariveṇaṃ akārammaṃ, naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ.
国王在三种部类中,造了令人悦意的色相之作;
种种彩绘的楼阁,以及如同胜利殿一般的建筑。
Rājā tīsu nikāyesu, rūpakammamanoramaṃ; Maṇḍapāni vicittāni, vejayanto pamāni ca.
办完舍利供养,又做了让人心生欢喜的事;
他随业而去,在那里停留了十七年。
Kāretvā dhātupūjāyo, katvā janamanoharā; Yathā kammaṃ gato ṭhatvā, vassāni dasasatta ca.
他由两种灌顶仪式所生,就是迦叶王子;
他获得了灌顶,当兰卡国统一之时。
Dvayābhisekasañjāto, yuvarājātha kassapo; Āsi laddhābhiseko so, laṃkārajjekamāgate.
有信心的人就像已经走上正道的人,有智慧的人就像具足神通的人。
那人说话像将死之人,布施起来像施财者。
Saddho āgatamaggova, sābhiñño viya paññavā; Vattā so maramantiva, cāgavā dhanado viya.
博学多闻、善于说法,对一切技艺都精通无碍;
善于辨别什么是相应、什么是不相应的考察,又精细又通晓义理。
Bahussuto dhammakathī, sabbasippavisārado; Yuttāyuttavicārāya, nipuṇo nayakovido.
就像不动摇的帝释天柱一样,稳稳安住在善逝的教法之中。
面对一切外道论师的风,也丝毫不动摇。
Acalo indalīlo’va, ṭhito sugatasāsane; Parappavādivātehi, sabbehi’pi akampiyo.
不欺骗、不谄诈、不高慢,也不去亲近诸恶。
他是种种功德的矿藏,是一切珍宝的海洋。
Māyāsāṭheyyamānādi, pāpānañca agocaro; Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro.
这位如大地之月般的君王,生于自己的族中
他把副王之位授予了那位名叫达普拉萨阿底波陀的人。
Bhūmicando narindo so, vaṃse jātassa attano; Dappuḷassādīpādassa, yuvarājapadaṃ adā.
他用十种法和四种摄事来治理王国,
他一边做着这些事,一边守护着世间,就像守护自己的眼睛一样。
Rajjaṃ dasahi dhammehi, catusaṅgahavatthūhi; Karonto paripālesi, lokaṃ nettaṃva attano.
他以导师的如法之业建立了一切教法。
带着新学比丘们,把住处填满了。
So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ, dhammakammena satthuno; Gahetvā navake bhikkhū, akāsā’vāsapūraṇaṃ.
杜达伽摩尼王建造了摩利遮瓦提寺;
把已经毁坏的精舍修复好,用各种住所把它装饰起来。
Duṭṭhagāmaṇirājena, kataṃ maricavaṭṭikaṃ; Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā, nānāāvāsa bhūsitaṃ.
为长老传承的比丘们举行了盛大的布施庆典。
他也让那五百人,向受用村邑布施。
Theravaṃsajabhikkhūnaṃ, adā katvā mahāmahaṃ; Tesaṃ pañcasatānañca, bhogagāme ca dāpayi.
在那里,在可爱的兜率天,天众在前围绕着他,
那位正在宣说无上之法的弥勒世间怙主,
Tattha so tusite ramme, devasaṅghapurakkhataṃ; Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ, desentaṃ dhammamuttamaṃ.
就像是在向世间展示一切庄严齐备的精舍;
他坐在一座宜人的凉亭里,亭子用各种珍宝装饰着。
Dassento viya lokassa, vihāre sabbasajjite; Nisinno maṇḍape ramme, nānāratanabhūsite.
还有,被所有城邑来的比丘们围绕着。
兰卡之王以佛陀般的威仪,宣说了阿毗达摩。
Nagarehi ca sabbehi, bhikkhūhi parivārito; Buddhalilāya laṃkindo, abhidhamma mabhāsayi.
那时,让人把阿毗达摩藏写在金板上;
用种种珍宝装饰的法集结经卷。
Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā; Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ, nānāratana bhūsitaṃ.
在城中央建好之后,又让人打造了最上等的黄金函;
把他安置在那里之后,就让人献上了供养。
Katvā nagaramajjhamhi, kāretvā hemamuttamaṃ; Taṃ tattha ṭhapayitvāna, parihāramadāpayi.
把帝释天将军的位子给了自己的儿子之后,
让他专心守护那些法本。
Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ, datvā puttassa attano; Parihāre niyojesi, tattha taṃ dhammapotthake.
每年,国王把都城装扮得像天城一样;
军队装扮华丽,准备妥当后,他被簇拥环绕。
Anusaṃvaccharaṃ rājā, puraṃ devapurī viya; Vibhūsitāya senāya, sajjetvā parivārito.
就像天王一样光彩夺目,全身佩戴着各种装饰。
坐在大象的肩背上,在都城的街道中巡行。
Devarājāva sobhanto, sabbābharaṇabhūsito; Hatthikhaṇḍe nisīditvā, caranto puravīthiyaṃ.
用盛大的仪仗队伍,把那部《法集》迎请到精舍。
他自己让人建好的、样样齐备的悦意精舍。
Mahatā parihārena, netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ; Attanā kāritaṃ rammaṃ, vihāraṃ sabbasajjitaṃ.
在那里,在安放舍利的可爱之处,装饰着种种珍宝;
在殿堂里的舍利座上,把舍利安放好之后,做了供养。
Tattha dhātugate ramme, nānāratanabhūsite; Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ, patiṭṭhāpiya pūjayi.
他在大云林建了一座著者精舍;
他在城里建了医馆,也让他们在村中施与。
Ganthākarapariveṇaṃ , mahāmeghavane akā; Nagare vajjasālā ca, tesaṃ gāme ca dāpayi.
般迪迦精舍、石云和山,
他在无畏山做完这件事后,就把那座村庄布施给了他们。
Bhaṇḍikapariveṇañca, silāmeghañca pabbataṃ; Katvā’bhayagirismiṃ so, tesaṃ gāmamadāpayi.
在灯林寺,兰卡国王是领袖;
他把一个村子布施给了斋堂,也同样布施给了无畏山寺。
Jotivanavihārasmiṃ, rājā laṅkāya nāyako; Bhattaggassa adā gāmaṃ, tathā’bhayagirimhi ca.
他布施了以南山为名的寺院。
国王怀着感恩之心,把村庄布施了出去,他是一位最尊崇正法的人。
Dakkhiṇagirināmassa, vihārassa ca dāpayi; Gāmaṃ kataññubhāvena, rājā paramadhammiko.
萨迦军帅把令人愉悦、围墙环绕的精舍建得很美;
他把与村庄一起的布施给了有自己名字的长老尼们。
Sakkasenāpati rammaṃ, pariveṇaṃ sumāpiya; Adāsi sahagāmehi, theriyānaṃ sanāmikaṃ.
他的妻子跋耆罗,也让人布施给他们。
建好了一座以自己名字命名并附有村庄的精舍。
Bhariyā vajirā tassa, tesaṃyeva adāpayi; Pariveṇaṃ karitvāna, sagāmaṃ sakanāmakaṃ.
她就在那个足迹印上建起了住所。
她布施给比丘尼众,在长老传承中处处受人敬奉。
Upassayaṃ karitvāna, sā eva padalañchane; Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite.
释迦将军的母亲,天林比丘们的……
她为那些“长老传承之灯”们建了一座以自己名字命名的住处。
Sakkasenāpati mātā, devā’raññaka bhikkhūnaṃ; Theravaṃsappadīpānaṃ, akā’vāsaṃ sanāmakaṃ.
她正是导师之影像,于摩利质瓦提。
她做了小摩尼珠、足网、伞盖和僧衣。
Sā eva paṭibimbassa, satthu maricavaṭṭiyaṃ; Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ, akā chattañca cīvaraṃ.
国王就在自己的王族居所里,建立了一个与自己同名的王族世系。
他建造了一座名叫巴利卡的宫殿,令人满心欢喜。
Rājā rājālayeyeva, rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ; Akāsi pāḷikaṃ nāma, pāsādaṃ sumano haraṃ.
有一位名叫拉吉妮的王后,她是国王的另一个妻子,她作了供养。
她用布片和紧身衣作了供养,建起了一座金花环塔。
Pūjesi rājinī nāma, rājino bhariyā’parā; Paṭṭakañcukapūjāya, hemamālika cetiyaṃ.
你是她的儿子悉达多,名为安住于权势之中;
他被称为摩罗耶王,以相貌如同鳄鱼所生。
Tassā puttosi siddhattho, nāma issariye ṭhito; Suto malayarājāti, rūpena makaraddhajo.
国王在他死后,为比丘尼们建了一座最殊胜的僧舍。
那时,他建立了布施的传统,并把功德回向给他。
Rājā tasmiṃ mate katvā, sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ; Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā, tassa pattimadā tadā.
那时,他这样如法地治理着楞伽岛的国政。
般度王跟朱罗王打仗,结果被打败了。
Evaṃ dhammena kārente, rajjaṃ laṅkādīpe tadā; Coḷarājena yujjhitvā, paṇḍurājā parājito.
他送去了许多礼物,是考虑到力量。
阿楞吉沙罗王和自己的大臣们一起商议。
Paṇṇākārāni nekāni, balaṃ sandhāya pesayi; Rājālaṃkissaro saddhiṃ, mantetvā sacivehi so.
他武装军队,把帝释的将军当作自己的统帅。
把他立为军队的统帅后,他举行了盛大的祭祀。
Sannayha balakāyaṃ so, sakkasenāpatiṃ sakaṃ; Balassa nāyakaṃ katvā, mahāyitthamupāgami.
说完先王们的胜利后,他站在海岸边;
鼓起勇气,让军队上了船。
Vijayaṃ pubbarājūnaṃ, vatvā velātaṭe ṭhito; Ussāhaṃ janayitvāna, nāvaṃ āropayī balaṃ.
那时,他召集了军队,带领着帝释的将军。
他快乐地渡过了大海,来到了般度之地。
Balakāyaṃ samādāya, sakkasenāpatiṃ tadā; Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo, paṇḍudesamupāgami.
般度王看到那支军队后,满心欢喜;
他说:“我要让整个南赡部洲统一在一把伞下。”
Disvā balañca tañceva, paṇḍurājā sumānaso; Ekacchattaṃ karissāmi, jambudīpanti abravi.
那位国王率领两支军队,朱罗王族者……
没能取胜,就丢下战场离开了。
Baladvayaṃ gahetvāna, rājā so coḷavaṃsajaṃ; Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami.
帝释天军的统领再次出发,心里想着“我要去战斗”;
坐着伴随恶疾,因恶行而苍白地死亡。
Yujjhissāmīti gantāna, sakkasenāpatī puna; Nisinno upasaggena, mato pāpena paṇḍuto.
楞伽岛的国王及军队也因那种病而溃散。
听了之后,他出于慈悲,随即向军队下令。
Laṃkissaro balassāpi, tena rogena nānasaṃ; Sutvā dayālubhāvena, senaṃ āṇāpayī tato.
那时萨迦把大将的职位给了他的儿子。
他因此让那个儿子成长起来,并让他成为军队的统领。
Sakka senāpatiṭṭhānaṃ, tassa puttassa’dā tadā; Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ, katvā senāya nāyakaṃ.
那时,住在城中属于三部的比丘们,举行了护卫仪式。
他做了这件事之后,消除了众生对疾病和旱灾的恐惧。
Nikāyattayavāsīhi, parittaṃ nagare tadā; Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ.
他让教法和世间都得到了安宁,而且是以种种不同的方式。
那位国王在第十年,快乐地往生到了天界。
Sāsanassa ca lokassa, santiṃ katvā anekadhā; Rājā so dasame vasse, sukhena tidivaṃ gato.
即使住在楞伽国,他仍是宣说三藏的人、一切知识的明灯,
他是谈论职责与教导的人、智者、诗人,具备正念、智慧及三种坚定,是开示佛法的人,也是实际修行的人;
或者,具备智慧与信仰等品质,乐于利益他人,了解世间,乐善好施。
就像这位迦叶王一样,具备无瑕的品德,愿一切世间也都如此。
Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo, Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca; Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū; Rājindo kassapo’yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo.