第三十九品
Ekūnacattālīsatima pariccheda
那时,那个叫迦叶的恶王,
给弟弟送去了马、牛和五个厨师。
Tato kassapanāmo so, pāpako narapālako; Assa go pañcasūdañca, pesayitvāna bhātikaṃ.
他没法把人杀掉,心里害怕,就去了狮子山。
让人从四周清理干净,使它难以被人攀登。
Mārāpetuṃ asakkonto, bhīto sīhagiriṃ gato; Durārohaṃ manussehi, sodhāpetvā samantato.
用围墙围起来,建成狮子的形状;
在那里,有梯子和房屋,因此那得了那个名字。
Pākārena parikkhippa, sīhākārena kārayi; Tattha nisseṇi gehāni, tena taṃ nāmako ahū.
在那里把财物收拢起来,妥善藏好、仔细守护;
他把自己藏好的东西,到处都安排好了守护。
Saṃharitvā dhanaṃ tattha, nidahitvā sugopitaṃ; Attano nihitānaṃ so, rakkhaṃ datvā tahiṃ tahiṃ.
在那里建了一座王宫,美丽又悦目。
就像第二个月光水晶宫,犹如库维罗住在那里。
Katvā rājagharaṃ tattha, dassaneyyaṃ manoramaṃ; Dutiyālakamandaṃva, kuverova tahiṃ vasi.
名叫米迦罗的将军建造了同名的精舍;
同样建了精舍及灌顶胜者的住所。
Migāro nāma kāresi, senāpati sanāmakaṃ; Pariveṇaṃ tathāgeha-mabhisekajinissa ca.
向其请求灌顶之后,从石造佛处懦弱地(或:以不坚定之心)。
我没得到王位,我要弄清楚是怎么回事,就这样下定了决心。
Tassābhisekaṃ yācitvā, silāsambuddhato’dhiraṃ; Aladdhāsāmi no rajje, jānissāmīti saṇṭhahi.
他成为之后心生懊悔,因自己所造之业……
“我会从已造的业中解脱吗?”他这样想着,于是造作了许多福德。
Hutvā vippaṭisārī so, attanā katakammanā; Muccissāmi kataṃ nu’ti, puññaṃ kāsi anappakaṃ.
他在城门那里建了许多大住所,
他还在芒果园里让人建造,在每个由旬一座的小岛上。
Mahā vatthuni kāresi, dvāresu nagarassa so; Ambuyyāne ca kāresi, dīpe yojana yojane.
建好了名为“主宰沙门园”的园林,用的是以前就有的材料。
他还让人把更多的食邑村庄赐予了该精舍。
Issarasamaṇārāmaṃ, kāretvā pubbavatthuto; Adhikaṃ bhogagāme ca, adhikaṃ tassa dāpayi.
菩提和莲华色,是他的两个女儿。
他让人建好了那座精舍,又用她们与他自己的名字来为该精舍命名。
Bodhi uppalavaṇṇā ca, tassāsuṃ dhītaro duve; Vihārassa’ssa kāresi, nāmaṃ tāsañca attano.
在Dente,那些长老派的沙门不肯接受。
这是杀父者的业,被世间谴责的胆怯者。
Dente tasmiṃ na icchiṃsu, samaṇā theravādino; ‘‘Pitughātissa kamma’’nti, lokagārayha bhīruno.
他意欲供养他们,便施与了正觉者之像;
比丘们接受了,说:这是我们的导师的财物。
Dātukāmosa tesaṃ’va, sambuddha paṭimāya’dā; Bhikkhave adhivāsesuṃ, bhogo no satthuno iti.
他们在山附近的园林里谈论着。
他让人建了一座精舍,从此以后,他就以他们(的名字)得名。
Kathā niyyanti uyyāne, samīpe pabbatassa so; Kārāpesi vihāraṃ so, tesaṃ nāmo tato ahu.
他布施给了那些欢喜正法的人,那已获得四资具的供养。
精舍和园林,位于北方的方位。
Adā dhammarucinaṃ taṃ, sampatta catupaccayaṃ; Vihārañceva uyyānaṃ, disābhāgamhi uttare.
他吃了那位女人供养的、带着汤汁煮好的饭食,
用可意的菜肴精心烹制,还配上了酥油。
Bhattaṃ sanīrapakkaṃ so, bhuñjitvā dinnamitthiyā; Sappiyuttaṃ manuññehi, sūpehi abhisaṅkhataṃ.
“这是令人愉悦的,诸位尊者,请享用吧。”诸如此类。
他把食物布施给比丘们,并连同衣布一起布施给所有比丘。
Manuññamidamayyānaṃ, dassamevanti tādisaṃ; Bhattaṃ pādāsi bhikkhūnaṃ, sabbesañca sacīvaraṃ.
他遵守布萨,并修习无量心。
他受持头陀支,还让人把经典写下来。
Uposathamadhiṭṭhāsi, appamaññañca bhāvayi, Samādiyi dhutaṅge ca, likhāpesi ca potthake.
他让人建了许多佛像堂等建筑,数量不少。
他害怕来世,并且依止目犍连尊者而生活。
Paṭimādāna sālādiṃ, kārāpesi anappakaṃ; Bhito so paralokamhā, moggallānā ca vattati.
从那以后十八年里,目犍连成了大力士。
按照尼乾陀们的预言,或者与十二位上首同伴一起。
Tato aṭṭhārase vasse, moggallāno mahābhaṭo; Ādesena nigaṇṭhānaṃ, dvādasaggasahāya vā.
从赡部洲来到这里,在安巴陀迦拘罗迦一带;
在名为库拉利的精舍中,集结了兵力。
Jambudīpā idhāgamma, dese ambaṭṭhakolake; Kuḷārī nāme bandhittha, vihāre balasañcayaṃ.
国王听说后,心想“我要擒拿他并消灭他”,于是出发了。
就算占相师们说“这不可能”,他依然是大威力的强者。
Rājā sutvā gahetvā taṃ, bhañjissāmiti nikkhami; Nemittehi na sakkāti, vadantepi mahābalo.
目犍连也披挂整齐,或为全副武装的军队,身边带着勇士作伴;
走向天人之战时,就像天王苏阇之夫一样。
Moggallānopi sannaddha balo sūrasahāya vā; Gacchanto surasaṅgāmaṃ, devo viya sujampati.
彼此靠近交锋,就像大海冲破堤岸一样;
双方军队都奋力投入了大战。
Aññamaññaṃ upāgamma, bhinnavelāva sāgarā; Ārabhiṃsu mahāyuddhaṃ, balakāyā ubhopi te.
迦叶看见前方有一大片泥沼,
他用另一条路让大象掉头走了。
Kassapo purato disvā, mahantaṃ kaddamāsayaṃ; Gantumaññena maggena, parivattesi dantinaṃ.
看见他后,心想:“喂,这主人要逃跑了。”
军队溃散了,他们喊道:看见背影了。
Disvā taṃ sāmikono’yaṃ, palāyati bhaṇe iti; Balakāyo pabhijjittha, ‘‘diṭṭhaṃ piṭha’’nti ghosayuṃ.
目犍连大力王,以利刃切断之后,他;
他把头往空中一甩,把刀插回鞘中。
Moggalāna balārājā, chetvā nikaraṇena so; Sīsaṃ ukkhipiyā’kāsaṃ, churikaṃ kosiyaṃ khipi.
他做完火葬的事务,就对那人(死者)的作为感到满意;
他带上全部财物,来到了一座殊胜的城市。
Katvā’ḷāhana kiccaṃ so, tassa kamme pasīdiya; Sabbaṃso dhanamādāya, āgañchi nagaraṃ varaṃ.
比丘们听说了这件事,穿好下衣、披好上衣;
把住处打扫干净后,他们依次站好。
Bhikkhū sutvā pavattiṃ taṃ, sunivatthā supārutā; Sammajjitvā vihārañca, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.
到了大云林,就像天帝释到了欢喜园一样;
使大军退回,到了象栏外面。
Mahāmeghavanaṃ patvā, devarājāva nandanaṃ; Mahāsena nivattetvā, hatthipākārato bahi.
走上前去,顶礼之后,对那位僧团生起了净信;
他用伞盖供养了僧团,僧团就把那份供养回赠给了他。
Upasaṅkamma vanditvā, saṅghe tasmiṃ pasīdiya; Chattattena saṅghaṃ pūjesi, saṅgho tasseva taṃ adā.
那个地方就被叫作“伞盖增”,人们在那里建了纪念物。
那座精舍也得了个名字,也以此(伞盖增)为名;而他是来到城中的。
Taṃ ṭhānaṃ chattavaḍḍhīti, vohariṃsu tahiṃ kataṃ; Pariveṇampi taṃ nāmaṃ, ahosi puramāgato.
去了两座精舍,在那里顶礼了僧团;
得到大王国之后,他如法地治理世间。
Vihāre dvepi gantvāna, saṅghaṃ tatthā’bhivandiya; Pāpuṇitvā mahārajjaṃ, lokaṃ dhammena pālayi.
他发怒时露出獠牙,对着杀我父亲的凶手;
随顺死者之后,因此他名为罗刹或。
Kuddho nīhari dāṭhaṃso, ghātakaṃ pituno mama; Anuvattitvā maccāti, tena rakkhasa nāma vā.
他毁灭了超过一千位大臣;
他割掉了(那些人的)耳朵、鼻子等,还照样把很多人驱逐出境。
Atirekasahassaṃ so, amaccānaṃ vināsayi; Kaṇṇanāsādi chedesi, pabbājesi tathā bahū.
听了之后,他对正法生起净信,满心欢喜;
他举行了盛大的布施,就像雨云洒落在大地上一样。
Tato sutvāna saddhamma-mupasanno sumānaso; Mahādānaṃ pavattesi, megho viya mahītale.
在弗沙月的满月日,他每年举行布施。
从那时起,这项布施在岛上一直延续到今天。
Phussapuṇṇamīyaṃ dāna-manuvassaṃ pavattayi; Tato paṭṭhāya taṃ dānaṃ, dīpe ajjāpi vattati.
那个车夫也是给父王送炒米的人。
带来父亲的口信,出示给目犍连看。
Sopi sārathiko lāja-dāyako piturājino; Ānetvā pitusande saṃ, moggallānassa dassayi.
看到这情景,他痛哭悲伤,对父亲的爱恋只是量度。
他赞叹一番之后,就把显赫的守门将领之位赐给了他。
Taṃ disvā paridevitvā, pituno pema mattanī; Vaṇṇetvā tassa pādāsi, dvāranāyakataṃ vibhū.
弥伽罗将军按照仪轨禀报之后,
以胜者的方式,按照其喜好举行灌顶。
Senāpati migārohi, nivedetvā yathā vidhiṃ; Abhiseka jinassā’kā, abhisekaṃ yathāruciṃ.
在名叫“西哈”的山上,有达哈精舍和憍陈如牙精舍;
他让人为法喜部和萨伽利部建造了精舍。
Sīhā’cale daḷhanāmaṃ, dāṭhā koṇḍaññakampi ca; Vihāraṃ dhammarucinaṃ, sāgalinañca dāpayi.
他把山上的一部分建成了僧舍,供养给那位长老。
在名叫摩诃男的长形僧舍里。
Pabbatantu vihāraṃso, katvā therassa dāpayi; Mahānāmasanāmassa, dīghasaṇḍa vihārake.
建好了一座名叫罗吉尼的比丘尼精舍后,
那位大智者把它布施给了沙伽利迦的比丘尼们。
Rājinināmakañceva, katvā bhikkhunupassayaṃ; Adā sāgalikānaṃ so, bhikkhunīnaṃ mahāmati.
亦兰巴堪纳迦族出身,名为达陀拔菩提;
在侍奉迦叶的时候,有个人心里生起了厌离。
Lambakaṇṇakagottopi, dāṭhā pabhuti nāmako; Kassapassa upaṭhāne, koci nibbinna mānaso.
前往梅热利亚部,
他就在那里住了下来。
他有一个儿子。
以“Silākā”之名而闻名。
Gantā me reliyaṃ vaggaṃ, Vāsaṃ tattheva kappayi; Ahosi putto tasseko, Silākā loti pissuto.
他也害怕迦叶,就带着自己的亲戚一起
他从这里与目犍连一起去了阎浮提洲。
Sopi kassapato bhīto, ñātakena saha’ttano; Moggallānena gantvāna, jambudīpatalaṃ ito.
他来到菩提分寺,也出家成了比丘。
他恭敬又调柔,认真履行僧团的事务。
Bodhipaṇḍavihārampi, pabbajjaṃ samupāgato; Karonto saṅghakiccāni, sādaro so supesalo.
他把芒果布施给了僧团,僧团因此对他生起了信心。
说“芒果沙弥”,因此他就得了这个名字。
Ammaṃ saṅghassa pādāsi, saṅgho tasmiṃ pasīdiya; Āha’mba sāmaṇero’ti, tena taṃ nāmako ahu.
他按照《发舍利传承》中所说的仪轨,从那以后,
拿到发舍利后,就在他(迦叶王)在位统治期间把它带来这里(斯里兰卡)。
So kesadhātuvaṃsamhi, vuttena vidhinā tato; Kesadhātuṃ labhitvāna, tassa rajje idhā’nayi.
他做了恭敬供养后,取走了那些头发舍利;
把那些(舍利)安放在一个珍贵的水晶容器里。
Tassa katvāna sakkāraṃ, gahetvā kesa dhātuyo; Mahagghe nidahitvāna, karaṇḍe phalikumbhavhe.
在燃灯世尊圣像的殊胜殿堂中;
他通过恭敬供养使其增长,并举行了盛大的供养。
Dīpaṅkarassa nāthassa, paṭimāya ghare vare; Vaḍḍhetvā parihārena, mahāpūjaṃ pavattayi.
在那里把他的舅舅和妻子做成了金像,
他安放了那些圣像,还有他美丽的画像。
Mātulaṃ bhariyañca’ssa, katvā sovaṇṇayaṃ tahiṃ; Ṭhapesi paṭimāyo ca, assa bimbañca cārukaṃ.
他让人做了装发舍利的容器、伞盖和宝石亭阁;
他让人制作了两位上首弟子(双尊)像,以及兽毛拂尘。
Kesadhātukaraṇḍañca , chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ; Sāvakaggayuṃgaṃ vāḷa-bījaniñca sakārayi.
国王还额外赐给他一份超过国王自己的优待,
他任命西拉卡拉为持笔侍卫,安排他去护卫。
Parihārañca tassa’dā, rājā adhikamattano; Silākāḷa masiggāhaṃ, katvā rakkhāya yojayi.
持剑官西拉卡拉,他因此出了名。
国王把姊妹嫁给了他,连同一份财产。
Asiggāhasilākāḷo, iti tenā’si vissuto; Bhaginiñca’ssa pādāsi, saddhiṃ bhogena bhūmipo.
此说仅为简要说明,而详细说明则全面地。
有智慧的人应当从《发舍利史》中掌握。
Vutto’yamati saṅkhepo, vitthāro pana sabbaso; Kesadhātukavaṃsamhā, gahetabbo vibhāvinā.
把大海作为屏障围护起来,也使岛屿无所畏惧;
他以如法之举净化了胜者的正法教法。
Bandhitvā sāgarā rakkhaṃ, dīpañca kāsinibbhayaṃ; Dhammakammana sodhesi, sadhammaṃ jinasāsanaṃ.
他名叫乌陀罗,与将军同名,建了一座禅修室;
他在第十八个雨安居那年,作了诸多福德之后,去世。
Senāpatisa nāmaṃ’kā, padhānaghara muttaro; Katvā’ṭṭhārasame vasse, so puññāni khayaṃ gato.
被迦叶战胜的极有力者,福德耗尽时,是有为法。
他没能战胜死亡,就像奴隶一样。
所以,智者摧破死魔的力量后,就会得到安乐。
涅槃是至高无上的不死之境,是吉祥之地,为自知者所应当证得。
Kassapato jito atibali puññakkhaye saṅkhate; Jetuṃ no visahittha maccumupagaṃ so yevadāsoviya; Tasmā maccubalaṃ nihacca sukhino hessanti medhāvino; Nibbānaṃ paramaccutaṃ sivapadaṃ pattabbamattaññunā.