第三十四章
Catuttiṃsatima pariccheda
十一位国王的说明
Ekādasarājadīpano
在那之后,大周利·大提舍做了这件事;
他如法又公正地统治了十四年。
Tadaccaye mahācūlī-mahātisso akārayi; Rajjaṃ cuddasavassāni, dhammena ca samena ca.
他听说亲手布施能带来大果报,
就在第一年,他伪装身份前往。
Sahatthena kataṃ dānaṃ, so sutvāna mahapphalaṃ; Paṭhameyeva vassamhi, gantvā aññātavesavā.
做完收割水稻的工作后,从那里拿到了工钱。
国王把钵食供养给了大苏摩长老。
Katvāna sālilavanaṃ, laddhāya bhatiyā tato; Piṇḍapātaṃ mahāsumma-therassā’dā mahīpati.
那位刹帝利又在索那吉里住了三年。
在制糖作坊里干活,之后从那里拿到了糖作为工钱。
Soṇṇagirimhi puna so, tīṇivassāni khattiyo; Guḷayantamhi katvāna, bhatiṃladdhā guḷe tato.
国王让人把那些糖块拿来,来到城里……
国王向比丘僧团献上了盛大的布施。
Te guḷe āharāpetvā, puraṃ āgamma bhūpati; Bhikkhusaṅghassa pādāsi, mahādānaṃ mahīpati.
他给三万位比丘布施了衣物。
同样也是一万二千位比丘尼。
Tiṃsabhikkhusahassassa, adā acchādanāni ca; Dvādasannaṃ sahassānaṃ, bhikkhūnīnaṃ tatheva ca.
这位大地之主让人建好了一座安稳的精舍;
他向六万比丘布施了三衣。
Kārayitvā mahīpālo, vihāraṃ suppatiṭṭhitaṃ; Saṭṭhibhikkhu sahassassa, ticīvaramadāpayi.
他也向三万比丘尼布施了[三衣]。
他建了曼达瓦比精舍,还有阿跋耶伽勒迦精舍。
Tiṃsa sahassa saṅkhānaṃ, bhikkhunīnañca dāpayi; Maṇḍavāpi vihāraṃ so, tathā abhayagallakaṃ.
还有瓦古帕坦伽伽拉寺,以及长臂伽拉寺;
这位国王也让人建了瓦拉伽玛精舍。
Vaṅgupaṭṭaṅgagallañca, dīghabāhukagallakaṃ; Vālagāma vihārañca, rājā soyeva kārayi.
这位国王就这样怀着信心,做了种种功德。
十四年过去后,他往生到了天界。
Evaṃ saddhāya so rājā, katvā puññāninekadhā; Catuddasannaṃ vassānaṃ, accayena divaṃ agā.
瓦塔伽摩尼的儿子,以“盗贼那伽”这个名字闻名;
在大朱拉王统治的时期,他做了盗贼,四处游荡。
Vaṭṭagāmaṇino putto, coranāgoti vissuto; Mahācūḷissarajjamhi, coro hutvā caritadā.
大朱拉去世后,他回来登上了王位。
在他自己做盗贼的时期,在那些地方没有得到住处。
Mahācūḷe uparate, rajjaṃ kārayi āgato; Attano corakāle so, nivāsaṃ yesunālabhi.
愚人啊,你摧毁了十八座精舍。
那盗贼龙象当了十二年国王。
Aṭṭharasavihāre te, viddhaṃsāpesi dummati; Rajjaṃ dvādasavassāni, coranāgo akārayi.
那个恶人投生到了世界中间的地狱里。
大池王的儿子在他去世后继承了王位。
Lokantarika nirayaṃ, pāposoupapajjatha; Tadaccaye mahācūḷhi-rañño putto akārayi.
他统治了仅仅三年,以“阿提舍王”而闻名。
盗贼那伽的王后,是性情险恶、心术不正的阿努拉。
Rajjaṃ tīṇeva vassāni, rājātisso’ti vissuto; Coranāgassa devītu, vīsamaṃ vīsamānulā.
她给了毒药,害死了他,心里迷恋着卫士。
她心里一直悄悄爱着那位力士。
Vīsaṃ datvāna māresi, balattherattamānasā; Tasmiṃyevabalatthesā, anulārattamānasā.
用毒药害死提舍之后,她就把王国交给了他。
有个叫希瓦的大力士,在那里当首席守门人。
Tissaṃ vīsenaghātetvā, tassa rajjamadāsisā; Sīvo nāma balatthoso, jeṭṭhadovāriko tahiṃ.
让王后阿努罗(Anula)做了一年零两个月的安居后,
他在城里统治,倾心于泰米尔人瓦图迦。
Katvā mahesiṃ anulaṃ, vassaṃ māsadvayā’cikaṃ; Rajjaṃ kāresi nagare, vaṭuke damiḷe’nulā.
拉塔用毒药把阿努拉杀了,然后把王位交给了瓦图迦。
那个瓦图迦是个泰米尔人,他原本是城里的木匠。
Rattā vīsena taṃ hantvā, vaṭuke rajjamappayi; Vaṭuko damiḷo so hi, pure nagaravaḍḍhakī.
立阿奴拉为王后,统治了一年零两个月。
他在城里行使王权,阿努拉在那里到来了。
Mahesiṃ anulaṃ katvā, vassaṃ māsadvayādhikaṃ; Rajjaṃ kāresi nagare, anulā tattha āgataṃ.
她看见达鲁跋提迦后,心里对他生起了贪恋。
用毒药害死瓦图迦之后,就把王位交给了他。
Passitvā dārubhatikaṃ, tasmiṃ sārattamānasā; Hantvā visena vaṭukaṃ, tassa rajjaṃ samappayi.
那位达鲁跋提迦·帝须,把大仙任命为工作随从;
他先前治理王国一年零一个月。
Dārubhatikatisso so, mahesiṃ kariyānulaṃ; Ekamāsādhikaṃ vassaṃ, pure rajjamakārayi.
他让人很快在大云林建了一座池塘。
在名叫尼离耶的泰米尔人那里,她在国师婆罗门那里。
Kāresi so pokkharaṇiṃ, mahāmeghavane lahuṃ; Nilīye nāma damiḷe, sā purohitabrāhmaṇe.
阿努拉被贪欲染污,一心渴望和他在一起。
给木匠提萨下毒,把他杀了。
Rāgena rattā anulā, tena saṃvāsakāminī; Dārubhatikatissaṃtaṃ, vīsaṃ datvāna ghātiya.
他把王国给了尼利耶,那个尼利耶婆罗门也一样。
把她立为王后之后,他就一直被她侍奉着。
Nilīyassa adā rajjaṃ, sopi nilīyabrāhmaṇo; Taṃ mahesiṃ karitvāna, niccaṃ tāya upaṭṭhito.
他在此阿努拉德普勒统治了六个月。
凭三十二位侍卫,感官欲乐随其所好。
Rajjaṃ kāresi chammāsaṃ, anurādhapure idha; Dvattiṃsāya balatthehi, vatthukāmā yathāruciṃ.
用毒药害死了他,秘密的刹帝利女人。
那位阿努拉王妃统治了四个月。
Vīsena taṃ ghātayitvā, nilīyaṃ khattiyānulā; Rajjaṃ sā anulādevī, catumāsamakārayi.
大朱利迦王的次子。
有个叫库塔坎纳提萨的人,他害怕阿努拉王妃。
Mahācūḷikarājassa, putto dutiyako pana; Kūṭakaṇṇatisso nāma, bhīto so’nuladeviyā.
他先逃走,然后出家,到了合适的时候,在这里获得了力量。
他回来之后,杀了那个心怀恶意的阿努拉。
Palāyitvā pabbajitvā, kāle pattabalo idha; Āgantvā ghātayitvā, taṃ anulaṃ duṭṭhamānasaṃ.
他作为人间的君王,统治了二十二年。
他在支提山上建了一座大布萨堂。
Rajjaṃ kāresi dvāvīsaṃ, vassāni manujādhipo; Mahāuposathāgāraṃ, akā cetiyapabbate.
我在那间房子的前面,让人建了一座石塔;
他就在那里、在那座支提山上种下了菩提树。
Gharassa tassa purato, silāthūpamakārayi; Bodhiṃ ropesi tattheva, sova cetiyepabbate.
他在恒河中间让人建了佩拉伽玛精舍;
就在那里,名叫瓦纳卡的,以及大论题。
Pelagāmavihārañca, antaragaṅgāya kārayi; Tattheva vaṇṇakaṃ nāma, mahāmātikameva ca.
安巴杜嘎大湖,以及巴优卢帕拉池;
七肘高的围墙,以及城的壕沟。
Ambaduggamahāvāpiṃ, bhayoluppalameva ca; Sattahatthuccapākāraṃ, purassa parikhaṃ tathā.
在摩诃瓦图那里,把那个不受约束的阿奴拉火化之后,
从那里移开一点后,建起了大寺。
Mahāvatthumhi anulaṃ, jhāpayitvā asaññataṃ; Apanīya tato thokaṃ, mahāvatthumakārayi.
他就在城里让人建了一座莲花池园林。
他的母亲洁齿之后,就在胜者的教法中出家了。
Padumassaravanuyyānaṃ, nagareyeva kārayi; Matā’ssa dante dhovitvā, pabbaji jinasāsane.
在族姓子自家的宅院里,在母亲比丘尼的住处;
他让人造了“牙殿”,因此他因此闻名。
Kulasantake gharaṭṭhāne, mātubhikkhunupassayaṃ; Kāresi dantagehanti, vissato āsi tena so.
他去世后,他的儿子名叫巴提迦阿毗耶。
这位刹帝利统治了王国二十八年。
Tadaccaye tassa putto, nāmako bhātikābhayo; Aṭṭhavīsativassāni, rajjaṃ kāresi khattiyo.
由于他是摩诃达提迦王之兄,这位大地之主
在小岛上,他以“兄弟王”之名广为人知,是一位如法的国王。
Mahādāṭṭhikarājassa, bhātikattāmahīpati; Dīpe ‘‘bhātikarājā’’ti, pākaṭo āsi dhammiko.
他在此处铜殿进行了修葺。
大塔处有两道栏楯,一名为塔,二名为布萨。
Kāresi lohapāsāde, paṭisaṅkhārametthaso; Mahāthūpe vedikā dve, thūpavhe’posathavhayaṃ.
把自己的祭品扔到城外四周,
让人在一由旬之内种下了成排的素馨花。
Attano balimujjhitvā, nagarassa samantato; Ropāpetvā yojanamhi, sumanāna’jjukāni ca.
从台基栏杆处一直到伞盖顶端的人主,
用四指厚的香膏涂抹大塔。
Pādavecikato yāva, dhuracchattānarādhipo; Caturaṅgalabahalena, gandhena urucetiyaṃ.
涂敷之后,又用花梗在那里把花牢牢地插好;
安放好之后,他让人造了一座塔,就像一串花环堆叠起来那样。
Limpāpetvāna pupphāni, vaṇṭehi tattha sādhukaṃ; Nivesitvāna koresi, thūpaṃ mālāgulopamaṃ.
又用两指厚的心石(红土/朱砂)筑成了那座塔。
让人涂抹好之后,又照样造了一座缀满花的(塔)。
Punadvaṅgulabahalāya, manosilāya cetiyaṃ; Limpāpetvāna kāresi, tatheva kusumācitaṃ.
再从阶梯一直到塔顶的伞盖。
用鲜花撒满之后,又用成堆的花把它覆盖起来。
Puna sopānato yāva, dhuracchattāva cetiyaṃ; Pupphehi okirāpetvā, chādesi puppharāsino.
他让人用机械把水从无畏池里提上来;
他以水服侍塔,并举行了盛大的供养。
Uṭṭhāpetvāna yantehi, jalaṃ abhayavāpito; Jalehi thūpaṃ sevanto, balapūjamakārayi.
用一百车珍珠,和油一起好好调和;
让人把石灰团磨碎,然后让人做了石灰粉刷的活儿。
Sakaṭasatena muttānaṃ, saddhiṃ telena sādhukaṃ; Maddāpetvā sudhāpiṇḍaṃ, sudhākammamakārayi.
做好珊瑚网后,把它撒在塔上;
黄金打造的红莲花,车轮般大小,铺在接缝处。
Pavālajālaṃ kāretvā, taṃ khipāpiya cetiye; Sovaṇṇāni padumāni, cakkamattāni sandhisu.
把珍珠串从那里一直系到最底端之后。
让莲花悬挂起来后,供养了大塔。
Laggāpetvā tato muttā-kalāpe yāva heṭṭhimā; Padumā’lambayitvāna, mahāthūpamapūjayi.
他在舍利室等处,听到了众人诵经的声音。
听完之后,他下定决心:“要是没见到它,我就不起来。”
Gaṇasajjhāyasaddaṃ so, dhātugabbhamhitādini; Sutvā ‘‘adisvā taṃnā’haṃ, vuṭṭhahissanti nicchito.
他在东边等处的根部下,不吃东西躺着。
长老们造好门后,就把他抬进了舍利室。
Pācinādikamūlamhi, anāhāro nipajjatha; Therā dvāraṃ māpayitvā, dhātugabbhaṃ nayiṃsu taṃ.
国王看到舍利室中一切殊胜庄严后,
他就那样出家后,用那样的经布作了供养。
Dhātugabbhavibhūtiṃso, sabbaṃ disvā mahīpati; Nikkhanto tādiseheva, pottharūpehi pūjayi.
用蜜香等各种香料,还有装满香水的罐子;
还有安膳那、雌黄,以及雄黄。
Madhugandhehi gandhehi, ghaṭehi sarasehi ca; Añjanaharitālehi, tathāmanosilāhi ca.
在雄黄上以雨水降下后,在塔院中;
当脚踝高的水静止时,又用鲜花装饰布置。
Manosilāsu vassena, bhassitvā cetiyaṅgaṇe; Ṭhitāsu gopphamattāsu, racite pu’ppalehi ca.
整个佛塔庭院里,到处都铺满了香泥;
在彩色毛毡的孔隙处,也用米糕装饰布置。
Thūpaṅgaṇamhi sakale, purite gandhakaddame; Cittakilañjachiddesu, racite pu’ppalehi ca.
挡住水的路径,同样地,水罐装满时;
以许多灯芯,以及以做好的灯芯顶端。
Vārayitvā vārimaggaṃ, tatheva purite ghaṭe; Dīpavaṭṭihi nekāni, katavaṭṭisikhāhi ca.
在蜜油中是这样,在芝麻油中也是这样;
同样地,布制灯芯也有许多灯焰。
Madhukatelamhi tathā, tilatele tatheva ca; Tatheva paṭṭavaṭṭīnaṃ, su bahūhi sikhāhi ca.
那位刹帝利依照上面所说的这些,大塔的
他七次又七次地分别作了供养。
Yathāvuttehi etehi, mahāthūpassa khattiyo; Sattakkhattuṃ sattakkhattuṃ, pūjā’kāsi visuṃ visuṃ.
每年固定举行,最殊胜的白灰吉祥仪式;
菩提树的沐浴供养,以及同样对乌鲁波提树的供养。
Anuvassañca niyataṃ, sudhāmaṅgalamuttamaṃ; Bodhisinānapūjā ca, tatheva urubodhiyā.
还有盛大的卫塞节供养,共二十八次。
八万四千次供养,而且都很微薄。
Mahāvesākha pūjā ca, uḷārā aṭṭhavīsati; Caturāsīti sahassāni, pūjā ca anuḷārikā.
各种舞蹈表演,还有各种乐器演奏;
他在大塔举行了盛大的供养,怀着虔诚的信心促成此事。
Vividhaṃ naṭanaccañca, nānātūriyavāditaṃ; Mahāthūpe mahāpūjaṃ, saddhānunno akārayi.
他一天三次前来亲近佛陀。
他两次让人敲响花鼓,他确实这样做了。
Divasassa ca tikkhattuṃ, buddhuppaṭṭhānamāgamā; Dvikkhattuṃ, pupphabheriñca, niyataṃ so akārayi.
固定的布施以及自恣供养也。
油、糖蜜、衣物等沙门应受用的资具。
Niyatañcanadānañca, pavāraṇādānameva ca; Telaphāṇitavatthādi-parikkhāraṃ samaṇārahaṃ.
他大量布施给僧团,也布施了塔庙用地。
那位刹帝利在那里布施,是为了修建塔庙。
Bahuṃ pādāsi saṅghassa, cetiyakhettameva ca; Cetiye parikammatthaṃ, adāsi tattha khattiyo.
在支提山精舍,常有上千位比丘;
那位国王还让人安排了筹食和常供食。
Sadā bhikkhusahassassa, vihāre cetiyapabbate; Salākavattabhattañca, so dāpesi ca bhūpati.
他在名为如意宝珠牟切拉瓦的村庄,以及三处侍奉之地;
同样地,在莲花居、伞盖殿堂和令人悦意之处中。
Cintāmaṇimucelavhe, upaṭṭhānattaye ca so; Tathā padumaghare chatta-pāsāde ca manorame.
供养食物给在五处地方以经藏之重为职责的比丘众,
他始终以恭敬的心对待法,用各种生活必需品来供养和护持。
Bhojento pañcaṭhānamhi, bhikkhūganthadhure yute; Paccayehi upaṭṭhāsi, sadā dhamme sagāravo.
凡是属于佛陀教法的一切,都是古代诸王所传承下来的。
巴提卡王做了全部福业。
Porāṇarājaniyātaṃ, yaṃkiñci sāsanassitaṃ; Akāsi puññakammaṃso, sabbaṃ bhātikabhūpati.
那位辉光王去世后,他的弟弟
名叫大牙的大龙统治了王国。
Tassa bhābhakarājassa, accaye taṃ kaniṭṭhako; Mahādāṭhimahānāga-nāmo rajjamakārayi.
整整十二年,一心追求各种福业。
在大塔上,让人铺上了黄铜色的石板。
Dvādasaṃyeva vassāni, nānāpuññaparāyano; Mahāthūpamhi kiñjakkha- pāsāṇe attharāpayi.
他让人建起了沙堤和宽阔的庭院;
他在岛上所有寺院里,都让人安设了法座。
Vālikāmariyādañca, kāresi vitthataṅgaṇaṃ; Dīpe sabbavihāresu, dhammāsanamadāpayi.
这位国王在芒果台让人建起了大塔,
此外,凡是在尚未完成时,忆念牟尼的功德。
Ambatthala mahāthūpaṃ, kārāpesi mahīpati; Ca yeaniṭṭhamānamhi, saritvā munino guṇaṃ.
舍弃了自己的生命,亲自躺在那里的地上。
安放好那塔的砌层,把塔建好。
Cajitvāna sakaṃ pāṇaṃ, nipajjitvā sayaṃ tahiṃ; Ṭhapayitvā cayaṃ tassa, niṭṭhāpetvāna cetiyaṃ.
他在四个门口安放了四座珍宝拱门。
由能工巧匠们精心制作,用各种宝石点缀得闪闪发光。
Catudvāre ṭhapāpesi, caturo ratanagghike; Susippikehi suvibhatte, nānāratanajotite.
在塔庙上系好了种种宝石做的罩衣,
在这里,也让人供养了金泡和珍珠垂饰。
Cetiye paṭimocetvā, nānāratanakañcukaṃ; Kañcana bubbulañcettha, muttolambañca dāpayi.
在塔山周围,把一由旬的地方都装饰好了;
把四个门都连接贯通,四周环绕着美丽的街道。
Cetiya pabbatāvaṭṭe, alaṅkariya yojanaṃ; Yojāpetvā catudvāraṃ, samantā cāruvīthikaṃ.
道路两旁,店铺一路排开;
到处用旗幡和拱门装饰起来。
Vīthiyā ubhato passe, āpaṇāni pasāriya; Dhajagghika to raṇāni, maṇḍayitvā tahiṃ tahiṃ.
把一串串灯鬘点亮,让光明照遍四周;
他让人表演舞蹈和歌唱,还让人奏响各种乐器。
Dīpamālā samujjotaṃ, kārayitvā samantato; Naṭanaccāni gītāni, vāditāni ca kārayi.
在从卡当巴河畔通往支提山的路上,
为了让洗净的双脚能行走,他让人铺上了地毯。
Magge kadambanadito, yāvacetiya pabbatā; Gantuṃ dhotehi pādehi, kārayi’ttharaṇatthataṃ.
他们就在那里用歌舞和音乐举行了庆典。
他在城里的四个城门,让人广行大布施。
Sanaccagītavādehi, samajjamakaruṃ tahiṃ; Nagarassa catudvāre, mahā dānañca dāpayi.
他在整个岛上,点燃了连绵不断的灯串;
在海水中,方圆一由旬之内。
Akāsi sakale dīpe, dīpamālānirantaraṃ; Salilepi samuddassa, samantā yojanantare.
因为对塔庙的盛大供养,那庄严的供养就这样做成了。
吉利班达大供养,在这里被称为宏大的。
Cetiyassa mahetena, pūjā sā kāritā subhā; Giribhaṇḍā mahāpūjā, uḷārā vuccate idha.
比丘们聚在一起时,就在那场集会中作供养。
国王让人在八个地方都安排了布施。
Samāgatānaṃ bhikkhūnaṃ, tasmiṃ pūjā samāgame; Dānaṃ aṭṭhasu ṭhānesu, ṭhapāpetvā mahīpati.
在那里敲响了八面金鼓;
他为两万四千人举行了盛大布施。
Tāḷayitvāna tatraṭṭhā, aṭṭhasovaṇṇabheriyo; Catuvīsasahassānaṃ, mahādānaṃ pavattayi.
他布施了六件袈裟,还让人解开了束缚。
他总是让从四门迎请来的人做事。
Chacīvarāni pādāsi, bandhamokkhañca kārayi; Catudvārenvāpitehi, sadā kammamakārayi.
先王们所立的,以及同样被立的兄长。
国王没有废弃福德之业,让一切都得以实行。
Pubbarājūhi ṭhapitaṃ, bhātaraṃ ṭhapitaṃ tathā; Puññakammaṃ ahāpetvā, sabbaṃ kārayibhūpati.
把“自己”、王后、两个儿子、吉祥的象和吉祥的马,
国王虽然被僧团阻止,还是布施给了僧团。
Attānaṃ deviṃputte dve, hatthiṃ assañca maṅgalaṃ; Vāriyanto’pi saṅghena, saṅghassā’dāsi bhūpati.
他布施了价值六十万的物品给比丘僧团。
价值十万的资具,则施与比丘尼众。
Chasata sahassagghakaṃ, bhikkhusaṅghassa so adā; Satasahassagghanakaṃ, bhikkhūnīnaṃ gaṇassa tu.
把如法的物品布施出去后,这位精通种种仪轨的人;
把自己和其余的僧众,都从僧团中带离了出来。
Datvāna kappiyaṃ bhaṇḍaṃ, vividhaṃ vidhikovido; Attānañca’va sese ca, saṅghato abhinīhari.
在迦罗耶那的坎尼迦,有一座名为摩尼那伽山的精舍。
国王让人建了一座叫迦罗的精舍。
Kālāyana kaṇṇikamhi, maṇināga pabbatavhayaṃ; Vihārañca kaḷavhayaṃ, kāresi manujādhipo.
在库布般达那河岸边,以及海边的精舍;
在呼瓦瓦坎尼迦,以及名为小龙山的精舍。
Kubu bandhanadītīre, samuddavihārameva ca; Huvāvakaṇṇike cūḷa, nagapabbatasavhayaṃ.
在名为石灯台的精舍建成后,他亲自……
刹帝利被呈献饮用水给那位沙弥。
Pāsāṇadīpakavhamhi, vihāre kārite sayaṃ; Pāniyaṃ upanitassa, sāmaṇerassa khattiyo.
在近行处澄净后,周围八由旬之地……
国王把僧团的受用物布施给了精舍。
Upacāre pasīditvā, samantā aṭṭhayojanaṃ; Saṅghabhogamadātassa, vihārassa mahīpati.
在曼达瓦比精舍,那位刹帝利是沙弥的……
他满心欢喜,布施了精舍,也同样把财物布施给了僧团。
Maṇḍavāpi vihāre ca, sāmaṇerassa khattiyo; Tuṭṭho vihāraṃ dāpesi, saṅghe bhogaṃ tatheva so.
就这样,具善慧者在获得了丰富财富之后……
远离了骄慢和放逸,也不再执着于欲乐。
不造令众人疲惫之事,欢喜行善。
他们广修种种广大福德,圆满成就善果。
Iti vibhavamanappaṃ sādhupaññā labhitvā, Vigatamadapamādācatta kāmapasaṅgā; Akariyajanakhedaṃ puññakammābhirāmā, Vipulavividhapuññaṃ suppannākarontīti.